Một vị luật sư giỏi có thể đạt được rất nhiều điều khi người ta sẵn sàng lắng nghe lẽ phải và chấp nhận lời đề nghị bồi thường!

– Tất cả chỉ cho thấy rằng, – vị Nghị viên Archer Converse tuyên bố với người cộng sự trẻ tuổi của mình sau khi cuối cùng họ đã chia tay Morgan Bristol ở thành phố miền Tây, – rốt cuộc cây kế gai chẳng thể làm đau ta là mấy nếu ngươi nắm chặt nó bằng toàn bộ sức lực và sự hăng hái của mình. Chúng ta đã tìm thấy những người quân tử ở đây, tạ ơn Chúa! Mọi chuyện đã phơi bày rõ ràng trước mắt ta, chàng trai của ta ạ, rằng họ đều hiểu rõ cậu hơn chính cậu hiểu bản thân mình, và đó là lý do tại sao họ lại kiên nhẫn chờ đợi đến vậy. Nhưng ôi chao, cái sự dại dột kia của cậu chứ! – Dù vậy, ông vẫn vỗ nhẹ lên vai Thornton Bristol khi nói câu đó. – Thật là một điều may mắn cho một thanh niên khi bước vào đời mà gánh trên vai một khoản nợ lành mạnh – một khoản nợ mà việc trả được nó là một niềm vui. Hãy xem đó như là một nguồn khích lệ đi, chàng trai! Cậu chỉ đơn giản là đem tương lai của mình ra thế chấp mà thôi!

– Tôi rất mừng vì mình đã được gọi tên để trả giá cho những gì tôi từng phung phí, – Bristol tuyên bố. – Và tôi không hề hối tiếc, thưa ông Converse, khi sự dại dột ấy đã đưa tôi bước ra những con đường nhỏ của thế giới này. Tôi sẽ biết cách trân trọng phần đời còn lại sâu sắc hơn.

– Cần phải có ngọn lửa lớn thì mới luyện được thép tốt – điều đó đúng vậy, – người thầy đồng ý. – Và nói đến lửa – ta cho rằng chúng ta sẽ thấy nó nóng bỏng đến cùng cực khi quay trở lại nơi người ta đang chờ đợi chúng ta. Giờ thì khi chúng ta đang để lại mọi chuyện sau lưng trong sự bình yên, cậu phải để tôi suy nghĩ thật kỹ lưỡng về cách đối phó với tình hình đang chờ đợi phía trước.

Archer Converse trở lại thành phố quê nhà một cách kín đáo hệt như lúc ông rời đi, và ông dùng chiếc khiên bóng bẩy của sự điềm tĩnh lịch thiệp để che chắn cho bất kỳ điểm yếu nào mà những mũi tên câu hỏi có thể tấn công vào.

Ông Breed, tự nhủ rằng mình có những quyền lợi cá nhân nhất định trong chuyện này, đã tiến đến với một cây giáo thẩm vấn thực thụ và liên tục đâm thọc không mệt mỏi.

– Thông lệ khi một người đã được đề cử là không bao giờ được nhắm mắt hay rời khỏi công việc dù chỉ một phút. Anh đã phá vỡ mọi quy tắc và tôi đã phải cố gắng hết sức để bịu bựa một câu chuyện nhằm giải thích cho việc đó, – ông Breed tuyên bố.

– Cảm ơn anh, – ông Converse đáp lời. – Chắc hẳn anh đã làm rất tốt việc của mình.

– Tôi đã làm hết sức có thể mà chẳng hề biết mình đang nói cái gì.

– Và những lời bàn tán chung – dòng luồng trao đổi là thế nào?

– Chuyện chung là người ta thấy ông hình như chẳng mảy may lo lắng lắm về cuộc bầu cử.

Ông Converse nở một nụ cười hiền hậu hướng về người cộng sự luật sư mới của mình.

– Vậy thiên hạ đều mặc nhiên thừa nhận rằng tôi cảm thấy chắc chắn mình sẽ đắc cử sao?

– Chà, họ nghĩ rằng ông sẽ chẳng vội vã phóng xe đi mất hút như thế trừ khi nắm chắc phần tự tin.

