Tại sảnh triển lãm thứ nhất của Bảo tàng Mỹ thuật Châu Á, Ruth nhìn thấy ông Đường hôn lên má mẹ, Như Linh cười khúc khích như một nữ sinh trung học thẹn thùng, sau đó hai người lại nắm tay nhau thong dong bước vào sảnh triển lãm tiếp theo.

Art huých nhẹ Ruth, cong tay ra hiệu cho cô khoác vào. "Nào, chúng ta không thể để thua hai người họ được." Họ đuổi kịp Như Linh và ông Đường, phát hiện hai người họ đang ngồi trước hai hàng chuông đồng biên chung, cái giá treo chuông lớn cao tận mười hai bộ, dài hai mươi lăm bộ.

"Cái này giống như đàn mộc cầm dùng để tế thần linh vậy," Ruth nói khẽ, rồi ngồi xuống chiếc ghế dài cạnh ông Đường.

"Mỗi quả chuông đều có hai âm điệu khác nhau," ông Đường nói, giọng nhẹ nhàng nhưng đầy uy quyền. "Búa gõ vào đáy và vào bên phải sẽ cho ra âm điệu hoàn toàn khác biệt. Nhiều nhạc công cùng gõ một lúc sẽ tạo ra những giai điệu phong phú. Gần đây tôi có dịp được nghe một nhạc công Trung Quốc biểu diễn nhạc biên chung tại một sự kiện." Nghĩ đến giai điệu tuyệt vời đó, trên mặt ông lộ ra nụ cười. "Tôi cảm thấy như mình đang xuyên không trở về ba ngàn năm trước vậy. Tôi đang lắng nghe những âm thanh mà người thời đó từng nghe, cảm nhận sự kính úy tương tự. Tôi tưởng tượng ra người đang lắng nghe những giai điệu này thời đó, tôi nghĩ đó là một người phụ nữ, một người phụ nữ vô cùng xinh đẹp." Ông bóp nhẹ tay Như Linh. "Tôi thầm nghĩ, có lẽ ba ngàn năm nữa, lại có một người phụ nữ nghe thấy những âm thanh này, trong tưởng tượng của cô ấy, tôi hẳn là một chàng trai tuấn tú. Tuy chúng ta không có duyên gặp mặt, nhưng lại vì những âm thanh này mà tâm ý tương thông. Em có nghĩ vậy không?" Ông nhìn Như Linh.

"A Di Đà Phật," bà đáp.

"Tôi có suy nghĩ rất giống mẹ cô đấy," ông Đường nói với Ruth. Ruth cười đáp lại. Cô nhận ra rằng, ông Đường cũng giống mình trước đây, đều đang thay Như Linh phiên dịch những lời bà chưa nói ra. Nhưng điểm khác biệt so với Ruth năm xưa là, ông không chấp nhất vào ý nghĩa mặt chữ, mà chỉ nói ra những âm thanh trong lòng Như Linh: những nguyện vọng và hy vọng tốt đẹp của bà.

Trong một tháng qua, Như Linh luôn ở tại trang viên Miramar, ông Đường tuần nào cũng đến thăm vài lần. Chiều thứ Bảy còn đưa bà đi chơi, hoặc xem diễn kịch, nghe dàn nhạc giao hưởng tập luyện miễn phí, hoặc chỉ đơn giản là dạo quanh vườn bách thảo. Hôm nay, chính ông đã đưa Như Linh đến xem triển lãm cổ vật Trung Quốc, còn đặc biệt mời cả Art và Ruth cùng đi. "Tôi có thứ thú vị muốn cho các cô cậu xem," ông bí ẩn nói trong điện thoại, "đảm bảo sẽ không để các cô cậu thất vọng."

