Quả nhiên không nằm ngoài dự đoán, nhà họ Trương đã đến cầu hôn. Góa phụ Lưu còn nói, nếu tôi chịu sớm gả qua cửa, nhà họ sẽ gửi một phần sính lễ tới. Sắp tới Trung thu rồi, vào dịp lễ hội của thôn và gia tộc còn tổ chức một chương trình chúc mừng đặc biệt để biểu dương những đóng góp khoa học của ông chủ Trương, lúc đó, nhà nhà người người đều sẽ biết tôi là con dâu nhà họ Trương.

"Nó phải sớm gả qua cửa mới được," đại thẩm và nhị thẩm đều khuyên mẹ, "nếu không sau này người ta có thể sẽ đổi ý. Ngộ nhỡ họ phát hiện xuất thân của nó có vấn đề, không muốn kết mối thông gia này nữa thì biết làm sao?" Tôi cứ tưởng họ nói xuất thân của tôi có vấn đề là ám chỉ nữ công của tôi làm không tốt, hoặc trước kia tôi nghịch ngợm gây ra họa gì mà tôi đã quên mất, nhưng họ vẫn còn nhớ. Nhưng thực ra, thứ họ nói đến chính là thân thế của tôi. Họ đều biết rốt cuộc tôi là con gái của ai, nhưng tôi và người nhà họ Trương thì lại không hề hay biết.

Mẹ quyết định để tôi gả qua cửa trước Tết Trung thu, trong vòng vài tuần tới. Mẹ đảm bảo với tôi rằng khoảng thời gian này đủ để mẹ và các thím chuẩn bị chăn đệm quần áo cho tôi dùng khi thành thân. Sau khi mẹ tuyên bố quyết định của mình, mẹ đã vui mừng rơi nước mắt, mẹ tự hào nói: "Ta vẫn luôn đối xử với con không tệ, không ai có thể nói ta làm sai điều gì." Cao Linh cũng khóc. Mặc dù tôi cũng rơi vài giọt nước mắt, nhưng không hoàn toàn là những giọt nước mắt vui mừng. Suy cho cùng, tôi sắp phải rời xa nhà, rời xa căn nhà quen thuộc này rồi. Tôi sẽ không còn là một cô bé nữa, mà phải trở thành vợ người ta, không còn là con gái trong nhà, mà phải làm con dâu nhà người ta. Bất kể cuộc sống tương lai của tôi có hạnh phúc đến đâu, việc phải nói lời tạm biệt với bản thân trước đây khiến lòng tôi vẫn rất buồn bã.

Dì Bảo vẫn ở cùng phòng và ngủ chung giường với tôi. Nhưng dì không còn giúp tôi múc nước tắm, cũng không giúp tôi múc nước ngọt từ giếng lên cho tôi uống nữa. Dì vừa không giúp tôi chải đầu, cũng chẳng quan tâm mỗi ngày thần sắc tôi thế nào, móng tay có sạch sẽ hay không, cũng không đưa ra các lời cảnh báo khuyên nhủ, cũng không dùng thủ ngữ nói chuyện với tôi nữa.

Hai chúng tôi nằm cách nhau rất xa trên giường đất. Nếu tôi tỉnh dậy phát hiện mình lại nằm nép bên cạnh dì như trước, tôi sẽ lặng lẽ nhân lúc dì chưa tỉnh, vội vàng tránh ra chỗ khác. Mỗi sáng thức dậy, mắt dì đều đỏ hoe, nên tôi biết cả đêm dì đều khóc. Có đôi khi, chính tôi cũng đỏ cả mắt.

Dì Bảo cứ hễ không làm việc ở xưởng mực là lại ngồi viết chữ, viết hết trang này đến trang khác. Dì luôn ngồi bên bàn, mài mực trên nghiên, vừa mài vừa trầm tư. Rốt cuộc dì đang suy nghĩ điều gì, tôi lại không sao đoán được. Sau đó, dì chấm bút vào mực, bắt đầu viết, viết một lát lại dừng, rồi lại chấm. Nét bút của dì trôi chảy như mây trôi nước chảy, không hề bôi đen gạch bỏ chỗ nào, cũng chưa từng lật lại phía trước để sửa đổi câu chữ cũ.

