Ruth cảm nhận được, mặc dù ông Đường chưa từng gặp Như Linh, nhưng đã yêu bà ấy rồi. Khi ông Đường nhắc đến Như Linh, cứ như thể ông hiểu bà hơn bất cứ ai, ngay cả con gái ruột của bà cũng không bằng ông. Ông đã tám mươi tuổi, trải qua Chiến tranh thế giới thứ hai, cuộc giải phóng Trung Quốc, Cách mạng Văn hóa, cùng một ca phẫu thuật bắc cầu mạch vành. Thời trẻ ở trong nước ông là một nhà văn nổi tiếng, nhưng tại Mỹ, vì tác phẩm không có bản dịch tiếng Anh, nên tên tuổi ông không được nhiều người biết đến. Chính một đồng nghiệp chuyên gia ngôn ngữ học của Art đã giới thiệu ông cho Ruth.

"Bà ấy là một người phụ nữ kiên cường, hơn nữa lại vô cùng thẳng thắn," ông Đường từng nói với Ruth qua điện thoại một lần. Ruth gửi bản thảo của mẹ cho ông, nhờ cụ ông dịch giúp sang tiếng Anh. "Có thể gửi cho tôi một tấm ảnh hồi trẻ của bà ấy không? Nếu có thể thấy được hình ảnh của bà ấy, có lẽ sẽ giúp ích cho việc dịch thuật của tôi, truyền đạt chính xác hơn những hàm ý mà bà ấy diễn đạt bằng tiếng Trung."

Ruth thấy yêu cầu này thật kỳ lạ, nhưng vẫn đồng ý. Cô quét tấm ảnh chụp chung Như Linh và Cao Linh hồi nhỏ với mẹ, cùng một bức ảnh Như Linh chụp khi mới đến Mỹ rồi gửi cho ông Đường. Sau đó ông Đường lại muốn cả ảnh Dì Bảo. Ông nói: "Bà ấy rất khác biệt, tự học thành tài, tính cách thẳng thắn, ở thời đại đó, có chút đại nghịch bất đạo." Ruth suýt chút nữa đã buột miệng hỏi ông có biết Dì Bảo có phải là mẹ ruột của Như Linh hay không, nhưng lại nhịn xuống. Cô muốn đọc một lần trọn vẹn bản dịch, không muốn cứ đọc từng chút một. Ông Đường đã nói từ trước, ông cần khoảng hai tháng để hoàn thành công việc này. "Tôi không muốn dịch từng câu từng chữ theo nghĩa đen cho xong chuyện, tôi muốn cố gắng dùng từ tự nhiên nhất có thể, đồng thời phải đảm bảo truyền đạt chính xác ý của lệnh đường. Dù sao đây cũng là gia sử của các vị, phải truyền lại cho con cháu đời sau biết, nên không thể có sai sót, cô thấy có đúng không?"

Khoảng thời gian ông Đường làm công việc dịch thuật, Ruth ở tại nhà mẹ. Ngay khi Art từ Hawaii trở về, Ruth đã thông báo với anh quyết định chuyển đến ở cùng mẹ.

"Điều này có vẻ hơi đột ngột," Art vừa nhìn cô dọn đồ vừa nói. "Em chắc chắn mình không phải đang hành động bốc đồng chứ? Thuê người giúp chăm sóc mẹ em không tốt sao?"

Chuyện gì thế này? Là nửa năm qua Ruth chưa bộc lộ hết tính nghiêm trọng của sự việc? Hay là Art vốn dĩ chẳng để tâm? Giao tiếp giữa hai người họ kém cỏi đến mức này, Ruth cảm thấy thật thất bại.

"Em nghĩ anh thuê người giúp chăm sóc hai đứa con gái thì dễ hơn đấy," Ruth nói.

Art thở dài.

"Xin lỗi. Vì người giúp việc em thuê cho mẹ cứ làm được một thời gian lại nghỉ, em cũng không thể cứ trông chờ mãi vào dì Cao Linh hay người khác đến chăm sóc bà được, thỉnh thoảng một ngày nửa ngày thì còn tạm được, chứ kéo dài thế này không phải là cách. Dì Cao Linh nói, ở cùng mẹ em một tuần, còn mệt hơn cả lúc trông nom đám cháu nội ngoại hồi nhỏ, cứ phải chạy theo sau chúng. Dù sao đi nữa, giờ dì ấy cũng đã hiểu chẩn đoán của bác sĩ không sai, có cho mẹ em uống bao nhiêu trà nhân sâm cũng vô ích thôi."

"Em chắc chắn không phải vì lý do nào khác chứ?" Anh đi theo Ruth vào phòng đọc nhỏ, truy hỏi.

"Ý anh là sao?" Cô vừa lấy đĩa mềm, sổ tay... từ trên giá sách xuống, vừa hỏi.

"Chúng ta, giữa em và anh, liệu có vấn đề nào khác không? Ngoài vấn đề tinh thần của mẹ em, chẳng lẽ em không muốn bàn về chuyện khác sao?"

"Tại sao lại nói vậy?"

"Em có chút – anh cũng không rõ nữa – có chút cố ý xa lánh anh, có lẽ còn chút giận anh."

"Em đang căng thẳng. Tuần trước em mới nhìn rõ tình trạng thực sự của bà, em sợ hãi lắm. Cuộc sống của bà đầy rẫy nguy hiểm, tồi tệ hơn nhiều so với những gì em tưởng tượng. Hơn nữa giờ em mới biết, bệnh của bà đã bắt đầu từ rất lâu rồi mà em cứ mãi không nhận ra. Có lẽ đã sáu bảy năm rồi. Em không hiểu tại sao mình lại không để ý..."

"Nghĩa là việc em dọn sang đó ở không liên quan gì đến hai chúng ta?"