Chỉ cần thấy mẹ vui vẻ như vậy, đã đủ để Ruth cảm thấy chuyến đi này không uổng phí. Vui vẻ, Ruth nghiền ngẫm từ ngữ này trong lòng. Mãi đến gần đây, cô vẫn không biết điều gì mới có thể khiến mẹ mình vui. Tất nhiên, mẹ vẫn không ngừng oán trời trách người. Cơm canh ở trang viên Miramar không ngoài dự đoán, quả nhiên là "quá mặn", cách phục vụ kiểu nhà hàng thì "quá chậm, cơm bê lên đã nguội ngắt." Hơn nữa bà còn ghét chiếc ghế bành mà Ruth đặc biệt mua cho, Ruth đành phải đổi lại chiếc ghế xếp nhựa cũ cho bà. Thế nhưng, phần lớn sự lo lắng và tức giận của Như Linh đều đã biến mất: không cần phải lo cho người thuê nhà ở tầng dưới, không cần phải lo lắng có người lấy trộm tiền của bà, cũng không còn luôn cảnh giác, sợ vận xui đeo bám, sợ tai họa ập đến bất cứ lúc nào. Có lẽ chỉ vì bà đã quên hết những chuyện đó? Có lẽ tình yêu đã khiến bà vứt bỏ những phiền não và lo âu. Hoặc giả là vì thay đổi môi trường, mọi thứ xung quanh không còn luôn nhắc nhở bà nhớ lại những ký ức không vui trong quá khứ. Nhưng bà vẫn sẽ nhớ về quá khứ, thậm chí còn nhiều hơn trước, chỉ là bây giờ bà thường ghi nhớ những ký ức đẹp đẽ, ví dụ như bà đã biến ông Đường thành một cố nhân trong ký ức. Như Linh thể hiện như thể bà và ông Đường không phải mới quen nhau một tháng trước, mà giống như đã quen biết từ mấy kiếp trước vậy. "Hai chúng tôi đã từng xem thứ này từ rất lâu rồi, giống hệt như cái này," khi mọi người cùng xem biên chung, Như Linh lớn tiếng nói, "điểm khác biệt duy nhất là bây giờ chúng tôi đã già rồi."

Ông Đường đỡ Như Linh đứng dậy, hai người cùng Ruth và Art bước về phía một hiện vật khác ở giữa sảnh triển lãm. "Đây là một cổ vật rất được các học giả Trung Quốc trân trọng," ông Đường nói. "Đa số du khách chỉ muốn xem những bình rượu hoa lệ dùng để tế lễ, hoặc những bộ y phục bồi táng khảm đầy ngọc thạch, nhưng đối với một học giả thực thụ, món đồ này mới là phần thưởng thực sự của chuyến đi." Ruth liếc nhìn vào tủ trưng bày. Thoạt nhìn, phần thưởng này giống như một cái chảo xào lớn, bên trên còn có chữ viết.

"Đây là một kiệt tác trong các món đồ bằng đồng," ông Đường nói tiếp, "Hơn nữa, những chữ khắc trên đó càng có ý nghĩa phi thường. Đây là sử thi do các bậc đại học vấn thời xưa làm ra để ca ngợi vị hoàng đế vĩ đại đương thời. Một trong những vị hoàng đế được ca ngợi ở đây chính là Chu Vương, đúng vậy, chính là 'Chu' trong Chu Khẩu Điếm - cũng là nơi thân mẫu cô từng sinh sống, và cũng là nơi tìm thấy Người Bắc Kinh."

"Chu Khẩu Điếm?" Ruth nói bằng tiếng Anh.

"Không sai. Thực ra Chu Vương chưa từng ở đó, nhưng nhiều nơi đều lấy tên ông để đặt, giống như ở Mỹ có rất nhiều thị trấn đều có con phố Washington vậy, cũng như nhau thôi... Nào, chúng ta đi lối này. Thứ tôi muốn cho các cô cậu xem nằm ở sảnh triển lãm tiếp theo."

Rất nhanh, mọi người đã đến trước một tủ trưng bày khác. Ông Đường nói: "Đừng vội đọc phần giải thích tiếng Anh, đừng vội. Trước tiên hãy nói xem cô thấy đây là vật gì?" Ruth nhìn thấy một vật hình chiếc xẻng màu ngà, bên trên có lỗ, còn có những vết nứt đen. Chẳng lẽ đây là bàn cờ mà người xưa dùng để chơi cờ vây? Hay là một món đồ nhà bếp? Bên cạnh còn có một vật nhỏ hơn, hình bầu dục, màu nâu nhạt, xung quanh có viền, bên trên không có lỗ mà lại có chữ viết. Cô lập tức hiểu ra đây là thứ gì, nhưng chưa kịp mở lời, đã nghe mẹ nói bằng tiếng Trung: "Giáp cốt."

