William W. Kolderup đã trở về ngôi biệt thự của mình trên phố Montgomery. Con phố này chính là đường Regent, là đại lộ Broadway, là đại lộ des Italiens của San Francisco. Suốt chiều dài của nó, huyết mạch lớn cắt ngang thành phố và chạy song song với các bến cảng lúc nào cũng tấp nập nhịp sống và chuyển động; vô số xe điện; xe ngựa kéo, xe la kéo; những thương gia bận rộn, tất tả ngược xuôi trên những vỉa hè lát đá, lướt qua các cửa hàng đông đúc khách ra vào; những kẻ tìm kiếm cuộc vui, tụ tập trước cửa các quán "bar", nơi phục vụ đủ loại đồ uống kiểu California suốt mọi giờ trong ngày.

Chúng ta chẳng cần phải mô tả dinh thự của một tay triệu phú ở Frisco. Với ngần ấy triệu đô la, sự xa hoa cũng phải tương xứng. Thoải mái hơn là cung cách. Tính thực tế lấn át tính nghệ thuật. Chẳng ai có thể vẹn toàn mọi thứ.

Thế nên độc giả hẳn sẽ bằng lòng khi biết rằng nơi đây có một phòng tiếp khách nguy nga, và trong phòng khách ấy đặt một chiếc đàn piano, mà những âm vang của nó đang len lỏi vào bầu không khí ấm áp của dinh thự khi Kolderup giàu có bước vào.

“Tốt!” ông nói. “Cả con bé lẫn nó đều ở đó! Một lời với tay thu ngân của ta, rồi chúng ta sẽ có một buổi trò chuyện nho nhỏ.”

Và ông bước về phía phòng làm việc của mình để sắp xếp ổn thỏa câu chuyện nhỏ về đảo Spencer, rồi gạt nó ra khỏi đầu. Ông chỉ cần thanh khoản một vài chứng khoán trong danh mục đầu tư là việc thâu tóm sẽ hoàn tất. Nửa tá dòng lệnh gửi cho người môi giới—chẳng hơn thế. Sau đó, William W. Kolderup sẽ dành trọn tâm trí cho một "thương vụ" khác hợp gu ông hơn nhiều.

Phải! cô và cậu đang ở trong phòng khách—cô, ngồi trước phím đàn piano; cậu, nửa nằm nửa ngồi trên chiếc ghế sofa, lơ đễnh lắng nghe những chuỗi hợp âm rải trong trẻo tuôn ra từ đôi tay của giai nhân.

“Em có đang nghe không đấy?” cô lên tiếng.

“Tất nhiên rồi.”

“Vâng! Nhưng anh có hiểu nó không?”

“Anh có hiểu không á, Phina! Chưa bao giờ em chơi khúc biến tấu ‘Auld Robin Gray’ nào tuyệt vời đến thế.”

“Nhưng đó đâu phải ‘Auld Robin Gray’, Godfrey: đó là ‘Những khoảnh khắc hạnh phúc’ (‘Happy Moments’).”

“Ồ! À! Phải! Anh nhớ ra rồi!” Godfrey đáp lại với một giọng điệu hờ hững đến mức khó lòng mà nhầm lẫn được. Nữ quý cô giơ hai bàn tay lên, giữ lơ lửng một thoáng bên trên bàn phím như thể chúng sắp sửa bấm xuống một hợp âm khác, rồi quay nửa người trên chiếc ghế đẩu của nhạc công, cô lặng lẽ ngước nhìn tên Godfrey đang tỏ ra quá đỗi dửng dưng, kẻ mà đôi mắt đang cố hết sức tránh né ánh nhìn của cô.

