Nằm ngoài dự đoán của tất cả mọi người, Mạnh Tiểu Chu cuối cùng đã đánh bại Long Cửu Miêu, trở thành Viện trưởng mới của Viện Sa mạc.

Khi nghe tin này, Long Cửu Miêu tức giận đập mạnh tay xuống bàn: "Nó, Mạnh Tiểu Chu thì có bản lĩnh gì? Một cái gánh nặng lớn như vậy, nó quản lý nổi sao?" Long Cửu Miêu nhanh chóng nhận ra sự nổi nóng của mình thật vô giá trị, có ai quan tâm đến lời oán trách của kẻ thất bại đâu?

Rốt cuộc đã thua ở đâu, đến tận bây giờ Long Cửu Miêu vẫn không sao hiểu nổi. Một ngày trước phiên họp thường vụ, Long Cửu Miêu còn nhận được tin chắc chắn rằng chỉ có mình ông ta được nhắc tên, còn Mạnh Tiểu Chu đã bị loại từ phía chính quyền. Thế nhưng chỉ sau một ngày, sự việc lại đảo chiều, Long Cửu Miêu thậm chí chẳng nghe được một chút tin tức nào.

Ông ta tức tối tìm người đã giúp đỡ mình, nói rằng mình không làm nữa, xin từ chức ngay lập tức. Ông ta muốn xem, Mạnh Tiểu Chu sẽ diễn trò này như thế nào?

Người giúp đỡ ông ta không phải ai khác, chính là Thư ký trưởng Chính quyền Tỉnh. Người này trong chính quyền tỉnh cũng được coi là nhân vật có thực lực, thêm vào việc ông ta có mối quan hệ không tầm thường với phía Tỉnh ủy, nên lời nói của ông ta ở phía chính quyền có trọng lượng rất lớn. Đáng tiếc, gần đây ông ta đã rước họa vào thân, có người đào bới ra vài chuyện cũ của ông ta, quyết bám riết không buông. Nếu không cẩn thận, lần này ông ta sẽ bị cuốn vào vòng xoáy này.

Người kia lạnh lùng nhìn chằm chằm Long Cửu Miêu, hồi lâu sau đột nhiên hỏi: "Ông có chuyện gì giấu tôi à? Biết không, ông suýt chút nữa làm tôi lật thuyền đấy!"

Long Cửu Miêu giật mình, môi run rẩy nói: "Không, không có, tôi giấu ông chuyện gì chứ?"

"Ông tự xem đi!" Người kia ném mạnh xấp tài liệu xuống trước mặt Long Cửu Miêu. Long Cửu Miêu lật vài trang, sắc mặt tái mét, run giọng hỏi: "Đây, đây là chuyện gì vậy?"

"Chuyện gì à, ông về mà suy nghĩ cho kỹ đi, mau chóng làm rõ mọi chuyện trước khi họ điều tra đến ông."

Long Cửu Miêu lủi thủi đi ra. Tâm trạng ông ta lập tức rơi xuống đáy vực, không, là địa ngục mới đúng.

Có người tố cáo Long Cửu Miêu tham ô kinh phí nghiên cứu khoa học, lập ra các danh mục giả, khai khống để chiếm đoạt, thông đồng với cấp dưới biến hơn tám triệu tệ kinh phí trị sa thành của riêng, tư túi cá nhân.

Nghiêm trọng hơn là, Long Cửu Miêu dưới danh nghĩa Viện Sa mạc, liên doanh với Công ty Phát triển Thực vật Sa mạc Huyện Sa, đẩy mạnh bán cây giống chất lượng kém cho nông dân, gây thiệt hại nặng nề cho nông dân huyện Sa và các huyện lân cận. Sự kiện gây thiệt hại cho nông dân này đã khiến lãnh đạo Tỉnh ủy đặc biệt coi trọng, chỉ đạo các cơ quan chức năng nghiêm túc điều tra xử lý.

Tất cả đều do thằng khốn đó hại! Long Cửu Miêu hậm hực nguyền rủa Huyện trưởng huyện Sa là Bạch Tuấn Kiệt.

Tháng sáu năm ngoái, Bạch Tuấn Kiệt đột nhiên tìm đến Long Cửu Miêu, nói rằng huyện Sa có lập một công ty phát triển thực vật sa mạc, muốn làm bài toán về ngành công nghiệp sa mạc. Công ty hoạt động từ đó đến nay hiệu quả vốn rất tốt, nhưng gần đây lại gặp chút khó khăn về vốn, mong Long Cửu Miêu hỗ trợ một chút. Long Cửu Miêu vốn không quen thân với Bạch Tuấn Kiệt, họ quen nhau đều là nhờ người tên là Mã Minh. Mã Minh trước kia cũng ở Viện Sa mạc, lúc mới tốt nghiệp từng làm đệ tử của Long Cửu Miêu. Long Cửu Miêu cho rằng Mã Minh đầu óc linh hoạt, có chí tiến thủ, làm nghiên cứu thì hơi phí. Sau đó Mã Minh quả nhiên từ bỏ chuyên môn, xuống biển kinh doanh. Ban đầu làm mưa làm gió ở Ngân Thành một thời gian, sau đó đột nhiên im hơi lặng tiếng. Đến khi xuất hiện trở lại, anh ta đã là Chủ tịch Hội đồng quản trị của Công ty Thực nghiệp Quang Đại Phương Bắc. Khi Long Cửu Miêu ngồi trên chiếc Mercedes của anh ta đến Thiên Thượng Nhân Gian để ôn lại chuyện cũ với Mã Minh, thực sự có một cảm giác hoang mang như đang ở trên thiên đường. Bản thân vất vả làm nghiên cứu cả đời, cuối cùng đến tiền học phí cho con gái du học Mỹ cũng không lo nổi, còn Mã Minh người ta mới quậy phá có mấy năm, đã có công ty, có xe cộ. Sau này mới biết anh ta còn nuôi vài tình nhân, trong đó có một cô là con gái của bạn học cũ của Long Cửu Miêu, có chút tài năng nghệ thuật, người cũng rất xinh đẹp. Đang dựa vào Mã Minh, cô gái đó mới tiến quân vào giới giải trí. Chỉ trong thời gian ngắn, đã trở thành đóa hoa của Ngân Thành.

Long Cửu Miêu cảm khái khôn cùng, bàn tay cầm ly rượu run lên bần bật. Bữa cơm này của Mã Minh đủ bằng hai tháng lương của ông ta.

Cũng chính vào đêm đó, khi ông ta đi theo Mã Minh đến trung tâm tắm hơi của Thiên Thượng Nhân Gian, run rẩy ôm lấy một cô gái trông còn trẻ hơn con gái mình, nghe nói là hoa khôi khoa của Đại học Phương Bắc, thế giới quan của ông ta đã bị lung lay. Cô gái đó miệng gọi anh, ngọt xớt, gọi đến mức trái tim ông ta tan nát, cũng gọi đến mức ông ta mất phương hướng. Kể từ đó, Long Cửu Miêu bắt đầu một cuộc sống khác.

Long Cửu Miêu gọi điện, yêu cầu Mã Minh đến gặp mình ngay. Mã Minh uể oải nói trong điện thoại: "Chuyện gì mà gấp thế?"

"Còn hỏi gấp, cháy lông mày đến nơi rồi."

"Nghiêm trọng vậy sao? Dạo này tôi không rảnh, lúc nào rảnh tôi gọi lại cho ông." Giọng điệu của Mã Minh rất đối phó, hơn nữa Long Cửu Miêu nghe ra, anh ta đã đổi từ "ông" sang "mày".

"Mày qua đây ngay, bên này đang gấp lắm." Giọng Long Cửu Miêu trở nên nghiêm khắc.

"Tao không qua thì sao?" Mã Minh đột nhiên hỏi như vậy.

Long Cửu Miêu nhất thời không nói được gì. Ông ta thực sự chưa từng nghĩ đến vấn đề này. Đây quả thực là một vấn đề phức tạp, Long Cửu Miêu nhất thời nghĩ không thông. Nhưng ông ta đã cảm nhận được thái độ của Mã Minh đã thay đổi, có chút hương vị uy hiếp ngầm. Chẳng lẽ anh ta cũng nghe được tin tức rồi? Dù có nghe được, cũng không nên nói chuyện với giọng điệu này chứ.

Mã Minh cúp điện thoại, Long Cửu Miêu nghe thấy phía bên kia điện thoại có tiếng phụ nữ. Mã Minh là người đàn ông trong cuộc sống không thể thiếu phụ nữ. Có một thời kỳ, anh ta cũng dạy Long Cửu Miêu sống như vậy, Long Cửu Miêu quả thực đã theo anh ta tận hưởng không ít phụ nữ. Long Cửu Miêu vốn định tiếp tục tận hưởng cùng anh ta, nhưng...

Chẳng lẽ những ngày tháng này sắp kết thúc rồi sao? Long Cửu Miêu hít một hơi lạnh.

Long Cửu Miêu lại gọi điện, ông ta phải gặp Mã Minh bằng được, lời của Thư ký trưởng lại vang lên bên tai: "Ông phải cho tôi một cách giải thích nhanh chóng, nếu không đến lúc đó tôi cũng không giúp được ông!"

Mã Minh lại không bắt máy, Long Cửu Miêu tức đến mức muốn hộc máu. Ông ta đành liên lạc với Bạch Tuấn Kiệt, nhưng Bạch Tuấn Kiệt không có ở huyện, nói là đang họp ở Bắc Kinh. Một huyện trưởng họp hành gì ở Bắc Kinh cơ chứ, rõ ràng là đang lừa ông ta. Long Cửu Miêu giận dữ ném điện thoại đi, xem ra Mã Minh chắc chắn đã thông đồng với họ Bạch, muốn nhìn ông ta gặp họa đây mà!

Phải làm sao đây? Long Cửu Miêu nhanh chóng nghĩ đối sách.

Cùng lúc đó, Mạnh Tiểu Chu lại đang ăn mừng cho chính mình, người uống rượu cùng ông ta không phải ai khác, chính là Huyện trưởng huyện Sa, Bạch Tuấn Kiệt. Đừng nhìn Bạch Tuấn Kiệt chỉ là một huyện trưởng nhỏ bé, người này nếu thực sự nhảy nhót, tay mắt có thể thông thiên. Anh ta là người biết đầu tiên việc Mạnh Tiểu Chu sẽ làm viện trưởng, nên đã đến tỉnh thành từ trước,chuyên môn đợi chúc mừng ông ta.

So sánh lại, Mạnh Tiểu Chu lại cảm thấy hơi đột ngột, đến bây giờ vẫn không dám tin là thật. Ông ta quả thực chưa chuẩn bị tinh thần, vì tính đến thời điểm hiện tại, vẫn chưa có ai hứa giúp ông ta, bao gồm cả Lâm Tĩnh Nhiên.

Mọi thứ đến quá bất ngờ, như miếng bánh từ trên trời rơi xuống, Mạnh Tiểu Chu có chút chưa tỉnh lại.

Hai người uống hết một chai rượu, Mạnh Tiểu Chu còn muốn uống tiếp, Bạch Tuấn Kiệt ngăn ông ta lại: "Không được uống nữa, tiếp theo ông còn nhiều việc phải làm, không thể để rượu làm lỡ việc được." Bạch Tuấn Kiệt tuy chỉ là huyện trưởng nhỏ bé, nhưng cũng coi là người trong quan trường, tự nhiên hiểu rõ tác hại của rượu. Anh ta vốn là người hiếm khi đụng vào rượu, hôm nay vì vui vẻ nên mới uống cùng Mạnh Tiểu Chu không ít. Mạnh Tiểu Chu hất tay anh ta ra: "Cậu không thể để tôi say một lúc sao? Cậu biết không, lúc này tôi thực sự muốn say!"

"Say thì có gì khó?" Bạch Tuấn Kiệt thân mật vỗ vai Mạnh Tiểu Chu, "Nhưng trước mắt quan trọng là, làm tốt chức viện trưởng của ông đi, đừng để người ta nắm được thóp gì."

"Thóp?" Mạnh Tiểu Chu nheo đôi mắt say rượu, không hiểu hàm ý của hai chữ này.

Bạch Tuấn Kiệt thầm cười, cảm thấy Mạnh Tiểu Chu chẳng khác nào kẻ ngốc. Tuy nhiên, anh ta vẫn rất nhiệt tình đưa Mạnh Tiểu Chu về nhà.

Ngày Mạnh Tiểu Chu nhậm chức, Ủy ban Kỷ luật cử hai đồng chí đến. Họ trước tiên nói chuyện với Long Cửu Miêu hai tiếng đồng hồ, ngay sau đó Mạnh Tiểu Chu được gọi vào. Hai đồng chí trước tiên chúc mừng Mạnh Tiểu Chu, Mạnh Tiểu Chu có chút bàng hoàng, dù sao thì không phải ngày nào đồng chí Ủy ban Kỷ luật cũng tìm người nói chuyện, cũng không phải ai cũng có cơ hội nói chuyện với đồng chí Ủy ban Kỷ luật.

"Có việc gì cần chúng tôi phối hợp, xin cứ nói, chúng tôi nhất định sẽ dốc toàn lực."

Hai đồng chí trao đổi ánh mắt, một người trong đó nói: "Chúng tôi rất vui vì ông có thái độ này. Vấn đề nông nghiệp, nông thôn và nông dân luôn là vấn đề Đảng ta đặc biệt coi trọng, đảm bảo lợi ích của nông dân không bị xâm phạm là nguyên tắc mà mỗi cán bộ Đảng ta phải kiên trì. Thế nhưng gần đây có không ít quần chúng phản ánh, Viện Sa mạc trong mấy năm qua thường xuyên xảy ra chuyện gây thiệt hại đến lợi ích của nông dân, về điều này chúng tôi cảm thấy rất đau lòng." Người nói dừng lại, ánh mắt đặt trên gương mặt Mạnh Tiểu Chu. Mạnh Tiểu Chu vội đứng dậy nói: "Chuyện này tôi cũng mới nghe, Viện Sa mạc xảy ra chuyện như vậy, tôi rất đau lòng. Chúng ta là một cơ quan nghiên cứu khoa học, nên làm những việc thực tế, việc tốt cho nông dân, sao có thể gây thiệt hại cho họ được?"

"Trước khi làm rõ sự việc, chúng ta tạm thời chưa kết luận, nhưng Viện Sa mạc phải hết sức coi trọng. Như vậy đi, ông sắp xếp vài đồng chí, phối hợp với chúng tôi xuống cơ sở một chuyến, làm chút khảo sát. Ngoài ra, chúng tôi phải kiểm toán toàn bộ tình hình sử dụng kinh phí của Viện Sa mạc trong những năm gần đây."

"Được, tôi sẽ sắp xếp ngay." Mạnh Tiểu Chu vừa nói vừa gọi hai người tới, giới thiệu với hai bên. Một người trong đó là Phó viện trưởng Viện Đánh giá Dự án của Viện Sa mạc, một người là Lão Ninh phụ trách công tác Đảng, là một nữ đồng chí hơn năm mươi tuổi. Sau đó nói: "Công việc tiếp theo của các đồng chí là phối hợp hết mình với lãnh đạo Ủy ban Kỷ luật, làm rõ vấn đề của Viện Sa mạc." Lão Ninh lập tức bày tỏ, nhất định không phụ lòng mong đợi của lãnh đạo. Người phụ nữ ngoài năm mươi này trông rất nhiệt huyết, chưa bắt đầu chiến đấu mà máu nóng đã sôi sục trong người rồi.

Các đồng chí Ủy ban Kỷ luật cần nói chuyện riêng với Lão Ninh và các đồng chí khác, Mạnh Tiểu Chu liền cáo từ đi ra. Khi đi qua văn phòng của Long Cửu Miêu, ông ta nhìn thấy Long Cửu Miêu giống như con gà trống thua trận, ủ rũ đứng trước bàn. Mạnh Tiểu Chu bỗng nảy sinh một chút thương hại, muốn vào an ủi Long Cửu Miêu vài câu, nhưng nghĩ lại, thôi bỏ đi, cứ để ông ta tự an ủi mình đi.

Việc nhậm chức của Mạnh Tiểu Chu ít nhiều gây ra một chút chấn động tại Viện Sa mạc, nói thẳng ra, không ai nghĩ ông ta lại ngồi vào vị trí này suôn sẻ như vậy. Trước đó mọi người đều coi trọng Long Cửu Miêu, bất kể là tư cách hay thành tựu, ông ta đều hơn Mạnh Tiểu Chu, hơn nữa việc cấp phó kế nhiệm cấp trưởng cũng là lẽ thường tình. Tuy nhiên, vì Long Cửu Miêu gặp chuyện, Mạnh Tiểu Chu ngồi vào vị trí này xem ra cũng hợp tình hợp lý, ồn ào một chốc rồi cũng lắng xuống. Viện Sa mạc vốn dĩ là một đơn vị nghiên cứu khoa học, sức lực của mọi người chủ yếu vẫn là nghiên cứu học thuật và các đề tài, đối với vấn đề chính trị nhạy cảm như ai làm thủ trưởng hành chính, mức độ quan tâm không bằng các đơn vị khác.

Giang Trường Minh nghe được tin này tại nhà sư mẫu. Hôm nay Lâm Tĩnh Nhiên đến thăm sư mẫu, tiện thể báo cho ông tin này.

"Ồ?" Giang Trường Minh ngẩng đầu lên, hơi ngạc nhiên.

"Sao lại để Mạnh Tiểu Chu làm chứ, cấp trên cân nhắc thế nào vậy?" Sư mẫu trên giường kêu lên. Sau khi Mạnh Tiểu Chu chia tay Lâm Tĩnh Nhiên, quan điểm của sư mẫu Diệp Tử Thu đối với Mạnh Tiểu Chu đã xoay chuyển 180 độ.

"Đây là chuyện cấp trên cân nhắc, sư mẫu đừng bận tâm nữa." Giang Trường Minh khuyên. Sư mẫu Diệp Tử Thu gần đây hồi phục khá tốt, tinh thần trông còn tốt hơn trước khi phát bệnh, nhưng bác sĩ căn dặn đi căn dặn lại, nhất định phải chú ý cảm xúc.