Ngay trước ngày tôi gả đi vài hôm, có một buổi sáng tôi tỉnh dậy, phát hiện Dì Bảo đang ngồi bên cạnh tôi, mắt nhìn chằm chằm vào tôi. Dì giơ tay bắt đầu ra hiệu: "Đã đến lúc ta nên nói cho con biết sự thật rồi." Dì đi đến bên cạnh chiếc tủ gỗ nhỏ, lấy ra một bọc vải xanh, đặt lên đùi tôi. Bên trong là một cuộn giấy dày, được đóng thành sách bằng chỉ. Dì nhìn tôi với một vẻ mặt kỳ lạ, sau đó rời khỏi phòng.

Tôi mở trang đầu tiên ra, phần mở đầu viết rằng: "Ta sinh ra trong một gia đình thế gia nổi tiếng về nghề nắn xương ở Chu Khẩu Điếm." Tôi lại xem tiếp vài trang. Bên trong kể về kỹ thuật nắn xương truyền đời của gia đình họ, mẹ dì qua đời như thế nào, cha đau buồn ra sao, đều là những chuyện dì đã từng kể với tôi. Sau đó tôi lại đọc tiếp: "Dưới đây ta sẽ nói cho con biết sự thật xấu xa về con người của ông chủ Trương." Tôi lập tức bỏ cuốn sách xuống. Tôi không muốn để Dì Bảo làm vẩn đục tư tưởng của mình nữa. Vì vậy, tôi đã không đọc đến cuối, cũng không nhìn thấy những lời dì nói mình thực ra là mẹ ruột của tôi.

Lúc ăn tối, Dì Bảo lại khôi phục thái độ như trước với tôi, cứ như thể tôi là một đứa trẻ không thể cứu chữa. Dì dùng đũa gắp chút thức ăn vào bát tôi, bảo tôi ăn nhiều một chút: "Sao con không ăn? Con bị ốm à? Hình như hơi sốt. Trán con nóng quá. Sao mặt mũi lại tái nhợt thế này?"

Sau bữa cơm, mọi người vẫn như thường lệ, lại ra ngoài sân. Mẹ và các thím bận rộn thêu áo cưới cho tôi. Dì Bảo đang khâu lại một chiếc quần cũ cho tôi. Dì đặt kim chỉ xuống, kéo kéo tay áo tôi: "Con đã xem những gì ta viết chưa?"

Tôi gật đầu, không muốn cãi nhau với dì trước mặt mọi người. Tôi cùng Cao Linh và các chị em họ chơi trò chơi, giả vờ dùng dây chỉ để đan đồ. Tôi làm sai rất nhiều, Cao Linh thấy vậy cười khoái chí, hét lớn nói nhà họ Trương sắp cưới về một cô con dâu ngốc. Nghe thấy vậy, Dì Bảo trừng mắt nhìn tôi đầy nghiêm khắc.

Mặt trời đã lặn, màn đêm buông xuống, âm thanh của bóng đêm dần dần vang lên, đủ loại động vật nhỏ mà chúng tôi không nhìn thấy đang chí chóe kêu trong bóng tối, vỗ cánh không ngừng. Rất nhanh đã đến giờ đi ngủ. Tôi cố ý đợi Dì Bảo đi ngủ trước. Qua một lúc lâu, tôi thấy dì chắc đã ngủ rồi, mới trở về căn phòng tối tăm.

Thế nhưng Dì Bảo lập tức ngồi dậy, bắt đầu dùng thủ ngữ nói chuyện với tôi.