Phina Hollaney là con đỡ đầu của William W. Kolderup. Là một đứa trẻ mồ côi, ông đã nuôi nấng cô khôn lớn, trao cho cô quyền được xem ông như cha ruột và yêu thương ông như đấng sinh thành. Cô chẳng thiếu thốn thứ gì. Cô còn trẻ, “xinh đẹp theo cách riêng của mình” như người ta vẫn nói, nhưng quả thực vô cùng cuốn hút, một thiếu nữ tóc vàng mười tuổi đầu mang tư duy của một phụ nữ từng trải hơn thế, điều mà người ta có thể nhận ra trong độ trong trẻo của đôi mắt màu lam thẫm. Dĩ nhiên, chúng ta phải ví cô với một đóa hoa ly, bởi vì mọi giai nhân đều được so sánh với hoa ly trong giới thượng lưu Mỹ tuyệt hảo nhất. Khi ấy, cô chính là một đóa hoa ly, nhưng là một đóa ly được ghép vào cành tầm xuân. Cô chắc chắn là một người có thừa sự sắc sảo, nhưng đồng thời cũng rất mực thực tế, có phần hơi ích kỷ trong phong thái, và chẳng mảy may đồng điệu với những ảo mộng cùng giấc mơ vốn là đặc trưng của lứa tuổi và giới tính cô.

Những giấc mơ của cô chỉ xuất hiện khi cô chìm vào giấc ngủ, chứ không phải lúc tỉnh táo. Giờ đây cô hoàn toàn tỉnh táo, và chẳng có ý định mơ mộng hão huyền nào cả.

“Godfrey?” cô tiếp lời.

“Phina?” chàng thanh niên đáp.

“Anh đang ở đâu thế?”

“Gần em—trong căn phòng này—”

“Không phải gần em, Godfrey! Không phải trong căn phòng này! Mà ở một nơi rất, rất xa xôi, bên kia đại dương, phải thế không?”

Và một cách vô thức, bàn tay Phina tìm đến bàn phím, lướt qua một chuỗi hợp âm giảm quãng bảy đầy ru rẩy, thứ âm thanh mang theo nỗi buồn thê lương, có lẽ là quá khó hiểu đối với người cháu trai của William W. Kolderup.

Bởi vì chàng thanh niên ấy chính là như thế, mối quan hệ của cậu với người chủ nhân ngôi nhà là thế. Là con trai của người chị gái vị thương gia mua đảo này, mồ côi cả cha lẫn mẹ từ nhiều năm nay, Godfrey Morgan, cũng giống như Phina, lớn lên dưới mái nhà của người chú—nơi mà ngọn lửa nhiệt thành của thương trường vẫn chừa lại một góc cho ý định se duyên hai con người này với nhau.

Godfrey đang bước vào tuổi hai mươi ba. Việc học hành đã hoàn tất để lại cho cậu một khoảng trống hoàn toàn chẳng có việc gì làm. Cậu đã tốt nghiệp đại học, nhưng rồi nhận ra tấm bằng ấy chẳng mang lại mấy ích lợi. Trước mắt cậu, cuộc đời chỉ mở ra những lối đi nhàn hạ; dù cậu có bước về đâu, sang phải hay sang trái, bất kể đi theo hướng nào, vận may cũng sẽ chẳng bao giờ phụ cậu.

Godfrey có diện mạo khôi ngô, phong thái lịch thiệp, tao nhã—chưa từng thắt cà vạt dạng vòng, cũng chẳng bao giờ trưng phô trên những ngón tay, cổ tay hay ngực áo thứ phụ kiện lòe loẹt gắn đá quý vốn rất được lòng những kẻ đồng hương.

Tôi sẽ chẳng làm ai ngạc nhiên khi nói rằng Godfrey Morgan sắp sửa kết hôn với Phina Hollaney. Cậu còn có lựa chọn nào khác sao? Tất cả các chuẩn mực xã hội đều ủng hộ điều đó. Hơn nữa, William W. Kolderup chính là người khao khát cuộc hôn nhân ấy. Hai con người mà ông yêu thương nhất trên đời này chắc chắn sẽ nhận được một gia tài kếch xù từ ông, chẳng cần phải bận tâm xem Phina có quan tâm đến Godfrey hay Godfrey có để ý gì đến Phina hay không. Làm thế cũng sẽ giúp đơn giản hóa việc sổ sách của hãng buôn. Kể từ ngày chào đời, một tài khoản đã được mở cho cậu con trai, và một tài khoản khác cho cô con gái. Khi ấy, người ta sẽ chỉ việc gạch sổ và chuyển số dư vào chung một tài khoản dành cho đôi trẻ. Vị thương gia đáng kính hy vọng rằng việc này sẽ sớm được hoàn tất, và các khoản dư sẽ được chốt lại mà không có bất kỳ sai sót hay bỏ sót nào.