"Trường Minh, con cũng đừng chỉ lo cho ta, mau dọn dẹp đồ đạc, quay về viện báo danh đi."

"Không vội, hợp đồng của con cuối năm mới hết." Giang Trường Minh miệng nói vậy, trong lòng vẫn có chút nôn nóng. Về nước gần hai tháng rồi, ngày nào cũng lảng vảng, chẳng làm được việc gì, cứ thế này tiếp, e là khó mà giải trình với chính mình.

"Gấp cái gì mà gấp, bảo con về thì con về, bên này không cần con lo." Diệp Tử Thu vừa nói vừa đưa mắt ra hiệu cho Lâm Tĩnh Nhiên, ý bảo Lâm Tĩnh Nhiên khuyên Giang Trường Minh.

Lâm Tĩnh Nhiên hôm nay tới cũng có ý khuyên Giang Trường Minh quay về viện. Hai ngày trước, cô cuối cùng cũng tiến cử Giang Trường Minh cho Chu Hiểu Triết, thực ra cũng chẳng cần tiến cử, mấy nhân vật cốt cán trong viện, Chu Hiểu Triết rõ hơn ai hết, anh ta chỉ không ngờ Giang Trường Minh đã về nước. Khi Lâm Tĩnh Nhiên nói với anh ta rằng Giang Trường Minh đã về nước từ lâu, biểu cảm của Chu Hiểu Triết rất lạ, nhìn Lâm Tĩnh Nhiên rất lâu, mang theo chút tức giận nói: "Việc quan trọng như vậy, sao bây giờ mới nói cho tôi biết?"

Lâm Tĩnh Nhiên cũng có nỗi khổ, Mạnh Tiểu Chu quấn lấy cô không buông, thầy Tư Đồ ba ngày hai bữa gọi điện cầu xin cô, còn nói muốn tìm đến tận cơ quan, Phó tỉnh trưởng Chu Hiểu Triết lại vì áp lực các phía mà do dự không quyết. Trong tình cảnh này, cô làm sao tiến cử Giang Trường Minh được? Huống hồ Giang Trường Minh lại đang mặn nồng với cô y tá kia, cũng làm Lâm Tĩnh Nhiên thấy chua xót, nên cứ mặc kệ anh ta luôn.

Nhưng ba ngày trước, tức là ngày thứ hai sau khi Mạnh Tiểu Chu nhậm chức, là một ngày cuối tuần, Mạnh Tiểu Chu đột nhiên tìm đến cô, cầu hôn cô. Mạnh Tiểu Chu lời lẽ khẩn thiết, nói một đống lời hối cải, sau đó học theo kiểu phương Tây, quỳ xuống đất cầu hôn cô một cách chính thức. Lâm Tĩnh Nhiên kinh ngạc không biết nói gì, thực sự không ngờ Mạnh Tiểu Chu lại có thể làm ra cử chỉ như thế.

Mạnh Tiểu Chu vừa cầu hôn, nỗi đau chôn sâu dưới đáy lòng cô liền bị lật tung hoàn toàn.

Một người phụ nữ không thể chịu nổi sự tổn thương lặp đi lặp lại của cùng một người đàn ông.

Lâm Tĩnh Nhiên kiên quyết từ chối ông ta, đuổi ông ta ra ngoài cửa. Mạnh Tiểu Chu không bỏ cuộc, đứng ngoài cửa nói: "Tĩnh Nhiên, anh biết trong lòng em có anh, nếu không em cũng đã không giúp anh. Anh cảm ơn em. Tĩnh Nhiên, hãy tin anh, anh nhất định sẽ không để em thất vọng."

Trong đầu Lâm Tĩnh Nhiên oang oang rung động, Mạnh Tiểu Chu lầm tưởng là cô đã giúp đỡ ở giữa. Nực cười, vì một vị viện trưởng, cấp trên tranh giành không biết dữ dội đến mức nào, bề ngoài nhìn thì lặng sóng, thực ra trong bóng tối họ từng người một đang ganh đua, nào đến lượt cô Lâm Tĩnh Nhiên có quyền lên tiếng. E là chính Chu Hiểu Triết, cuối cùng cũng không biết mình đã giơ tay như thế nào.

Tình hình Lâm Tĩnh Nhiên nắm được là, vào thời khắc then chốt, có người tung đòn hiểm, đột nhiên đánh ra một lá bài, đâm thẳng vào gốc rễ của Long Cửu Miêu. Bề ngoài nhìn là nhắm vào Long Cửu Miêu, thực ra không phải vậy, người ra đòn là muốn đánh vào nhân vật cấp trên. Vị lãnh đạo cấp trên này còn chưa phải là Thư ký trưởng, Thư ký trưởng còn chưa đủ tư cách, nhưng ông ta là một cái chân của vị lãnh đạo này. Có người nói đùa, Thư ký trưởng một chân đạp ở phía chính quyền, một chân lại duỗi sang phía Tỉnh ủy. Đối thủ chính là mượn Thư ký trưởng để đánh chủ nhân của ông ta, một nhân vật then chốt ở Tỉnh ủy. Vốn dĩ có tin đồn ông ta sắp ngã ngựa, ai ngờ đột nhiên lại sóng yên biển lặng, tiếp tục ngồi trên đài phát lệnh. Có người sợ ông ta hồi sức lại, nên làm tới cùng, lật tung cả Long Cửu Miêu và Viện Sa mạc ra, không ngờ chuyện này lại đúng lúc dính líu tới vấn đề nông nghiệp, nông thôn và nông dân, tính chất đột nhiên thay đổi, Long Cửu Miêu lập tức bị loại, Mạnh Tiểu Chu chẳng qua là nhặt được chỗ hổng, không một ai nói thay ông ta lấy một câu.

Đôi khi sự việc lại đầy tính kịch tính như vậy.

Lâm Tĩnh Nhiên lờ mờ cảm thấy, tiêu điểm đấu tranh đột nhiên tập trung vào Viện Sa mạc, không khéo sẽ kéo cả Trịnh Đạt Viễn vào cuộc, vì thế mới bất đắc dĩ đề xuất Giang Trường Minh. Chu Hiểu Triết cũng có mối lo ngại về mặt này, giới cao tầng Ngân Thành đã lan truyền tin đồn, có mấy khoản tiền trị sa không rõ tung tích, trong đó có một khoản viện trợ do tổ chức lâm nghiệp quốc tế cung cấp. Nếu việc này là xác thực, Trịnh Đạt Viễn khó mà chối bỏ trách nhiệm.

Một chuyên gia trị sa được thế giới tôn trọng, nếu thực sự gắn liền với tham ô hủ bại, hậu quả là không thể tưởng tượng nổi. Sự việc hệ trọng, Chu Hiểu Triết không thể không tính đến phương án xấu nhất. Viện Sa mạc nhỏ bé, nếu thực sự muốn lật tung lên, sợ rằng cũng là rễ sâu gốc rễ. Chu Hiểu Triết không đưa ra bất kỳ bình luận nào về việc Mạnh Tiểu Chu nhậm chức, nhưng trong lòng, đã bắt đầu tính kế lâu dài.

"Hẹn một thời gian, tôi muốn nói chuyện với Giang Trường Minh." Anh ta nói với Lâm Tĩnh Nhiên.

Lâm Tĩnh Nhiên truyền đạt ý này cho Giang Trường Minh, không ngờ Giang Trường Minh tỏ vẻ không quan tâm: "Xin lỗi, tôi không có thời gian."

"Anh sao lại như thế, ông ấy là Phó tỉnh trưởng đấy!" Lâm Tĩnh Nhiên nổi giận, hai người cãi nhau trước mặt sư mẫu.

"Phó tỉnh trưởng thì sao, tôi làm học thuật của tôi, ông ấy làm quan của ông ấy. Lẽ nào còn bắt tôi phải lấy lòng ông ta, đi làm cái quan gì đó?" Giang Trường Minh nói với giọng điệu khinh bỉ, có thể thấy, việc Mạnh Tiểu Chu nhậm chức vẫn có tác động đến ông, ông ghi sai món nợ này lên đầu Chu Hiểu Triết.

"Có học thuật nào trong chân không chứ, cũng may anh còn là người từng trải qua sóng gió." Giọng điệu của Lâm Tĩnh Nhiên rất gay gắt. Cái gọi là sóng gió ám chỉ việc Giang Trường Minh từng bị bãi miễn vị trí chủ nhiệm phòng nghiên cứu một cách vô căn cứ, còn bị hủy bỏ một đề tài rất có triển vọng. Khi đó Trịnh Đạt Viễn ra nước ngoài, công việc của viện do Long Cửu Miêu chủ trì.

"Tôi sao cũng được, tóm lại tôi nói cho cô biết, tôi không gặp ai hết." Giang Trường Minh ném đồ trên tay xuống, đập cửa đi ra. Trong phòng chỉ còn lại Diệp Tử Thu và Lâm Tĩnh Nhiên. Diệp Tử Thu đột nhiên hỏi: "Tĩnh Nhiên, gần đây Trường Minh có tâm sự gì không?"

"Con không biết." Lâm Tĩnh Nhiên hậm hực nói.

"Tĩnh Nhiên, sao con cũng giống như trẻ con vậy?" Diệp Tử Thu hơi sốt ruột, hai người này chưa bao giờ cãi nhau trước mặt bà. Bà trong lòng có ý thúc đẩy họ, Tĩnh Nhiên là em họ của Bạch Dương không sai, nhưng Bạch Dương đã đi rồi, Trường Minh còn trẻ, nên có cuộc sống mới của cậu ấy. Hơn nữa, Lâm Tĩnh Nhiên luôn có sự ỷ lại vào Giang Trường Minh. Sau khi Bạch Dương đi, tâm tư của Lâm Tĩnh Nhiên đều viết trên mặt, người làm sư mẫu như bà không lẽ ngay cả điều này cũng không nhận ra. Bà đã lén hỏi Giang Trường Minh, Giang Trường Minh cười nói: "Sao có thể chứ, sư mẫu, tâm khí của Tĩnh Nhiên cao như vậy, bây giờ lại làm thư ký cho Phó tỉnh trưởng, người theo đuổi cô ấy sợ là xếp hàng dài, người tha cho con đi." Diệp Tử Thu cảm thấy Giang Trường Minh không nói thật, theo quan sát của bà, trong lòng hai người đều có đối phương, có lẽ vẫn là Bạch Dương đang tác động. Bà quyết tâm nói toạc ra tầng ý này, nếu thực sự có thể tác thành cho họ, cũng có thể toại nguyện một tâm nguyện của bà.

"Tĩnh Nhiên, con nói thật với sư mẫu, với Trường Minh, con thực sự chưa từng nghĩ gì sao?"

"Sư mẫu, đừng nhắc chuyện này nữa được không, người xem bộ dạng của anh ta bây giờ đi, có chút đứng đắn nào không?"

"Chuyện công việc tạm thời gác lại, ta là đang nói về hai đứa, nếu Trường Minh đồng ý, con có đồng ý gả cho cậu ấy không?"

Lâm Tĩnh Nhiên đột nhiên đỏ mặt, cô tránh ánh mắt của sư mẫu, như đang tự hỏi chính mình, mình sẽ gả cho anh ấy sao? Một lúc lâu sau cô lắc đầu, nói với Diệp Tử Thu: "Không thể nào, sư mẫu, người đừng phí tâm tư vào chuyện này nữa."

Ôi, đám người trẻ này, thực sự càng ngày càng không nhìn thấu nổi. Diệp Tử Thu thở dài, trong lòng bỗng nhiên lại nhớ tới Sa Sa. Sa Sa đến bây giờ vẫn chưa gọi cho bà một cuộc điện thoại nào, nghe Trường Minh nói, con bé lúc ở Thượng Hải, lúc lại ở Bắc Kinh, cả ngày chạy đông chạy tây, rốt cuộc bận rộn cái gì, chẳng ai nói rõ được. Còn cả gã người nước ngoài Ross đó nữa, rốt cuộc anh ta đang có ý đồ gì với Sa Sa?

Tâm trí Diệp Tử Thu rối bời cực độ, chỉ cần nghĩ đến con gái mình, tâm trí bà chắc chắn sẽ rối loạn.

2

Giang Trường Minh quay về Viện Sa mạc, người đầu tiên đụng mặt lại chính là Long Cửu Miêu. Những ngày này hành động của Long Cửu Miêu đã mất đi một phần tự do, tuy chưa bị "song quy" (giam lỏng để điều tra), nhưng cũng chẳng khác là bao. Long Cửu Miêu nhìn thấy Giang Trường Minh, lập tức tiến lại gần, dùng sự nhiệt tình chưa từng có nói: "Trường Minh à, cậu về rồi, tôi lo chết đi được."

Giang Trường Minh chưa phản ứng kịp, ngơ ngác nhìn Long Cửu Miêu, không nghĩ ra ông ta lo cái gì.

"Là thế này, có mấy khoản sổ sách tôi thực sự không nhớ rõ, lúc đó tiền là cậu và thầy Trịnh tiêu, tôi muốn nhờ cậu giúp nhớ lại xem, có nhớ được không?"

"Có chuyện đó sao?" Giang Trường Minh sửng sốt, không rõ Long Cửu Miêu nói câu này có ý gì, trong trí nhớ của ông, bản thân chưa bao giờ đụng đến tiền.

"Trường Minh, cậu đi theo tôi." Long Cửu Miêu nói xong, định kéo ông vào văn phòng. Lúc này Mạnh Tiểu Chu đi ra, đứng ở cửa văn phòng, từ xa hắng giọng một tiếng. Long Cửu Miêu lập tức như phản xạ có điều kiện buông Giang Trường Minh ra, vội vã đi vào văn phòng của mình. Mạnh Tiểu Chu mỉm cười chào Giang Trường Minh, vẫy tay với ông, Giang Trường Minh đành phải gồng mình đi qua.

"Người này điên rồi, gặp ai cũng bảo giúp ông ta nhớ lại." Vừa vào cửa, Mạnh Tiểu Chu đã nói.

Mạnh Tiểu Chu nói là sự thật, mấy ngày nay, Long Cửu Miêu thực sự như phát điên, thần thần kinh kinh, nói có mấy khoản tiền tìm không thấy, bắt mọi người giúp ông ta nhớ lại.

Giang Trường Minh không tiếp lời, liếc nhìn văn phòng của Mạnh Tiểu Chu một vòng, ông thầm nghĩ, làm quan đúng là tốt thật, mới có mấy ngày, ở đây đã thay đổi diện mạo rồi.

"Trường Minh, mau ngồi đi, cậu đến đúng lúc lắm, tôi đang định tìm cậu." Thái độ của Mạnh Tiểu Chu tốt đến lạ lùng. Giang Trường Minh thực sự có cảm giác như đi nhầm cửa. Trước kia ông và Mạnh Tiểu Chu tuy nói là không có ngăn cách lớn gì, nhưng chưa bao giờ ngồi cùng nhau. Đặc biệt là sau khi chuyện hôn sự giữa Mạnh Tiểu Chu và Lâm Tĩnh Nhiên đổ vỡ, ông lại càng từ trong thâm tâm bài xích người đồng trang lứa này. Tất nhiên, Mạnh Tiểu Chu đối với ông, cũng chẳng tốt đẹp gì. Ở Mỹ, Giang Trường Minh còn nghe thấy không ít lời nói xấu của Mạnh Tiểu Chu về mình nữa.

"Là thế này, Trường Minh, đề tài đó của thầy Trịnh phía trên thúc giục rất gắt, Phó tỉnh trưởng Chu cũng rất coi trọng, tôi suy nghĩ một chút, đề tài này không thể giao cho người khác, do tôi đứng đầu, cậu làm chủ trì đề tài, chúng ta cùng nhau hoàn thành nốt công việc thầy Trịnh để lại." Nói xong, đưa cho Giang Trường Minh một danh sách, trên đó in nổi bật tên Mạnh Tiểu Chu, tên của Giang Trường Minh được xếp cùng mấy nhân vật cốt cán trong viện.

Giang Trường Minh khẽ cười không để lộ dấu vết, nói: "E là không kham nổi, đề tài của chính tôi còn chưa hoàn thành."

"Đề tài đó của cậu cứ gác lại đã, dù sao chậm một năm nửa năm cũng không sao, đề tài này của thầy Trịnh kiểu gì cũng phải hoàn thành trong năm nay." Mạnh Tiểu Chu không ngờ Giang Trường Minh lại từ chối, lúc trước vì đề tài này, ông ta và Giang Trường Minh còn xảy ra cuộc cạnh tranh kịch liệt. Sau này viện định nhân sự, Giang Trường Minh bị gạt ra ngoài, ông ta với tư cách là người phụ trách thứ hai của đề tài đảm nhiệm vai trò trợ lý cho thầy Trịnh, Giang Trường Minh chọn đề tài khác. Theo những gì ông ta nắm được, Giang Trường Minh chưa bao giờ từ bỏ đề tài này, luôn nhất quán quan tâm đến tiến độ của đề tài. Đây cũng là lý do quan trọng khiến ông ta hạ quyết tâm kéo Giang Trường Minh vào đề tài này, tất nhiên, tình hình hiện tại của Viện Sa mạc, ngoài Giang Trường Minh, khó tìm được người thứ hai đảm đương trọng trách này.

Ngày đầu tiên Mạnh Tiểu Chu nhậm chức, Chu Hiểu Triết liền đưa đề tài của Trịnh Đạt Viễn ra, yêu cầu năm nay kiểu gì cũng phải có kết quả. Mạnh Tiểu Chu tất nhiên biết tầm quan trọng của đề tài này, lúc này, ánh mắt ông ta nhìn Giang Trường Minh có chút không đợi được.

"Cái này không được, đề tài của thầy Trịnh tôi một ngày cũng chưa tham gia, rất nhiều thứ không biết, bây giờ tham gia vào, sẽ làm lỡ việc."

Sắc mặt Mạnh Tiểu Chu cứng lại, hồi lâu sau ông ta ấp úng nói: "Hay là, giao trực tiếp cho cậu, tôi không treo tên nữa, cậu thấy sao?"

"Ông hiểu lầm rồi, đây không phải vấn đề treo tên hay không, làm đề tài khác với việc khác, tôi nghĩ điểm này ông rõ hơn tôi."

"Cái này... cái này tôi rõ, nhưng trước mắt thực sự không tìm ra ai cả."