"Không," Ruth nói rất kiên quyết, sau đó giọng điệu dịu lại một chút: "Em cũng không biết nữa." Sau một hồi im lặng, cô lại nói: "Em còn nhớ, anh từng hỏi em định giải quyết chuyện của mẹ thế nào. Em cảm thấy rất tổn thương. Đúng vậy, em tính sao đây? Em thấy việc gì cũng phải một mình em gánh vác. Em đã cố gắng hết sức để làm tốt, kết quả lại thành ra thế này. Có lẽ quyết định dọn ra ngoài của em đúng là có liên quan đến hai chúng ta, nhưng trong tình cảnh hiện tại, bất kể giữa chúng ta xảy ra vấn đề gì, so với vấn đề của mẹ em đều là thứ yếu. Hiện tại em chỉ có thể tập trung tinh thần xử lý việc này mà thôi."

Art lộ vẻ do dự. "Được rồi, khi nào em thấy sẵn sàng nói chuyện..." Anh không nói tiếp nữa. Ruth thấy anh phiền muộn như vậy, suýt chút nữa không nhịn được mà muốn an ủi anh một phen, bảo rằng chẳng có chuyện gì đâu, bảo anh cứ yên tâm.

Ruth dọn đến ở cùng, Như Linh cũng tỏ ra vô cùng nghi ngờ.

"Có người nhờ con viết một cuốn sách thiếu nhi, trong đó cần vẽ tranh minh họa về động vật," Ruth nói. Bây giờ cô đã quen với việc nói dối mẹ, không hề cảm thấy tội lỗi chút nào. "Con muốn mẹ vẽ tranh minh họa. Nếu mẹ vẽ tranh minh họa, hai mẹ con mình làm việc ở đây sẽ tiện hơn, chỗ của mẹ yên tĩnh hơn mà."

"Động vật gì? Cần bao nhiêu con?" Như Linh rất phấn khích, giống như một đứa trẻ không chờ nổi để đi sở thú.

"Mẹ muốn vẽ gì cũng được. Do mẹ quyết định, vẽ tranh quốc họa ạ."

"Được thôi." Bản thân sắp đóng vai trò quyết định đến sự thành bại trong sự nghiệp của con gái, Như Linh tỏ ra rất vui mừng. Ruth thở dài, vừa vì lừa được mẹ mà thở phào nhẹ nhõm, lại vừa thấy rất đau lòng. Tại sao trước đây cô không nghĩ đến việc nhờ mẹ giúp vẽ tranh minh họa cơ chứ? Năm xưa khi tay mẹ còn vững, tâm trí còn minh mẫn, đáng lẽ cô nên nhờ mẹ vẽ tranh. Thấy mẹ hết lòng hết sức, cố gắng muốn "có ích" với con gái, Ruth rất xót xa. Không ngờ lại dễ dàng làm mẹ vui lên như thế. Như Linh chẳng qua chỉ muốn làm một người mẹ có ích cho con cái. Chỉ vậy mà thôi.

Mỗi ngày, bà đều phải đi đến trước bàn làm việc, dành mười lăm phút để mài mực. May mắn thay, rất nhiều loài động vật bà đã vẽ quen thuộc từ trước – như cá, ngựa, mèo, khỉ, vịt... bà chỉ cần dựa vào trí nhớ đặt bút là tự nhiên vẽ ra được, mặc dù hiện nay nét bút run rẩy rất nhiều, nhưng vẫn còn phảng phất hình bóng năm xưa. Thế nhưng, một khi Như Linh thử vẽ những loài động vật mình không quen thuộc, đôi tay cũng mơ hồ y như tâm trí bà vậy, sau đó Ruth cũng nản lòng y như mẹ, lại còn phải cố gắng che giấu. Mỗi lần Như Linh vẽ xong một bức, Ruth luôn phải khen ngợi một phen, sau đó thu dọn tranh đi, rồi lại nêu ra một loài động vật mới nhờ mẹ vẽ.

Có đôi khi, Ruth đầy hứng thú lắng nghe mẹ lải nhải, muốn biết rõ mỗi lần bà kể thì tình tiết thay đổi bao nhiêu, mỗi khi mẹ kể lại y nguyên từng chữ, cô cảm thấy rất yên tâm. Thế nhưng cũng có đôi khi, Ruth bị ép nghe mẹ lải nhải, lại thấy rất bực mình, sự bực mình này mang lại cho cô một cảm giác thỏa mãn kỳ lạ, như thể tất cả đều chưa từng thay đổi, chẳng có vấn đề gì cả.

"Con bé dưới lầu suốt ngày ăn bỏng ngô! Cháy khét rồi kìa, chuông báo cháy cứ vang lên. Nó không biết à. Mẹ ngửi ra mà! Thối chết đi được! Chỉ biết ăn bỏng ngô! Hèn chi nó gầy trơ xương. Nó còn chạy lên nói với mẹ, cái này không dùng được, cái kia không dùng được. Chỉ biết than vãn, còn dọa mẹ là 'dính líu kiện tụng, vi phạm quy định'..."