Nhưng chính vì thực tế là đã có một sự bỏ sót và có lẽ cả một sai lầm nữa nên chúng ta mới sắp sửa phơi bày ra đây.

Một sai lầm, bởi vì ngay từ đầu Godfrey cảm thấy bản thân vẫn chưa đủ trưởng thành cho trọng trách hệ trọng là hôn nhân; một sự bỏ sót, bởi vì cậu chưa từng được hỏi ý kiến về vấn đề này.

Trên thực tế, khi hoàn thành việc học, Godfrey đã thể hiện một thái độ thờ ơ sớm đến kỳ lạ đối với thế giới này—nơi cậu chẳng thiếu thứ gì, chẳng còn mong ước nào chưa được thỏa mãn, và hoàn toàn chẳng có việc gì phải bận tâm. Ý nghĩ đi vòng quanh thế giới cứ luôn hiện diện trong tâm trí cậu. Về các lục địa cũ và mới, cậu chỉ biết đúng một nơi—San Francisco, nơi cậu sinh ra và chưa từng rời khỏi đó ngoại trừ trong những giấc mơ. Nào có hại gì nếu một thanh niên thực hiện chuyến hành trình vòng quanh địa cầu hai hoặc ba lần—nhất là khi cậu ta lại là một người Mỹ? Liệu điều đó có đem lại lợi ích gì cho cậu không? Cậu có học hỏi được gì qua những cuộc phiêu lưu muôn hình vạn trạng sẽ gặp phải trong một chuyến hải trình dù dài đến đâu chăng nữa? Nếu cậu chưa cảm thấy ngấy tận cổ với một cuộc đời phiêu lưu mạo hiểm, thì làm sao có thể trả lời được câu hỏi đó? Cuối cùng, phải chăng hàng triệu dặm trường quan sát và thu nhận kiến thức là những điều không thể thiếu để hoàn thiện nền học thức của một chàng trai trẻ?

Mọi chuyện đã đi đến bước đường này; trong suốt một năm trở lại đây, Godfrey đắm chìm trong những cuốn sách du ký xuất bản gần đây, và ngấu nghiến chúng với một niềm đam mê mãnh liệt. Cậu đã khám phá ra Đại Trung Hoa cùng Marco Polo, châu Mỹ cùng Columbus, Thái Bình Dương cùng Cook, Nam Cực cùng Dumont d'Urville. Cậu nảy sinh ý định đặt chân đến những nơi mà những nhà thám hiểm lừng danh ấy từng đi qua mà không có cậu. Thật lòng mà nói, cậu sẽ chẳng màng đến việc một chuyến thám hiểm kéo dài vài năm tiêu tốn của mình quá nhiều, đổi lại chỉ cần dăm ba lần chạm trán với cướp biển Mã Lai, vài vụ va chạm trên đại dương, và một hai trận đắm tàu dạt vào hoang đảo để có thể sống cuộc đời của một Selkirk hay một Robinson Crusoe! Một chàng Crusoe! Trở thành một Robinson Crusoe! Có tuổi trẻ trí tưởng tượng nào lại chưa từng mơ mộng điều này khi đọc đi đọc lại, đọc quá nhiều lần những cuộc phiêu lưu của các người hùng tưởng tượng do Daniel de Foe và De Wyss chắp bút như Godfrey đã từng làm?

Phải! Người cháu trai của William W. Kolderup đang ở trong tâm trạng ấy khi ông chú của cậu đang nghĩ đến chuyện trói buộc cậu vào xiềng xích hôn nhân. Đi du lịch theo kiểu này cùng Phina, khi ấy đã trở thành bà Morgan, rõ ràng là điều bất khả thi! Cậu phải đi một mình hoặc dẹp quách ý định đó đi. Hơn nữa, một khi cơn cuồng phong ý thích này qua đi, chẳng phải cô ấy sẽ càng sẵn lòng ký vào văn bản thỏa thuận tài sản hơn sao? Phải chăng vì lợi ích của người vợ tương lai mà cậu đã không được đặt chân đến Trung Hoa hay Nhật Bản, thậm chí là cả châu Âu? Hoàn toàn không.