"Con không nhìn thấy dì nói gì đâu," tôi nói. Thấy dì định đi bật đèn dầu lên, tôi lại phản đối: "Đừng làm phiền nữa, con buồn ngủ lắm, giờ không muốn nói chuyện." Nhưng dì vẫn thắp đèn lên. Tôi trèo lên giường đất, nằm xuống. Dì theo tôi lên giường, đặt đèn lên giá tường, co người lại, ánh đèn soi rõ gương mặt dì, dì nhìn chằm chằm vào tôi: "Đã đọc câu chuyện của ta rồi, rốt cuộc con nhìn nhận ta thế nào? Nói thật đi."

Một hồi lâu, dì bất động, sau đó lại bắt đầu đấm ngực khóc nức nở. Hai tay dì múa máy nhanh chóng: Chẳng lẽ con đối với ta lại không có chút tình cảm nào sao?

Tôi nhớ rõ ràng những lời mình đã nói với dì lúc đó: "Cho dù người nhà họ Trương đều là kẻ sát nhân, là trộm cướp, thì chỉ cần để thoát khỏi dì, con cũng phải gả qua đó."

Dì dùng hai tay đập vào tường. Cuối cùng cũng thổi tắt đèn, bước ra ngoài.

Sáng hôm sau, dì không thấy đâu nữa. Nhưng tôi không hề lo lắng chút nào. Trước đây mỗi khi dì rất giận tôi, cũng từng bỏ đi, nhưng dì luôn sẽ quay về. Dì cũng không đến ăn sáng. Thế là tôi biết lần này dì giận còn dữ dội hơn trước. Dì cứ giận đi, tôi thầm nghĩ. Dì căn bản không hề quan tâm đến hạnh phúc tương lai của tôi. Chỉ có mẹ mới quan tâm thôi. Đây chính là sự khác biệt giữa mẹ và bảo mẫu.

Khi tôi cùng các thím, Cao Linh đi theo sau mẹ đến xưởng mực để bắt đầu công việc một ngày, trong lòng tôi chính là nghĩ như vậy. Vừa bước chân vào căn phòng tối tăm ấy, chúng tôi lập tức nhìn thấy xung quanh là một đống hỗn độn. Trên tường đầy vết mực, trên ghế cũng vậy, dưới đất từng vệt, từng vệt đều là mực bắn tung tóe. Chẳng lẽ có dã thú nào xông vào? Thế thì cái mùi hôi thối ngọt lợ này là sao? Sau đó liền nghe thấy mẹ bắt đầu gào khóc: "Nó chết rồi! Nó chết rồi!"

Ai chết? Sau đó tôi nhìn thấy Dì Bảo, nửa khuôn mặt trên của dì trắng bệch như tro tàn, ánh mắt cuồng loạn nhìn chằm chằm vào tôi. Dì khom người ngồi ở bên bức tường phía xa. "Ai chết?" Tôi hét lên với Dì Bảo. "Xảy ra chuyện gì rồi?" Tôi đi về phía dì, tóc tai dì rũ rượi, sau đó tôi để ý thấy trên cổ dì đầy những con ruồi. Mắt dì vẫn nhìn chằm chằm tôi, tay lại không nhúc nhích. Một tay cầm một con dao cắt mực. Không đợi tôi đi đến bên cạnh dì, đã bị một người khách trọ tranh nhau muốn xem náo nhiệt đẩy ra. Về những chuyện ngày hôm đó, thứ duy nhất tôi nhớ được chỉ có bấy nhiêu thôi. Tôi không biết mình đã trở về phòng, nằm lên giường đất thế nào. Lúc tôi tỉnh dậy trong đêm tối, tôi cứ ngỡ lúc đó là buổi sáng của ngày hôm trước. Tôi ngồi dậy, run rẩy, muốn ném cơn ác mộng ra sau đầu.

