Động cơ NK-93 thực sự rất kỳ lạ, có thể hiểu nôm na là dựa trên nền tảng động cơ cánh quạt tuabin (turboprop), nhưng đã được cải tiến bằng cách biến bộ phận cánh quạt thành một dạng ống dẫn khí cỡ lớn.

Trên thực tế, cũng có thể coi nó là một loại động cơ cánh quạt đơn (propfan). Bởi lẽ, các động cơ cánh quạt tuabin thông thường được cấu tạo từ cánh quạt và bộ phận sinh khí, trong đó cánh quạt được dẫn động bởi tuabin. Tuy nhiên, đường kính cánh quạt của động cơ cánh quạt tuabin truyền thống rất lớn, trong khi các cánh quạt trong ống dẫn của động cơ NK-93 lại nhỏ hơn đáng kể.

Giữa bộ phận sinh khí và cánh quạt của động cơ cánh quạt tuabin luôn tồn tại một hộp số giảm tốc phức tạp, có trọng lượng tương đương với tổng trọng lượng của bộ phận sinh khí và tuabin. Do đó, đối với các loại động cơ cánh quạt tuabin, đặc biệt là loại có công suất lớn, hộp số giảm tốc này đóng vai trò vô cùng quan trọng.

Khi cánh quạt của động cơ cánh quạt tuabin xoay, nó tạo ra luồng khí đẩy về phía sau, tương tự như luồng khí từ ống dẫn ngoài của động cơ tuabin phản lực cánh quạt (turbofan). Có thể xem đây là một loại động cơ tuabin phản lực có tỷ số đường vòng (bypass ratio) cực lớn. Thiết kế của động cơ NK-93 chính là sự kết hợp nằm giữa tỷ số đường vòng cực đại và tỷ số đường vòng lớn.

Ưu điểm của tỷ số đường vòng cực đại chính là tiết kiệm nhiên liệu! Khuyết điểm là không thể đạt tốc độ quá cao, vì vậy các máy bay vận tải sử dụng động cơ cánh quạt tuabin thường có tốc độ chậm hơn so với máy bay dùng động cơ tuabin phản lực, ngoại trừ trường hợp các máy bay vận tải dòng An sử dụng cánh quạt chân vịt.

Hai giờ chiều, hội nghị khởi động dự án máy bay vận tải chiến thuật hạng trung Y-13 chính thức bắt đầu.

Tham dự hội nghị có lãnh đạo quân đội, lãnh đạo Cục Khoa học Công nghiệp, lãnh đạo Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc, cùng các chuyên gia hàng không và đội ngũ nghiên cứu chế tạo của Viện Thiết kế số 1, tổng cộng hơn 100 người.

Đầu tiên là phần phát biểu của lãnh đạo quân đội.

Vị lãnh đạo hào hứng nói: "Hôm nay tôi rất vui mừng khi được tham dự hội nghị khởi động dự án máy bay vận tải chiến thuật hạng trung Y-13. Tại sao lại như vậy? Bởi vì Không quân Trung Quốc từ trước đến nay luôn thiếu hụt một dòng máy bay có thể sánh ngang với các loại máy bay vận tải chiến thuật hạng trung tiên tiến của nước ngoài. Chúng ta không cần bàn đến chiếc Y-8 nữa, đó vốn là phiên bản sao chép từ máy bay vận tải An-12 của Liên Xô, tải trọng tối đa không quá 20 tấn."

"Dòng Y-9 tuy đã có nhiều cải tiến nhưng nền tảng vẫn dựa trên An-12! Lần này, chiếc Y-13 của chúng ta là dòng máy bay vận tải chiến thuật hạng trung với tải trọng hàng trăm tấn, được tự chủ thiết kế và nghiên cứu phát triển hoàn toàn để thích ứng với chiến tranh tương lai. Nó lớn hơn Y-8 và Y-9 hơn một phần ba, có thể coi là lực lượng nòng cốt của Không quân Trung Quốc trong tương lai. Vì vậy, tôi hy vọng đội ngũ tại Tập đoàn Công nghiệp Hàng không và Viện Thiết kế số 1 có thể nhanh chóng triển khai công việc, sớm ngày chế tạo thành công máy bay vận tải Y-13. Tôi đang rất mong chờ được tham dự lễ bay thử nghiệm của nó đấy!"

Lãnh đạo quân đội đã chờ đợi để tham dự lễ bay thử nghiệm! Có thể thấy vị lãnh đạo này đặt kỳ vọng lớn đến nhường nào vào dòng máy bay vận tải chiến thuật này! Tất nhiên, chu kỳ thiết kế và nghiên cứu phát triển cũng cực kỳ ngắn, cấp trên chỉ cho phép thời hạn bốn năm. Trong vòng bốn năm, dòng máy bay vận tải hạng trung này phải hoàn thành định hình và đưa vào sản xuất hàng loạt!

Nói cách khác, từ khâu thiết kế tổng thể đến thiết kế chi tiết chỉ có thể gói gọn trong một năm, sau đó mất thêm một năm để chế tạo nguyên mẫu, và giai đoạn bay thử nghiệm kéo dài từ một đến hai năm. Cuối cùng, dòng máy bay vận tải này phải được biên chế vào quân đội.

Chu kỳ nghiên cứu chế tạo này thực sự rất ngắn!

Phải biết rằng máy bay vận tải A400M đã mất khoảng tám năm từ khi bắt đầu nghiên cứu phát triển đến khi sản xuất hàng loạt. Hiện tại, ngành công nghiệp hàng không Trung Quốc muốn rút ngắn một nửa thời gian nghiên cứu, đây quả thực là một nhiệm vụ vô cùng gian nan.