Thấy mẹ có thể nhớ được nhiều chuyện như vậy, trong lòng Ruth rất vui. Cô biết rằng không thể trông mong Như Linh nhớ được thời gian đã hẹn, hay những chuyện xảy ra gần đây. Thời gian, địa điểm, nhân vật, sự kiện, có thể bà hoàn toàn không nhớ gì cả. Thế nhưng mỗi khi mẹ nói về thời niên thiếu của mình, Ruth luôn kinh ngạc trước sự mạch lạc rõ ràng của bà, cảm xúc trong đó dường như không khác biệt mấy so với những gì bộc lộ trong bản thảo của bà. Đối với Ruth, điều này có nghĩa là cánh cổng thông tới quá khứ của mẹ vẫn chưa đóng lại, chỉ là có một chút rẽ nhánh và hỗn loạn. Đôi khi, khoảng thời gian trong ký ức của Như Linh sẽ trộn lẫn với một vài sự việc sau này, nhưng những hồi ức thời đó vẫn giống như một hồ chứa khổng lồ, bà có thể tìm kiếm rất nhiều thứ từ đó để chia sẻ với người khác. Sự hỗn loạn một chút về chi tiết cũng chẳng hại gì, đoạn lịch sử đó, dù có bị ký ức thay đổi, vẫn mang những ý nghĩa phong phú.

Trong vài tuần gần đây, Như Linh đã nhiều lần nhớ lại chuyện bà có được chiếc nhẫn ngọc bích đó như thế nào, trước đây không lâu, Ruth mới tìm thấy chiếc nhẫn từ trong chiếc ghế xếp nhựa của mẹ. Bà nói bằng tiếng Trung với Ruth: "Chúng ta đi đến phòng khiêu vũ, chỉ có hai mẹ con mình. Chúng ta đi xuống cầu thang, con giới thiệu mẹ với Edwin. Ánh mắt anh ấy rơi trên người mẹ, mãi thật lâu không rời đi. Mẹ thấy con cười, sau đó con liền biến mất. Con thật là nghịch ngợm. Mẹ biết lúc đó con đang nghĩ gì! Sau này khi anh ấy cầu hôn mẹ, đã đưa chiếc nhẫn đó cho mẹ." Ruth đoán người giới thiệu cha mẹ quen nhau hẳn là Cao Linh.

Lúc này, Ruth nghe thấy Như Linh nói bằng tiếng Trung với Art: "Mẹ tôi từng tìm thấy một mảnh giáp cốt như thế này. Trên đó khắc những lời tán tụng. Đợi đến khi tôi lớn hơn một chút, bà chắc chắn tôi đã hiểu chuyện, biết cái gì nên khắc cốt ghi tâm, thì đã đưa mảnh giáp cốt đó cho tôi. Tôi đã bất đắc dĩ mới đánh mất mảnh giáp cốt đó." Art gật đầu lắng nghe, như thể hiểu những lời của Như Linh, sau đó Như Linh lại dịch sang tiếng Anh cho ông Đường nghe: "Tôi nói với cậu ấy, loại xương này, mẹ tôi từng đưa cho tôi một mảnh."

"Ý nghĩa phi thường đấy," ông trả lời, "Đặc biệt là khi thân mẫu bà còn là con gái của một thầy thuốc chữa xương."

"Danh tiếng vang xa đấy," Như Linh nói.

Ông Đường gật đầu tán thành, như thể ông cũng nhớ đến danh tiếng của vị thầy thuốc chữa xương đó. "Người dân ở các làng gần xa đều tìm đến ông ấy để khám bệnh. Phụ thân cô vì bị thương ở chân nên tìm đến cửa thầy thuốc chữa xương, ban đầu là do bị ngựa giẫm phải. Chính vì vậy mà phụ thân cô mới quen biết thân mẫu cô, tất cả đều là vì con ngựa đó."