– Chính xác! Thái độ đó của tôi đã lo liệu ổn thỏa cho đám đông ăn theo. Tôi nghe nói họ đã leo lên cả thuyền rồi đấy chứ.

– Vâng, – ông Breed thừa nhận. – Nhưng ủy ban tiểu bang đã nhân cơ hội này mà phủi tay mặc kệ anh đấy!

– Breed này, anh hãy chạy đi nói với chủ tịch ủy ban đó – thay mặt tôi – rằng trừ khi ông ta chịu hành động tất bật với đám đàn em của mình ở mọi quận hạt trong tiểu bang này trong vòng hai mươi bốn giờ tới, tôi sẽ đưa ra một tuyên bố trước công chúng rằng tôi đã bị buộc phải tự điều hành chiến dịch tranh cử của mình vì lợi ích của nhân dân. Anh không nghĩ là sẽ có bất kỳ sự hoài nghi nào về chiến thắng của tôi sau tuyên bố đó chứ?

– Không một chút nào, – ông Breed thú nhận. – Ông đúng là một chính trị gia sừng sỏ hơn tôi tưởng rất nhiều. Xin lỗi vì những lời lẽ vừa rồi của tôi. Tôi sẽ đi ném một viên đạn nóng vào tai trái của vị chủ tịch đó.

– Sự thông minh tầm thường và lòng trung thực thông thường, – ông Nghị viên Archer Converse bình luận khi ông Breed đã rời đi. – Chúng là những yếu tố mới mẻ đến mức khi đem vào vận hành chính trị ở tiểu bang này, chúng khiến đám đông tưởng lầm đó là một loại mưu lược chính trị hoàn toàn mới lạ, Thornton ạ! Tôi sẽ không quá thẳng thắn và chân thật trong một vài tuyên bố sắp tới đây, xét theo hoàn cảnh hiện tại. Tôi không tin là lương tâm của chúng ta sẽ phải bận lòng lấy một chút đâu. Nếu cậu vui lòng, chúng ta sẽ qua đó và trao đổi vài lời với Đại tá Symonds Dodd.

Thư ký của ông Converse mở đầu cuộc gặp đó bằng một yêu cầu hẹn gặp qua điện thoại, và do đó ông Peter Briggs đã dẫn thẳng họ vào diện kiến viên đại tá.

– Đây là bạn tôi đồng thời là đối tác luật sư của tôi, ông Thornton Bristol, – Converse nói, ra vẻ thản nhiên và hồn nhiên đến mức không nhận ra rằng mình đang ném vào vị trùm sỏ một thứ gì đó mang tính chất giống như một quả bom.

Đại tá Dodd chồm người tới trước trên chiếc ghế, hai tay bấu chặt lấy phần gỗ gụ chạm trổ của chiếc bàn trước mặt.

– Ồ, tôi xin lỗi nhé, Đại tá, – ông Converse cất giọng nhỏ nhẹ, đầy vẻ nhã nhặn. – Tôi quên mất rằng ông không rành rẽ về thân phận của anh Bristol như tôi. Ông chỉ xem anh ấy như một người lạ từng tự gọi mình là Walker Farr mà thôi.

– Đúng vậy, và hắn ta đã đăng ký tên mình trong danh sách cử tri là Walker Farr, – Đại tá Dodd gầm lên tức giận. – Ông Converse ạ, sẽ có thứ gì đó rơi bịch xuống trại của ông chẳng mấy chốc nữa đâu – và nó sẽ chẳng phải là những cánh hoa hồng đâu nhé!

Ông Converse đăm đăm nhìn xoáy vào người đàn ông đang nổi giận.

– Đại tá, – ông nói đầy hàm ý, – có lẽ ông thừa biết rằng trong chính trị, người ta làm rất nhiều điều vì một mục đích nhất định – và phần lớn những điều đó đều hơi mập mờ nếu chiếu theo đúng luật pháp nghiêm ngặt. Nếu ông đặc biệt thích bới móc quá khứ chính trị ở tiểu bang này, tôi sẽ mang theo cái xẻng nhỏ của riêng mình và hân hạnh hết sức được phụ một tay.

– Ông đang biến tôi thành một thằng hề với cái trò ú tim này đấy.

