"Không một ai," Oliver Lee nói, "nên kiếm quá mười lăm đô la một tuần. Sau mức đó, con người ta sẽ trở nên—nhớt nhát."

"Nhớt nhát cái nỗi gì!"

Oliver ngồi trên một chiếc thùng trước bưu điện. Cậu gầy gò, trẻ tuổi và đầu để trần. Mái đầu không đội nón là một trong những điểm làm nên nét độc đáo của cậu. Những người đàn ông khác, dù ở trong nhà hay ngoài hiên, đều đội mũ—những chiếc mũ rộng vành che khuất cái nắng của miền California; hoặc như trường hợp của Atwood Jones, người từ thành phố đến, diện một chiếc mũ phớt Panama kiểu mới nhất.

Thế nhưng, mái tóc bồng bềnh màu vàng óng của Oliver lại phấp phới theo từng cơn gió thoảng. Chỉ khi lên đường trong những chuyến hành trình bí ẩn của mình, cậu mới đội chiếc nón lá Trung Hoa.

Chính vì không đội mũ nên làn da cậu rám nắng. Cậu có đôi mắt xanh biết cười và, như tôi đã nói, một mái tóc bồng bềnh sắc vàng.

"Mười lăm đô la một tuần," cậu khẳng định lại, "là đủ rồi."

Mười lăm đô la là tất cả số tiền Oliver kiếm được. Cậu làm thư ký cho một ông vua dầu mỏ mới nổi. Vì vương quốc của vị vua dầu mỏ này phần lớn chỉ nằm trên giấy, nên đôi lúc cậu ta cảm thấy chật vật khi phải gom cho đủ mười lăm đô la trả lương cho thư ký.

Những người đàn ông khác coi thường quan điểm của Oliver và không ngần ngại nói cho cậu biết điều đó. Họ đều là những kẻ khá giả, ngoại trừ Tommy Drew, kẻ làm nghề môi giới bảo hiểm theo kiểu tài tử, luôn ngồi dưới chân Oliver và sùng bái cậu.

Hôm nay là thứ Bảy, và một vài người đàn ông đã tụ tập về đây từ các trang trại lân cận; số khác đến từ thành phố, từ miền núi, thung lũng, từ sa mạc và cả ngoài khơi xa. Tinkersfield bỗng chốc trở thành một thị trấn dầu mỏ quan trọng. Tất cả bọn họ đều có công việc làm ăn gắn liền với Tinkersfield theo cách này hay cách khác. Và ai nấy đều kiếm được nhiều hơn mười lăm đô la một tuần.

Thế nên họ phản bác lại lời tuyên bố của Oliver. "Nếu anh có vợ..." một kẻ lên tiếng.

"À," Oliver đáp, "nếu tôi có..."

"Bộ anh không có chút tham vọng nào à?" Henry Bittinger gặng hỏi. Henry đang bơm dầu với trữ lượng khổng lồ. Anh ta đã tậu một chiếc ô tô và một chiếc áo khoác bằng lông thú. Phần lớn thời gian thời tiết quá nóng để mặc chiếc áo đó, nhưng chiếc ô tô thì đang đậu bất động bên kia đường—dài và đẹp đẽ—trông ra dáng quý tộc hơn cả người chủ của nó.

"Tham vọng vì cái gì cơ?" Oliver vặn lại.

Ánh mắt Henry hướng về niềm kiêu hãnh của đời mình.

"Chà, tôi tưởng anh phải muốn có một chiếc ô tô chứ."

"Tôi sẵn sàng," Oliver nói, "đổi cả vương quốc để lấy một con ngựa, chứ quyết không đổi lấy ô tô."

Con ngựa cái nhỏ của Oliver đang đứng ngoan ngoãn trong bóng râm; đôi chân nó thon thả, bộ lông mượt mà óng ả, và sở hữu đôi mắt tình tứ như một người phụ nữ đang yêu.

Atwood Jones, người chuyên buôn giày dọc theo vùng bờ biển, lên tiếng: "Tôi cứ nghĩ anh phải muốn vươn lên chứ." Anh ta là thành viên trẻ tuổi trong công ty, nhưng vẫn thích đi đây đi đó. Anh ta thích thảnh thơi ngồi trước bưu điện thế này, hút thuốc giữa bầu không khí vàng óng cùng đám đông vây quanh. Atwood lớn lên trong một trang trại. Anh ta từng nghe theo tiếng gọi của thành phố, nhưng bản chất vẫn là một con người của thị trấn nhỏ.

"Vươn lên trên cái gì cơ?" Oliver hỏi.

Atwood ngập ngừng không rõ nghĩa. Anh ta cảm thấy mình là một công dân đang trên đà thành đạt. Một ngày nào đó, anh ta mong sẽ kết hôn và đưa vợ vào một dinh thự ở San Francisco, cùng những kỳ nghỉ dưỡng thư thả tại Del Monte, Coronado và miền Đông. Nếu việc kinh doanh giày cứ giữ đà phát triển như hiện tại, có lẽ anh ta sẽ có hàng triệu đô la để phung phí khi về già.