Trước mắt Như Linh là một mảng mông lung. Ruth lo mẹ sẽ khóc, thế nhưng nét mặt Như Linh lại sáng lên, bà nói: "Sao băng. Ông ấy gọi bà ấy là sao băng. Mẹ tôi nói ông ấy còn viết về chuyện này trong thơ tình."

Art nhìn Ruth, như thể muốn hỏi xem chuyện này có thật không. Anh từng đọc một phần bản dịch hồi ký của Như Linh, nhưng anh không thể liên hệ những cái tên tiếng Trung bên trong với người thật. Ruth khẽ giải thích với anh: "Sao băng (Liúxīng) chính là sao chổi (Huìxīng). Lát nữa em sẽ giải thích sau." Nói xong, cô lại quay sang mẹ: "Bà ngoại con họ gì nhỉ?" Ruth biết, bây giờ nhắc đến chuyện này chắc chắn có chút rủi ro, nhưng hiện tại mẹ đã nhớ ra được một cái tên, vậy có lẽ những cái tên khác cũng đã nổi lên trong tâm trí bà, chỉ chờ bà nói ra mà thôi.

Mẹ chỉ do dự một lát, rồi trả lời ngay: "Họ Cốc." Bà nghiêm khắc nhìn Ruth, "Mẹ đã nói với con bao nhiêu lần rồi, sao con cứ không nhớ được thế? Cha của bà ấy là Cốc đại phu. Bà ấy là con gái của Cốc đại phu."

Ruth cực kỳ phấn khích, rất muốn hét lên, nhưng nghĩ lại, cô phát hiện mẹ đang nói từ phát âm tiếng Trung của từ "cốt đầu" (xương). Cốc đại phu, Cốt đại phu, thầy thuốc chữa xương. Art nhướng mày, nhìn Ruth đầy dò hỏi, ngỡ rằng cái họ gia tộc đã mất tích bao năm nay cuối cùng cũng tìm lại được. Thế nhưng Ruth chỉ nói: "Lát nữa em sẽ giải thích với anh sau." Giọng nói lộ rõ tâm trạng rất thất vọng.

"Ồ."

Ông Đường vẽ chữ vào không trung, hỏi: "Là Cốc này, hay là Cốc này?"

Mẹ lộ vẻ lo âu, nói: "Tôi không nhớ."

"Tôi cũng không nhớ," ông Đường trả lời ngay. "Ồ, không sao đâu."

Art lập tức đổi chủ đề, hỏi: "Những chữ viết trên này có nghĩa là gì?"

"Đó là những câu hỏi của các bậc đế vương xin chỉ thị ý trời," ông Đường trả lời. "Ví dụ như ngày mai thời tiết thế nào, bên nào có thể giành chiến thắng trong trận chiến, khi nào nên gieo trồng mùa màng, v.v., hơi giống bản tin sáu giờ của chúng ta, chỉ có điều thời đó không phải là báo cáo những việc đã xảy ra, mà là dự báo sự việc sẽ thế nào."

"Vậy câu trả lời có chính xác không?"

"Ai mà biết được chứ? Câu trả lời nằm ngay trong những vết nứt mà cô cậu nhìn thấy đây, chính là những vết bên cạnh đốm đen. Thầy bói dùng đinh đốt nóng gõ vào xương, phát ra tiếng cắc một cái, vết nứt nổ ra chính là thiên khải, họ giải thích câu trả lời cho hoàng đế nghe. Tôi dám chắc, những thầy bói thành công hơn hẳn sẽ giỏi nói ra những câu trả lời mà hoàng đế thích nghe."

"Đúng là một câu đố chữ tuyệt vời," Art trả lời.

Ruth nghĩ đến bảng cát mà cô và mẹ đã sử dụng bao năm nay. Cô cũng từng tốn công đoán xem những câu chữ nào sẽ khiến mẹ yên tâm, vừa phải an ủi mẹ, lại vừa không thể để mẹ phát hiện ra là mình đang giở trò. Thỉnh thoảng cô cũng tự bịa ra vài câu trả lời cho tiện việc của mình, nhưng phần lớn thời gian cô đều cố gắng viết ra những lời mẹ muốn nghe, viết những lời an ủi, nói chồng nhớ bà, Dì Bảo không giận bà.

