Hai chị em nhà Alan cuối cùng cũng đến Hy Lạp, nhưng họ đi một mình. Chỉ có họ trong nhóm nhỏ này là sẽ vượt qua mũi Malea và rẽ sóng trên vịnh Saronic. Chỉ có họ là sẽ thăm Athens, Delphi, cùng những thánh địa của ca khúc trí tuệ — chốn trên đồi Acropolis được bao bọc bởi những vùng biển xanh thẳm, và chốn dưới chân núi Parnassus nơi loài đại bàng làm tổ và người đánh xe ngựa bằng đồng hiên ngang tiến về cõi vô cùng. Trong nỗi run rẩy, lo âu, mang theo lỉnh kỉnh những thực phẩm dễ tiêu, họ đã tiếp tục tới Constantinople, họ đã đi vòng quanh thế giới. Phần còn lại trong chúng ta đành bằng lòng với một đích đến ôn hòa hơn, dẫu nhọc nhằn ít hơn. Italiam petimus: chúng ta trở lại nhà trọ Pension Bertolini.

George bảo rằng đó là căn phòng cũ của mình.

"Không phải đâu," Lucy đáp; "vì đây là phòng của em, còn em thì ở phòng của bố anh. Em quên mất lý do tại sao rồi; chính Charlotte bắt em đổi đấy, vì một vài nguyên nhân nào đó."

Anh quỳ xuống sàn lát gạch, áp mặt vào đùi cô.

"George, anh đúng là trẻ con, đứng lên đi."

"Sao anh lại không thể làm trẻ con nhỉ?" George thì thầm.

Không thể đáp lại câu hỏi ấy, cô đặt chiếc tất mà mình đang cố vá xuống, rồi phóng tầm mắt nhìn qua cửa sổ. Trời đã về chiều và mùa xuân lại về.

"Ôi, phiền thật đấy, lại là Charlotte," cô trầm ngâm nói. "Những người như thế được nặn ra từ thứ gì không biết?"

"Cùng một chất liệu tạo nên mấy vị mục sư."

"Vớ vẩn!"

"Đúng thế. Thật là vớ vẩn."

"Giờ anh có đứng dậy khỏi cái sàn lạnh lẽo ấy đi không, không thì chuẩn bị bị thấp khớp đến nơi rồi kìa, thôi ngay cái trò cười cợt và ngớ ngẩn ấy đi."

"Sao anh lại không được cười?" anh hỏi, tì khủy tay giữ cô lại và rướn mặt sát vào mặt cô. "Có gì mà phải khóc nào? Hôn anh đi." Anh chỉ vào chỗ mà một nụ hôn sẽ rất được chào đón.

Xét cho cùng, anh vẫn chỉ là một đứa trẻ. Đến phút chót, hóa ra lại là cô nhớ về quá khứ, lại là tâm hồn cô đã chai sạn, lại là người biết chính xác căn phòng này năm ngoái thuộc về ai. Việc anh thỉnh thoảng vẫn có lúc sai sót khiến cô thấy yêu anh một cách lạ lùng.

"Có thư từ gì không em?" anh hỏi.

"Chỉ có mấy dòng ngắn ngủn từ Freddy."

"Nào, hôn anh đây này; rồi đến đây nữa."

Rồi, lại bị dọa cho nhớ đến căn bệnh thấp khớp, anh thong thả bước ra cửa sổ, mở toang nó ra (đúng chất người Anh), và rướn người ra ngoài. Kìa bức tường chắn, kìa dòng sông, kìa bên trái là những ngọn đồi thấp thoáng bắt đầu nhô lên. Người đánh xe ngựa, kẻ ngay lập tức chào đón anh bằng tiếng rít như loài rắn, rất có thể chính là vị thần Phaethon năm xưa đã khơi nguồn cho niềm hạnh phúc này từ mười hai tháng trước. Một niềm biết ơn trào dâng — mọi cảm xúc ở phương Nam đều lớn lao đến mức thành cuồng nhiệt — ngập tràn trong lòng người chồng, và anh thầm chúc phúc cho con người lẫn sự việc đã nhọc công vì một gã khờ trẻ tuổi. Anh đã tự cứu lấy mình, quả thực là thế, nhưng sao mà ngốc nghếch làm sao!

Mọi cuộc đấu tranh thực sự ý nghĩa đều do người khác gánh vác — do nước Ý, do cha anh, và do người vợ của anh.

"Lucy, em ra đây mà ngắm những rặng trắc bá đi; cả nhà thờ kia nữa, chẳng nhớ tên gì, nhưng vẫn nhìn rõ đấy."

"San Miniato anh ạ. Để em vá nốt chiếc tất này đã."

"Signorino, domani faremo uno giro," tiếng người đánh xe vọng lên với vẻ chắc nịch đầy mời gọi.

George bảo rằng ông ta nhầm rồi; họ chẳng có tiền mà phung phí vào việc đi xe ngựa.