Tuy nhiên, Viện Thiết kế số 1 chưa bao giờ e ngại nhiệm vụ khó khăn. Ngay cả máy bay vận tải chiến lược Y-30 họ còn nghiên cứu chế tạo thành công trong thời gian rất ngắn, thì một chiếc máy bay vận tải hạng trăm tấn chắc chắn không thành vấn đề.

Huống chi Viện Thiết kế số 1 còn có thiên tài thiết kế Lâm Bằng! Mặc dù Lâm Bằng không trực tiếp tham gia dự án Y-13, nhưng anh ấy có thể đóng vai trò cố vấn, hỗ trợ Lý Thiết và các đồng nghiệp giải quyết những vấn đề phát sinh trong quá trình nghiên cứu chế tạo.

Tiếng vỗ tay nhiệt liệt vang lên, tiếp theo là bài phát biểu của lãnh đạo Cục Khoa học Công nghiệp.

Vị lãnh đạo này cũng đầy phấn khích, ông hắng giọng nói: "Các đồng chí, những lời lãnh đạo X vừa nói rất đúng. Máy bay vận tải chiến thuật hạng trung Y-13 có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với Không quân Trung Quốc. Đồng thời, nó cũng có thể cải tiến thành nhiều loại máy bay đặc chủng khác, Hải quân cũng có thể trang bị. Ví dụ như máy bay tuần tra biển cỡ lớn, máy bay cảnh báo sớm đều hoàn toàn khả thi! Vì vậy, đối với một dòng máy bay quan trọng như thế này, các đồng chí tại Tập đoàn Công nghiệp Hàng không, đặc biệt là các đồng chí tại Viện Thiết kế số 1, nhất định phải dốc toàn lực để vượt qua mọi khó khăn!"

Hãy tranh thủ sớm ngày nghiên cứu chế tạo thành công! Dù gặp phải bất cứ khó khăn nào, cũng đừng quên rằng phía sau các đồng chí là một đất nước Trung Quốc hùng cường, cùng một hệ thống công nghiệp hàng không vững mạnh! Tôi hy vọng vận tải cơ chiến thuật hạng trung Y-13 của chúng ta có thể trở thành dòng máy bay tiên tiến nhất thế giới, đồng thời là mẫu vận tải cơ chiến thuật mà không quân yêu thích nhất. Tôi biết rất nhiều đồng chí trong không quân đang rất mong chờ Y-13 sớm ngày thay thế những chiếc Y-8 đã cũ kỹ. Các vị, hãy cùng cố gắng!”

Vị lãnh đạo phát biểu đầy xúc động, những người có mặt tại hội trường đều vô cùng phấn chấn.

Người tiếp theo lên phát biểu là Lâm Minh Đống, người đứng đầu Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc (AVIC).

Lâm Minh Đống cũng đầy hào hứng nói: “Thưa các vị lãnh đạo, các chuyên gia và toàn thể đồng chí tại AVIC! Hội nghị khởi động dự án ngày hôm nay mang ý nghĩa trọng đại, đây chính là hồi còi báo hiệu chúng ta tiến quân vào lĩnh vực vận tải cơ chiến thuật hạng trung với tải trọng hàng trăm tấn! Mọi người đừng xem thường độ khó trong việc nghiên cứu chế tạo vận tải cơ hạng trung trăm tấn, thực tế theo tôi thấy, độ khó của nó không hề thua kém dự án vận tải cơ chiến lược Y-30 của chúng ta!”

“Tại sao lại nói như vậy? Mọi người hãy nhìn xem, những mẫu vận tải cơ chiến thuật hạng trung tiên tiến trên thế giới đều gặp phải không ít nan đề kỹ thuật trong quá trình phát triển. Trước tiên hãy nói về mẫu An-70, nó lớn hơn Y-13 của chúng ta một chút, nhưng không thể phủ nhận đó là một vận tải cơ chiến thuật hạng trung rất tiên tiến.”

“An-70 bắt đầu được thiết kế và nghiên cứu từ thập niên 80. Dù chịu ảnh hưởng từ sự tan rã của Liên Xô, nhưng sau đó Cục thiết kế Antonov vẫn xoay xở tài chính để tiếp tục thúc đẩy dự án. Cuối năm 1994, An-70 bay thử nghiệm thành công, trọng lượng cất cánh tối đa đạt 130 tấn và tải trọng tối đa là 45 tấn!”

“Trước đây, Cục thiết kế Antonov từng hy vọng chúng ta mua mẫu vận tải cơ này. May mắn thay chúng ta đã không đồng ý, nếu không thì đã chẳng có Y-13 ngày hôm nay! Mặc dù An-70 rất tiên tiến khi sử dụng động cơ cánh quạt ngược chiều, nhưng loại động cơ này dù có ưu thế về công suất mạnh mẽ và tiết kiệm nhiên liệu, lại tồn tại quá nhiều vấn đề kỹ thuật chưa thể giải quyết. Y-13 của chúng ta lựa chọn động cơ tuabin cánh quạt công suất lớn, vẫn có thể coi là một phương án ổn định và an toàn hơn!”

“Vì vậy, vận tải cơ chiến thuật hạng trung Y-13 nhất định phải nhắm đến những công nghệ hàng không tiên tiến nhất thế giới hiện nay, đồng thời ứng dụng một cách thận trọng, đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu để sớm ngày bàn giao một bản thiết kế hoàn thiện!” Bài phát biểu của Lâm Minh Đống vừa kết thúc, tiếng vỗ tay đã vang lên nhiệt liệt.

Đặc biệt là Lý Thiết, vì sắp đến lượt anh lên đài báo cáo phương án tổng thể nên anh vô cùng phấn khích.