"Nhắc đến câu đố," Ruth nói, "Tôi nhớ ông nói xương của Người Bắc Kinh không bao giờ được tìm thấy nữa."

Như Linh lại chấn chỉnh tinh thần, nói: "Xương của nam và nữ đều có."

"Mẹ nói đúng, là phụ nữ Bắc Kinh. Con rất muốn biết sau đó bà ấy thế nào rồi? Xương thật sự đã bị nghiền nát trên đường ray trên đường đến Thiên Tân rồi sao? Hay là theo tàu chìm xuống đáy biển rồi?"

Ông Đường tiếp lời: "Cho dù xương vẫn còn, cũng chẳng có ai đứng ra nói cả. Cứ vài năm lại có thể thấy vài dòng tin tức trên báo. Luôn là ai đó qua đời, hoặc là phu nhân của binh lính Mỹ năm xưa, hoặc là sĩ quan Nhật trước kia, nhà khảo cổ học ở Đài Loan hoặc Hồng Kông. Tin đồn trong dân gian không dứt, nghe nói tìm thấy vài mẩu xương trong một chiếc hòm gỗ nào đó, giống hệt chiếc hòm đựng xương Người Bắc Kinh năm 1941. Ngay lập tức có tin đồn lan ra, nói rằng những mẩu xương đó chính là của Người Bắc Kinh. Rất nhanh, mọi việc cần sắp xếp đều đã xong xuôi, tiền chuộc cũng đã nộp, kết quả phát hiện ra đó thực ra là xương đuôi bò, nếu không thì là bản sao của xương gốc, hoặc là chưa kịp làm xét nghiệm thì xương đã lại biến mất. Có một loại tin đồn nói rằng người đánh cắp xương đó mang theo xương bay đến một hòn đảo nhỏ để giao dịch, kết quả máy bay rơi, vùi thây đáy biển."

Ruth nhớ đến những lời nguyền độc địa được cho là xuất phát từ việc hồn ma oán hận hài cốt của mình không được bảo toàn, nên làm hại những kẻ chia cắt chúng không có kết cục tốt đẹp. "Ông nghĩ chuyện này là thế nào?"

"Tôi không biết. Lịch sử để lại rất nhiều bí ẩn. Chúng ta cũng không biết cái nào sẽ vĩnh viễn biến mất không lời giải, cái nào qua bao nhiêu năm nữa sẽ lại có manh mối nổi lên. Mọi thứ chỉ tồn tại trong một sát na khoảnh khắc nào đó của thời gian. Khoảnh khắc này có lẽ sẽ lưu lại, có lẽ mất đi, có lẽ lại trải qua đủ loại sự kiện thần bí mà được phát hiện lại. Thần bí cũng là một phần vô cùng tuyệt diệu của cuộc sống," ông Đường mỉm cười với Như Linh.

"Tuyệt diệu," bà đáp.

Ông nhìn đồng hồ. "Chúng ta làm một bữa trưa tuyệt vời thì thế nào?"

"Tuyệt diệu," mọi người đồng thanh nói.

Tối hôm đó, Ruth và Art nằm trên giường, Ruth tự nói với chính mình về ông Đường, cảm thấy rất kinh ngạc, sao ông lại có thể yêu mẹ cô. "Điều tôi có thể hiểu được là, ông ấy đã dịch hồi ký của bà nên mới tò mò về bà. Nhưng ông ấy là người có văn hóa, hiểu biết về thơ ca âm nhạc. Mẹ không theo kịp ông ấy, hơn nữa tình trạng của bà chỉ ngày càng tệ hơn, có lẽ một thời gian nữa bà thậm chí còn chẳng nhận ra ông Đường là ai."