"Chẳng phải ông luôn đảm nhiệm vai trò phó tổ trưởng của đề tài này sao?" Giang Trường Minh nhìn Mạnh Tiểu Chu đầy ẩn ý.

"Cậu xem tôi bận thế này, làm gì còn thời gian làm đề tài, một đống việc ở viện thế này, cậu bảo tôi đùn đẩy đi đâu?"

"Ồ——" Giang Trường Minh thu hồi ánh mắt, lấy cớ mình có việc, cáo từ đi ra. Mạnh Tiểu Chu định chặn ông lại, điện thoại trên bàn đổ chuông.

Giang Trường Minh thu dọn đồ đạc, quyết định đến huyện Ngũ Phật trước. Đề tài ông chủ trì là 《Tiến trình sa mạc hóa đất đai và sự mất nước ngầm ở huyện Ngũ Phật》, đề tài này là đề tàiphối hợp (bổ trợ) với đề tài của Trịnh Đạt Viễn, chỉ là trọng tâm khác nhau, đều là các dự án nghiên cứu khoa học trọng điểm của viện, cũng là trọng điểm được tỉnh chú trọng. Nghiên cứu của đề tài này có tác dụng to lớn đối với việc thay đổi môi trường sinh thái của huyện Ngũ Phật, xác định hợp lý lượng khai thác nước ngầm hàng năm của huyện Ngũ Phật. Ngũ Phật nằm ở thượng nguồn của huyện Sa, tốc độ sa mạc hóa và tốc độ mất nước ngầm tương đối so với huyện Sa thì tốt hơn một chút, nhưng sự phá hoại do khai thác bừa bãi trong hai năm qua lại rất nghiêm trọng. Vấn đề của Ngũ Phật đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc quản lý toàn diện lưu vực sông Hồ Dương. Nếu lưu vực này mà mất, e là toàn nhân loại đều phải kinh ngạc.

Vừa nghĩ đến lưu vực sông Hồ Dương, lòng Giang Trường Minh nặng trĩu.

Lưu vực sông Hồ Dương bắt nguồn từ Thanh Hải, nhưng 90% khu vực hưởng lợi lại nằm ở tỉnh này. Nó xuyên qua ba địa khu hai thị xã của tỉnh, đi qua mười hai huyện khu, cuối cùng tiến vào sa mạc Đằng Cát Lý, hồ chứa nước Hồ Dương Hà nổi tiếng thế giới nằm ở cuối lưu vực đó. Chiều dài toàn bộ con sông lên tới hàng trăm km, diện tích lưu vực đạt tới mười vạn km vuông.

Lưu vực sông Hồ Dương là một trong những lưu vực có kinh tế tương đối phát triển, dân số đông, tài nguyên đất nước được khai thác sớm và mức độ sử dụng cao trong các lưu vực sông nội địa vùng Tây Bắc. Những năm gần đây, mâu thuẫn sử dụng nước toàn lưu vực gay gắt, các vấn đề về môi trường sinh thái biểu hiện rất nổi bật. Do thiếu sự khai thác sử dụng hợp lý tài nguyên nước, trung lưu khai thác quá mức không hạn chế, dẫn đến tài nguyên nước bề mặt sụt giảm mạnh, buộc phải khai thác quá mức nước ngầm, gây ra sự sụt giảm nghiêm trọng mực nước ngầm theo khu vực, từ đó dẫn đến môi trường sinh thái suy thoái nghiêm trọng, đe dọa sự sinh tồn của ốc đảo Đằng Cát Lý ở hạ lưu.

Tháng ba năm ngoái, hồ chứa nước Hồ Dương Hà xuất hiện tình trạng khô cạn lần đầu tiên trong lịch sử, tin tức làm chấn động Trung ương, nhiều tổ chức quốc tế bao gồm cả tổ chức lâm nghiệp quốc tế đều bày tỏ sự quan tâm đầy đủ về điều này. Để giảm bớt việc khai thác nước ngầm, tổ chức lâm nghiệp quốc tế đã viện trợ không hoàn lại một khoản, chủ yếu dùng để giải quyết vấn đề nước uống của nông dân và quản lý đất nhiễm mặn ở khu vực hạ lưu, tức là khu vực tưới tiêu của hồ chứa nước Hồ Dương Hà. Mấy năm trôi qua, vấn đề này vẫn chưa được quản lý hiệu quả, ngược lại, sự sa mạc hóa ở hạ lưu ngày càng nghiêm trọng, đã đe dọa đến sự sinh tồn của bốn mươi vạn nông dân ở huyện Sa, Ngũ Phật...

Giang Trường Minh đóng tài liệu lại thật mạnh, ông biết, tâm huyết cả đời của thầy Trịnh Đạt Viễn đều đổ vào sự nghiệp quản lý lưu vực sông Hồ Dương. Đáng tiếc, nhiều thành tựu nghiên cứu và kiến nghị hợp lý của ông không nhận được sự coi trọng xứng đáng, một số nghiên cứu thậm chí vì đủ loại áp lực mà buộc phải dừng lại giữa chừng. Đối với sông Hồ Dương, thầy đã chết mà không nhắm mắt.

Giang Trường Minh đến phòng tài vụ lĩnh kinh phí đề tài, theo quy định, mỗi đề tài được phê duyệt, kinh phí đều do phòng tài vụ quản lý thống nhất, người thực hiện đề tài nộp đơn xin theo tiến độ, sau khi phê duyệt mới chia đợt lĩnh. Giang Trường Minh vì ra nước ngoài giữa chừng, lâu rồi chưa lĩnh kinh phí đề tài. Gần đây sư mẫu nằm viện, số tiền trên người ông tiêu gần hết, lần xuống cơ sở này ông định ở lại lâu thêm vài ngày, tiện thể còn muốn đến huyện Sa xem một chút. Ông đã năm năm chưa đến huyện Sa, công việc phía huyện Sa luôn do thầy Trịnh Đạt Viễn phụ trách, lần này ông phải tự mình đi xem, hồ chứa nước Hồ Dương Hà rốt cuộc còn duy trì được bao nhiêu năm nữa.

Đồng chí phòng tài vụ nói với ông, kinh phí đề tài tạm thời bị đóng băng, không có sự đặc phê của cấp trên, số tiền này không lấy được. Giang Trường Minh không hiểu, tìm đến Mạnh Tiểu Chu, Mạnh Tiểu Chu giải thích: "Đây là quy định của cấp trên, đừng nói là kinh phí đề tài, dù là tạm ứng một trăm tệ công tác phí, cũng phải xin ý kiến đồng chí Ủy ban Kỷ luật." Giang Trường Minh đành bỏ cuộc, ông gọi mấy đồng chí trong tổ đề tài tới, sắp xếp một lượt, rồi vội vã đi ngân hàng rút tiền.

Giang Trường Minh kiên quyết không chấp nhận đề tài của Trịnh Đạt Viễn, khiến Mạnh Tiểu Chu rất bực bội, nhìn Giang Trường Minh rời đi, tâm trạng Mạnh Tiểu Chu vô cớ trở nên tối sầm.

Buổi tối ăn cơm ở nhà sư mẫu, Giang Trường Minh nói ra chuyện đi Ngũ Phật, tiện thể nói với sư mẫu, ông đã thông qua công ty dịch vụ lao động thuê giúp việc, ngày mai là đến được, nếu không phù hợp, có thể đề xuất với công ty. Nếu thực sự không được, ông sẽ tìm một người ở huyện Ngũ Phật, bên đó ông quen người, không ít cô gái trẻ rất muốn đến tỉnh thành đấy.

Diệp Tử Thu không nói gì, cũng không động đũa, ánh mắt hơi đờ đẫn. Tâm trạng bà rất buồn, vừa nghe Giang Trường Minh muốn đi nông thôn, nước mắt không kìm được đã làm ướt khóe mắt.

"Yên tâm đi, sư mẫu, con đã nói với Tĩnh Nhiên rồi, cô ấy sẽ tranh thủ thời gian qua thăm người."

"Trường Minh, sư mẫu làm liên lụy đến con rồi." Giọng Diệp Tử Thu run rẩy, bà thực sự không nỡ để Giang Trường Minh đi. Lúc trước Giang Trường Minh đi Mỹ, Diệp Tử Thu còn khó chịu hơn cả khi Sa Sa ra nước ngoài, bao nhiêu năm rồi, bà đối với Giang Trường Minh thực sự có tình yêu như người mẹ.

"Nói gì vậy, là con không tốt." Giang Trường Minh gắp thức ăn cho Diệp Tử Thu, buột miệng nói: "Nếu Bạch Dương còn ở đây, cô ấy sẽ đón người đi rồi."

Nhắc đến Bạch Dương, Diệp Tử Thu đột nhiên bật khóc. Giang Trường Minh lúc này mới thấy mình lỡ lời, vội nói lời khuyên can sư mẫu, Diệp Tử Thu sao mà khuyên cho nổi, vốn dĩ hai ngày nay bà đã tâm sự nặng nề, lúc thì nghĩ đến chuyện ông và Lâm Tĩnh Nhiên, lúc lại nhớ đến Sa Sa, lúc này lại nghe Giang Trường Minh nhắc đến Bạch Dương, tâm trí liền đảo lộn. Bà càng khóc càng dữ dội, cuối cùng lại phục người trên giường, gào khóc như một đứa trẻ.

Khoảng mười một giờ, Diệp Tử Thu mới yên tĩnh lại, Giang Trường Minh đưa cho bà một chiếc khăn nóng, Diệp Tử Thu lau mặt, đứng dậy vào nhà vệ sinh. Bà bất an vì sự thất thố của mình, sao có thể không kiềm chế như vậy trước mặt hậu bối chứ? Giang Trường Minh lại rất thấu hiểu bà. Sự ra đi của Bạch Dương khiến mỗi người quen biết cô đều bất an lâu dài, một sinh mệnh đột nhiên biến mất không tiếng động, cô đã mang đi quá nhiều nỗi nhớ nhung và nỗi buồn thương cho sự ra đi vội vã của sinh mệnh. Rất lâu, Bạch Dương đều là một điều cấm kỵ trong cuộc trò chuyện của họ, sợ làm đổ một ly rượu trong đời, nỗi đau đó giấu kín trong trái tim của mỗi người yêu thương cô.

Diệp Tử Thu bước ra, trên mặt khéo léo dặm thêm một lớp trang điểm nhẹ, trông sắc mặt đã khá hơn nhiều. Bà nói: "Trường Minh, dưới đó gió cát lớn, con nhớ mang thêm vài bộ quần áo, nhớ kỹ, ít uống rượu, dạ dày con không tốt, không được làm hại thân thể mình." Giang Trường Minh gật đầu. Diệp Tử Thu lại hỏi ông hành lý đã chuẩn bị xong chưa? Còn việc gì không, đừng để bỏ sót đấy. Giang Trường Minh bỗng nhớ ra nên chào Tiêu Y Văn một tiếng, ông cầm điện thoại, lấy cớ thuận tiện, đi vào nhà vệ sinh. Diệp Tử Thu lục lọi tủ này hòm nọ tìm những vật dụng cần thiết hàng ngày cho ông.

May thay, Tiêu Y Văn đang làm ca đêm, nghe thấy giọng Giang Trường Minh, hơi thở của cô trở nên căng thẳng. Nghe xong lời của Giang Trường Minh, trong lòng vô cớ dâng lên một tầng thất vọng.

"Ngày mai đã đi?" Cô cảm giác giọng mình có chút run.

"Đúng vậy, ngày mai." Giang Trường Minh cố gắng giả vờ một vẻ nhẹ nhàng, không để Tiêu Y Văn cảm thấy giọng nói có gì bất thường.

"...Đi bao lâu?"

"Tạm thời còn chưa biết, có lẽ một tháng, có lẽ nửa năm."

"...Lâu vậy sao?"

"Đúng vậy, anh lâu rồi không xuống dưới đó, lần này xuống định ở lại mấy ngày."

Phía Tiêu Y Văn đột nhiên mất tiếng. Giang Trường Minh chờ một lúc, Tiêu Y Văn vẫn không nói gì, Giang Trường Minh hơi sốt ruột, ông đang đoán tâm trạng lúc này của Tiêu Y Văn.

Tiêu Y Văn đột nhiên cúp máy, thậm chí ngay cả một câu tạm biệt cũng không nói.

Giang Trường Minh hơi thất thần, đứng bần thần trong nhà vệ sinh một lúc, thì nghe thấy sư mẫu gọi bên ngoài: "Có cần mang theo thuốc dạ dày không, loại của Nhà máy số 3 Cáp Nhĩ Tân ấy?"

Đêm này, Giang Trường Minh không ngủ được. Trong đầu cứ nhảy đi nhảy lại bóng dáng của mấy người, mỗi người đều rõ ràng đến thế, mà cũng mơ hồ đến thế. Buổi sáng lúc cáo từ sư mẫu, quầng mắt ông lại thâm đen.

Chuyến xe khách từ tỉnh thành đi huyện Ngũ Phật rất đông, chuyến này Giang Trường Minh bắt được, vừa hay chở một xe đầy công nhân đi làm thuê về. Các công nhân vừa lên xe, liền líu ríu không dứt, người thì cãi nhau bảo quên không lấy túi, người thì lập tức bảo, tài xế để dưới gầm rồi. Người đó liền hét lớn, bảo trong túi có đồ, sao có thể để dưới gầm? liền gào lên bắt tài xế dừng xe, nhất định phải lấy túi lên. Tài xế rất mất kiên nhẫn chửi một câu: "Ồn ào cái gì, không muốn ngồi thì xuống." Người đó phục tùng lầm bầm một câu: "Tôi bỏ tiền ra, sao nào?" Tài xế có lẽ bị công nhân làm cho phiền phức, hung ác nói: "Bỏ tiền thì sao, bỏ tiền tao cũng đuổi cổ mày." Các công nhân rốt cuộc vẫn sợ thế giới này, không dám gào nữa. Giang Trường Minh cảm thấy tai yên tĩnh hơn chút. Xe vừa chạy, một luồng mùi mồ hôi nồng nặc quyện với mùi hôi chân theo gió ập đến, xộc thẳng vào mũi Giang Trường Minh. Giang Trường Minh bị hun đến mức không dám hít thở. Trong khoang xe thực sự quá ngột ngạt, thời tiết lại rất độc ác, mới chín giờ sáng, mặt trời đã nướng người ra mồ hôi. Thời tiết vùng Tây Bắc hai ngày nay như phát điên, nhiệt độ hàng ngày đều trên 38 độ. Giang Trường Minh cố gắng kìm nén bản thân, không để sự bực bội trào ra. Ngồi loại xe này sợ nhất là bực bội, càng bực nó càng ngột ngạt, tâm trạng liền lập tức xấu tệ hại. Ông vốn có thể xin xe của viện, nhưng ông thực sự không muốn đặt chân vào viện bước nào, ông sợ nhìn thấy Mạnh Tiểu Chu, càng sợ nhìn thấy Long Cửu Miêu. Bên cạnh ông ngồi một người phụ nữ trung niên, vừa lên xe đã ăn đồ, bánh kếp mua từ nhà ga, ăn rất ngon miệng. Giang Trường Minh lại sợ nhất mùi hành đó, ông ngoảnh mặt đi, mắt nhìn bầu trời ngoài cửa sổ xe. Người phụ nữ trung niên ăn hết bánh kếp, lại lôi ra nửa cái bánh bao, còn hỏi Giang Trường Minh có ăn không? Giang Trường Minh lắc đầu, di chuyển cơ thể ra xa một chút, người phụ nữ trung niên nhân cơ hội chen vào trong, cái thân hình mập mạp liền đè nén Giang Trường Minh chặt cứng vào thành xe, nhúc nhích không được. Xe chạy ra khỏi tỉnh thành, rẽ lên quốc lộ tỉnh. Vốn dĩ xe có thể chạy lên cao tốc đi Đôn Hoàng, có lẽ tiền công nhân bỏ ra ít, tài xế liền từ bỏ cao tốc. Giang Trường Minh thầm kêu khổ trong lòng, đi quốc lộ ít nhất phải chậm hai tiếng, chặng đường này đủ cho ông chịu đựng. Người phụ nữ trung niên vừa ăn vừa không để cái miệng nghỉ ngơi, thỉnh thoảng lại hỏi chuyện Giang Trường Minh, thấy Giang Trường Minh không tiếp lời, bà lấy khuỷu tay chọc chọc Giang Trường Minh: "Này, nói chuyện với cậu đấy, không nghe thấy à?"

Giang Trường Minh đành ngoảnh mặt lại, câu được câu chăng hàn huyên với bà. Người phụ nữ trung niên nói với Giang Trường Minh, họ là đi Thanh Hải nhặt dược liệu. "Nơi đó, núi cao lắm, trời cao đến thế, cả đời này tôi chưa từng thấy ngọn núi nào cao như vậy, còn cậu, cậu thấy chưa?" Giang Trường Minh cố nặn ra một nụ cười, tỏ ý mình đã thấy. Người phụ nữ trung niên lập tức hưng phấn, "Đông trùng hạ thảo cậu thấy chưa, thứ chúng tôi nhặt chính là nó đấy, đáng giá lắm, không giấu gì cậu, chuyến này đi, hai mẹ con tôi kiếm được số này." Vừa nói bà vừa giơ ngón cái và ngón trỏ ra.

"Tám nghìn?" Giang Trường Minh hỏi.

"Cậu nói gì vậy, làm gì có nhiều thế, tám trăm." Người phụ nữ trung niên vẻ bí mật, sợ bí mật này bị đồng bọn nghe thấy, dùng ánh mắt ra hiệu cho Giang Trường Minh, bảo ông đừng nói ra.

"Các người đi bao lâu rồi?" Giang Trường Minh không nhịn được hỏi.

"Mới hai tháng, không dài, nếu không phải thu hoạch hoa màu, tôi mới không về. Thực ra hoa màu có gì mà thu, phơi khô hết cả rồi, sợ là cỏ cũng chẳng thu được." Trên mặt người phụ nữ trung niên thoáng qua một vẻ buồn bã, rõ ràng bà cảm thấy chính hoa màu làm bà kiếm được ít tiền hơn.