– Thưa Đại tá, – vị ứng viên tiếp tục với vẻ điềm tĩnh, – sau một thời gian dài nghiên cứu ở nước ngoài cũng như trong nước, anh Bristol đã nhiệt tình cống hiến cho việc nghiên cứu xã hội học và kinh tế học, đồng thời chọn cách thu nhận kiến thức về các hoàn cảnh thực tế thông qua việc quan sát trực tiếp. Anh ấy đã đến tiểu bang này để theo đuổi mục tiêu của mình, và do sự xô đẩy của hoàn cảnh nên đã bị cuốn vào cuộc biến động của bang chúng ta.

– Sâu sắc hơn nhiều so với dự định ban đầu của tôi, thưa Đại tá Dodd, – người thanh niên cất tiếng với vẻ đầy trang trọng. – Tôi nghĩ ngài sẽ nhớ là tôi đã từng nói điều đó với ngài trong một buổi gặp mặt giữa chúng ta. Nếu ngài còn nhớ, tôi từng tự gọi mình là một Tiếng Nói, và từng khiêm nhường khẩn khoản ngài hãy quan tâm đến một số cải cách nhất định. Chính sự từ chối của ngài, cùng với thái độ từ chối ấy, đã phần nào đẩy tôi dấn thân vào công chuyện của ngài.

– Và ngay tại đây, ngay lúc này, tôi xin cảnh báo trước với các anh, – viên đại tá quát tháo, – rằng tôi sẽ xía tay vào công chuyện của các anh. Tôi sẽ cho người điều tra từ lúc các anh còn bú mớm cho đến tận bây giờ, thưa anh Tên-Gì-Đi-Nữa.

– Chi bằng tất cả chúng ta cứ đưa ra những lời cảnh báo chung đi – cho cả đôi bên, – ông Converse nói. – Tôi đã chuẩn bị sẵn một tuyên bố gửi các tờ báo liên quan đến bạn tôi, anh Bristol, và bản thân anh ấy cũng sẽ bổ sung một tuyên bố riêng về dự án của mình liên quan đến các khu vực cấp nước. Nếu ngài quan tâm đến việc bôi nhọ anh Bristol ngay sau đó, thưa Đại tá, ngài cứ việc tiến hành. Nhưng nếu ngài chọn những thứ vũ khí kiểu đó trong cuộc tranh cử này, chúng ta sẽ buộc phải dùng đến vài cây gậy gộc của riêng mình – ví dụ như, chúng ta có thể cung cấp cho người dân khá nhiều thông tin về việc các sở ban ngành của tiểu bang đã được quản lý ra sao dưới sự chỉ đạo chung của ngài. Các quỹ của ngân khố tiểu bang...

Converse chuẩn bị đề cập đến vấn đề lợi tức từ nguồn tiền của tiểu bang được gửi tại các ngân hàng của viên đại tá nhằm mưu lợi cho tập đoàn.

Đại tá Dodd lồm cồm đứng phắt dậy khỏi ghế và lộ rõ vẻ hoang mang lo lắng tột độ. – Chúng ta tốt hơn nên biến đây thành một chiến dịch tranh cử của những người quân tử thì hơn, – ông ta xen vào.

– Rất sẵn lòng, – ông Converse lịch sự đồng ý. – Và giờ khi chúng ta đang tiến tới một sự hiểu biết ôn hòa như thế, ngài có cho phép tôi bày tỏ niềm hy vọng rằng tập đoàn Consolidated sẽ chịu nhượng bộ chúng ta một bước đối với những điều luật sắp tới là điều không thể tránh khỏi hay không? Tôi không hề có mong muốn sử dụng bất kỳ quyền hạn nào của mình với tư cách thống đốc tiểu bang này để gây khó dễ cho lợi ích của ngài; hãy tin rằng chúng ta có thể đạt được một sự dàn xếp nhanh chóng trong vấn đề các nhà máy nước. Với tư cách là một luật sư đã có chút kinh nghiệm, tôi xin thông báo cho ngài hay, thưa Đại tá Dodd, rằng các thành phố và thị trấn của tiểu bang này rồi sẽ tự sở hữu hệ thống của riêng họ. Thành phố Marion dự định sẽ theo đuổi vụ kiện thử nghiệm đầu tiên cho đến cùng. Ngài là một người đóng thuế lớn – tôi hy vọng ngài sẽ không nhúng tay vào việc đẩy thành phố của mình vướng vào những khoản nợ không cần thiết.