Ban đêm, Ruth nằm trên chiếc giường cũ của mình, dường như lại quay về thời thanh xuân thiếu nữ, chỉ là đã thay bằng dáng vẻ của người trưởng thành. Cô vừa là chính mình của ngày xưa, lại vừa không phải. Hoặc giả có hai phiên bản Ruth khác nhau, Ruth 1969 và Ruth 1999, một người khá ngây thơ, người kia lại nhạy cảm, một người có tính phụ thuộc cao hơn, người kia lại độc lập hơn, cả hai đều mang trong lòng nỗi sợ hãi. Cô vừa là đứa con của mẹ, giờ đây mẹ lại trở nên giống như một đứa trẻ, cô lại phải gánh vác trách nhiệm của một người mẹ. Phức tạp như vậy, giống như tên của người Trung Quốc và chữ Hán, cùng một bộ thủ, nhìn có vẻ đơn giản, nhưng lại có vô vàn cách kết hợp biến hóa. Vẫn là chiếc giường cô nằm hồi ấu thơ ấy, những dòng suy nghĩ trước khi ngủ thời thiếu niên hiện rõ mồn một. Khi đó cô chỉ có một mình, đau lòng suy nghĩ về tương lai sẽ ra sao. Giống như thời thơ ấu, cô lắng nghe tiếng thở của chính mình, chỉ cần nghĩ đến hơi thở của mẹ rồi sẽ có ngày ngừng lại, trong lòng tràn đầy sợ hãi. Cô càng ý thức được điểm này, việc thở lại càng tốn sức. Mỗi lần hít vào đều phải dùng sức rất lớn, thở ra thì dễ dàng, chỉ cần thả lỏng là được, nhưng Ruth sợ rằng mình chỉ cần thả tay ra, là sẽ mất đi mẹ.

Mỗi tuần có mấy lần, Như Linh và Ruth đều nói chuyện với các linh hồn. Ruth luôn chủ động bưng khay cát cũ để trên nóc tủ lạnh ra, nói là muốn viết thư cho Dì Bảo. Phản ứng của mẹ luôn rất khách khí, giống như người ta mời bà ăn sô-cô-la vậy: "Ồ! Vậy thì... cho một chút thôi." Như Linh hỏi Dì Bảo liệu cuốn sách thiếu nhi này có khiến Ruth một bước thành danh hay không. Ruth để Dì Bảo nói rằng Như Linh sẽ một bước thành danh.

Một buổi tối nọ, Ruth cầm đôi đũa, vừa định tiếp tục trò chơi bói toán với mẹ, thì nghe thấy mẹ nói: "Tại sao con với Art cãi nhau?"

"Con với anh ấy không cãi nhau."

"Vậy sao hai đứa không sống cùng nhau nữa? Là vì mẹ à? Là vấn đề của mẹ sao?"

"Đương nhiên không phải ạ." Ruth thốt ra, giọng hơi lớn quá mức.

"Mẹ nghĩ có lẽ là vì mẹ." Bà nhìn Ruth một cái, dường như chẳng có gì có thể giấu được đôi mắt bà. "Rất lâu về trước, lúc con mới quen nó, mẹ đã nói với con, tại sao phải sống thử trước? Con làm vậy, nó sẽ chẳng bao giờ cưới con đâu. Con còn nhớ không? Ồ, giờ thì con nghĩ, à, mẹ nói đúng. Sống thử với nó, nó chỉ coi con như cơm thừa canh cặn, muốn vứt bỏ lúc nào cũng được. Đừng có ngại. Nói thật đi."

Ruth nhớ lại, không khỏi bực dọc, mẹ đúng là đã từng nói những điều này. Tay cô không ngừng bận rộn phủi những hạt cát vương vãi ra mép khay trở lại vào khay, trong lòng vừa ngạc nhiên vì mẹ vẫn còn nhớ những chuyện này, lại vừa cảm động vì mẹ quan tâm đến mình như vậy. Những lời Như Linh nói về Art chưa chắc đã hoàn toàn đúng, nhưng bà thực sự đã chạm đến cốt lõi của vấn đề, Ruth cảm thấy mình giống như món cơm thừa, chẳng còn gì để lựa chọn nữa mới tìm đến anh.

Giữa Ruth và Art quả thực đã xảy ra vấn đề lớn. Trong khoảng thời gian thử ly thân này, Ruth càng cảm nhận rõ rệt điểm đó. Nói đi nói lại, không phải ly thân thì là gì? Sau khi tách ra, cô càng nhìn rõ hơn, mình đã quen rồi, dù đối phương không đưa ra yêu cầu, cô cũng sẽ chủ động thỏa hiệp, chiều theo cảm xúc của anh, đây đã trở thành mô thức tình cảm của cô. Đôi khi cô cho rằng, bất kỳ cặp tình nhân nào, dù kết hôn hay chưa, đều phải đạt được sự thỏa hiệp như vậy, dù là chủ động làm vậy hay là miễn cưỡng, không như thế thì không thể sống cùng nhau được. Vậy thì, Art có từng chiều theo cảm xúc của cô chưa? Dù anh có làm vậy, Ruth cũng chưa từng cảm nhận được. Giờ đây hai người đã chia cách, Ruth cảm thấy rất nhẹ nhõm, không còn sự ràng buộc. Chính là cảm giác mà cô từng hình dung, nếu một ngày mẹ không còn nữa, cô sẽ có cảm giác này. Thế nhưng hiện tại, cô chỉ muốn giữ chặt lấy mẹ bên cạnh, như thể mẹ là cọng rơm cứu mạng của cô vậy.

Ruth và mẹ mỗi tuần hai lần đến nhà Art ở phố Vallejo ăn tối. Những ngày đó, Ruth phải tranh thủ làm xong việc sớm để đi mua sắm. Cô lại không muốn để mẹ ở nhà một mình nên đành đưa bà đi siêu thị cùng. Khi mua sắm, Như Linh không ngừng bình luận về giá cả của từng món đồ, hỏi Ruth liệu có nên đợi món này giảm giá rồi mới mua không. Ruth vừa về đến nhà – đúng vậy, Ruth tự nhắc nhở bản thân, căn hộ trên phố Vallejo này dù nói thế nào vẫn là nhà của mình – liền đặt mẹ trước tivi, sau đó xem xét có thư từ nào gửi cho cả cô và Art không. Cô phát hiện ra, thư từ đề tên cả hai người họ với tư cách là vợ chồng rất ít, trái lại phần lớn các hóa đơn sửa chữa đều ghi tên người nhận là Ruth. Những bữa tiệc tối như vậy kết thúc, Ruth thấy thân tâm mệt mỏi rã rời, nghĩ đến việc sắp được quay về nhà mẹ, nằm trên chiếc giường nhỏ của mình, lập tức thấy rất nhẹ nhõm.