Và cả những con người vốn chẳng hề có ý định giúp đỡ — mấy cô nhà Lavish, gia đình Cecil, cô Bartlett! Vốn luôn có xu hướng phóng đại vận mệnh, George điểm lại những thế lực đã cuốn anh vào chốn bình yên này.

"Thư của Freddy có gì hay không em?"

"Vẫn chưa thấy gì anh ạ."

Bản thân anh thì mãn nguyện hoàn toàn, nhưng lòng cô vẫn vương chút đắng cay: gia đình Honeychurch vẫn chưa tha thứ cho họ; họ cảm thấy ghê tởm sự giả dối trước kia của cô; cô đã khiến Windy Corner xa lánh mình, có lẽ là mãi mãi.

"Cậu ấy viết gì thế?"

"Thằng bé ngốc nghếch! Nó tưởng thế là ra điều ra dáng người lớn. Nó biết chúng ta sẽ bỏ trốn vào mùa xuân — nó thừa biết chuyện đó từ sáu tháng nay rồi — rằng nếu mẹ không đồng ý thì chúng ta sẽ tự quyết lấy số phận của mình. Họ đã được cảnh báo trước rõ ràng, thế mà giờ nó lại gọi đó là một cuộc trốn theo tình yêu. Thật nực cười..."

"Signorino, domani faremo uno giro —"

"Nhưng rồi mọi chuyện sẽ ổn thỏa cả thôi. Cậu ấy lại phải vun đắp cho cả hai chúng ta từ đầu. Chỉ là em ước gì Cecil đừng trở nên cay độc như vậy đối với phụ nữ. Anh ấy đã thay đổi hoàn toàn, đây là lần thứ hai rồi đấy. Sao đàn ông cứ thích ôm ấp những lý thuyết về phụ nữ nhỉ? Em chẳng có lý thuyết nào về đàn ông cả. Em cũng ước gì ông Beebe nữa..."

"Em hoàn toàn có quyền ước điều đó."

"Ngài ấy sẽ không bao giờ tha thứ cho chúng ta đâu — ý em là, ngài ấy sẽ chẳng bao giờ thèm quan tâm đến chúng ta nữa. Em ước gì ngài ấy đừng gây ảnh hưởng lớn đến thế ở Windy Corner. Em ước gì ngài ấy đừng... Nhưng nếu chúng ta sống thật với lòng mình, những người thực sự yêu thương ta chắc chắn sẽ quay về bên ta vào phút cuối."

"Có lẽ vậy." Đoạn anh dịu dàng hơn nói: "Thì anh đã sống thật với lòng mình — điều duy nhất anh làm — và em đã quay về với anh. Nên có lẽ em cũng hiểu được điều đó." Anh quay người bước trở lại phòng. "Vứtừ cái tất vớ vẩn ấy đi." Anh bế thốc cô ra cửa sổ, để cả cô cũng được ngắm nhìn trọn vẹn phong cảnh. Họ quỳ xuống, hy vọng rằng từ ngoài đường không thể nhìn thấy, rồi bắt đầu thì thầm gọi tên nhau. A! Thật bõ công; đó là niềm vui lớn lao mà họ từng mong đợi, cùng vô vàn niềm vui nhỏ bé khác mà họ chưa từng dám mơ tới. Họ chìm đắm trong im lặng.

"Signorino, domani faremo —"

"Ôi, mặc kệ lão ta đi!"

Nhưng Lucy nhớ lại người bán ảnh dạo bèn bảo: "Thôi, đừng thô lỗ với người ta chứ." Rồi với một tiếng thở gấp, cô thì thầm: "Thầy Eager và Charlotte, mụ Charlotte lạnh lùng đáng sợ. Mụ ấy sẽ tàn nhẫn thế nào với một người như thế chứ!"

"Kìa, ngắm những ánh đèn đang lướt qua cây cầu đi em."

"Nhưng căn phòng này cứ làm em nhớ đến Charlotte. Thật khủng khiếp làm sao nếu phải già đi theo cách của Charlotte! Nghĩ lại buổi tối hôm ở nhà xứ ấy, mụ ấy hẳn không hề hay biết bố anh đã có mặt trong nhà. Bởi vì mụ ấy chắc chắn sẽ ngăn không cho em bước vào, trong khi bố lại là người duy nhất trên đời này có thể làm em sáng mắt ra. Anh thì chẳng thể làm em nguôi ngoai nổi đâu. Khi em cảm thấy vô cùng hạnh phúc" — cô hôn anh — "em chợt nhận ra mọi thứ mong manh đến nhường nào. Giá mà Charlotte biết chuyện, mụ ấy sẽ chặn em lại, và em đã đến cái xứ Hy Lạp ngốc nghếch kia, để rồi thay đổi mãi mãi."

"Nhưng mụ ấy biết mà," George nói; "mụ ấy chắc chắn đã nhìn thấy bố anh. Bố bảo thế cơ mà."