Art tiếp lời cô: "Ngay từ khi cô ấy còn là một cô gái nhỏ, ông ấy đã yêu cô ấy rồi. Ông Đường không chỉ cần sự đồng hành nhất thời của bà, ông ấy yêu tất cả mọi thứ thuộc về bà, bao gồm cả quá khứ, hiện tại và tương lai của bà. Sự thấu hiểu của ông ấy dành cho bà còn nhiều hơn cả nhiều đôi vợ chồng kết hôn bao năm." Art ôm Ruth vào lòng, nói tiếp: "Thực ra, anh hy vọng hai chúng ta cũng có thể giống như thế, có một lời cam kết vượt thời gian, vượt qua quá khứ, hiện tại và tương lai... như hôn nhân vậy."

Ruth nín thở. Đã bao lâu nay, cô luôn xua đuổi ý nghĩ này ra khỏi tâm trí mình, chủ đề này cô cảm thấy là điều cấm kỵ, rất nguy hiểm.

"Trước đây anh từng nghĩ muốn dùng một phần quyền sở hữu căn nhà để níu giữ em, để hai chúng ta thiết lập một sự ràng buộc pháp lý nhất định, nhưng em cứ mãi không đồng ý."

Hóa ra anh ấy đề nghị chia cho mình một phần quyền sở hữu là vì điều này? Sự tự phòng vệ của Ruth đã trở thành một lá che mắt, khiến cô không thể nhìn thấy thiện ý của Art.

"Đây chỉ là suy nghĩ của anh thôi," Art hơi không biết nói sao cho phải. "Không phải gây áp lực cho em. Anh chỉ muốn biết em nghĩ thế nào."

Ruth áp sát vào anh, hôn lên vai anh một cái, trả lời: "Như vậy tuyệt lắm."

"Cái họ đó cô tra ra rồi, cô biết họ nhà ngoại của mẹ cháu rồi." Trong điện thoại truyền đến giọng nói phấn khích của dì Cao Linh.

"Trời ơi, bà ấy họ gì ạ?"

"Cô phải kể cho cháu nghe trước đã, để tra ra cái họ này, cô đã tốn bao nhiêu công sức. Sau khi cháu hỏi cô, cô đã viết một lá thư gửi cho cậu của cháu ở Bắc Kinh để hỏi. Cậu ấy cũng không nói được, nhưng cậu ấy hồi âm nói sẽ đi tìm một người phụ nữ để hỏi, người phụ nữ đó gả cho một người họ hàng của nhà chúng ta, gia đình họ từ khi bà ngoại cháu sinh ra đã sống cùng một thôn với bà, bây giờ vẫn còn sống ở đó. Việc nghe ngóng như vậy tốn chút thời gian, vì nhiều người biết chuyện đều đã mất sớm. Nhưng cuối cùng họ cũng tìm được một bà cụ, năm xưa ông nội của bà cụ là người đi khắp các ngõ ngách để chụp ảnh, bà cụ vẫn còn giữ những tấm phim âm bản cũ năm xưa của ông. Những thứ cũ kỹ này đều được cất trong hầm, may mắn là không bị hư hại nhiều. Ông lão năm xưa ghi chép rất tỉ mỉ, ngày tháng chụp ảnh, ai trả bao nhiêu tiền, tên người trong ảnh, đều có ghi chép. Nhà họ có tận mấy nghìn tấm phim âm bản, còn có cả ảnh. Dù sao thì, bà cụ nhớ ông nội từng cho bà xem một tấm ảnh, chụp một cô gái rất xinh đẹp, đội một chiếc mũ rất đẹp, cổ áo dựng rất cao."

"Chính là tấm ảnh Dì Bảo mà mẹ đang cầm trên tay đúng không ạ?"

"Chắc chắn là tấm đó rồi. Bà cụ nói, ảnh chụp không lâu thì cô gái đó bị hủy dung, cha cũng qua đời, gia đình tan nát. Thật là thảm quá. Người trong thôn đều nói cô gái đó số không tốt, định sẵn cả đời xui xẻo..."

Ruth không thể nghe nổi nữa. "Bà ấy rốt cuộc họ gì ạ?"

"Họ Cốc."