Một buổi tối nọ, cô đang thái rau trong bếp, Art lặng lẽ áp sát vào người cô, vỗ nhẹ vào mông cô, nói: "Hay là nhờ Cao Linh trông mẹ em đi? Em cứ ở lại qua đêm, hai đứa mình cùng ôn lại giấc mộng uyên ương."

Cô đỏ mặt, rất muốn dựa vào người anh, dang rộng đôi tay ôm lấy anh, nhưng lại rất sợ làm vậy, dường như ôm anh giống như nhảy xuống từ vách núi vậy, đầy rẫy hiểm nguy.

Anh hôn lên cổ Ruth. "Hay bây giờ em nghỉ một lát đi, chúng mình lẻn vào phòng tắm, ân ái nhanh một chút?"

Cô cười bất an. "Mọi người sẽ biết chúng mình đang làm gì đấy."

"Sẽ không đâu," Art thở vào bên tai cô.

"Mẹ em sẽ biết đấy, bà ấy nhìn thấy hết mọi thứ."

Cô vừa nói như vậy, Art lập tức dừng tay, Ruth ngược lại cảm thấy rất thất vọng.

Tháng thứ hai khi họ ly thân, Ruth nói với Art: "Nếu anh thực sự muốn ăn cơm cùng em, chi bằng chúng mình đổi lại đi, anh đến nhà mẹ em đi, lần nào cũng là em xách túi lớn túi nhỏ chuyển sang đó, mệt lắm."

Thế là chuyển thành Art và hai đứa con mỗi tuần hai lần đến nhà Như Linh ăn cơm. "Ruth," một buổi tối nọ Doris thấy Ruth làm salad, liền phàn nàn với cô: "Khi nào cô mới về nhà? Bố chán lắm, Faye cứ bám lấy bố, 'Bố ơi, không có gì vui, không có gì ngon cả.'"

Nghe bọn trẻ nhớ mình, Ruth cảm thấy rất vui. "Cưng à, cô không biết. Ngoại cần cô."

"Chúng cháu cũng cần cô."

Ruth thấy lòng thắt lại. "Cô biết mà. Nhưng bà bị bệnh. Cô phải ở bên cạnh bà."

"Vậy cháu có thể đến ở cùng cô không?"

Ruth mỉm cười. "Cô tất nhiên hoan nghênh, nhưng cháu phải hỏi bố cháu xem bố có đồng ý không đã."

Hai tuần sau, Faye và Doris kéo theo đệm hơi đến, cả hai đều chen chúc trong phòng Ruth. Doris cứ khăng khăng nói đây là "ký túc xá nữ", đuổi Art về nhà. Buổi tối hôm đó, Ruth cùng hai đứa trẻ xem tivi, mọi người vẽ hình xăm lên tay nhau. Cuối tuần tiếp theo, Art hỏi có ngày "ký túc xá nam" không.

"Em nghĩ mình có thể sắp xếp," Ruth thẹn thùng nói.

Art mang theo bàn chải đánh răng của mình, một bộ quần áo thay giặt, và cả một dàn âm thanh nhỏ, bên trong có kèm một đĩa nhạc các tác phẩm của Gershwin do Michael Feinstein hát. Ban đêm, anh cùng Ruth chen chúc trên chiếc giường nhỏ. Nhưng Như Linh ngủ ngay phòng bên cạnh, Ruth không có tâm trạng thân mật, cô giải thích như vậy với Art.

"Vậy thì chúng ta chỉ ôm nhau thôi," anh đề nghị. Art không đào sâu thêm, Ruth rất vui, dựa vào ngực anh. Đêm đã khuya, Ruth lắng nghe tiếng thở của Art và tiếng còi sương. Đây là lần đầu tiên sau một thời gian dài, cô cảm thấy tương đối an toàn.

Hai tháng hẹn đã đến, ông Đường gọi điện cho Ruth, hỏi: "Cô chắc chắn chỉ có bấy nhiêu thôi, không tìm được thêm bản thảo nào khác nữa sao?"

"Sợ là hết rồi ạ. Trước đó con luôn giúp mẹ dọn dẹp phòng, lục từng ngăn kéo, quét dọn từng căn phòng. Đến cả một nghìn đô bà giấu dưới sàn nhà con cũng tìm ra rồi. Nếu còn thứ gì khác, chắc chắn con đã tìm thấy từ lâu rồi."

"Vậy thì tôi đã dịch xong hết rồi," giọng ông Đường nghe rất buồn. "Có mấy trang giấy bà ấy viết đi viết lại một câu rất nhiều lần, nói rằng bà ấy rất lo lắng, rất nhiều thứ bà ấy đều đã quên, không nhớ rõ nữa. Trên mấy tờ đó nét chữ run rẩy dữ dội. Tôi nghĩ chắc là mới viết gần đây. Nói ra có thể làm cô đau lòng. Nhưng tôi vẫn phải nói, để cô hiểu tình hình."

Ruth cảm ơn cụ ông.

"Tôi qua thăm quý phủ, gửi lại bài viết đã dịch xong cho cô, cô thấy có tiện không?" ông rất khách khí hỏi.

"Liệu có làm phiền ngài không ạ?"

"Thú thực, tôi cảm thấy đó là vinh hạnh của mình. Tôi rất hy vọng có thể gặp lệnh đường. Suốt khoảng thời gian dài này, tôi đọc văn của bà ấy cả ngày lẫn đêm, cảm thấy bà ấy như một người bạn cũ của mình, thậm chí còn có chút nhớ nhung."