– Tôi sẽ thảo luận lại với ông, – viên đại tá thừa nhận với thái độ đã dịu xuống.

– Tôi sẽ đề nghị ngài thảo luận với anh Bristol, cộng sự của tôi. Anh ấy sẽ nắm toàn quyền phụ trách các thủ tục tố tụng pháp lý. Tôi được đảm bảo rằng phiên họp chính quyền thành phố sắp tới sẽ chú trọng đến việc lựa chọn anh ấy làm cố vấn pháp lý, kèm theo một khoản thù lao giữ chân thỏa đáng, – ông Converse tự hào nói. – Tôi sẽ vô cùng cảm kích cá nhân cũng như với tư cách người đứng đầu hành pháp nếu các lợi ích của ngài ủng hộ cho vấn đề này. Mọi chuyện ngả theo hướng đó sẽ tốt hơn cho tất cả.

Đại tá Dodd không đáp lời. Nhưng cái cúi đầu của ông ta khi họ rút lui mang ý nghĩa vô cùng sâu sắc.

– Tôi hy vọng mình vừa rồi không hề ám chỉ rằng bản thân đang dùng bất kỳ thứ đe dọa nào nhé, – ông Converse nói khi ông và Bristol đang trên đường đi xuống lầu.

– Tôi nghĩ ngài ấy đã hiểu, thưa ông.

– Gợi ý của ông ta về việc chúng ta tiến hành một chiến dịch tranh cử của những người quân tử mang ý nghĩa rất lớn, nhất là khi nó thốt ra từ miệng của Đại tá Symonds Dodd. Triển vọng vô cùng sáng sủa, – vị ứng viên tuyên bố. – Ngày mai chúng ta sẽ gặp chủ tịch ủy ban tiểu bang, Thornton ạ. Tôi khá chắc rằng ông ta sẽ vạch sẵn cho chúng ta những lộ trình đi diễn thuyết. Ông Breed đôi khi rất có sức thuyết phục – nhất là khi ông ấy thảo luận về tình hình chính trị.

Khi họ đã đặt chân xuống bậc thềm của Câu lạc bộ Mellicite, người thanh niên khẩn khoản xin phép được đi giải quyết vài công chuyện riêng của mình.

– Nhưng chuyện riêng của cậu phải chờ đã, chàng trai của tôi, – Converse quả quyết. – Đảng bộ từ nay sẽ đòi hỏi thời gian của cậu đấy.

– Tôi sẽ làm tròn bổn phận của mình, thưa ông; nhưng buổi tối này tôi buộc phải dành cho riêng mình, – Bristol mỉm cười nói.

– Tôi đã mời một số quý ông đến ăn tối cùng chúng ta. Đó là một buổi họp mặt quan trọng.

– Buổi họp mặt mà tôi hy vọng sẽ có được, thưa ông Converse, sẽ là buổi họp mặt quan trọng nhất trong cuộc đời tôi.

Vị luật sư chớp mắt, cố gắng tìm cách thấu hiểu.

– Ngày mai tôi sẽ kể cho ông nghe – tôi tin đó sẽ là tin tức hạnh phúc nhất mà tôi từng kể cho bất cứ ai – tôi sẽ nói cho ông nghe đầu tiên. – Anh chần chừ. – Ông luôn cho tôi những lời khuyên hữu ích, thưa ông. Có một đêm ông từng nói với tôi rằng chỉ có phụ nữ mới có thể lắng nghe với sự đồng cảm tuyệt đối và xoa dịu những rắc rối của một người đàn ông một cách chắc chắn nhất.

Converse bước lại gần, đặt đôi tay lên vai người trẻ tuổi và chăm chú nhìn anh đầy ý nhị. – Chàng trai của ta, – ông nói, – cứ đi đi – và xin Chúa phù hộ cho cậu!

Bristol giật mạnh tay mình khỏi cái nắm của vị luật sư rồi rảo bước vội vã.