Dì Bảo không có trên giường. Sau đó tôi nhớ ra dì là đang giận tôi nên đã đi chỗ khác ngủ rồi. Tôi muốn quay lại ngủ tiếp, nhưng lại không thể an giấc. Tôi rời giường, bước ra ngoài. Bên ngoài đầy trời sao, không có phòng nào sáng đèn, ngay cả con gà trống già cũng không lên tiếng. Nghĩa là vẫn chưa đến sáng, hiện giờ vẫn là đêm khuya, tôi nghĩ chẳng lẽ mình đang mộng du sao? Tôi băng qua sân, đi về phía xưởng mực, nghĩ rằng Dì Bảo có thể đang ngủ trên chiếc ghế dài ở xưởng mực. Đột nhiên tôi lại nhớ đến cảnh tượng trong ác mộng: một đàn ruồi đen đặc đang rỉa cổ dì, bò lúc nhúc dọc theo vai dì, cứ như thể tóc đang động đậy vậy. Tôi rất sợ nhìn thấy những thứ trong xưởng mực, nhưng đôi tay run rẩy của tôi đã đang châm đèn rồi.

Trên tường rất sạch sẽ. Dưới đất cũng vậy. Dì Bảo không có ở đó. Tôi thở phào nhẹ nhõm, rồi quay về giường.

Lúc tôi tỉnh lại lần nữa thì đã là buổi sáng, Cao Linh đứng bên mép giường, mặt đầy nước mắt nói với tôi: "Dù thế nào đi nữa, tớ đảm bảo vẫn đối xử với cậu như chị gái." Sau đó liền kể hết mọi chuyện đã xảy ra cho tôi nghe. Tôi lắng nghe, cứ ngỡ mình vẫn chưa tỉnh khỏi cơn ác mộng.

Ngày hôm trước, vợ ông chủ Trương cầm một bức thư do Dì Bảo viết đến nhà chúng tôi. Thư được gửi đến vào lúc nửa đêm. "Đây có ý gì?" Người đàn bà nhà họ Trương muốn hiểu rõ. Trong thư viết rằng nếu tôi gả đến nhà họ Trương, hồn ma của Dì Bảo sẽ theo đến đó, vĩnh viễn dây dưa với họ. "Người gửi bức thư này đâu rồi?" Bà Trương vung vẩy tờ giấy trong thư chất vấn. Lúc này mẹ nói với bà ta rằng người bảo mẫu đó vừa tự sát rồi. Bà Trương vừa nghe xong, sợ đến hồn bay phách lạc, bỏ chạy tán loạn.

Sau đó, mẹ lao đến bên cạnh thi thể của Dì Bảo, Cao Linh kể, lúc đó Dì Bảo vẫn còn tựa vào bên bức tường xưởng mực. "Ngươi báo đáp ta thế này sao?" Mẹ gào khóc. "Ta đối xử với ngươi như chị em. Ta coi con gái ngươi như con gái ruột của mình." Mẹ giơ chân đá thi thể của Dì Bảo hết lần này đến lần khác, trách cứ Dì Bảo không vì bà mà nghìn ơn vạn tạ, cảm thấy hổ thẹn vô cùng. "Mẹ tức đến phát điên," Cao Linh nói. "Mẹ nói với thi thể của Dì Bảo rằng: 'Nếu ngươi dám tác oai tác quái trong nhà chúng ta, ta sẽ bán Như Linh vào lầu xanh làm kỹ nữ.'" Sau đó, mẹ ra lệnh cho lão đầu bếp kéo thi thể lên xe, ném xuống từ vách đá. "Bà ấy ở ngay dưới đó," Cao Linh nói, "Dì Bảo của cậu đang nằm ở nơi đường cùng."

Sau khi Cao Linh ra ngoài, tôi vẫn chưa hiểu hết ý nghĩa trong những lời cô ấy nói, nhưng tôi đã biết rồi. Tôi tìm thấy những dòng chữ mà Dì Bảo viết cho tôi. Tôi đã đọc xong. Cuối cùng, tôi cũng đã đọc được những lời của dì: "Mẹ của con, mẹ của con, ta chính là mẹ của con."