Ruth làm tụt hứng ông: "Bà ấy bây giờ khác xa so với lúc viết những dòng này rồi ạ."

"Có lẽ vậy... Dù sao đi nữa, tôi vẫn cảm thấy đó là bà ấy của ngày xưa."

"Nếu ngài rảnh, tối nay mời ngài đến nhà, chúng ta cùng ăn bữa cơm đạm bạc được không ạ?"

Ruth nói đùa với mẹ, bảo rằng có một người hâm mộ muốn đến thăm bà, bảo bà phải ăn diện cho tử tế.

"Không thèm đâu, không ai đến cả!"

Ruth gật đầu, mỉm cười.

"Ai muốn đến?"

Ruth nói rất mơ hồ: "Bạn cũ của bạn cũ của mẹ ở Trung Quốc."

Như Linh cố gắng nghĩ ngợi hồi lâu. "À, đúng rồi, mẹ nhớ ra rồi."

Ruth giúp mẹ tắm rửa, thay quần áo, giúp mẹ thắt một chiếc khăn lụa, chải tóc gọn gàng, rồi tô thêm chút son. "Mẹ đẹp lắm," Ruth nói, Ruth nói lời thật lòng.

Như Linh nhìn mình trong gương. "A di đà Phật. Đáng tiếc Cao Linh không xinh bằng mẹ." Ruth mỉm cười. Mẹ trước đây chưa bao giờ lộ vẻ đắc ý về ngoại hình của mình, nhưng giờ mắc bệnh rồi, hẳn là những ý niệm khiêm tốn thận trọng cũng đã quên sạch. Chứng mất trí nhớ tuổi già này lại giống như thuốc nói thật vậy.

Đúng bảy giờ, ông Đường đến, mang theo bản thảo của Như Linh và bản dịch của ông. Ông Đường người rất gầy gò, đầu bạc trắng, trên mặt có những nếp nhăn cười sâu, gương mặt vô cùng hiền hậu. Ông còn mang đến cho Như Linh một túi cam làm quà.

"Không cần phải tốn kém vậy đâu," bà theo bản năng đáp lại, vừa cúi đầu kiểm tra xem trái cây có chỗ nào bị dập không, ngay sau đó dùng tiếng Trung sai bảo Ruth: "Mau giúp ông Đường cầm áo khoác, mời người ta ngồi. Pha trà cho ông Đường đi."

"Bà cũng không cần phải phiền hà đâu," ông Đường nói.

"Ồ, tiếng Trung của ông giọng Bắc Kinh, nghe hay quá," Như Linh nói. Bà giống như một cô gái nhỏ vậy, thậm chí còn lộ vẻ thẹn thùng, điều này khiến Ruth cảm thấy rất thú vị. Ông Đường càng ân cần, giúp Như Linh kéo ghế mời bà ngồi, giúp bà rót trà, không đợi chén trước mặt Như Linh uống cạn, lập tức giúp bà rót đầy. Như Linh và ông Đường cứ dùng tiếng Trung trò chuyện, Ruth ngồi bên cạnh nghe, chỉ cảm thấy mẹ dường như nói chuyện rất logic, cũng không còn mơ hồ nữa.

"Ông là người nơi nào?" Như Linh hỏi.

"Thiên Tân. Sau đó tôi đến Bắc Kinh, học Đại học Yên Kinh."

"Ồ, tiên phu nhà tôi cũng là học Đại học Yên Kinh, một người có tư chất rất cao. Tên là Phan Khai Kinh. Ông có quen ông ấy không?"

"Tôi từng nghe qua tên ông ấy," Ruth nghe ông Đường đáp lại. "Ông ấy học địa lý, đúng không?"

"Đúng vậy! Ông ấy đã làm được rất nhiều công việc quan trọng. Ông đã từng nghe nói đến Người vượn Bắc Kinh chưa?"

"Dĩ nhiên rồi, Người vượn Bắc Kinh nổi tiếng thế giới mà."

Như Linh lộ vẻ hoài niệm. "Ông ấy chính là vì canh giữ những bộ xương đó mà qua đời."

"Ông ấy đúng là một người hùng. Ai ai cũng ngưỡng mộ sự dũng cảm không sợ hãi của ông ấy. Còn bà thì phải chịu khổ rồi."

Ruth đầy hứng thú lắng nghe. Trong lời nói của ông Đường, dường như ông đã quen biết Như Linh nhiều năm, rất nhẹ nhàng dẫn dắt Như Linh ôn lại ký ức của chính mình, trở về với những miền ký ức chưa bị căn bệnh phá hoại. Đột nhiên, Ruth lại nghe thấy mẹ nói: "Con gái Như Ý của tôi cũng làm việc cùng chúng tôi. Sau khi Dì Bảo qua đời, tôi sống trong trường, con bé cũng đến."

Ruth hoàn hồn lại, ban đầu hơi giật mình, sau đó lại thấy rất cảm động, mẹ vậy mà lại đặt cả bản thân cô vào những năm tháng trong ký ức đó.

"Vâng, tôi cũng từng nghe chuyện về lệnh đường, thật khiến người ta đau lòng. Bà ấy vô cùng tuyệt vời, rất thông minh."

Như Linh ngẩng đầu lên, dường như cố gắng kiềm chế nỗi buồn của mình. "Bà ấy là con gái của một thầy nắn xương."

Ông Đường gật đầu. "Vâng, là hậu duệ của danh y."

Ngày hôm đó khi chia tay, ông Đường đặc biệt bày tỏ lòng cảm ơn với Như Linh, nói rằng được hồi tưởng quá khứ như vậy, thật sự rất vui vẻ. "Cho phép tôi không lâu nữa lại đến quý phủ bái phỏng được không?"