Hai người đi hai tháng mới kiếm được tám trăm, vậy mà lại có thể vui mừng đến thế, Giang Trường Minh thực sự đồng cảm với bà. Ở Ngũ Phật lâu rồi, ông biết nông dân ở đó rất khổ, thu nhập bình quân đầu người hàng năm cũng chỉ khoảng mấy trăm tệ.

"Này, uống nước không? Nước thánh của chùa Tháp Nhĩ Thanh Hải đấy, nghe nói tiêu trăm bệnh trừ trăm tai, cậu cũng uống một hớp đi." Người phụ nữ trung niên rất hay nói, đã coi Giang Trường Minh là người quen rồi.

Giang Trường Minh lấy ra chai Nông Phu Sơn Tuyền mang theo, nghĩ nghĩ rồi lại không mở. Gượng gạo cười một cái, coi như cảm ơn người phụ nữ trung niên.

"Chai đó bao nhiêu tiền?" Người phụ nữ trung niên hỏi đầy hứng thú. Giang Trường Minh nói là hơn một tệ, người phụ nữ trung niên mẹ ơi một tiếng: "Nước của cậu lại không phải vàng, lừa ai đấy?" Bà lập tức không vui, không nói chuyện với Giang Trường Minh nữa. Vừa hay con gái bà ngồi phía bên kia chật chội khó chịu, muốn đổi chỗ với bà, bà liền dứt khoát đổi.

Con gái bà ngược lại ít nói, Giang Trường Minh nhẹ nhõm nhìn cô gái trẻ này một cái, nhắm mắt ngủ. Có lẽ tối qua không ngủ ngon, giấc ngủ này của Giang Trường Minh thực sự rất ngon. Không biết qua bao lâu, một tiếng ồn ào đánh thức Giang Trường Minh, mở mắt ra nhìn, chiếc xe xóc nảy đã dừng lại. Trên đường giống như tắc xe, tài xế chửi bới nhảy xuống xe, đi xem náo nhiệt. Trong xe nhất thời hỗn loạn, các công nhân lần lượt đứng dậy, chen lấn xuống xe, Giang Trường Minh là người cuối cùng bước xuống xe, nhìn một cái đã tới ranh giới giữa huyện Thương Lãng và huyện Ngũ Phật.

Con đường bị quần chúng huyện Ngũ Phật đào đứt, trên đường còn chặn mấy chiếc xe ba gác, một cây gậy dài bọc vải đỏ chắn ngang trên đường. Giang Trường Minh đi đến trước mặt, thì nghe nói nông dân Ngũ Phật và Thương Lãng xảy ra xung đột, mâu thuẫn đã bị đẩy lên mức độ cực kỳ nghiêm trọng. Thời tiết đại hạn, lúa mì của Ngũ Phật cháy khô cả rồi, thu hoạch cũng không thu nổi. Trông chừng ngô và khoai tây chín muộn bị mặt trời nướng như lửa đốt, thế mà lại không đợi được nước. Ngũ Phật ở hạ lưu của Thương Lãng, muốn tưới nước, thì phải để thượng nguồn Thương Lãng xả nước. Thương Lãng cũng cháy như lửa đốt, chút nước đó căn bản không đủ dùng, lưu lượng nước lưu vực sông Hồ Dương giảm xuống mức thấp nhất trong lịch sử, toàn lưu vực đều đang bị hạn hán. Nông dân Ngũ Phật ngày ngày chạy sang Thương Lãng, cầu xin nài nỉ, mong người Thương Lãng nể tình ai cũng là nông dân, cho một chút, đừng để mặt trời nướng cháy cả ngô và khoai tây. Người Thương Lãng bản thân cũng đang đánh nhau tranh giành, nào còn đoái hoài gì đến Ngũ Phật. Nhìn ngô từng ngày rủ đầu xuống, khoai tây cháy khô héo rũ, tay chạm vào, mầm cây liền rụng lả tả, người Ngũ Phật tuyệt vọng rồi. Cái mặt trời độc ác này, một ngày phơi khô cả một mùa vụ, huống hồ nhiệt độ cao kéo dài nửa tháng, người cũng không có nước uống, lừa ngựa la bị phơi khô đến mức miệng bốc khói, há to miệng kêu cũng kêu không nổi. Người Ngũ Phật cắn răng một cái, liền chặn đứt con đường. Anh ở thượng nguồn, nước tùy anh, đường thì không tùy anh, anh không xả nước cho tôi, tôi liền không cho xe qua, nếu không nói lý thì ai cũng không nói lý.

Xe hai bên bị chặn lại ít nhất có cả ngàn chiếc, xe phía sau không biết sự tình, cứ lao về phía trước, kết quả là chặn đường càng chết cứng, đầu xe cũng không quay lại được. Cảnh sát giao thông hay tin chạy tới thương lượng với nông dân chặn đường, trong mắt nông dân đang bốc lửa, ai lý luận thì chửi người đó. Trong lúc tranh cãi cảnh sát giao thông muốn cưỡng chế tháo rào chắn, bị nông dân nổi giận đùng đùng đánh cho một trận, rồi kéo ra lề đường. Nhìn thế này, không ai dám bước lên lý luận nữa. Giang Trường Minh vừa nghe lời bàn tán xung quanh vừa tiến về phía trước, ông có tình cảm với Ngũ Phật, nghe Ngũ Phật bị hạn thế này, lòng ông không khỏi lo lắng.

Chen đến phía trước, mới phát hiện trên đường người đứng đen nghịt, khoảng hơn hai ngàn nông dân trong tay cầm đủ loại hung khí, bày ra tư thế liều mạng. Giang Trường Minh hít một hơi lạnh, nông dân nếu liều mạng, thế trận đó là không ai có thể ngăn cản. Một hương trưởng họ Giả chen đến phía trước, vừa nói câu tôi là hương trưởng Giả, có chuyện gì về chính quyền hương mà nói, đã bị nông dân chửi cho không kịp thở. Người đàn ông mặt đen dẫn đầu chỉ vào mũi hương trưởng Giả chửi: "Quản mày là hương trưởng giả hay thật, lão tử đây chỉ biết nước không biết người!" Hương trưởng Giả đành lủi thủi bỏ đi, sợ nói nhiều quá lại ăn tát vào miệng.

Giang Trường Minh đứng dưới một chiếc xe tải, mượn sự che chắn của xe tải tránh mặt trời độc ác giữa trưa. Ông nhìn thấy trong đám nông dân có mấy người mình quen, đang định đi qua chào hỏi, liền thấy một đoàn người dưới sự hộ tống của Huyện trưởng huyện Ngũ Phật đi đến trước rào chắn, Giang Trường Minh nhận ra người ở giữa là Phó thị trưởng thị xã Ngũ Lương - Long Dũng. Long Dũng trước tiên hỏi thăm tình hình, sau đó nói với người đàn ông mặt đen: "Trước tiên dỡ rào chắn đi, vấn đề nước chúng tôi sẽ điều phối ngay."

"Dựa vào cái gì, sao ông không điều phối xong xuôi rồi hãy bảo tôi dỡ rào chắn?"

"Biết không, ông đây là phạm pháp." Long Dũng kiên trì, giảng đạo lý với người đàn ông mặt đen.

"Phạm pháp cái con khỉ, ông nói phạm là phạm? Có bản lĩnh ông bắt lão tử đi, còn được ăn cơm tù mấy ngày." Người đàn ông mặt đen không chút nể mặt Long Dũng, người phía sau ông ta lập tức hùa theo, la hét bảo Long Dũng cút đi.

"Ông có nghe không, còn làm loạn tôi cho cảnh sát bắt ông đi." Huyện trưởng huyện Ngũ Phật sốt ruột, nhìn bộ dạng thật sự muốn gọi cảnh sát.

"Ông dám, đồ khốn kiếp, tùy ông!" Trong đám người đột nhiên chen ra một người phụ nữ béo, giọng nói sang sảng mắng Huyện trưởng huyện Ngũ Phật. Giang Trường Minh nhìn một cái, chính là người phụ nữ nói chuyện với mình trên xe. Liền thấy bà vừa lau mồ hôi trên đầu vừa lao tới trước mặt huyện trưởng, "Bắt, bắt đi, hôm nay ông nếu không bắt, chính là mẹ ông hạ sinh ra."

Đám đông đột nhiên bùng nổ tiếng cười dữ dội, câu này ở địa giới Ngũ Phật, là câu chửi người nghiêm trọng nhất.

Huyện trưởng huyện Ngũ Phật lùi lại, không ngờ người phụ nữ béo một bước tiến tới, bộ ngực lớn ép thẳng vào người Huyện trưởng huyện Ngũ Phật. "Có bản lĩnh thì bắt đi, lùi lại cái gì, đồ không cha mẹ dạy, chạy đến đây giở oai cái gì, có bản lĩnh đi đòi nước cho chúng tôi." Nói xong bà lôi nước thánh chùa Tháp Nhĩ ra, uống một hớp, đưa bình nước cho người đàn ông mặt đen, "Uống đi, đây là nước thánh, chỉ còn một hớp thôi."

Đám đông lại một trận cười ồ, Giang Trường Minh lúc này mới biết, người phụ nữ béo là vợ của người đàn ông mặt đen.

Long Dũng có lẽ bị khí thế của người phụ nữ béo dọa sợ, không lộ vẻ gì lùi lại vào trong đám người, không nói một lời.

Người phụ nữ béo như thể thắng trận, đặt mông ngồi xuống cây gỗ, suýt chút nữa đè gãy cây gỗ.

Mặt trời chiếu gay gắt, một luồng khói xanh từ dưới đất bốc lên, hai bên đường quốc lộ nhanh chóng nóng đến mức không đứng vững nổi, mọi người tuyệt vọng lần lượt rút lui, tìm bóng râm bốn phía, nhưng làm gì có bóng râm. Ngũ Phật tuy là vùng núi âm u, nhưng trên núi nhất quyết không mọc cây, cỏ cũng chẳng có mấy gốc. Đứng bên đường quốc lộ, bạn có thể nhìn rõ ranh giới giữa Thương Lãng và Ngũ Phật, chỗ nào màu xanh đứt đoạn, chỗ đó là đã vào Ngũ Phật.

Thương Lãng và Ngũ Phật không ở cùng một thị xã, muốn giải quyết mâu thuẫn này, sợ là chỉ đến một Long Dũng thôi thì không đủ. Cục diện cứ giằng co, Giang Trường Minh quay lại xe, cầm túi, xe thì không thể đi tiếp được, ông muốn đi bộ tới huyện thành Ngũ Phật, vừa đi vừa nhìn xem cảnh hạn hán của Ngũ Phật.

3

Hạn. Khắp nơi là những cái miệng há to chờ uống nước.

Đất khô đến mức nứt ra những khe hở dài hai thước, đất làm gì còn dáng vẻ của đất, rõ ràng là một tấm da bò khô, cứng ngắc, chân chạm vào kêu lạo xạo. Lúa mì quăn lại, không phải do liềm cắt, mà là mặt trời làm quăn. Một nửa nhà dân đành mặc kệ không thu hoạch, còn thu cái gì nữa, nhìn một cái tim gan đều muốn nát, thực ra đó đã không phải là lúa mì, là cỏ khô vàng, là nước mắt phơi khô của người nông dân.

Ngô bị phơi đến mức chỉ còn da không còn lông, lá lẽ ra phải xanh mướt thì cháy khô một mảnh, gió thổi một cái phát ra tiếng xào xạc, bắp ngô vừa lộ đầu ra liền bị phơi khô quắt trở lại, giống như đứa trẻ chết non, chết trong tã lót. Giang Trường Minh liên tiếp xem vài mảnh đất, trong lòng vang lên một tiếng thở dài, muộn rồi, cho dù nước sông Hoàng Hà có chảy qua, cũng vô ích thôi.

Đất khoai tây càng thảm hơn. Rãnh đất vun lên vốn dĩ phì nhiêu màu mỡ, khoai tây to bằng nắm đấm sẽ làm cho rãnh đất thêm tráng kiện, dây khoai tây xanh mướt khiến người ta rất dễ liên tưởng đến người phụ nữ đẫy đà, nhưng trong mắt Giang Trường Minh, rõ ràng là một cảnh tiêu điều, rãnh đất lép kẹp, sợ là đến khoai tây to bằng quả trứng gà cũng không kết được. Dây khoai còn đâu vẻ là dây, từng chùm từng chùm, tất cả đều héo rũ trên đất. Mấy con dê liều mạng đâm đầu vào rãnh đất, muốn nhờ mầm cây tìm chút bóng râm, loay hoay nửa ngày lại phát hiện là vô ích. Dê giận rồi, trong mắt chúng bị mặt trời phơi ra máu, chúng nhất định phải phát tiết, mặt trời độc như vậy không phát tiết thì sẽ bị ngạt chết. Thế là mấy con dê dưới mắt Giang Trường Minh húc nhau, chúng trút giận lên đối phương, kết quả một con dê bị chọc mù mắt, máu chảy ra ròng ròng, những con dê khác lập tức thè lưỡi ra, tranh nhau liếm láp.

Giang Trường Minh không đành lòng nhìn tiếp, cổ họng anh nóng ran, nhìn mảnh đất như bị lửa thiêu rụi, lòng không kìm được run rẩy. Nhớ lần đầu tới Ngũ Phật, anh chưa đầy ba mươi tuổi, đâu đâu cũng là cảnh tượng được mùa, sông ngòi ruộng tốt, xanh mướt một màu. Mới mấy năm thôi, sao lại thành ra thế này?

Giang Trường Minh lấy chai nước Nông Phu Sơn Tuyền cuối cùng, vừa vặn nắp, xoẹt, biến mất. Quay người nhìn lại, mấy cậu bé trần truồng như vừa cướp được vàng, chớp mắt đã không thấy đâu.

Ngôi làng xa xa, ruộng đồng gần gần, đâu đâu cũng phát ra tiếng rên rỉ dưới cái nắng kiêu ngạo.

Lòng Giang Trường Minh bị chấn động.

Sông Hồ Dương ơi sông Hồ Dương, ngươi chẳng phải được ca tụng là dòng sông mẹ sao, chẳng phải ngươi đã nuôi dưỡng bao thế hệ người dân sa mạc sao, chẳng phải ngươi đã tưới mát cỏ cây nơi này sao, từ khi nào ngươi lại trở nên tàn nhẫn đến thế, lại nỡ bỏ mặc sống chết của mấy chục vạn người?!

Về đến huyện thành, trời đã nhá nhem tối, mọi người cởi trần, ngồi dọc các con phố hóng mát. Phố phường dưới màn đêm tràn ngập mùi mồ hôi không sao xua đi nổi, còn có cả mùi khét, gió cuốn bụi cát đập vào mặt thành phố. Nỗi đau của thành phố cứng nhắc, không ôn hòa như ở nông thôn. Giang Trường Minh nghe thấy không ít người chửi trời, nói mưa đều đổ xuống phương Nam rồi, thà dìm chết phương Nam cũng không chịu rải cho phương Bắc vài giọt nước tiểu.

Mẹ kiếp, nắng thế này, người cũng bị phơi khô mất.

Lão Phạm không đợi anh ở khách sạn.

Lão Phạm là trạm trưởng trạm trị sa huyện, gần sáu mươi tuổi, luôn miệng đòi về hưu nhưng mãi chẳng về được, giờ vẫn đang tại chức. Ông là nhân tài cao cấp của trường Nông nghiệp những năm năm mươi, cùng thời với Trịnh Đạt Viễn, chỉ vì lý lịch mà bị đày từ Bắc Kinh đến Ngũ Phật, cuộc đời này cứ dính chặt lấy sa mạc Ngũ Phật. Không may là trong Cách mạng Văn hóa ông bị đánh gãy chân, để lại di chứng tàn tật suốt đời, giờ đi đứng tập tễnh, không mấy thuận tiện.

Giang Trường Minh làm thủ tục nhận phòng, khách sạn huyện không có điều hòa, nhiệt độ phòng trên 38 độ, bước vào như rơi vào lồng hấp. Giang Trường Minh uống đầy bụng nước lạnh rồi đi ra. Liền thấy lão Phạm tập tễnh đi từ cuối phố tới.

Gặp mặt, lão Phạm than thở: "Bận chết mất, một ngày xuống xã ba lần, người bị bắt đẩy cối xay như con lừa." Hỏi ra mới biết huyện đang dốc sức chống hạn, cán bộ nào cũng được giao phụ trách một điểm. Chỗ lão Phạm phụ trách ba ngôi làng, đều nằm dọc tuyến sa mạc, thiếu nước suốt một tháng nay. Đơn vị lão Phạm không có tiền, không thuê nổi xe, không có cách nào chở nước cho dân, dân làng ngày nào cũng lên khiếu nại, lão Phạm ngày nào cũng bị phê bình. Thế đấy, ông vừa từ Băng Thảo Loan về, lại phải vội đến Loạn Thạch Cương, nghe nói ở đó vì tranh giành nước mà xảy ra án mạng, đánh chết một ông lão, xe cảnh sát đang đợi ông đấy. Vội vàng nói vài câu, một chiếc xe cảnh sát chạy tới, lão Phạm nhảy lên xe, lúc đi còn hét: "Cậu đừng chạy lung tung nhé, dưới kia còn chẳng có nước uống đâu."

Giang Trường Minh quả thực không ngờ hạn hán lại nghiêm trọng đến vậy.

Anh về khách sạn, xem tin tức địa phương, mới biết mười hai xã trấn của huyện Ngũ Phật đã bị cắt nước, nông sản mất trắng, hơn ba vạn con cừu đã khát chết.

Huyện trưởng Ngũ Phật đang phát động khẩn cấp trên truyền hình, yêu cầu các giới nhanh chóng hành động, dang tay cứu trợ, đóng góp cho công tác chống hạn cứu tai. Giang Trường Minh nhớ lại cảnh mình bị bà béo mắng nhiếc trên đường, không kìm được thấy bất bình thay cho huyện trưởng. Một cái huyện lớn thế này, đúng là đủ để ông ấy bận tối mặt tối mày.