Ngày hôm đó, tôi chạy đến nơi đường cùng đó để tìm dì. Tôi trượt xuống dưới, cành cây và gai góc cào xước da thịt tôi. Trượt xuống tới đáy, tôi hoảng loạn tìm dì. Tôi nghe thấy tiếng ve kêu, tiếng chim ưng vỗ cánh. Tôi đi về phía bụi rậm rạp, những cái cây bên đó theo vách đá đổ nghiêng mà mọc ngang ra, như thể sắp đổ xuống vậy. Tôi nhìn thấy rêu phong, hay có lẽ, đó thực ra là tóc của dì? Tôi nhìn thấy trên cành cây cao có một cái tổ chim, hay có lẽ, đó là thân thể của dì đang treo trên cành cây? Tôi chạm vào cành cây khô khốc, lẽ nào đó là xương của dì? Đã bị sói cắn xé thành từng mảnh rồi sao?

Tôi quay người đi về hướng khác, men theo hướng vách đá. Tôi thoáng thấy những mảnh vải vụn rơi vãi — là quần áo của dì sao? Tôi thấy quạ tha những thứ vụn vặt — đó chẳng lẽ là thịt của dì? Tôi đi đến một bãi rác tích tụ đầy đá vụn, thấy hàng nghìn hàng vạn mảnh vụn, đều là hài cốt của dì. Dù tôi đi đến đâu, dường như cũng đều nhìn thấy dáng vẻ tàn phá hư hại của dì. Tất cả đều là lỗi của tôi. Tôi nhớ lại lời nguyền độc địa của gia tộc họ, đó cũng là gia tộc của tôi, đều là vì những mảnh xương rồng đó không được trả về nơi an táng. Ông chủ Trương đáng ghét đó muốn tôi gả cho con trai hắn, chẳng qua cũng chỉ là để tôi giúp hắn tìm thêm nhiều xương rồng mà thôi. Sao tôi lại ngu ngốc như vậy, trước đó lại không hiểu ra cơ chứ?

Tôi tìm dì mãi cho đến tận tối mịt, cho đến khi mắt tôi dính đầy bụi đất và nước mắt, sưng húp lên. Rốt cuộc tôi vẫn không tìm thấy dì. Lúc tôi leo lên lại trên kia, một phần con người tôi đã vĩnh viễn thất lạc ở nơi đường cùng đó.

Suốt năm ngày, tôi bất động, không ăn nổi, không khóc được, một mình cô đơn nằm trên giường đất, cảm thấy mình chỉ còn hơi thở ra. Tôi thấy mình đã chẳng còn gì cả, nhưng cơ thể lại vẫn đang hô hấp. Có những lúc, tôi không thể tin được những chuyện đã xảy ra. Tôi từ chối tin. Tôi cố gắng nghĩ, muốn Dì Bảo xuất hiện, muốn nghe thấy tiếng bước chân của dì, nhìn thấy khuôn mặt của dì. Cuối cùng tôi cũng nhìn thấy khuôn mặt dì, nhưng đó là trong mơ, dì vẫn còn đang giận tôi. Dì nói với tôi rằng lời nguyền đó giờ đây đã đeo bám tôi, tôi sẽ vĩnh viễn không được an yên. Tôi định sẵn là cả đời này sẽ không được vui vẻ. Ngày thứ sáu, tôi bắt đầu khóc không ngừng, từ sáng đến tận đêm khuya. Cho đến khi tôi khóc đến kiệt sức, chẳng còn cảm thấy gì nữa, tôi bò dậy khỏi giường, rồi lại sống lại.