Như Linh cười như một cô gái nhỏ, bà nhướng mày, nhìn Ruth đầy dò hỏi.

"Ngài đến lúc nào chúng con cũng hoan nghênh ạ," Ruth nói.

"Vậy thì ngày mai!" Như Linh buột miệng. "Ngày mai đến nhé."

Ruth đọc bản thảo ông Đường dịch suốt cả đêm. Lời tường thuật bắt đầu từ "Sự thật". Ruth bắt đầu liệt kê từng sự thật nhìn thấy được, mỗi sự việc đều dẫn đến nhiều câu hỏi, rất nhanh cô đã rối tung lên. Mẹ quả thực lớn hơn năm tuổi so với tuổi Ruth vẫn luôn nghĩ. Nghĩa là, độ tuổi bà nói với bác sĩ Hứa là đúng! Còn về việc bà nói với người ta Cao Linh không phải là chị em ruột, thì đó cũng là sự thật. Thế nhưng mẹ và dì Cao Linh lại đúng là chị em ruột, xem xong, Ruth cảm nhận sâu sắc hơn bao giờ hết về điểm này. Nhiều chuyện xảy ra giữa hai người, đủ để hầu hết chị em cắt đứt quan hệ, nhưng hai người họ lại không hề dao động mà kiên trì trung thành với đối phương, vô vàn ân oán dây dưa, yêu hận tình thù trói chặt hai người lại với nhau, không sao tách rời được. Biết được những điều này khiến cô cảm thấy rất vui.

Nhưng có một số phần trong câu chuyện của mẹ lại khiến cô xem mà thấy rất đau lòng. Tại sao mẹ lại cho rằng, vĩnh viễn không thể nói cho Ruth biết, Dì Bảo chính là mẹ ruột của bà? Chẳng lẽ bà nghĩ con gái sẽ cảm thấy xấu hổ vì mẹ mình là con ngoài giá thú sao? Nếu là vậy, Ruth nhất định sẽ an ủi mẹ, nói rằng điều này chẳng có gì phải xấu hổ cả, thực ra, xuất thân ngoài giá thú ngày nay lại trở thành một chuyện thời thượng rồi. Sau đó Ruth lại nhớ ra, từ nhỏ mình đã sợ Dì Bảo. Cô từ nhỏ đã ghét việc Dì Bảo cứ xuất hiện trong cuộc sống của hai mẹ con, cảm thấy tính cách mẹ kỳ quái, một mực cho rằng mình bị vận rủi đeo bám, tất cả đều là vì Dì Bảo. Con gái, thậm chí cả cháu ngoại đều luôn hiểu lầm Dì Bảo. Thế nhưng có đôi khi, Ruth lại cảm thấy, như thể Dì Bảo vẫn luôn nhìn mình, lúc Ruth chịu khổ Dì Bảo đều biết.

Ruth suy nghĩ về những điều này, nằm trên chiếc giường thời thơ ấu của mình. Giờ cô mới hiểu tâm ý của mẹ, bà luôn nói muốn tìm thấy thi thể của Dì Bảo, an táng tử tế. Bà muốn quay lại nơi đường cùng năm xưa, bù đắp sai lầm năm đó của bản thân. Bà muốn nói với mẹ mình rằng: "Xin lỗi, chúng ta hãy tha thứ cho nhau nhé."

Ngày hôm sau, Ruth gọi điện cho Art, kể lại những nội dung cô đọc được cho anh nghe. "Cảm giác giống như em tìm thấy một cuộn len thần kỳ, có thể vá lại chiếc chăn rách. Thật đúng là bi hoan đan xen mà."

"Anh cũng muốn xem thử. Có thể cho anh xem không?"

"Em cũng muốn anh xem," Ruth thở dài. "Lẽ ra bà phải nói cho em biết những chuyện này từ vài năm trước rồi. Nếu thấy sớm hơn, nhiều chuyện đã rất khác biệt..."

Art ngắt lời: "Anh cũng có vài lời, lẽ ra phải nói với em từ vài năm trước rồi."

Ruth im lặng, đợi Art lên tiếng.

"Anh vẫn luôn suy nghĩ về chuyện của mẹ em, anh cũng đang suy nghĩ về chuyện của hai ta."

Tim Ruth bắt đầu đập loạn nhịp.

"Em còn nhớ lúc chúng mình mới gặp nhau không? Em từng nói không muốn đặt trước những quy định trong tình yêu, trói buộc đối phương?"

"Em không nói, là anh nói."

"Là anh nói sao?"

"Chắc chắn là anh, em nhớ mà."

"Lạ thật, anh nhớ là em nói."

"À, anh cũng biết nghĩ đấy nhỉ."

Anh cười. "Xem ra không chỉ một mình mẹ em có vấn đề về trí nhớ. Dù sao đi nữa, nếu ngày đó là anh nói, thì anh sai rồi, vì bây giờ anh thấy, trong tình yêu có chút ước hẹn là rất quan trọng, trước hết, ước hẹn là một loại quan hệ lâu dài, đối phương sẽ chăm sóc em, giúp em xử lý các loại vấn đề, vấn đề của mẹ em, hoặc các việc khác, đều tính cả vào. Ngày đó anh nói muốn có một tình yêu không điều kiện, không cam kết, em cũng mặc nhiên chấp nhận, lúc đó có lẽ anh thấy ở bên nhau như vậy rất tốt, yêu nhẹ nhàng, không cần chịu trách nhiệm. Cho đến khi em dọn ra ngoài, anh mới nhận ra mình sẽ mất đi những gì."

Art dừng lại một chút, Ruth biết, anh ấy đang chờ đợi phản hồi của cô. Ruth một mặt rất muốn cảm kích đến rơi nước mắt mà hét lên với Art rằng: Anh cuối cùng đã nói ra cảm nhận bấy lâu nay của em, chỉ là em cứ mãi không thể bày tỏ được. Nhưng cô lại sợ bây giờ Art nói như vậy đã quá muộn rồi, nghe những lời anh nói cô lại không hề thấy bất ngờ, ngược lại còn rất buồn.