Anh ta cố gắng thổ lộ đôi điều này với Oliver.

Chàng trai để đầu trần liền hỏi: "Này, thế cậu có hạnh phúc hơn chút nào không? Tôi dám cá con ngựa của tôi với chiếc ô tô của cậu rằng, khi cậu đã say sưa trong đống đô la, cậu sẽ ngoảnh đầu nhìn lại những ngày như thế này và ghen tị với chính mình đấy. Cái tôi đang nói đến là hạnh phúc cơ."

"Thế bộ anh đang hạnh phúc chắc?" Atwood thách thức.

"Sao lại không?" chàng trai đáp thản phúng. "Tôi có đủ đồ ăn, có tiền mua thuốc lá, dăm ba cuốn sách—và một khán giả." Cậu khoát tay chỉ về phía nhóm người đang lắng nghe và mỉm cười.

Chính sự điềm tĩnh, nhẹ nhõm ấy đã giúp Oliver nắm thế thượng phong trong mọi cuộc tranh luận. Hầu hết bọn họ đều là những kẻ thực dụng; không phải kiểu nghiêm túc theo tinh thần Thanh giáo là luôn trăn trở về sự cứu rỗi linh hồn hay sự chuộc tội cho thế gian, mà là sự nghiêm túc trong việc theo đuổi sự giàu có. Họ buộc phải giàu. Nếu không giàu, họ sẽ chẳng thể lấy vợ, hoặc nếu đã có vợ thì vẫn phải giàu để vợ mình không thua kém gì vợ của những kẻ khác cũng đang phất lên. Họ phải có ô tô, có tiền tiêu xả láng tại những khách sạn lớn và đi du lịch đây đó, tiền mua kim cương lông thú, tiền để lo cho mọi thứ.

Thế mà ở đây lại có một Oliver Lee, thản nhiên tuyên bố rằng tiền bạc đối với cậu là một thứ gánh nặng. Cậu không hề muốn nó. Cậu thề có trời là cậu chẳng thiết tha gì nó cả. Tiền bạc chỉ mang lại phiền toái. Còn bản thân cậu, cậu chỉ muốn đọc sách và dong ruỡi cùng Mary Pick.

Henry khoanh tay trước bụng—anh ta đã trở nên béo ú vì ngồi ô tô nhiều—rồi cất giọng: "Dù sao đi nữa, khi già rồi anh sẽ phải hối hận cho mà xem."

"Tôi sẽ không bao giờ già đi," Oliver vừa nói vừa đứng dậy. "Tôi sẽ mãi trẻ trung—cho đến khi—tôi chết."

Ngoài mặt họ cười nhạo cậu, nhưng trong thâm tâm thì không. Họ không tài nào hình dung ra cảnh cậu già đi. Họ cảm thấy dẫu có qua cả trăm tuổi thì cậu vẫn cứ tráng kiện và vững chãi như thế, mái tóc bồng bềnh sắc vàng không hề điểm bạc, và đôi mắt xanh trong vắt không chút đục mờ.

Atwood đi gom mọi người lại để làm vài ly thì phát hiện ra Oliver không chịu uống.

"Hồi trước tôi uống nhiều quá rồi," cậu thành thật thú nhận. "Nhưng tôi sẽ chúc các anh một chén."

Cậu nâng ly cạn chén, đứng trên chiếc thùng gỗ trông tựa như một vị thần trẻ tuổi đang đứng ở tận cùng thế giới.

"Xin cạn chén vì sự nghèo khó! Nguyện cho chúng ta học được cách yêu mến nàng vì những ân huệ mà nàng từ chối!"

"Đúng là một kẻ kỳ quặc," Atwood nói với Henry lát sau đó.

Henry gật đầu. "Hắn kỳ thật, nhưng làm bạn thì tuyệt cú mèo. Lúc nào cũng có cả đám bu quanh. Chỉ tiếc là chẳng có chút tham vọng nào."

"Đáng tiếc thật," Atwood bảo. "Sao cậu ta lại có cái tên kỳ lạ thế—O-liver?"

"Có một tay giở trò gọi cậu ta là 'Ollie'. Lee liền chặn ngang. 'Tên tôi là Oliver Lee. Nếu anh muốn đặt biệt danh thì cứ gọi là "O-liver". Nhưng từ nay về sau tôi không phải là "Ollie" đâu đấy, hiểu chưa?' Và tôi thề là tay kia đã phải lùi bước. Có cái gì đó ở Oliver khiến bất kỳ ai cũng phải chùn bước. Cậu ta chẳng có súng ống gì sất; tất cả chỉ là uy lực phát ra từ giọng nói."

"Này, thế thì phí phạm tài năng quá," Atwood nhận xét. "Một kẻ có tài ăn nói thế này hoàn toàn có thể làm Tổng thống Hoa Kỳ."

"Chắc chắn là được chứ," Henry đồng tình. "Tôi đã nói với cậu ấy khối lần rằng cậu ấy đang vứt bỏ cơ hội của chính mình."