Nhưng tại khách sạn Trelawny, anh chẳng tìm thấy tên nhà Kilgour trên bảng thông tin. Người trực thang máy, bác gác cổng, người quản lý, tất cả đều kể cho anh cùng một câu chuyện với vẻ thờ ơ như nhau. Nhà Kilgour đã bán hết đồ đạc và dọn đi nơi khác – họ không để lại địa chỉ nào cả.

Bristol lang thang trên những con phố và nguyền rủa cái sự dại dột kiêu kỳ đã biến lời chào tạm biệt của anh với nàng thành một cuộc chia ly mà trong đó anh chẳng hề cam kết điều gì, chẳng hứa hẹn điều gì, chẳng để lại lấy một tia hy vọng nào cho tương lai. Anh chẳng thể khuây khỏa nổi dù nghĩ rằng việc mình từ giã nàng là vì lợi ích của chính nàng, như cách anh từng nhìn nhận hoàn cảnh của mình. Vào những lúc tuyệt vọng nhất, khi anh buông tay nàng ra tại chiếc cổng nhỏ, anh đã nhẫn tâm hy sinh bản thân – đã hạ quyết tâm cứu nàng khỏi chính mình bằng một cuộc chia tay dứt khoát và hoàn toàn.

Và khi nghĩ về buổi chia ly tại chiếc cổng nhỏ ấy, hầu như chẳng hề ý thức được đôi chân đang dẫn mình đi về đâu, anh đã bước xuống khu nhà xưởng rộng lớn đang chìm trong bóng tối và sự tĩnh lặng dưới màn sương chiều.

Lão Etienne đã mang một chiếc đèn từ nhà bếp của Mẹ Maillet ra đặt lên hiên nhà. Lão đang gọt đẽo thứ gì đó, và một cậu bé ngồi sát bên, dán chặt ánh mắt đầy chăm chú vào công việc của lão.

Buổi chiều thật dịu dàng sau một ngày cuối thu ấm áp.

Bristol dừng lại bên hàng rào và cất tiếng chào hỏi.

Ông già nheo mắt lo lắng, đưa tay che chắn ánh sáng từ ngọn đèn.

– M'sieu'! M'sieu'! – Lão lắp bắp, giọng đứt quãng, thở hổn hển khi thốt ra từng từ. Guồng mặt nhăn nheo của lão co rúm lại như thể đang cố kìm nén những giọt nước mắt. Giọng lão nghẹn ngào.

– Ông ngạc nhiên khi thấy tôi quay lại đây phải không, Etienne?

– Tôi không ngạc nhiên đâu, m'sieu'. Tôi biết ngài thế nào cũng quay lại mà. Tôi rất mừng – đó là lý do vì sao nước mắt tôi trào ra. Tôi không tài nào ngăn lại được.

– Ông làm việc muộn thế, Bác Etienne.

– Oui, những người khác đã về nhà hết rồi. Nhưng cậu nhóc này đây – tôi trông chừng nó cho đến khi mẹ nó đi làm về. Mà ngài phải bước vào đây chứ, m'sieu'.

– Tôi không dừng lại được đâu, Etienne. Tôi đang... – Anh không tài nào nói hết câu. Anh quay người định bước đi.

– Tôi bảo ngài phải vào đây. Ngài phải vào ngay lập tức! – Ông già thì thầm bằng một giọng sắc lẹm. Lão đặt con dao và thanh củi xuống rồi vội vã chạy ra hàng rào. Lão với tay tóm lấy tay áo Bristol. – Ba gar! – Lão tuyên bố với vẻ mất kiên nhẫn hơn bất cứ ai từng thấy ở tông giọng của Etienne Provancher, – đến cả đứa trẻ nhà quê nghèo khổ ở xứ Tadousac còn biết cách yêu thương một cô gái tốt lành giỏi giang hơn cái cách mà ngài làm đấy, M'sieu' Farr ạ.

– Tên tôi không phải là Farr; tôi là...

– Tôi chẳng quan tâm ngài tên gì, – ông cụ gắt lên. – Để lúc khác hãy nói chuyện đó đi. Ngài là người thế nào – đó mới là điều tôi quan tâm! Mà ngài lại chẳng đối xử tử tế với một cô gái tốt.