"Em không biết nói gì cho phải," cuối cùng, cô thẳng thắn nói.

"Em không cần phải nói gì cả. Anh chỉ muốn em biết suy nghĩ của anh... Còn nữa, chuyện em chăm sóc mẹ, cứ kéo dài mãi như thế này, anh thực sự rất lo lắng. Anh biết việc này rất quan trọng với em, em rất muốn đích thân chăm sóc bà, bà ấy cũng thực sự cần có người luôn ở bên cạnh. Nhưng em và anh đều biết, tình trạng của bà sẽ ngày càng tồi tệ hơn, cần được chăm sóc nhiều hơn, bà không thể ở một mình được, một mình em chăm sóc cũng không kham nổi. Em cũng có công việc của em, cuộc sống của em, người trên đời không muốn em vì chuyện của bà mà từ bỏ tất cả những thứ này nhất, không ai khác chính là mẹ em."

"Nhưng em cũng không thể cứ mãi thay người giúp việc mới cho bà được."

"Anh biết... Cho nên dạo này anh vẫn luôn tìm hiểu tài liệu về chứng mất trí nhớ tuổi già, xem bệnh tình tiến triển thế nào, chăm sóc bệnh nhân ra sao, làm thế nào để liên hệ các nhóm hỗ trợ, vân vân. Sau đó anh nghĩ ra một ý tưởng, có lẽ có thể giải quyết được vấn đề... có lẽ có thể tìm một viện dưỡng lão."

"Việc này hoàn toàn không cần phải cân nhắc," Ruth thấy đề nghị của Art cũng hoang đường chẳng kém gì những ý nghĩ trúng thưởng mười triệu đô la của mẹ cô từ việc đặt tạp chí.

"Tại sao?"

"Vì mẹ em tuyệt đối sẽ không đồng ý. Em cũng quyết không đồng ý. Bà sẽ nghĩ là em muốn tống bà vào hang cọp, ngày nào cũng la lối đòi tự sát—"

"Anh không nói đến viện dưỡng lão thông thường, nơi điều kiện tồi tệ, chuyện vệ sinh cá nhân đều ở trên giường đâu. Anh đang nói đến viện điều dưỡng có nhân viên chuyên nghiệp chăm sóc, là một khái niệm mới. Phong cách dưỡng lão của thế hệ bùng nổ dân số (sau Thế chiến II), hơi giống một khu điều dưỡng chuyên dành cho khách hàng cao tuổi, viện điều dưỡng cung cấp bữa ăn, chăm sóc, giặt là, còn có dịch vụ đưa đón, tổ chức du lịch, các hoạt động thể dục, thậm chí còn có các lớp khiêu vũ. Hai mươi tư giờ đều có người giám sát, là môi trường sống rất cao cấp, sống ở trong đó tuyệt đối sẽ không khiến người ta cảm thấy tù túng. Anh đã xem qua vài viện điều dưỡng rồi, trong đó có một nơi rất tốt, không xa nơi mẹ em ở hiện tại là bao—"

"Đừng nói nữa, bất kể có cao cấp hay không, bà tuyệt đối sẽ không muốn sống ở những nơi như thế này đâu."

"Chỉ cần bà đi xem một chút là được mà."

"Em đã nói với anh rồi, đừng nhắc đến chuyện này nữa, bà quyết sẽ không đồng ý đâu."

"Được rồi, đừng kích động, đừng vội phủ định toàn bộ ý tưởng của anh ngay lập tức, có thể trước tiên nói cho anh biết nguyên nhân cụ thể khiến em phản đối được không, rồi chúng mình hãy xem liệu còn chỗ nào để trao đổi không."

"Chẳng có chút dư địa nào cả. Nếu anh đã khăng khăng, vậy thì em nói cho anh biết, thứ nhất, bà tuyệt đối sẽ không muốn rời khỏi nhà mình. Thứ hai, còn vấn đề chi phí nữa. Em đoán nơi này chắc chắn không phải là vào ở miễn phí, cho nên bà sẽ hoàn toàn không cân nhắc. Nếu nói nơi này đúng là miễn phí, bà chắc chắn sẽ cảm thấy phúc lợi miễn phí thì chẳng có thứ gì tốt, dựa vào những lý do này, bà chắc chắn sẽ phản đối sự sắp xếp đó."

"Vậy thì tốt. Những vấn đề này anh sẽ lo liệu. Còn gì nữa không?"

Ruth hít sâu một hơi. "Nơi này bà nhất định phải thích mới được, bà phải là xuất phát từ ý nguyện của bản thân, chứ không phải do sự sắp đặt của anh hay em, tự mình chọn sống ở nơi này mới được."

"Thỏa thuận. Thêm nữa, chỉ cần bà muốn, bất cứ lúc nào cũng có thể đến ở cùng anh và em."

Ruth để ý thấy Art nói là "anh và em". Lúc này cô mới trút bỏ được sự đề phòng nặng nề trong lòng. Art quả thực đang nỗ lực cứu vãn mối quan hệ của hai người. Anh đã cố gắng hết sức tìm cách khả thi nhất để bày tỏ với Ruth rằng, anh yêu cô.

Hai ngày sau, Như Linh cầm một thứ trông như công văn đưa cho Ruth xem, công văn đề tên Sở An toàn Công cộng bang California, Ruth vừa nhìn đã phát hiện tiêu đề thư là từ máy tính của Art in ra.

"Rò rỉ khí Radon!" Như Linh kinh hô. "Điều này có nghĩa là gì, rò rỉ khí Radon là sao?"