"Cốc?" Ruth cảm thấy rất thất vọng, tra hỏi nửa ngày trời, lại giống lỗi sai của mẹ. Cô nói: "GU chẳng phải là Cốt trong 'cốt đầu' (xương) sao? Bà cụ chắc chắn đã nhầm 'Cốt' của thầy thuốc chữa xương thành họ của nhà họ rồi."

"Không, không," Cao Linh nói. "Cái GU này là Cốc trong thung lũng, phát âm giống với Cốt trong xương, nhưng không phải cùng một chữ. GU thanh ba có rất nhiều nghĩa: 'Cổ', 'Cốc', còn có 'Cổ', 'Cổ', 'Giả', nhiều lắm. Chữ 'Cốt' trong xương cũng có thể đại diện cho 'tính cách', cho nên chúng ta nói 'bản chất của con là thế nào', ý chính là 'tính thiên bẩm của con thế nào'."

Ruth trước đây luôn cảm thấy âm tiết tiếng Trung có hạn, dễ gây ra đa nghĩa, nhưng bây giờ cô cảm thấy loại đồng âm đa nghĩa này khiến ngôn ngữ trở nên vô cùng phong phú. Thử nối những chữ đồng âm này lại xem nào: 'Thầy thuốc chữa xương bị mù từ thung lũng đến giúp Cốc Giả già chữa lành xương đùi'.

"Dì chắc chắn bà ấy họ Cốc chứ ạ?"

"Trên tấm phim âm bản của bức ảnh đó có viết, không sai đâu."

"Vậy trên đó viết mỗi họ hay là tên đầy đủ ạ?"

"Tên đầy đủ là Cốc Lưu Tín."

"Sao băng?"

"Sao băng (Liúxīng) phát âm gần giống như vậy, nhưng 'Xīng' là ngôi sao, còn 'Xìn' có nghĩa là chân thực. 'Lưu Tín' có ý nghĩa là 'chân thành'. Nhưng vì lý do phát âm tương tự, những người không thích bà ấy liền gọi bà là sao băng. Ý nghĩa của cái tên này không được tốt lắm."

"Tại sao ạ?"

"Nói ra thì khá phức tạp. Dân gian cho rằng nhìn thấy sao chổi là điềm xấu. Sao chổi thực ra không phải sao băng, nên là loại kéo theo cái đuôi dài, bay qua bầu trời, rồi còn quay lại ấy."

"Sao chổi?"

"Đúng vậy, là sao chổi. Sao chổi báo hiệu đại tai họa hiếm thấy sắp xảy ra. Nhưng có người đánh đồng sao chổi với sao băng, tuy nói sao băng không phải điềm dữ gì, nhưng mọi người cũng cảm thấy nó không tốt. Hơn nữa, ý nghĩa của sao băng cũng chẳng thể nói là tốt - vụt một cái là cháy sạch, hôm nay còn đó, ngày mai đã không còn, không phải không giống với vận mệnh của Dì Bảo đâu nhỉ."

Mẹ quả thực từng viết về những chuyện này, Ruth nhớ là mẹ từng viết về điều này. Đó là câu chuyện Dì Bảo kể cho Như Linh nghe khi bà còn nhỏ - rằng bà ấy ngẩng đầu nhìn trời, thấy một ngôi sao băng, kinh ngạc đến mức há hốc miệng, sao băng rơi vào miệng bà ấy, thiêu hủy khuôn mặt của bà ấy.

Ruth không kìm được nước mắt. Tên của bà ngoại đã tìm thấy rồi. Bà tên là Cốc Lưu Tín. Bà thực sự từng tồn tại, Dì Bảo có gia tộc mang họ của bà, Như Linh cũng thuộc về gia tộc này, và Ruth cũng vậy. Cái họ này luôn ở bên cạnh, giống như một mảnh xương nhỏ giấu trong kẽ đá của thung lũng. Khi đi tham quan bảo tàng, Như Linh đã vô tình nói ra cái họ này, còn tên của Dì Bảo cũng từng thoáng qua trong tâm trí bà, giống như sao băng vạch qua khí quyển Trái Đất, cháy rực, khắc lên lòng Ruth một dấu ấn không thể xóa nhòa.