Và chính vì thế nên Godfrey lúc này đang hồn vía để đi đâu trước mặt Phina, hờ hững khi cô nói chuyện, điếc đặc khi cô chơi những khúc nhạc từng làm cậu mê mẩn; và Phina, với tư cách là một thiếu nữ trầm ngâm, sâu sắc, chẳng mấy chốc đã nhận ra điều đó.

Nếu bảo rằng cô không hề cảm thấy chút bực bội pha lẫn nỗi muộn phiền nào, thì đó là một sự bất công vô cớ đối với cô. Nhưng vốn quen với việc nhìn thẳng vào thực tế, cô đã tự luận điểm thế này,—

“Nếu chúng ta phải chia tay, tốt hơn hết là nên làm điều đó trước khi kết hôn chứ không phải sau khi cưới!”

Và đó là lý do vì sao cô đã thốt lên với Godfrey những lời đầy ngụ ý ấy.

“Không! Anh không hề ở gần em vào lúc này—anh đang ở tận bên kia đại dương rồi!”

Godfrey đã đứng lên. Cậu bước đi vài bước mà chẳng hề để mắt đến Phina, và một cách vô thức, ngón tay trỏ của cậu chạm vào một phím đàn piano. Một nốt Đô thăng trầm đục ở quãng tám nằm dưới khuông nhạc, một âm thanh đủ thê lương, vang lên thay cho câu trả lời của cậu.

Phina đã hiểu ý cậu, và chẳng cần bàn thêm lời nào nữa, cô toan đẩy mọi chuyện đến cao trào thì cánh cửa phòng bỗng bật mở.

William W. Kolderup xuất hiện, bề ngoài có vẻ hơi đăm chiêu như thường lệ. Vị thương gia vừa kết thúc một cuộc đàm phán và chuẩn bị bước vào một thương vụ khác là đây.

“Nào,” ông cất lời, “bây giờ chẳng còn việc gì khác ngoài việc chúng ta ấn định ngày cưới nữa thôi.”

“Ngày cưới ạ?” Godfrey giật mình đáp. “Ngày cưới nào cơ, thưa chú?”

“Ngày cử hành hôn lễ của các con chứ còn ngày nào nữa!” William W. Kolderup đáp. “Chẳng lẽ lại là ngày cưới của ta phỏng!”

“Có lẽ ngày cưới của chú lại cấp bách hơn đấy chứ?” Phina chêm vào.

“Hả?—cái gì cơ?” vị chú ruột thốt lên—“chuyện đó có hề gì? Chúng ta đang bàn về những việc trước mắt cơ mà, phải không nào?”

“Bố nuôi Will,” nàng thiếu nữ đáp lời. “Hôm nay chúng ta không định ấn định ngày cho một đám cưới, mà là cho một cuộc chia tay.”

“Một cuộc chia tay!”

“Đúng vậy, là sự khởi hành của Godfrey,” Phina tiếp lời, “của một kẻ trước khi kết hôn, muốn đi đây đi đó để mởmang tầm mắt!”

“Con muốn đi đâu đó—con á?” William W. Kolderup vừa nói vừa bước về phía chàng thanh niên, dang rộng hai tay như thể sợ rằng "cục nợ cháu ngoan" này sẽ chuồn mất.

“Vâng; con muốn thế, thưa chú,” Godfrey lịch sự đáp.

“Và trong bao lâu?”

“Trong mười tám tháng, hoặc hai năm, hoặc lâu hơn, nếu—”

“Nếu—”

“Nếu chú cho phép, và Phina chịu đợi con.”

“Chịu đợi cậu! Một kẻ sắp sửa đính ước mà lại tính chuyện trốn đi trước khi cưới!” William W. Kolderup thốt lên.

“Chú phải để Godfrey đi chứ ạ,” Phina lên tiếng nài nỉ; “Con đã suy nghĩ rất kỹ rồi. Con còn trẻ, nhưng thực ra Godfrey còn trẻ hơn. Những chuyến đi sẽ làm cậu ấy chín chắn hơn, và con không nghĩ nó sẽ thay đổi sở thích của cậu ấy đâu! Cậu ấy muốn đi du lịch, cứ để cậu ấy đi! Cảm giác thèm bình yên sẽ đến với cậu ấy sau đó, và cậu ấy sẽ tìm thấy con khi trở về.”