Không còn ai nhắc đến chuyện gả tôi vào nhà họ Trương nữa. Hôn ước đã hủy bỏ. Mẹ cũng không còn giả vờ tôi là con gái bà nữa. Tôi không biết mình có còn được tính là người trong nhà này không. Mỗi khi mẹ giận tôi, lại dọa sẽ bán tôi cho lão Ngô chăn cừu bị lao phổi kia làm nha đầu. Không ai nhắc đến Dì Bảo nữa, không nhắc đến những chuyện khi dì còn sống, cũng không nói về chuyện sau khi dì chết như thế nào. Mặc dù các thím đều biết tôi là con gái riêng của Dì Bảo, nhưng không ai đồng tình với trái tim đang thương tiếc mẹ ruột của tôi. Những lúc tôi khóc không ngừng, họ chỉ quay mặt đi, tìm chút việc để tay và mắt mình bận rộn.

Chỉ có Cao Linh là cẩn thận dè dặt nói chuyện với tôi: "Cậu đói không? Sủi cảo này cậu không ăn, tớ ăn nhé." Tôi vẫn nhớ: Thường thì, những lúc tôi nằm trên giường đất, cô ấy lại đến bên cạnh tôi, gọi tôi là chị, vuốt ve bàn tay tôi.

Một hôm, Cao Linh nói với tôi rằng mẹ sắp gọi tôi đến nói chuyện. Tôi đã để ý thấy, kể từ khi Dì Bảo chết, mẹ không còn gọi tôi là con gái, cũng không chỉ trích sai lầm của tôi nữa. Bà có vẻ sợ tôi cũng sẽ biến thành ma để hại bà. Tôi không khỏi nghi ngờ, liệu bà có bao giờ từng dành cho tôi chút tình cảm ấm áp nào chưa. Tôi đứng trước mặt bà, bà nhìn thấy tôi, thần sắc dường như có phần lúng túng.

"Trong nhà gặp khó khăn," bà cất lời, giọng sắc nhọn. "Lúc này bất kỳ tình cảm cá nhân nào cũng là ích kỷ. Ta rất buồn, nhưng vẫn phải nói cho con biết, chúng ta sẽ đưa con đến Dục Anh Đường." Tôi vô cùng chấn động, nhưng tôi không khóc, chỉ im lặng không nói một lời.

"Ít nhất chúng ta cũng không bán con đi làm nô tỳ," bà nói thêm.

Tôi đáp lại mà không chút cảm xúc: "Con cảm ơn bà."

Mẹ nói tiếp: "Nếu con còn ở trong nhà, ai biết được hồn ma có còn quay lại nữa hay không. Ta biết pháp sư đảm bảo rằng sẽ không, nhưng loại lời nói này cũng giống như người ta thường nói 'năm hạn không hạn liên tiếp, năm tai ương không ập lại lần hai' vậy. Ai cũng biết là không tính được, sự thật không phải là như thế."

Tôi không mở miệng phản bác, nhưng bà vẫn nổi giận. "Con bày ra cái bộ mặt gì thế? Còn muốn làm ta khó xử sao? Con nghĩ kỹ đi, bao nhiêu năm nay, ta đối đãi với con như con gái. Trong trấn này còn nhà nào chịu làm thế? Biết đâu con vào Dục Anh Đường, ngược lại còn học được cách biết ơn nhà chúng ta. Con mau đi thu dọn đồ đạc đi. Lão Ngụy đã đợi đón con đi xe rồi đấy."

Tôi lại cảm ơn mẹ, bước ra khỏi phòng. Lúc tôi thu dọn hành lý, Cao Linh đầy mặt nước mắt chạy vào phòng tôi. Cô ấy hứa rằng: "Tớ sẽ đến tìm cậu." Còn đưa cho tôi bộ quần áo mình thích nhất.

"Tớ mà cầm thì mẹ sẽ trách cậu đấy," tôi nói.

"Tớ không quan tâm."

Cô ấy tiễn tôi lên xe lão Ngụy. Lần cuối cùng tôi rời khỏi sân và căn nhà này, người tiễn đưa chỉ có cô ấy và vài người khách trọ.

Tôi ngẩng đầu nhìn bầu trời, một mảng trong xanh sáng lạng. Lòng tôi đang gào thét.