Giang Trường Minh lập tức gọi điện, nói tình hình bên này cho Mạnh Tiểu Chu, yêu cầu viện cử một chiếc xe giúp lão Phạm và những người khác chở nước cho nông dân. Mạnh Tiểu Chu không ngờ Giang Trường Minh lại đến Ngũ Phật nhanh thế, trong lòng hắn còn ôm hy vọng may mắn. Nghe Giang Trường Minh đòi xe, hắn gắt gỏng: "Cậu tốt nhất nên về đi, hiện tại việc ở viện chất đống, cậu tự ý xuống dưới đó là không thỏa đáng."

Giang Trường Minh bỗng nổi cáu: "Sao lại không thỏa đáng? Đề tài của tôi ở dưới này, chẳng lẽ bắt tôi ngồi trong văn phòng làm nghiên cứu?"

Mạnh Tiểu Chu nói: "Ai cũng có đề tài, ai cũng lấy lý do đề tài để bài xích lãnh đạo viện, thế thì làm việc kiểu gì?"

"Cái gì, bài xích lãnh đạo? Câu này tôi nghe không hiểu?"

"Không hiểu thì về mà nghe!" Mạnh Tiểu Chu hét xong câu này, cái rụp một tiếng cúp máy.

Giang Trường Minh ngẩn người ra đó, không hiểu Mạnh Tiểu Chu uống nhầm thuốc gì. Chưa đầy mười phút sau, điện thoại rung lên, nhìn là Mạnh Tiểu Chu, tính bướng bỉnh của Giang Trường Minh nổi lên, định chất vấn hắn trong điện thoại, bỗng nghe thấy tiếng mẹ Mạnh Tiểu Chu là cô Âu Dương, Giang Trường Minh mới nén giận.

Cô Âu Dương nói vừa rồi Mạnh Tiểu Chu ở chỗ cô, vì một chuyện nhỏ mà nổi giận với cô, mong Giang Trường Minh đừng tức giận chuyện vừa rồi. "Tính khí nó ngày càng lớn, tôi làm mẹ mà cũng không hiểu nổi nó nữa." Cô Âu Dương nói.

"Người đâu ạ?"

"Nó ném điện thoại lên ghế sofa rồi đi mất." Giọng cô Âu Dương nghe hơi run, bà đang xin lỗi Giang Trường Minh thay con trai.

Giang Trường Minh vội nói không sao, bảo cô Âu Dương đừng suy nghĩ nhiều. Cô Âu Dương lại nghẹn ngào ở đầu dây bên kia, cuối cùng nói: "Trường Minh à, khi nào cháu về, cô muốn gặp cháu, Tiểu Chu, thằng bé này, cô thực sự hơi lo cho nó." Giang Trường Minh nói đợi anh về sẽ đi thăm cô, mong cô Âu Dương bảo trọng. Cô Âu Dương buồn bã một hồi, có chút không nỡ cúp điện thoại.

Đối với cô Âu Dương, Giang Trường Minh dù không thân thiết bằng sư mẫu Diệp Tử Thu, nhưng trong thâm tâm vẫn rất tôn trọng. Trước khi kết hôn, cô Âu Dương còn muốn giới thiệu một sinh viên của mình cho Giang Trường Minh, sau này nhìn thấy Bạch Dương mới bỏ ý định đó, nhưng Giang Trường Minh có thể cảm nhận được, cô Âu Dương luôn coi anh như con cái trong nhà, nếu không phải vì biến cố giữa Mạnh Tiểu Chu và Lâm Tĩnh Nhiên sau này, anh và cô Âu Dương sẽ không đến mức xa cách như bây giờ.

Trưa hôm sau, lão Phạm quay lại, mồ hôi nhễ nhại, vừa vào cửa đã nói: "Thời buổi này, không sống nổi nữa." Giang Trường Minh vội hỏi có chuyện gì? Lão Phạm nói, hai ngàn người dân ở Loạn Thạch Cương đồng loạt quỳ xuống cầu xin ông cho họ con đường sống, đừng bắt Thuyên Oa Tử đi.

"Thuyên Oa Tử là ai?"

"Là gã thanh niên lỡ tay đánh chết ông lão đấy, đáng thương quá, cũng chỉ vì một thùng nước." Lão Phạm thở dài thườn thượt.

"Bị bắt đi rồi sao?"

"Không bắt sao được, đền mạng thôi." Lão Phạm nhận lấy cốc nước, nói tiếp, "Thật ra cũng không thể trách Thuyên Oa Tử, ông lão bị sốc nhiệt, Thuyên Oa Tử chỉ đẩy một cái, ông ấy ngã nhào xuống là không tỉnh lại được nữa."

"Thế sao còn phải bắt?"

"Thời điểm này, không bắt sao được? Tranh giành nước đến đỏ cả mắt, xe nước căn bản không vào nổi làng, nửa đường đã bị dân làng cướp sạch. Phải giết một người để răn trăm người chứ."

"Nhưng thế này thì bất công với Thuyên Oa Tử quá, đây là mạng người đấy." Giang Trường Minh hơi sốt ruột, thầm nghĩ lão Phạm sao có thể hồ đồ như vậy.

"Lẽ phải này tôi hiểu, nhưng không làm thế thì không trấn áp được dân. Cậu chưa đến hiện trường thôi, cứ như chiến trường Thượng Cam Lĩnh vậy, may mà xe làm bằng sắt, chứ không thì xe cũng bị xé thành mảnh vụn, cướp sạch sành sanh."

Tâm trạng Giang Trường Minh càng thêm nặng nề, từ khuôn mặt lão Phạm, anh lại một lần nữa cảm nhận được sự tàn bạo của nạn cát đối với con người. Anh cảm thấy mình nên sớm xuống dưới đó, nhìn xem những con sóng cát cuồn cuộn đang hoành hành ngang ngược với nhân loại thế nào.

"Thầy Phạm, tiền của đề tài trước vẫn còn chứ?" Giang Trường Minh luôn gọi lão Phạm là thầy Phạm, lão Phạm vốn là bậc tiền bối trong lĩnh vực trị sa, tuy không có thành tựu gì lớn, nhưng cả đời làm kẻ dọn đường, mỗi thành quả của Viện Sa mạc đều kết tinh mồ hôi và trí tuệ của ông.

Đề tài trước của Giang Trường Minh là hợp tác cùng lão Phạm, giành giải nhì của Bộ, thành quả đề tài hiện đã chuyển hóa thành sức sản xuất, đóng góp rất lớn vào việc cải tạo cơ cấu công nghiệp sa mạc của Ngũ Phật. Theo thông lệ, một nửa kinh phí đề tài sẽ được cấp trước cho trạm trị sa nơi nghiên cứu, do trạm trị sa địa phương và chủ nhiệm đề tài cùng thống nhất sử dụng.

"Có, vẫn còn dư hơn tám vạn." Lão Phạm nói.

"Tôi muốn lấy nó ra, thầy thuê mấy chiếc xe, mau chóng chở nước cho nông dân đi."

"Việc này, có thỏa đáng không?" Lão Phạm tỏ vẻ do dự.

"Sao lại không thỏa đáng, hạn hán nghiêm trọng thế này, chúng ta cũng phải làm chút việc thực tế cho nông dân chứ."

"Nhưng đây là kinh phí nghiên cứu mà, dùng bừa bãi liệu có bị phê bình không?" Lão Phạm là người đứng đắn đến mức hơi cổ hủ, người Ngũ Phật lén gọi ông là Phạm Học Cứu, ý nói là kẻ không thông suốt, không thể hòa nhập với thời đại.

"Nghiên cứu để làm gì, chẳng phải vì cuộc sống của người dân sa mạc sao. Lấy ra đi, có vấn đề gì tôi chịu trách nhiệm."

Lão Phạm cân nhắc kỹ lưỡng hồi lâu, cuối cùng cũng gật đầu. Thực ra ông cũng bị thực tế bức ép, nếu trạm trị sa không thuê xe chở nước nữa, sau này đừng hòng ông nói chuyện được với nông dân ở đó, mà mấy điểm đó lại nằm trong phạm vi nghiên cứu đề tài.

Nói là làm, lão Phạm nhanh chóng lấy tiền đi thuê xe, Giang Trường Minh cũng thu dọn đồ đạc, muốn cùng lão Phạm xuống dưới đó.

Xe nước vừa lên đường, lão Phạm đột nhiên vui hẳn lên, nói lần này ông có thể nở mày nở mặt một lần, mấy ngày nay ông bị dân làng mắng đến mức không ngẩng đầu lên nổi. Họ bảo cứ như trạm trị sa của ông nghèo rớt mồng tơi, nghèo mà còn chạy đến phụ trách điểm, không phải là hại nông dân sao?

Giang Trường Minh nghe lão Phạm nói mà dở khóc dở cười, huyện là thế đấy, tình hình mỗi đơn vị khác nhau, lợi ích mang lại cho cấp dưới cũng khác nhau, bách tính chỉ biết lợi ích thiết thực, không biết đến lão Phạm.

Năm chiếc xe chở nước từ hồ chứa Long Hiệp Tự bơm đầy nước, hùng dũng lên đường, thật vô cùng tráng lệ. Lão Phạm nói với Giang Trường Minh, gần sa mạc đã không còn nguồn nước, xe chở nước mỗi ngày phải đi về mấy chục cây số, đến gần huyện thành hoặc những trấn có nước máy để lấy nước, nông dân dọc đường cầm thùng nước, lùa gia súc, chỉ đợi xe nước đi qua. "Cảnh tượng đó, giống dân tị nạn lắm, trong mắt toàn là sự khát khao." Lão Phạm chưa nói dứt lời, Giang Trường Minh đã thấy mấy chiếc xe chạy từ đường khác tới, một tài xế nhảy xuống xe nói với lão Phạm: "Đường này không qua được, dân làng chặn xe đòi phí qua đường, bảo rằng xe làm hỏng cầu của họ."

Lão Phạm nổi giận: "Đám người tham lam này, thời buổi nào rồi còn phát tài trên nỗi đau của quốc gia." Lời lão Phạm hơi phóng đại, nhưng sự phẫn nộ lại rất chân thực. Giang Trường Minh cũng cảm thấy nông dân quá thiếu cái nhìn đại cục, trong lúc này, sao còn có thể gây chuyện thị phi?

Xe đành phải rẽ sang đường khác, đi không bao lâu, Giang Trường Minh đã thấy những nông dân xếp hàng chờ nước bên đường. Người cầm thùng, người bưng chậu, người vác thùng nhựa lớn, đàn ông đều cởi trần, phụ nữ dùng khăn trùm kín mặt, sợ tia cực tím mạnh làm mặt bong tróc, họ xếp hàng dài, tạo thành hai hàng rắn đen ngòm. Không xa bên đường, gia súc được tập trung lại, nhốt trong mấy cái lều nhựa dựng tạm, cũng há miệng chờ nước. Vừa thấy xe nước tới, đám đông lập tức xôn xao, cũng may bên đường có cảnh sát trực, đây cũng là sắp xếp tạm thời của huyện, đảm bảo nông dân ở xa nhận được nước uống. Liên tiếp qua mấy ngôi làng, đều là cảnh tượng như vậy, Giang Trường Minh không nhịn được hỏi: "Chẳng phải chở nước đã được mấy ngày rồi sao, sao vẫn thế này?"

Lão Phạm thở dài nói: "Trời làm dân sợ hạn rồi, họ cướp nước không phải để uống, mà là để tích vào hầm nước, sợ vài hôm nữa huyện không cung cấp nước, cũng sợ hồ chứa cạn khô."

"Huyện ngoài cách này, không còn cách nào khác sao?"

"Có thể có cách nào cơ chứ, tình hình Ngũ Phật cậu biết rồi đấy, trên không đụng trời, dưới không đụng đất, trời vừa hạn hán lớn, gia súc chết hàng loạt, tổn thất lớn lắm. Huyện cũng vì sợ chết mà đành chịu, tạm thời không lo được gì khác, cứu cấp trước đã." Cách nói "trên không đụng trời, dưới không đụng đất" của lão Phạm là so sánh Ngũ Phật với huyện lân cận, huyện Thương Lãng ở thượng nguồn có năm hồ chứa, huyện Sa ở hạ nguồn có hồ chứa sa mạc, chỉ riêng Ngũ Phật kẹp ở giữa, ngoài hồ chứa nhỏ ở huyện thành, không còn nơi nào để tích nước. Đây là do lịch sử hình thành nên, Ngũ Phật trước kia không phải là huyện, mà là sau này khi thay đổi phân chia hành chính thì tách ra từ huyện Sa và Thương Lãng. Lão Phạm cho rằng, Ngũ Phật chịu thiệt là ở chỗ không có hồ chứa. Giang Trường Minh lại nói: "Cứ thế này, có hồ chứa thì làm được gì?" Một câu hỏi khiến lão Phạm á khẩu.

Hồi lâu sau, lão Phạm mới thở dài: "Báo ứng, ông trời không mù, chỉ riêng mấy chục năm tôi đến Ngũ Phật, không biết bao nhiêu cây cối bị phá hủy, bao nhiêu thảm thực vật bị tàn phá. Ông trời nổi giận rồi—"

"Nhưng huyện vẫn không nhận thức được." Giang Trường Minh bất giác liên tưởng đến việc mình từng tranh luận lý lẽ với chính quyền huyện Ngũ Phật về dự án sản xuất giấy, lần này xuống đây, anh đã nghe nói nhà máy giấy đã có hiệu quả, năm ngoái nộp thuế năm triệu cho huyện.

"Trường Minh, huyện có cái khó của huyện, một câu không nói hết được, ai cũng tranh làm huyện kinh tế mạnh, ai cũng nuôi dưỡng nguồn thu thuế, không lên dự án mới thì làm thế nào?"

"Nhưng cũng không thể đánh đổi bằng sự phá hủy sinh thái chứ."

"Đây gọi là vòng xoáy ác tính, Ngũ Phật không có tài nguyên gì, không làm những cái này thì còn làm được gì? Đúng với câu nói, huyện nghèo cách mạng nghèo, tự cách mạng chính mình." Giọng lão Phạm rất bi ai, đối với nhiều biện pháp của chính phủ, lão Phạm cũng đầy bụng oán khí, nhưng ông không thể so với Giang Trường Minh, ông thuộc sự quản lý của huyện, quyết định của chính phủ ông phải chấp hành, nhiều lúc, ông đều cố gắng nói giúp cho chính phủ. Giang Trường Minh từng cười ông bị chính phủ mua chuộc, sau này phát hiện ra không phải, lão Phạm là người rất phục tùng, trong tính cách hiếm có yếu tố phản nghịch, phàm là quyết định của chính phủ, ông đều cho rằng là đúng, bao gồm cả việc năm đó ông bị quy chụp là hữu khuynh, bị trục xuất đến sa mạc chăn cừu, suýt trở thành người chăn cừu như Lục Căn, cũng không nghe ông phàn nàn một câu. Như hôm nay nói ra những lời này, đây là lần đầu tiên, có thể thấy ông cũng bị thực tế tàn khốc chạm đến.

"Dự định tiếp theo của huyện là gì?" Giang Trường Minh cho rằng cách này không giải quyết được vấn đề thực chất, chỉ có thể giảm bớt sự đe dọa của hạn hán trước mắt.

"Tự cứu sản xuất thôi, bài cũ cả, còn có thể là gì." Lão Phạm nói với Giang Trường Minh, huyện đã họp xong, đưa ra phương án tự cứu sản xuất, bốn chữ, còn có hai câu nữa. "Xuất khẩu lao động", "Để người ta đi ra ngoài, mang tiền về."

"Ưu thế của Ngũ Phật chính là con người, cậu xem những bãi cát lạch này, đâu đâu cũng là người, giữ lấy ruộng đất, càng giữ càng nghèo, huyện lại không có doanh nghiệp lớn, đành phải dựa vào con người tự cứu thôi." Lão Phạm bổ sung.

"Cụ thể xuất khẩu kiểu gì, đi làm cái gì?" Giang Trường Minh nhớ tới người phụ nữ trung niên béo mập gặp trên xe, nhớ tới Đông Trùng Hạ Thảo ở Thanh Hải.

"Cái này chưa định, mỗi xã có cách của mỗi xã, đơn vị phụ trách điểm cũng có nhiệm vụ, đến lúc đó sợ lại phải bận một trận."

Xuất khẩu lao động, đây đã là một chính sách chung của các khu vực nghèo khó tìm kiếm phát triển, nhưng một khi nó trở thành con đường duy nhất, thì cái nghèo này sợ là khó thay đổi được. Giang Trường Minh nhất thời không nói gì, những năm ở Ngũ Phật, anh đã học được cách suy nghĩ về nông dân, suy nghĩ về nông thôn Trung Quốc. Nông dân Trung Quốc muốn đạt được thoát nghèo theo nghĩa thực sự, con đường còn rất xa xôi, cũng rất gian nan. Đặc biệt là khu vực phía Tây.

Đoàn xe cuối cùng cũng tới Loạn Thạch Cương, dân làng như xem cảnh mới lạ, không dám tin lão Phạm thực sự có thể chở nước cho họ. Nhìn rõ đúng là xe nước, cả đám ào một tiếng chạy đi, lấy dụng cụ tới. Lão Phạm và Giang Trường Minh nhảy xuống xe, chỉ huy đỗ xe cho ngay ngắn. Để phòng cướp nước, lão Phạm bảo mấy tài xế giúp một tay, duy trì trật tự. Quần áo Giang Trường Minh đã ướt đẫm mồ hôi, dính chặt vào người, rất khó chịu, trời lại không có lấy một cơn gió, hơi nóng bốc lên khiến anh chỉ muốn nhảy xuống bể nước. Lão Phạm lại không rảnh nghỉ ngơi, gào lên bảo dân làng xếp hàng, nói một thùng nước chở đến đây đáng giá năm đồng, nếu làm đổ, các người không xót thì tôi cũng xót.

Đang hét, liền nghe trong làng kêu oai oái, như dỡ mái nhà, chẳng bao lâu, tiếng khóc than vang lên từ hướng đó. Giang Trường Minh đang thắc mắc, liền thấy một người phụ nữ đầu tóc bù xù lao tới, húc mạnh đầu vào lão Phạm khiến ông ngã ngửa.

"Ông cái lão Phạm Học Cứu kia, đồ bị trời đánh, mỗi lần đến đều ăn của bà già này, uống của bà già này, bà già này có chỗ nào đối xử tệ với ông, dựa vào đâu mà bắt con trai bà già này đi?"