"Ồ, không đâu, mụ ấy có thấy bố đâu. Mụ ấy ở trên lầu với cụ bà Beebe cơ mà, anh không nhớ à, rồi đi thẳng ra nhà thờ. Mụ ấy bảo thế."

George lại tỏ ra bướng bỉnh. "Bố anh," anh nói, "đã nhìn thấy mụ ấy, và anh tin lời bố hơn. Bố đang thiu thiu ngủ bên lò sưởi ở phòng làm việc, rồi bố mở mắt ra, và cô Bartlett đang đứng đó. Chỉ vài phút trước khi em bước vào. Mụ ấy đang quay lưng định bỏ đi thì bố tỉnh giấc. Bố không nói gì với mụ cả."

Rồi họ lại trò chuyện về những chuyện khác — thứ âm thanh vụn vặt của những kẻ vừa trải qua cuộc chiến để đến được với nhau, và phần thưởng dành cho họ là được yên bình nghỉ ngơi trong vòng tay nhau. Phải mất một lúc lâu họ mới quay lại chủ đề về cô Bartlett, nhưng khi nhắc đến, cách cư xử của mụ lại có vẻ trở nên thú vị hơn. George, kẻ vốn ghét mọi sự mập mờ, lên tiếng: "Rõ ràng là mụ ấy biết thừa. Thế thì tại sao mụ còn liều lĩnh tạo cuộc gặp gỡ đó? Mụ biết bố có ở đó, thế mà mụ vẫn đi nhà thờ."

Họ cố gắng xâu chuỗi mọi thứ lại với nhau.

Trong lúc họ trò chuyện, một lời giải thích khó tin xẹt qua tâm trí Lucy. Cô gạt phắt nó đi và nói: "Đúng là cái điệu bộ của Charlotte, hỏng việc phút chót chỉ vì sự lúng túng vô tích sự." Nhưng có cái gì đó trong ánh chiều tàn, trong tiếng gầm gào của dòng sông, trong chính cái ôm siết của họ dường như đang cảnh báo rằng lời nói của cô vẫn chưa chạm tới tận cùng sự thật, và George thì thầm: "Hay là mụ ấy cố tình?"

"Ý anh là sao?"

"Signorino, domani faremo uno giro —"

Lucy chồm người về phía trước, dịu dàng nói: "Lascia, prego, lascia. Siamo sposati."

"Scusi tanto, signora," hắn đáp lại bằng giọng ôn hòa rồi quất ngựa đi.

"Buona sera — e grazie."

"Niente."

Người đánh xe phóng đi vừa đi vừa hát.

"Cố tình điều gì cơ, George?"

Anh thì thầm: "Có phải thế này không? Liệu điều này có thể xảy ra không? Anh sẽ đặt ra cho em một nghi vấn nhé. Rằng người chị họ của em vẫn luôn mong mỏi điều đó. Rằng ngay từ khoảnh khắc đầu tiên chúng ta gặp nhau, sâu thẳm trong tâm trí, mụ ấy đã hy vọng chúng ta sẽ thế này — dĩ nhiên là giấu rất sâu. Rằng bề ngoài mụ chống lại chúng ta, nhưng trong thâm tâm mụ lại hy vọng. Anh không thể giải thích thái độ của mụ ấy theo cách nào khác được. Em có lý giải được không? Nhìn cách mụ ấy duy trì ngọn lửa anh trong em suốt cả mùa hè xem; cách mụ ấy không để em được yên; cách mà qua từng tháng mụ ấy càng trở nên kỳ quặc và khó lường. Hình bóng chúng ta cứ ám ảnh mụ — nếu không thì mụ đã chẳng miêu tả chúng ta với bạn của mình như thế. Có những chi tiết — đọc lên mà cháy bỏng cả người. Sau đó anh có đọc cuốn sách đó. Mụ ấy không hề lạnh lùng, Lucy ạ, mụ ấy không hề khô héo hoàn toàn đâu. Mụ đã xé tán chúng ta ra làm hai lần, nhưng tối hôm đó ở nhà xứ, mụ đã được ban cho một cơ hội nữa để mang lại hạnh phúc cho chúng ta. Chúng ta có thể không bao giờ làm bạn với mụ hay nói lời cảm ơn mụ được. Nhưng anh thực sự tin rằng, tận sâu trong trái tim mụ, bên dưới mọi lời nói và hành động, mụ cảm thấy vui mừng."

"Điều đó là không thể," Lucy thì thào, rồi sực nhớ lại những trải nghiệm của chính trái tim mình, cô liền thưa: "Không... hoàn toàn có thể đấy."

Tuổi trẻ bao bọc lấy họ; khúc ca của Phaethon báo hiệu cho một tình yêu được đền đáp, một ái tình đã vẹn tròn. Nhưng họ còn cảm nhận được một thứ tình yêu nhiệm mầu hơn thế nữa. Khúc ca nhỏ dần rồi tắt hẳn; họ lắng nghe tiếng dòng sông đang cuồn cuộn cuốn dòng băng giá mùa đông đổ về Địa Trung Hải.