"Để con xem nào," Ruth nói, cầm thư lên đọc lướt một lượt. Art quả nhiên thông minh. Ruth tương kế tựu kế, thuận nước đẩy thuyền giải thích: "Ừm. Trong thư nói khí Radon là một loại khí độc, có tính phóng xạ, người hít vào sẽ gây hại cho phổi. Công ty khí đốt trong lúc kiểm tra định kỳ, kiểm tra xem có nguy cơ động đất không, đã phát hiện ra rò rỉ khí Radon. Rò rỉ không phải do đường ống bị nứt gây ra. Khí Radon đến từ đất và đá bên dưới ngôi nhà, cho nên họ yêu cầu mẹ chuyển ra ngoài sống ba tháng, trong thời gian này sẽ có nhân viên chuyên nghiệp đến làm đánh giá môi trường, sau đó dùng thiết bị thông gió mạnh để loại bỏ khí Radon nguy hiểm."

"Ái chà! Việc này phải tốn bao nhiêu tiền đây?"

"Để con xem nào. Thư nói là miễn phí. Mẹ xem này, trên này còn nói trong thời gian họ loại bỏ khí nguy hiểm, chi phí mẹ sống ở bên ngoài cũng do chính phủ chi trả. Ba tháng cư trú miễn phí... còn cả ăn uống, tại 'Trang viên Miramar nằm gần nơi cư trú hiện tại của bà'. Thư nói, 'điều kiện cơ sở vật chất sánh ngang khách sạn năm sao'. Năm sao là cao cấp nhất đấy. Họ mời mẹ chuyển vào càng sớm càng tốt."

"Khách sạn năm sao miễn phí? Có suất cho hai người không?"

Ruth giả vờ đọc kỹ những hướng dẫn chi tiết bên trong. "Không, dường như chỉ có một suất thôi. Con không thể đi cùng mẹ được." Cô thở dài, tỏ ra rất thất vọng.

"À, mẹ không nói con!" Như Linh lớn tiếng nói. "Con bé dưới lầu thì sao?"

"Ồ, đúng rồi." Ruth quên mất dưới lầu còn ở một người thuê nhà. Rõ ràng Art cũng quên mất. Thế nhưng mẹ cô, dù đầu óc có vấn đề hay không, lại không bỏ qua chuyện này.

"Nó chắc chắn cũng nhận được thông báo giống mẹ. Đã ở đây sẽ làm người ta mắc bệnh phổi, thì họ chắc chắn sẽ không để người ta ở lại trong ngôi nhà này đâu."

Như Linh nhíu mày. "Nghĩa là nó sẽ ở chung khách sạn với mẹ à?"

"Ồ!... Sẽ không đâu, chắc chắn sẽ ở nơi khác, nơi nó ở chắc chắn không tốt bằng của mẹ, dù sao mẹ cũng là chủ nhà, nó chỉ là người thuê nhà thôi mà."

"Thế nó còn trả tiền thuê nhà cho mẹ không?"

Ruth lại cúi đầu nhìn lướt qua lá thư. "Đương nhiên, pháp luật quy định như vậy."

Như Linh cuối cùng cũng hài lòng gật đầu. "Vậy thì được."

Ruth gọi điện cho Art, nói rằng kế hoạch của anh xem ra đã thành công rồi. Cô rất vui khi phát hiện ra, Art không vì thế mà tỏ ra đắc ý.

"Nghĩ đến việc bà dễ dàng mắc lừa như vậy, thực ra khá đáng sợ," anh nói. "Rất nhiều người già chính là bị người ta lừa mất bất động sản và tiền tiết kiệm như vậy."

"Em thấy cứ như đang làm gián điệp vậy," Ruth lại nói. "Cứ như mưu kế chúng ta bày ra đã đắc thắng vậy."

"Anh đoán bà ấy cũng như bao người già khác, cứ nghe thấy có đồ miễn phí là lập tức cắn câu."

"Nói đi nói lại, ở trang viên Miramar này, tốn bao nhiêu tiền vậy?"

"Việc này em đừng lo."

"Mau nói cho em biết đi, rốt cuộc là bao nhiêu tiền?"

"Anh trả là được rồi. Nếu bà thích nơi này, muốn ở lại, chúng ta sau này hãy bàn chuyện tiền nong. Nếu bà không thích, chi phí ba tháng này tính vào tài khoản của anh. Bà có thể chuyển về nơi ở cũ, chúng ta lại nghĩ cách khác."

Ruth rất vui mừng khi nghe Art suy nghĩ vấn đề là "chúng ta", chứ không phải một mình anh. "Vậy thì, hai chúng ta cùng chia sẻ chi phí ba tháng này nhé."

"Cứ để một mình anh xử lý việc này đi, được không?"

"Tại sao?"

"Vì anh thấy việc này rất quan trọng, anh đã rất lâu rồi chưa làm việc lớn như vậy. Em cứ coi như anh nổi hứng thiện tâm, hướng đạo sinh làm việc thiện mỗi ngày, hào hiệp trượng nghĩa một lần, dù có là nhất thời bốc đồng đi chăng nữa. Làm vậy khiến anh cảm thấy rất ổn, cảm thấy mình là một người tốt, anh thấy rất vui."

Vui vẻ, chỉ mong mẹ sống ở trang viên Miramar có thể vui vẻ là tốt rồi. Ruth nhất thời không nghĩ ra, con người làm sao mới có thể vui vẻ. Bạn sẽ vì một địa điểm mà vui vẻ sao? Hay vì người khác mà vui vẻ? Bản thân cô thì vì cái gì mà cảm thấy vui vẻ đây? Bạn chỉ cần hiểu rõ mình muốn gì, sau đó vươn tay xuyên qua lớp sương mù dày đặc để nắm lấy nó, như vậy là đủ rồi sao?