Giang Trường Minh vội vàng chạy qua, muốn giúp đỡ lão Phạm kéo người phụ nữ ra, nhìn kỹ mới thấy người đang khóc lóc chính là bà béo trên xe, chỉ là lúc này dung mạo bà ta có phần hốc hác, tóc xõa như ma, khuy áo cũng không kịp cài, hở một bên vú.

"Ngũ Dương Bà, bà làm cái gì thế, buông tôi ra, nói chuyện tử tế đi." Chân lão Phạm bị người phụ nữ ôm chặt lấy, vừa vùng vẫy vừa quát.

"Tôi không buông, ông trả con cho tôi. Ông trời ơi, con tôi bị lão Phạm vô lương tâm này bắt đi rồi, tôi sống sao đây..." Ngũ Dương Bà câu cao câu thấp, như đang hát Hiền Hiếu, lên xuống nhịp nhàng, thu hút ánh mắt của mọi người.

Người bị bắt đi đúng là con trai Ngũ Dương Bà, chồng bà ta là Hắc Diện Hán vẫn đang trên đường, không biết con trai đã gây họa. Chẳng bao lâu, con dâu bà ta cũng lao tới, Giang Trường Minh mới phát hiện mình nhầm lẫn, người phụ nữ trẻ ít nói trên xe hóa ra là con dâu của Ngũ Dương Bà.

Cô con dâu vừa định xông vào giật kéo lão Phạm, bỗng chạm phải ánh mắt Giang Trường Minh, nhận ra anh, sững người lại, nhất thời không biết nên nắm hay không. Giang Trường Minh đi tới, nói với con dâu Ngũ Dương Bà: "Khuyên mẹ chồng cô đi, người bị bắt vào rồi, sớm muộn gì cũng nói rõ được, nói rõ rồi thì sẽ thả về thôi, làm loạn thế này không giải quyết được vấn đề gì. Hơn nữa người bắt anh ta là công an, không phải thầy Phạm."

Cô con dâu mấp máy môi, e dè nhìn mẹ chồng một cái, không dám hành động. Ngũ Dương Bà nghe thấy có người nói chuyện, ngẩng đầu nhìn một cái, bà ta cũng nhận ra Giang Trường Minh.

"Ông là ai, ông chạy tới làm gì?" Ngũ Dương Bà ngừng khóc, nghi hoặc nhìn chằm chằm Giang Trường Minh.

"Đây là chủ nhiệm Giang từ tỉnh xuống, chuyên điều tra tình hình hạn hán." Lão Phạm sợ Ngũ Dương Bà ôm chân Giang Trường Minh, vội nói.

"Từ tỉnh xuống? Ông trời ơi, chắc chắn là một tên tham quan lớn đây, con tôi ơi, con oan quá—" Ngũ Dương Bà đấm ngực dậm chân, giả vờ khóc lóc. Giang Trường Minh nhận ra người phụ nữ này không đơn giản, vì bà ta vừa khóc, tất cả dân làng đều sững sờ ở đó, không dám tự ý lên lấy nước. Có vẻ bà ta là một nhân vật có tiếng trong làng. Giang Trường Minh lại làm công tác tư tưởng với cô con dâu một hồi, thấy cô con dâu vẫn không dám ngăn mẹ chồng, đành tự mình đi tới: "Bà có lời gì thì nói với tôi, buông thầy Phạm ra, thầy ấy bận rộn chở nước mấy ngày mấy đêm không chợp mắt, bà nỡ lòng nào?"

"Tôi chẳng quan tâm, con tôi không còn nữa, lấy nước làm gì?"

"Con bà cướp nước, gây ra án mạng, thầy Phạm còn nói đỡ cho nó, sao bà ngay cả tốt xấu cũng không phân biệt được?"

"Tà Bát Gia bảy mươi tuổi rồi, có bệnh tim, trời độc thế này, con tôi không đẩy cái đó thì ông ta cũng bị phơi chết thôi." Ngũ Dương Bà lý sự với Giang Trường Minh.

"Nhưng con bà đẩy người ta một cái, đây là sự thật đúng không? Có chuyện gì bà nên đến cục công an mà nói, nói rõ ràng không phải được sao, người ta lại không kết án tử hình con bà, bà mù quáng khóc lóc cái gì?"

"Nhưng họ đeo còng sắt cho con tôi rồi mà—"

Giang Trường Minh thuyết phục hồi lâu, cuối cùng cũng nói thông được Ngũ Dương Bà, bà ta buông lão Phạm ra, đứng dậy vỗ vỗ bụi trên người, đột nhiên quay sang đám dân làng đang vây xem náo nhiệt nói: "Đứng ngây ra đấy làm gì, xếp hàng, lĩnh nước, cẩn thận đừng làm đổ nước. Cúc Nhi, về nhà lấy thùng đi." Cúc Nhi chính là con dâu bà ta. Bà ta chỉ huy dân làng đứng ngay ngắn, quay sang nói với Giang Trường Minh: "Tôi về nhà nấu cơm đây, đến nhà tôi ăn cơm nhé." Nói xong lắc lư bỏ đi.

Trật tự lĩnh nước rất tốt, lão Phạm cảm thán nói, Ngũ Dương Bà mà tới sớm một ngày, con trai bà ta đã không xảy ra chuyện. Hóa ra hôm đó họ đi cướp nước ở làng bên, cướp chết Tà Bát Gia già nhất làng đó. Lão Phạm nói: "Lát nữa cùng tôi đi gặp hậu nhân của Tà Bát Gia, bảo họ nói vài câu tốt đẹp, ông lão mất thì cũng mất rồi, chuyện làm lớn ra cũng chẳng có ý nghĩa gì." Giang Trường Minh gật đầu đồng ý. Nước chia được một nửa, Cúc Nhi e thẹn đi tới, mặt đỏ bừng nói: "Cơm xong rồi, vào nhà ăn cơm đi."

Ngũ Dương Bà ở một cái sân lớn, sáu gian nhà mới, nhìn là biết mới xây khi cưới Cúc Nhi, theo tính toán của Giang Trường Minh, bà ta trong làng chắc thuộc diện khá giả. Nghe tiếng bước chân, Ngũ Dương Bà từ nhà bếp đi ra, chỉ một lúc, Ngũ Dương Bà như biến thành người khác, người cũng thu xếp gọn gàng, thay một chiếc áo sơ mi, tóc chải bóng loáng. Biểu cảm trên mặt lại càng khiến người ta không dám tin, như thể mong ngóng người thân phương xa đến vậy, liền nắm lấy tay lão Phạm, nói một tràng xin lỗi, ngược lại làm lão Phạm căng thẳng. Mấy tài xế thấy bà ta như vậy, vui vẻ cười ồ lên. Ngũ Dương Bà ngại ngùng nói: "Cười cái gì, nhà ai chẳng có chuyện nọ chuyện kia, đến lượt các anh chưa chắc đã bằng tôi."

Vào nhà, mấy đĩa thức ăn lớn đã bày trên bàn, không ngờ người béo như bà ta, nấu cơm lại nhanh nhẹn, mùi thơm nức mũi bay lên, thèm đến mức khiến người ta chảy nước miếng. Đường đi xóc nảy, cộng thêm sáng nay không ăn uống tử tế, Giang Trường Minh thực sự hơi đói. Người đói hơn anh là lão Phạm, những ngày này ông đâu có ăn một bữa tử tế, cũng không cần biết Ngũ Dương Bà nói gì, cầm đũa lên đã gắp thức ăn. Ngũ Dương Bà vội nói: "Gà còn chưa nhừ, cứ ăn lót dạ đi."

Bà ta vậy mà đã giết gà. Người phụ nữ này.

Ngũ Dương Bà không chỉ chân tay nhanh nhẹn, người cũng rất thẳng thắn, nhiều người đến nhà bà ta ăn cơm như thế, như thể làm bà ta nở mày nở mặt, vui vẻ cười hớn hở, sớm đã quên chuyện con trai. Đi ra đi vào, liền kể chuyện trong làng. Hóa ra cái làng này có một giếng máy, là do chồng bà ta đào khi còn làm đội trưởng, nước cũng ổn, tưới cả làng không vấn đề gì. Năm ngoái trong làng liên tiếp có ba người phụ nữ nhảy giếng, đều do chồng đánh bạc, thua sạch gia sản, người phụ nữ nghĩ không thông, nên nhảy giếng. Cái giếng đó liền bị bỏ hoang. Năm ngoái làng lại góp vốn, nói là đào lại một cái, kết quả tốn năm sáu vạn, đào ba chỗ, đều không tìm thấy nước.

"Ông nói có lạ không, vốn dĩ nước đầy ắp, sao chết người cái là hết nước?" Ngũ Dương Bà hỏi lão Phạm. Lão Phạm gặm xương gà, không nói được, dùng mắt ra hiệu Giang Trường Minh. Giang Trường Minh đành kiên nhẫn nói: "Không phải vấn đề chết người hay không, nước ngầm hết rồi, tất nhiên không đào được giếng."

"Nước sao lại hết, chẳng phải nó ở dưới đất sao, có thể chạy đi đâu?"

Giang Trường Minh không ngờ lý lẽ nông cạn thế này bà ta cũng không hiểu, ngược lại cô con dâu Cúc Nhi lên tiếng: "Trời không mưa, đất không mọc cỏ, thì lấy đâu ra nước?"

Ngũ Dương Bà lườm con dâu một cái, chê người lớn nói chuyện mà nó chen vào. "Thanh Hải sao lại nhiều nước thế, núi xanh ơi là xanh, mẹ ơi, nhìn mà thèm chết người. Sớm biết nắng khô cằn thế này, nói gì tôi cũng không về, một cọng Đông Trùng Hạ Thảo đáng giá hai hào đấy." Nhắc đến Thanh Hải, cổ Ngũ Dương Bà đều phấn khích, vặn qua vặn lại, bà ta còn bắt chước giọng người Thanh Hải ngân lên một câu dân ca Hoa Nhi.

"Các người đào thuốc, chính quyền địa phương không chặn?"

"Chẳng phải đào cọng thuốc thôi sao, ông ta chặn cái gì, thuốc là do núi mọc, lại không phải của chính quyền ông ta."

"Nhưng đây cũng là phá hủy thảm thực vật, phá hủy sinh thái, chính sách không cho phép." Giang Trường Minh không nhịn được lại giảng đạo lý cho bà ta.

"Thảm thực vật gì sinh thái gì, ông nói tiếng Tây tôi nghe không hiểu, con người dù sao cũng phải sống chứ, cái này cũng không cho cái kia cũng không cho, thế ông nói nên làm cái gì?" Một câu hỏi khiến Giang Trường Minh cứng họng, nửa ngày không đáp lại được.

Phải đấy, ông nói nên làm cái gì?!

Con người dù sao cũng phải sống, đây mới là đạo lý cứng rắn.

Trên đường đi đến Băng Thảo Loan, lão Phạm hỏi Giang Trường Minh: "Cậu nhìn Cúc Nhi giống ai?" Giang Trường Minh nghĩ nửa ngày, không nghĩ ra. Lão Phạm chậm rãi nói, "Lục Căn."

"Lục Căn?" Giang Trường Minh tỏ vẻ kinh ngạc. Lão Phạm lúc này mới kể, Cúc Nhi là con gái của người chăn cừu Lục Căn, vợ người chăn cừu Lục Căn sinh Cúc Nhi không lâu, chê trong ổ cát nghèo, liền chạy theo kẻ buôn cừu. Lục Căn vừa làm cha vừa làm mẹ, nuôi Cúc Nhi lớn khôn, còn chu cấp cho nó học hết cấp hai.

"Lục Căn người đâu rồi?"

"Ông ta đi đến Sa Oa Phố, trước kia là chạy hai đầu, hở ra chút là còn biết đường về một chuyến, giờ là ở thường trú trên đó rồi, nghe nói trong sa mạc lại có người tình, vui quên cả đường về rồi."

Giang Trường Minh ồ một tiếng, anh cũng mấy năm rồi không gặp Lục Căn, Lục Căn từng tặng anh một tấm thảm nỉ trắng, nói hay ngủ trong hầm đất cơ thể dễ bị ẩm. Tấm thảm đó đến giờ anh vẫn trải, không nỡ vứt. Không ngờ Lục Căn lại là người mệnh khổ, trước mặt anh Lục Căn chưa bao giờ nhắc đến những chuyện này.

4

Liên tiếp nửa tháng, Giang Trường Minh cùng lão Phạm bôn ba nơi ruộng đồng, nạn thiếu nước coi như đã vượt qua, nhưng vấn đề tiếp theo còn lớn hơn. Lương thực mất trắng, niềm tin của nông dân bị tổn thương, bước tiếp theo cuộc sống sắp xếp thế nào?

Huyện liên tiếp phát mấy thông báo, yêu cầu các xã trấn nỗ lực làm tốt công tác xuất khẩu lao động, tích cực hướng dẫn nông dân đi ra ngoài kiếm tiền. Nói thì dễ làm thì khó, nhiều nông dân thế này cậu đưa đi đâu? Lão Phạm cầu xin Giang Trường Minh nghĩ cách, xem bên ngoài có người quen nào không, giúp ông liên lạc, tìm cho nông dân mấy ngôi làng đó công việc làm. Giang Trường Minh làm gì có mối quan hệ này, nghĩ đi nghĩ lại, chỉ nghĩ đến một sinh viên, lúc đi bồi dưỡng ở Học viện phương Bắc anh từng dạy thay, giờ đang làm phó huyện trưởng khoa học kỹ thuật ở Tửu Tuyền, gọi điện hỏi thử, sinh viên nói bên đó cũng đang làm xuất khẩu lao động, thực sự không giúp được việc này. Giang Trường Minh chán nản, vốn tưởng mình là người lo nước lo dân, lại ngay cả chút vấn đề thực tế này cũng không giải quyết nổi, lão Phạm lo đến mức miệng nổi bọng nước, không hoàn thành nhiệm vụ huyện sẽ treo thẻ vàng cho trạm trị sa, ông lại càng không có thời gian đi cùng Giang Trường Minh làm đề tài. Hôm đó hai người đang ở trong phòng than thở, sư mẫu Diệp Tử Thu gọi điện tới, hỏi gần đây tình hình thế nào? Giang Trường Minh liền nói ra những khó khăn gặp phải, sư mẫu nghĩ một lát nói, bà có một mối quan hệ, nhưng lâu rồi không liên lạc, bảo Giang Trường Minh đợi điện thoại của bà.

Đến tận sáng ngày thứ ba, sư mẫu Diệp Tử Thu mới gọi điện tới, nói việc đã liên lạc xong, cần năm trăm người, không có yêu cầu cụ thể gì, chỉ cần làm được việc là được. Giang Trường Minh vội hỏi là việc gì, ở đâu? Sư mẫu nói là đi Tân Cương, hái bông. Bà có một người bạn là nông trường trưởng ở Tân Cương, đồng ý giúp việc này, tiền lương có thể trả cao hơn chút. Giang Trường Minh rất vui, ngay lập tức cùng lão Phạm đi Loạn Thạch Cương tổ chức người. Ai ngờ đến Loạn Thạch Cương, trong làng lại lặng ngắt như tờ, như không có ai ở, hỏi ra mới biết, Ngũ Dương Bà đã dẫn hết người đi Thanh Hải rồi, con trai bà ta hôm qua được thả, sáng sớm hôm nay đã lên đường rồi.

"Là đi đào thuốc sao?" Giang Trường Minh không tự chủ được mà hỏi.

"Là đào thuốc, Ngũ Dương Bà nói, đào thuốc nửa năm còn tốt hơn trồng trọt hai năm, nghe nói trùng thảo lại tăng giá rồi, một cọng có thể bán ba hào." Người bà già ở lại trông làng nói.

Giang Trường Minh lặng đi một hồi. Lão Phạm thúc giục anh, đi thôi, suy nghĩ lung tung cũng chẳng ích gì. Giang Trường Minh cười khổ một cái, ngẩng đầu nhìn trời, trời vẫn xanh như vậy, nóng như vậy, một cơn gió thổi qua, thổi bay những suy nghĩ trong đầu anh. Lão Phạm nói đi Băng Thảo Loan, lúc này Giang Trường Minh đã cảm thấy đi đâu cũng không quan trọng nữa, nhiệt tình trong lòng anh đang dần dần lùi đi, biến thành một loại chất lỏng dính dính mang theo vị tanh đắng. Chất lỏng này có lẽ vốn đã ở trong lòng anh, chỉ là luôn bị một thứ khác gọi là nhiệt huyết hoặc si tình che lấp, lúc này trào ra, tim anh liền chua xót, chua đến mức dạ dày cũng muốn co lại. Lão Phạm thấy sắc mặt anh không ổn, còn tưởng anh bị sốc nhiệt, Giang Trường Minh gồng mình cười cười, nói sốc nhiệt đâu có khó chịu như thế.

Đến Băng Thảo Loan, Giang Trường Minh không nói một lời, ánh mắt nhìn sa mạc đờ đẫn, như một kẻ ngốc. Lão Phạm sau khi bàn bạc xong việc với trưởng làng, phát hiện anh còn ngồi xổm trước một bụi sa sa đã chết khô, gương mặt có phần thảm đạm. Lão Phạm là người thông suốt, lúc này chỉ có thể giả hồ đồ, đột nhiên gân cổ lên, học theo kiểu của Mù Tiên gào vài câu Hiền Hiếu, không ngờ gào ra đúng đoạn "Thêu Túi Thơm" mà Giang Trường Minh thích nghe.