“Cái gì!” William W. Kolderup kêu lên, “cháu đồng ý trao cho con chim xổng chuồng của cháu sự tự do á?”

“Vâng, trong vòng hai năm mà cậu ấy đòi hỏi.”

“Và cháu sẽ đợi nó chứ?”

“Bố Will thân mến, nếu con không thể đợi anh ấy thì con đã chẳng thể yêu anh ấy!” và vừa nói, Phina vừa quay trở lại bên chiếc đàn piano, và dù cô có muốn hay không, những ngón tay cô vẫn lướt nhẹ một đoạn trong khúc “Sự khởi hành của chú rể” (“Départ du Fiancé”) đang rất thịnh hành vào thời đó, một giai điệu vô cùng thích hợp với hoàn cảnh lúc bấy giờ. Nhưng Phina, có lẽ bản thân cô cũng không nhận ra, lại đang chơi ở giọng “La thứ”, trong khi bản gốc được viết ở giọng “La trưởng”, thế là toàn bộ âm hưởng tình tứ của giai điệu đã bị biến đổi, và vẻ thê lương của nó hoàn toàn hòa nhịp với tâm tư thầm kín của cô.

Còn Godfrey thì đứng chôn chân trong sự ngượng ngùng, chẳng thốt nổi một lời. Người chú túm lấy đầu cậu, quay về phía có ánh sáng rồi đăm đăm nhìn cậu suốt một hai phút. Bằng cách đó, ông tra vấn cậu mà chẳng cần dùng đến lời nói, và Godfrey cũng có thể đáp lại mà không cần phải thốt ra một âm tiết nào.

Và khúc oán thán của bản “Sự khởi hành của chú rể” vẫn tiếp tục âm điệu buồn bã của nó, rồi William W. Kolderup, sau khi đi một vòng quanh phòng, liền quay lại chỗ Godfrey—người đang đứng như một kẻ phạm tội trước vành móng ngựa. Đoạn, cất cao giọng,—

“Cháu nói nghiêm túc đấy chứ?” ông hỏi.

“Hoàn toàn nghiêm túc ạ!” Phina xen vào, trong khi Godfrey chỉ bằng lòng với một cử động gật đầu xác nhận.

“Cháu muốn thử đi du lịch trước khi cưới Phina cơ à! Được lắm! Cháu cứ thử đi, hỡi đứa cháu ngoan của ta!”

Ông bước hai ba bước, rồi khoanh tay đứng chặn trước mặt Godfrey, hỏi dồn,—

“Cháu muốn đi đâu?”

“Khắp nơi ạ.”

“Và khi nào thì cháu muốn khởi hành?”

“Tùy ý chú ạ, thưa chú Will.”

“Được rồi,” William W. Kolderup đáp, dán ánh nhìn đầy vẻ tò mò lên người đứa cháu.

Rồi ông lẩm bẩm trong miệng,—

“Càng sớm càng tốt.”

Ngay sau những lời cuối cùng ấy, Phina bất ngờ xen ngang. Ngón út bàn tay trái của cô chạm vào một nốt Sol thăng, còn ngón thứ tư thay vì rơi xuống nốt chủ âm, lại dừng lại ở nốt “nhạy”, y như nhân vật Raoul trong vở “Những người Huguenot”, lúc anh ta rời đi ở phần cuối bản song ca với Valentine.

Có lẽ trái tim Phina đã chật ních những tâm sự, và cô đã hạ quyết tâm nuốt trọn mọi lời muốn nói vào trong.

Chính khoảnh khắc ấy, William W. Kolderup bước lại gần chiếc đàn piano mà chẳng mảy ma để ý đến Godfrey.

“Phina,” ông nói với giọng nghiêm trang, “cháu không bao giờ được phép dừng lại ở nốt ‘nhạy’ cả!”

Và bằng đầu ngón tay cái to bản của mình, ông ấn thẳng xuống một phím đàn, âm thanh của một nốt “La tự nhiên” vang lên rền vang khắp căn phòng.