– Tôi không hiểu ý ông.

– Ngài cứ quay lại đó rồi gõ cửa trước nhà Mẹ Maillet đi rồi ngài sẽ hiểu! Tôi chỉ là một lão nghèo hèn thôi, m'sieu', nhưng tôi sẽ nói chuyện với ngài y như cách tôi từng nói với mấy gã ở tòa thị chính ấy – và tôi sẽ chẳng sợ hãi gì khi mình đúng cả.

– Nghe này, Etienne! Ý ông là sao?

– La belle ma'm'selle – ba gar! Ngài cứ phải bị một cục gạch đập trúng đầu cơ – vị tiểu thư xinh đẹp, tuyệt vời đó – chính nàng là người đã dặn dò tôi những lời tốt đẹp để nói lại với ngài về đám người xấu xa kia – ngài phải biết là bây giờ nàng đang ở trong nhà của một người phụ nữ tốt đấy.

Đến lượt Bristol túm lấy cánh tay Etienne. Anh lắc mạnh ông già.

– Cô Kilgour – ở đây ư? Nói mau lên xem nào! Đừng có lề mề thế chứ!

– Tôi đã nói rồi đấy thôi. Không thì ngài lại bỏ đi rồi làm một gã ngốc to đầu nữa cho coi, – người gác ghi trả lời một cách táo bạo. – Nàng đang ở trong đó. Nàng đến đây sống vì có chuyện gì đó đã khiến nàng trở nên vô cùng nghèo khó – và vô cùng đau khổ. Còn mẹ nàng thì cứ khóc lóc suốt ngày. Và la belle ma'm'selle nàng ra chỗ cái cây lớn rồi hỏi tôi đủ thứ chuyện...

Trong lúc ông già luyên thuyên, Bristol đang giật lấy giật để cái chốt cửa cổng với vẻ thiếu kiên nhẫn. Anh chẳng thể tìm nổi cái móc khóa trong bóng tối nên đành đá văng thêm vài thanh gỗ của cái hàng rào đã tơi tả lắm rồi của nhà Mẹ Maillet. Anh luồn người bò qua và va sầm vào lão Etienne, đẩy lão ra khỏi lối đi và chặn đứng dòng thông tin đang tuôn trào.

Chàng trai nhảy chồm lên các bậc thềm, trước sự hoảng hốt thấy rõ của cậu nhóc, và nện thình thịch vào cửa.

– Là anh đây, Kate! – anh gọi lớn. – Anh đã quay về rồi đây.

Khi nàng mở cửa ra – nửa rụt rè, nửa háo hức, hoàn toàn mất đi vẻ bình tĩnh thường ngày – anh ôm chầm lấy nàng vào lòng và hôn nàng, chẳng màng gì đến đôi mắt tròn xoe kinh ngạc của đứa trẻ hay ánh nhìn né tránh của tuổi già.

– Nhưng anh đã chẳng để lại lời nhắn nào cho em. Em có tin khi anh nói mình sẽ không quay lại không?

– Em biết anh sẽ quay lại mà, – nàng nức nở. – Thế nên em mới đến đây. Em biết anh sẽ tìm thấy em ở đây thôi.

Etienne bước lại gần với vẻ áy náy rồi bế xốc cậu bé lên.

– Ồ, cô gái của anh, anh có bao nhiêu là điều muốn kể cho em nghe đây! – người tình thì thầm. – Anh biết em sẽ lắng nghe mà.

– Chúng ta có biết bao nhiêu chuyện để kể cho nhau nghe cơ chứ, – nàng nói, hai bàn tay áp lên má anh.

Ông cụ thổi tắt ngọn đèn, đặt nó sang một bên rồi rón rén bước đi trên đầu ngón chân, trên tay ẵm theo đứa trẻ.

– Cậu hãy cúi đầu vào dưới vạt áo của tôi đi – cứ thế này này, – lão ra lệnh cho đứa nhóc đang giãy giụa đầy tò mò. – Mẹ cậu mà thấy cậu hít phải ngửi nhiều khí trời ban đêm thế này thể nào cũng không thích đâu. Chúng ta đi tìm mẹ cậu đây!.