Nam thêu núi Phổ Đà, bắc thêu suối Ẩm Mã

Thành Lương Châu thêu bên cạnh túi thơm

Trên thêu núi Ma Tề, thêu lên suối Dược Vương

Bảy chiếc xe cỏ lao thẳng đến Hoàng Dương Xuyên

Dưới thêu Xuyên Trương Nghĩa, thêu lên bãi Cỏ Hồ

Núi Thiên Thê thêu tận phía bắc cùng

Hoa sen trôi mặt nước, hoa hồng nở tháng năm

Hoa cỏ khô thêu trên đỉnh núi nở

Giang Trường Minh bất chợt đứng dậy, cũng học kiểu của lão Phạm, gào theo:

Rút một sợi chỉ đỏ sẫm, thêu một cung Đấu Ngưu

Lão Quân gia thêu trên đỉnh tầng mây

Thêu một Tào lão tiên, thêu một vườn bàn đào

Vương Mẫu nương nương thêu bên cạnh Dao Trì

Rút một sợi chỉ đỏ hoa, thêu lên bảy tiên nữ

Bảy tiên nữ thêu trong tầng mây

Ai dô dô, bảy tiên nữ thêu trong tầng mây

Lão Phạm cười hì hì, biết Giang Trường Minh gào xong câu này, cái gân trong lòng đã qua rồi. Quả nhiên, Giang Trường Minh đi tới, nhận lấy cái túi trên người ông, sải bước ra khỏi làng.

Ba ngày sau năm trăm người đã được tổ chức xong, huyện trưởng rất vui, đích thân tới tiễn đưa. Giang Trường Minh sợ lão Phạm sức khỏe không chịu nổi, nhất quyết muốn cùng đi Tân Cương, nói trên đường dễ chăm sóc. Lão Phạm sốt ruột, liên tục nói: "Cậu giúp việc này đã rất cảm kích rồi, đâu còn có thể để cậu lãng phí thời gian nữa."

Lão Phạm đi rồi, Giang Trường Minh liền tĩnh lại, anh bắt đầu thu dọn tài liệu. Lão Phạm để lại cho anh rất nhiều tài liệu hữu ích, có cái là nghiên cứu cơ bản do trạm trị sa huyện thực hiện, có cái là dữ liệu về khí tượng, nông nghiệp, thủy lợi mà lão Phạm thu thập được, điều này có tác dụng rất lớn cho đề tài hoàn chỉnh. Trong một kẹp tài liệu, lưu giữ toàn bộ văn bản đầu đỏ của chính quyền thành phố Ngũ Lương và huyện Ngũ Phật về việc trị sa, Giang Trường Minh lật xem mấy bản, thấy rất thú vị, xét đơn thuần từ một văn bản nào đó, những chính sách và quy định này đều rất phù hợp với thực tế, nhưng liên kết các văn bản trước sau lại, Giang Trường Minh liền phát hiện ra không ít lỗ hổng. Ít nhất là trong việc khai thác và sử dụng tài nguyên nước, đã tỏ ra mâu thuẫn, có kiểu đau đầu chữa đầu, đau chân chữa chân. Giang Trường Minh dành cả buổi sáng, đọc hết những văn bản này, phát hiện trong vòng mười năm trước sau, thái độ của huyện Ngũ Phật đối với tài nguyên nước sa mạc đã xảy ra ba lần dao động lớn, khái quát lại có ba quá trình là khai thác, bảo vệ, lại tiếp tục khai thác. Xem ra huyện không phải không nhận thức được, mà là đứng trước thực tế luôn xuất hiện sự do dự và chần chừ trong chính sách, một sự do dự chần chừ này, ảnh hưởng gây ra cho sa mạc là rất chí mạng.

Sư mẫu gọi điện tới, bảo anh về một chuyến, nói đây là ý của Tĩnh Nhiên. Hỏi là chuyện gì, sư mẫu không nói rõ, chỉ nói tâm trạng Tĩnh Nhiên dạo này không tốt, tâm tư rất nặng nề, hình như chịu ấm ức gì đó trước mặt phó tỉnh trưởng. Giang Trường Minh trong lòng cười thầm, tính cách của Lâm Tĩnh Nhiên, có thể chịu ấm ức gì? Chắc chắn lại là Mạnh Tiểu Chu bên kia giở trò gì đó, Lâm Tĩnh Nhiên trốn không thoát, mới chạy đi than vãn với sư mẫu.

Tại sao một người đàn ông lại có thể áp dụng thái độ thất thường như thế với một người phụ nữ? Giang Trường Minh thật sự không thể hiểu nổi Mạnh Tiểu Chu, cái hắn muốn chẳng phải đã đạt được rồi sao, chức viện trưởng, học hàm nghiên cứu viên cao cấp, rất nhiều chức danh xã hội mà người khác muốn có lại không có được, sao đối với Lâm Tĩnh Nhiên hắn lại không chịu buông tha? Giang Trường Minh thầm nghĩ đây tuyệt đối không phải tình yêu, tình yêu đối với Mạnh Tiểu Chu mà nói, chẳng qua chỉ là một con bướm bay lượn trên không trung, lúc buồn chán hoặc cô đơn ngẩng đầu nhìn một cái, nếu thực sự để nó bước vào cuộc sống, con bướm đó sẽ bị nhốt chết.

Có người vì tình mà sống, có người lại vì săn mà sống. Trong lòng Giang Trường Minh, Mạnh Tiểu Chu giống một thợ săn hơn, chỉ là trên người khoác một lớp áo ngoài học thuật, liền làm hắn trông văn minh hơn tiến bộ hơn nhiều.

Nghĩ như vậy, suy nghĩ của anh lại quay về Lâm Tĩnh Nhiên. Nói cũng lạ, Lâm Tĩnh Nhiên yêu Mạnh Tiểu Chu, vẫn là do Giang Trường Minh làm mối, nghĩ lại thật ngu ngốc tột cùng, sao lại làm ra chuyện như vậy cơ chứ?

Việc sai lầm nhất Giang Trường Minh làm trong đời, chính là để Lâm Tĩnh Nhiên yêu Mạnh Tiểu Chu. Một thời gian dài, anh đều chìm trong sự sám hối này không thể thoát ra. Anh có một phần tội lỗi sâu sắc với Lâm Tĩnh Nhiên, cảm thấy Tĩnh Nhiên có ngày hôm nay, có mối quan hệ khá lớn với sự ích kỷ và không có trách nhiệm của anh. Nhưng còn cách nào khác đây? Mỗi khi nhớ tới khoảng thời gian đó, Giang Trường Minh lại cảm thấy cuộc sống đôi khi thực sự sẽ tréo ngoe, những thứ không ngờ tới đột nhiên nhảy ra trước mặt bạn, sẽ khiến bạn sợ đến mức luống cuống tay chân, phạm sai lầm liền là chuyện không tránh khỏi.

Lâm Tĩnh Nhiên mới đến Ngân Thành, ở nhà Giang Trường Minh, sức khỏe Bạch Dương không tốt, khoảng thời gian đó hay bị thiếu máu, Giang Trường Minh lại bận đến mức không chăm sóc được gia đình, Lâm Tĩnh Nhiên vừa vặn có thể chăm sóc chị họ. Ban đầu Lâm Tĩnh Nhiên được phân vào nhóm đề tài của Mạnh Tiểu Chu, sau này Lâm Tĩnh Nhiên kiên quyết không muốn làm đệ tử của Mạnh Tiểu Chu, cứ ồn ào muốn về dưới tay Giang Trường Minh, không còn cách nào, Giang Trường Minh đành tìm Trịnh Đạt Viễn, điều cô qua. Không ngờ việc điều chuyển này, suýt nữa gây ra một cuộc thị phi.

Khi đó Lâm Tĩnh Nhiên đã hai mươi sáu tuổi, cao 1 mét 65, dáng người xinh đẹp, cô cũng giống Bạch Dương, đều là hạt giống mỹ nhân, thêm chuyên môn làm tốt, nhất thời trở thành đối tượng theo đuổi của các nam đồng nghiệp. Lâm Tĩnh Nhiên lại giữ mình rất vững, ngoài giờ làm việc thì là đi cùng Bạch Dương, không nhận bất kỳ cuộc hẹn nào của ai. Giang Trường Minh nói đùa: "Không chủ động nữa cẩn thận thành gái lỡ thì đấy." Lâm Tĩnh Nhiên tinh nghịch lườm một cái: "Gái lỡ thì thì sao, em vẫn cứ lì lợm ở đây không đi đấy." Bạch Dương rất thương cô em họ này, nói: "Tĩnh Nhiên lúc nhỏ chịu không ít khổ, cha mẹ lại rời đi sớm, tuyệt đối không thể để nó chịu thiệt trong hôn nhân nữa." Đối với những người theo đuổi đó, Bạch Dương còn kén chọn hơn cả Lâm Tĩnh Nhiên, không đợi Tĩnh Nhiên mở miệng cô đã từ chối thẳng thừng. Bạch Dương riêng nói với Giang Trường Minh, Tĩnh Nhiên hiện tại chỉ có cô là người thân, cô không thể không có trách nhiệm mà đẩy Tĩnh Nhiên đi.

Có một khoảng thời gian, Mạnh Tiểu Chu hễ có chuyện gì không là lại thích đến nhà Giang Trường Minh, ban đầu nói là xem Bạch Dương hồi phục thế nào, đến cũng mượn cớ nói với Lâm Tĩnh Nhiên vài việc chuyên môn, sau này thì hoàn toàn là nhắm vào Lâm Tĩnh Nhiên. Giang Trường Minh nhận ra tâm tư của Mạnh Tiểu Chu, thấy hắn mọi mặt còn khá ổn, liền nói với Tĩnh Nhiên: "Mạnh Tiểu Chu dường như có ý với em, hay là em suy nghĩ xem?" Lâm Tĩnh Nhiên đột nhiên nhìn chằm chằm Giang Trường Minh: "Anh muốn gả em cho hắn?"

Lúc đó, Giang Trường Minh liền phát hiện ánh mắt Lâm Tĩnh Nhiên nhìn anh có chút không đúng, là một người đã trải đời, Giang Trường Minh quen loại ánh mắt đó, loại ánh mắt mờ ảo dường như mang chút gió lại mang chút mưa đó trông rất tình tứ, bên trong lại là lửa, là bão tố. Một khi đốt cháy lên, là có thể khiến đàn ông mất lý trí. Anh hơi sợ, hơi lo lắng, cẩn thận nghĩ một chút, mình không có điểm nào sai sót, dù là ở nhà hay ở viện, anh trước mặt Lâm Tĩnh Nhiên đều là đàng hoàng, ngay cả một câu đùa không phù hợp cũng không nói. Giang Trường Minh là người có tư tưởng và tác phong đều rất truyền thống, thậm chí hơi bảo thủ. Đặc biệt là trong tình cảm, anh đã hoàn toàn trao mình cho Bạch Dương, nội tâm không để lại chút khoảng trống nào. Tĩnh Nhiên như vậy, anh liền hoảng sợ trong thâm tâm. Vì vậy Mạnh Tiểu Chu nhờ anh làm mai, anh liền nhiệt tình đáp ứng. Tiềm thức anh có ý nghĩ này, chính là muốn ám thị Lâm Tĩnh Nhiên, tuyệt đối không được có ý nghĩ không chính đáng.

Hôm đó Bạch Dương đi thăm thầy giáo của mình, ăn cơm xong, anh muốn nói chuyện nghiêm túc với Lâm Tĩnh Nhiên. Không ngờ anh còn đang súc miệng, Lâm Tĩnh Nhiên bất ngờ ôm lấy anh từ phía sau, cơ thể dán chặt lên lưng anh. Giang Trường Minh sợ đến rùng mình, Lâm Tĩnh Nhiên lại mặc kệ, tay mân mê trên ngực anh, miệng phát ra những âm thanh run rẩy như mơ. Giang Trường Minh quay người, muốn đẩy cô ra, Lâm Tĩnh Nhiên lại hôn mạnh lên môi anh. Đó là hai cánh môi gợi cảm, bên trong thở ra là hơi thở thơm tho của thiếu nữ, hơi thở đó mang theo sự thanh mát của bạc hà, mang theo sự mê ly của hoa táo cát, còn có một làn sóng nhiệt thanh xuân bốc lên hừng hực. Giang Trường Minh bị Lâm Tĩnh Nhiên hôn đến mức khó thở, cảm giác tim sắp nhảy ra ngoài, bầu ngực đầy đặn của Lâm Tĩnh Nhiên dán chặt vào ngực anh, theo sự run rẩy của cơ thể phát ra từng đợt từng đợt tấn công, Giang Trường Minh có cảm giác chóng mặt, đây là phản ứng bản năng bị kích thích bởi một cơ thể phụ nữ lạ lẫm và tươi mới. Anh đang giãy giụa, muốn đôi môi mình thoát ra, chiếc lưỡi thơm tho của Lâm Tĩnh Nhiên lại giống như con rắn bò vào, mùi hương nồng đượm trên người cô phủ đầu khiến anh không thể kháng cự. Lâm Tĩnh Nhiên hoàn toàn điên rồi, dường như đợi cơ hội này đã rất lâu, cơ thể hai mươi sáu tuổi của cô phát ra nhu cầu cấp bách, hai chân đã nhấc khỏi mặt đất, siết chặt lấy hạ chi của Giang Trường Minh.

Không được!

Giang Trường Minh đẩy mạnh Lâm Tĩnh Nhiên ra, Lâm Tĩnh Nhiên không có chút chuẩn bị nào, ngã nhào xuống đất. Đợi Giang Trường Minh bình tĩnh lại muốn kiên nhẫn giải thích với cô, Lâm Tĩnh Nhiên bò dậy từ dưới đất đập mạnh cửa, lao ra ngoài.

Ngày hôm sau, Lâm Tĩnh Nhiên dọn ra khỏi nhà anh, ngay sau đó cô liền xin sang nhóm đề tài của Mạnh Tiểu Chu. Đợi Giang Trường Minh nhận ra vấn đề có khả năng đi đến cực đoan, Lâm Tĩnh Nhiên đã cùng Mạnh Tiểu Chu ra vào Viện Sa mạc, giống như một cặp đôi đang yêu đương nồng cháy...

Chuyện cũ không dám ngoảnh lại.

Giang Trường Minh thu hồi suy nghĩ từ hồi tưởng, chủ động gọi điện cho Lâm Tĩnh Nhiên. Lâm Tĩnh Nhiên nói trong điện thoại: "Anh về đi, phó tỉnh trưởng Chu tìm anh." Giang Trường Minh thắc mắc, anh chưa từng tiếp xúc với Chu Hiểu Triết, Chu Hiểu Triết tìm anh chuyện gì?

Hôm đó Giang Trường Minh vừa từ điểm thí nghiệm trở về khách sạn, liền nhìn thấy Chu Hiểu Triết đang đợi ở khách sạn cùng một nhóm người. Thấy anh, huyện trưởng Ngũ Phật vội chào đón, nhiệt tình nói: "Chuyên gia Giang, phó tỉnh trưởng Chu đợi anh lâu rồi."

Giang Trường Minh được dẫn đến phòng khách, thái độ của Chu Hiểu Triết rất thân thiện, cũng rất thoải mái, tìm hiểu một lượt công việc gần đây của Giang Trường Minh, sau đó đi thẳng vào vấn đề: "Cậu chuẩn bị đi, đi về với tôi."

Trên đường Chu Hiểu Triết lại tùy tiện hỏi về chuyện của Viện Sa mạc, Giang Trường Minh nói ra những cái nhìn của mình mà không hề giấu giếm, không ngờ Chu Hiểu Triết rất hứng thú, đặc biệt là quan điểm nâng cao việc quản trị lưu vực sông Hồ Dương lên tầm mức đe dọa đến sự sinh tồn của nhân loại để nhận thức lại, càng giành được sự tán đồng của Chu Hiểu Triết. Giang Trường Minh kịp thời đề xuất: "Nên hòa việc quản trị lưu vực cùng với sự phát triển hài hòa của xã hội, tập trung nguồn lực hữu hạn, tiến hành chỉnh trị toàn diện. Đặc biệt là Viện Sa mạc, không nên chỉ vì đề tài mà làm đề tài, mà phải phát huy tối đa ưu thế tài nguyên, giúp cấp thành phố và cấp huyện nghĩ cách, hiến kế, giảm thiểu khả năng sai lầm trong quyết định của chính phủ."

"Mỗi quyết định của chính phủ đều liên quan đến tương lai của lưu vực, không thể tách rời việc quản trị và phát triển." Giang Trường Minh nói. Chu Hiểu Triết gật đầu: "Quyết định của chúng tôi quả thực đã xảy ra không ít sai lệch, vẫn cần sự nhắc nhở của các chuyên gia như các cậu."

Trở về tỉnh, Chu Hiểu Triết lại hẹn Giang Trường Minh nói chuyện riêng hai lần, không ngờ hai người trò chuyện rất hợp ý. Đặc biệt trong việc quản trị toàn diện lưu vực sông Hồ Dương, quan điểm của hai người lại tình cờ gặp nhau, đây là cuộc đối thoại thoải mái nhất của Chu Hiểu Triết kể từ khi đến làm việc tại tỉnh này, quan điểm có tính tiên phong của Giang Trường Minh đã cho ông sự gợi mở lớn, ông nắm tay Giang Trường Minh, có cảm giác gặp nhau quá muộn. Giang Trường Minh không ngờ Chu Hiểu Triết lại giỏi nói chuyện đến thế, với tư cách là một quan chức chính phủ cao cấp, ông có thái độ khiêm nhường, sự hư tâm và chân thành của ông đã làm lay động Giang Trường Minh, Giang Trường Minh cảm thấy trước kia mình hơi hiểu lầm ông, đồng nhất ông với những quan liêu chỉ biết nói suông, không làm việc chính sự.

Anh trút hết những gì mình thấy được nghe được trong lần xuống dưới đó, đặc biệt nhắc đến Ngũ Dương Bà, Giang Trường Minh gần như đã động lòng: "Hai mẹ con dâu khổ cực hai tháng, kiếm được tám trăm đồng, liền kích động đến mức đó, điều này so với xã hội khá giả mà chúng ta theo đuổi còn cách bao xa? Hơn nữa tám trăm đồng kia, cũng là đánh đổi bằng thảm thực vật." Nhắc đến thảm thực vật, Giang Trường Minh suýt nữa lại kích động, may là anh đã kiểm soát được bản thân.

Chu Hiểu Triết ghi lại hết những vấn đề anh phản ánh, nói hai hôm nữa sẽ xuống dưới đó, vấn đề của Ngũ Phật và huyện Sa quả thực rất nghiêm trọng, ông đã yêu cầu các bộ phận liên quan nghiêm túc nghiên cứu, đưa ra đối sách tích cực.

Chu Hiểu Triết cuối cùng nói: "Tôi muốn gộp đề tài của Trịnh Đạt Viễn với đề tài của cậu lại, do cậu độc lập chủ trì, chuyện tiền nong tôi sẽ điều phối, cậu toàn tâm toàn ý đầu tư, sớm đưa ra thành quả, cậu thấy thế nào?"

Giang Trường Minh cảm động nói: "Thực ra tôi cũng có suy nghĩ này, chỉ là sợ cấp trên không thông qua, nên không dám đề xuất."

"Cấp trên nào, Mạnh Tiểu Chu hay là tôi?" Chu Hiểu Triết trêu chọc hỏi.

"Cả hai đều có." Giang Trường Minh nói thật.

Chu Hiểu Triết cười nói: "Xem ra sự giao lưu giữa chính phủ và các cậu vẫn còn thiếu, sự thẳng thắn của cậu nhắc nhở tôi, chúng ta không thể chỉ hô hào tôn trọng tri thức tôn trọng nhân tài trên đầu môi, bước tiếp theo tôi dự định tổ chức một diễn đàn, chuyên mời các chuyên gia từ mọi phương diện tới giảng bài cho chúng tôi, bới lông tìm vết, bắt mạch cho chúng tôi."

Việc gộp đề tài gây ra một trận xôn xao ở Viện Sa mạc, có người nói Giang Trường Minh lợi dụng Lâm Tĩnh Nhiên, đi con đường cao điệu, làm Mạnh Tiểu Chu một cú "trảm trước tấu sau". Cũng có người lo lắng hai đề tài trọng đại tập trung vào một người, sợ là nước cờ mạo hiểm. Bản thân Giang Trường Minh cũng cảm thấy áp lực rất lớn, đặc biệt đối với đề tài của Trịnh Đạt Viễn, anh can thiệp ít, nắm giữ tài liệu không cụ thể lắm, một chốc một lát sợ rất khó đi sâu vào được. Anh tìm Mạnh Tiểu Chu, muốn lấy tài liệu trong tay hắn. Mạnh Tiểu Chu lại đột nhiên giả ngốc: "Tài liệu gì, cái gì đưa cho cậu được tôi đã đưa hết rồi, tài liệu đề tài đều ở chỗ thầy Trịnh, cậu tìm mấy nghiên cứu sinh mà đòi."

Giang Trường Minh trố mắt kinh ngạc: "Dữ liệu mấy năm chẳng phải đều ở chỗ cậu sao, sao có thể nói là không có?"

"Dữ liệu gì, đề tài này đâu có dữ liệu gì?" Mạnh Tiểu Chu tỏ vẻ kinh ngạc hơn cả anh.

Giang Trường Minh á khẩu, anh tuyệt nhiên không ngờ rằng, Mạnh Tiểu Chu lại bỉ ổi đến thế, lại dám không đưa dữ liệu ra! Anh không hỏi tiếp nữa, nhưng trong lòng đã rất rõ ràng, Mạnh Tiểu Chu không thoải mái. Việc gộp đề tài và do anh độc lập phụ trách, tương đương với việc tước đoạt quyền lực rất lớn của Mạnh Tiểu Chu. Ở Viện Sa mạc, cậu không có đề tài trọng đại thì tương đương với kẻ nhàn rỗi, mà một cơ quan học thuật thì không chào đón kẻ nhàn rỗi.

Giang Trường Minh phẫn nộ rời khỏi văn phòng của Mạnh Tiểu Chu, hai người tuy không cãi vã, nhưng trong lòng Giang Trường Minh lại thắt nút. Dữ liệu là tài sản chia sẻ của nhóm đề tài, là thành quả lao động và kết tinh trí tuệ của mọi người, sao có thể hoang đường chiếm làm của riêng như vậy?

Mấy nghiên cứu sinh cũng nhìn nhau ngơ ngác, không tin thầy giáo của mình, một chuyên gia đã có tiếng tăm trên quốc tế, tân viện trưởng của Viện Sa mạc lại làm ra chuyện như vậy.

Phải làm sao đây? Mấy nghiên cứu sinh dồn ánh mắt vào Giang Trường Minh, Giang Trường Minh nghĩ một lúc, chán nản nói: "Còn có thể làm sao nữa, các cậu đã tham gia đề tài, xem có cách nào cứu vãn không?"

Câu trả lời của nghiên cứu sinh khiến anh thất vọng tột cùng, ngoài những thí nghiệm và điều tra bản thân họ tham gia, chẳng có bất kỳ ghi chép nào khác.

"Điều này sao có thể, đề tài đã làm gần ba năm, các cậu đều đã làm những gì?" Giang Trường Minh không hài lòng, tình hình này là điều anh chưa từng nghĩ tới.

Mấy nghiên cứu sinh nhìn nhau, ánh mắt cuối cùng dừng lại trên xấp tài liệu mỏng dính của mình, không dám ngẩng đầu nhìn Giang Trường Minh.

"Nói gì đi chứ, các cậu câm rồi à?" Giang Trường Minh phẫn nộ rồi, phải biết rằng, người họ theo là chuyên gia sa mạc nổi tiếng nhất thế giới Trịnh Đạt Viễn đấy.

Giang Trường Minh hỏi han nửa ngày, ngoại trừ việc rước bực vào thân thì chẳng thu hoạch được gì. Anh nằm mơ cũng không ngờ tới, Mạnh Tiểu Chu lại lợi dụng chức quyền phó tổ trưởng nhóm đề tài để cô lập vài nghiên cứu sinh ngay từ đầu, suốt ba năm hiếm khi giao cho họ việc nghiên cứu hay khảo sát có ý nghĩa, toàn bắt họ làm mấy việc phụ trợ. Mấy nghiên cứu sinh này cũng vậy, thấy thế thì hoặc là ra ngoài nhận việc làm thêm, viết mấy bài báo vô thưởng vô phạt, hoặc là giúp thương nhân viết sách, kiếm tiền tiêu vặt, có người còn trực tiếp viết luận văn, xuất bản chuyên luận cho cán bộ cơ sở để họ chạy danh hiệu. Trịnh Đạt Viễn vẫn giữ phong cách thường thấy, đề tài xác định xong, chọn người tự nguyện, chia việc cũng tự nguyện, lúc nào xuống cơ sở, đi từ góc độ nào, ông chưa bao giờ nhắc nhở hay đưa ra yêu cầu cụ thể, hoàn toàn dựa vào tự giác của người tham gia, hoặc giao thẳng cho Mạnh Tiểu Chu sắp xếp toàn diện. Đặc biệt mấy năm gần đây, Trịnh Đạt Viễn ngày càng buông lỏng yêu cầu với nhân viên trong sở, cứ cắm đầu xuống dưới là chẳng mấy khi nhớ tới chuyện của Sở Sa Mạc nữa. Điều này có lẽ liên quan đến Long Cửu Miêu và Mạnh Tiểu Chu, Trịnh Đạt Viễn thuộc kiểu người chỉ lo thân mình, tự đắc một mình, ông sợ đấu đá, cũng sợ phân tâm, thế giới của ông không nằm ở Sở Sa Mạc, mà ở trong sa mạc bao la rộng lớn, trống trải tịch liêu. Ai ngờ điều này lại hợp ý Mạnh Tiểu Chu, hắn chỉ mong Trịnh Đạt Viễn cắm đầu ở sa mạc không về, đằng nào có thành quả thì có tên hắn, không có thì trách nhiệm đều đổ lên đầu Trịnh Đạt Viễn.

Không có dữ liệu, mọi thứ phải bắt đầu lại từ đầu, nói thì dễ làm mới khó!

Lúc này Giang Trường Minh mới phản ứng lại, tại sao Chu Hiểu Triết lại sốt sắng muốn kéo anh về đến thế, tại sao lại quyết đoán giao đề tài vào tay anh như vậy.

Xem ra, Sở Sa Mạc không hề đơn giản như anh nghĩ. Cứ là đơn vị thì đều đầy rẫy đấu tranh. Giang Trường Minh bỗng nhớ đến lời của một người bạn.

Quả nhiên, tại nhà của sư mẫu, Lâm Tĩnh Nhiên nói: "Chu Hiểu Triết từng bàn với Mạnh Tiểu Chu về chuyện đề tài, Mạnh Tiểu Chu nói đề tài do Trịnh Đạt Viễn phụ trách, tài liệu và dữ liệu đều nằm trong tay Trịnh Đạt Viễn. Sau khi thầy qua đời, anh ấy từng đi tìm khắp nơi, kỳ lạ là ngoài mấy tài liệu cơ bản ra, những thứ quan trọng đều không tìm thấy."

"Hắn đang nói dối!" Giang Trường Minh giận dữ.

"Ai cũng biết hắn nói dối, nhưng không ai làm gì được. Thể chế nhiều năm nay ở Sở Sa Mạc là trước khi đề tài chính thức có kết quả, tài liệu và dữ liệu đều do người chịu trách nhiệm chính nắm giữ, chuyện này anh không phải không rõ. Mạnh Tiểu Chu làm vậy, thực chất là đang phủ nhận thầy." Lâm Tĩnh Nhiên nói.

"Không đơn giản như vậy, trong chuyện này chắc chắn có uẩn khúc." Giang Trường Minh vẫn canh cánh trong lòng, anh không tin Mạnh Tiểu Chu không có tài liệu trong tay, chắc chắn là do Chu Hiểu Triết giao đề tài cho mình nên hắn cố ý làm khó, muốn bôi nhọ anh. Gã tiểu nhân đê tiện này, hắn đang lấy việc công báo tư thù!

Giang Trường Minh báo cáo tình hình lên trên, Chu Hiểu Triết không hề ngạc nhiên: "Trường Minh, cậu đừng nóng vội, có lẽ Trịnh lão thật sự chưa bàn giao tài liệu cho Mạnh Tiểu Chu. Cậu theo Trịnh lão lâu như vậy, chắc cũng hiểu tính cách của ông ấy. Tài liệu là mạng sống của ông ấy, ông ấy sẽ không dễ dàng giao cho ai. Tiếc là ông ấy đi quá nhanh, sợ rằng chính ông ấy cũng không ngờ mình lại đột ngột rời bỏ thế giới này." Trong giọng nói của Chu Hiểu Triết có một nỗi buồn không thể che giấu. Anh thở dài nặng nề rồi nói tiếp: "Tôi tin chắc tài liệu vẫn còn, không nằm ở văn phòng cũng không nằm ở nhà, cậu đi Sa Huyện, rất có thể sẽ có phát hiện mới ở đó. Tất nhiên, nếu Mạnh Tiểu Chu thật sự lấy được mà không chịu giao ra, thì tính chất vấn đề sẽ thay đổi." Chu Hiểu Triết bất lực thở dài, "Người như Mạnh Tiểu Chu, tôi cũng không nắm chắc được—"

Lúc này Giang Trường Minh mới tin, lần bổ nhiệm Mạnh Tiểu Chu này, Chu Hiểu Triết là người kiên quyết phản đối, đây cũng là lý do Mạnh Tiểu Chu vừa nhậm chức đã đưa ra yêu sách với Chu Hiểu Triết. Xem ra Mạnh Tiểu Chu cũng không đơn giản. Giang Trường Minh còn đang ngẩn người, Chu Hiểu Triết đột ngột chuyển hướng, nhìn chằm chằm Giang Trường Minh hỏi: "Người tên Ross này cậu biết bao nhiêu?"

5

Sa Sa đã về.

Đi cùng cô còn có người nước ngoài tên Ross.

Không ai ngờ được người đón gió tẩy trần cho Ross lại là Mạnh Tiểu Chu, địa điểm là Đại Mạc Hán Cung xa hoa bậc nhất thành phố này. Lúc đó Giang Trường Minh đang ở bệnh viện,bồi sư mẫu Diệp Tử Thu kiểm tra định kỳ. Sau khi Tiêu Y Văn dẫn sư mẫu vào phòng kiểm tra, Giang Trường Minh ngồi ở hành lang lướt xem tin nhắn điện thoại. Có một tin nhắn hiện lên: Mạnh đón gió cho Ross, địa điểm Đại Mạc Hán Cung. Tin này do một nghiên cứu sinh dưới tay hắn gửi tới, ngay sáng hôm đó, Mạnh Tiểu Chu gọi nghiên cứu sinh này đến mắng cho một trận tơi bời, ý là cậu ta không cầu tiến trong học thuật, chỉ giỏi làm mấy việc tà đạo. Nghe đi nghe lại, cái gọi là tà đạo hóa ra là nghiên cứu sinh này chất vấn bài luận văn của Mạnh Tiểu Chu đăng trên tạp chí "Nghiên cứu Sa mạc" số mới nhất, nói rằng nó đạo văn thành quả nghiên cứu của thầy hướng dẫn Trịnh Đạt Viễn. Trịnh Đạt Viễn cách đây không lâu từng viết một bài y hệt, còn nhờ cậu ta chỉnh sửa bản thảo, xong xuôi gửi cho ban biên tập "Nghiên cứu Sa mạc", sao giờ đăng ra lại đổi tên thành Mạnh Tiểu Chu? Nghiên cứu sinh họ Phương này lúc đó vô cùng phẫn nộ, gọi thẳng đến tổng biên tập "Nghiên cứu Sa mạc" chất vấn rốt cuộc là chuyện gì? Trợ lý tổng biên ấp úng hồi lâu, giải thích rằng họ nhận được hai bài cùng một lúc, nội dung rất giống nhau, đều nghiên cứu về sa mạc Tengger, tác giả lại là hai chuyên gia cùng một Sở Sa Mạc, so sánh hồi lâu, họ vẫn quyết định đăng bài của Mạnh Tiểu Chu.

"Tuyệt đối là lời vớ vẩn, chắc chắn là đánh tráo khái niệm." Nghiên cứu sinh họ Phương phẫn nộ không thôi. Cậu ta là người thế hệ trẻ mà Trịnh Đạt Viễn tán thưởng nhất, nhưng lại bị Mạnh Tiểu Chu và Long Cửu Miêu chèn ép nhiều lần, một năm trước bài luận văn rất có sức nặng của cậu bị Long Cửu Miêu nhắm trúng, ban đầu nói là sẽ để cả hai cùng đứng tên, sau khi đăng thì tác giả chỉ còn một mình Long Cửu Miêu. Cậu căm thù tận xương tủy bầu không khí học thuật bất thường này của Sở Sa Mạc, nhưng người nhỏ tiếng thấp, khiếu nại mấy lần đều không được giải quyết, vốn dĩ cậu định rời khỏi đây, đến Tân Cương phát triển, là Giang Trường Minh đã cố giữ cậu lại.

Đọc xong tin nhắn, Giang Trường Minh không suy nghĩ nhiều, nhưng việc Sa Sa về Ngân Thành mà không tới thăm mẹ khiến anh đau lòng. Chuyện này anh không dám nói với sư mẫu, đợi khi kiểm tra xong xuôi, về đến nhà, Diệp Tử Thu đột nhiên hỏi: "Sa Sa về hai ngày rồi, có liên lạc với cậu không?"

Giang Trường Minh thầm giật mình, hóa ra sư mẫu đã sớm biết Sa Sa về. Nhưng anh che giấu, nhẹ nhàng lắc đầu. Sắc mặt Diệp Tử Thu sa sầm, vào phòng ngủ, nằm trên giường không nói một lời. Giang Trường Minh làm theo dặn dò của Tiêu Y Văn, sắc thuốc xong, bưng đến trước giường. Diệp Tử Thu đẩy bát thuốc ra: "Trường Minh, tôi uống không trôi."

Giang Trường Minh khuyên: "Tính khí Sa Sa thế nào bác biết rồi đấy, từ bé nó đã thế, bác việc gì phải giận?"

Diệp Tử Thu lắc đầu: "Trước kia nó không như vậy, gần đây nó thay đổi quá nhiều." Vừa nói, sư mẫu đột nhiên nắm chặt tay Giang Trường Minh, "Trường Minh, Sa Sa có khi nào sẽ bỏ mặc tôi không, có phải các người đều định bỏ mặc tôi không?"

"Sẽ không đâu, sư mẫu, sao có thể chứ?" Giang Trường Minh vội vàng an ủi Diệp Tử Thu, nhưng hai dòng lệ vẫn tuôn trào từ mắt bà. Bà như bị kích thích gì đó, tâm trạng trở nên vô cùng kích động, nắm chặt tay Giang Trường Minh không buông, cứ hỏi câu có phải không, hỏi đến mức Giang Trường Minh thấy gai người. Những ngày này, sư mẫu giống như một bà lão đáng thương vô trợ, trong ánh mắt tràn đầy sự hoảng sợ.

"Sẽ có, các người nhất định sẽ có, báo ứng đấy, đây đều là báo ứng..." Diệp Tử Thu gục trên giường, phát ra tiếng khóc tuyệt vọng tột cùng.

Mặc dù Giang Trường Minh hiểu sư mẫu, nhưng sự bất thường của Diệp Tử Thu vẫn khiến anh hoài nghi trong lòng, không kìm được suy nghĩ lung tung, chắc chắn có bí mật gì đó chôn giấu trong lòng sư mẫu, chẳng lẽ sự thay đổi của Sa Sa có liên quan đến chuyện này?

Diệp Tử Thu nhất quyết không chịu uống thuốc, thấy Giang Trường Minh không ngừng khuyên nhủ, bà nói: "Tôi cứ thế chết quách đi cho xong, đỡ bị mọi người chê cười." Giang Trường Minh đang thở dài bất lực thì đồng nghiệp cũ của Diệp Tử Thu đúng lúc tới thăm bà, Diệp Tử Thu là người cực kỳ sĩ diện trước mặt đồng nghiệp, đây là tác phong thường thấy của bà. Quả nhiên, đồng nghiệp vừa vào không lâu, bà đã cố lấy tinh thần, trò chuyện với họ. Giang Trường Minh tranh thủ ra ngoài gọi điện cho Sa Sa. Sa Sa như thể uống say khướt, nói năng lè nhè, Giang Trường Minh không biết lấy đâu ra cơn giận, quát Sa Sa: "Cô về ngay, tôi đang đợi cô dưới lầu!"

Một tiếng sau, Sa Sa say khướt trở về, không ngờ người hộ tống cô lại là Mạnh Tiểu Chu. Giang Trường Minh thầm thấy tối sầm mặt mũi, đúng là ghét của nào trời trao của nấy.

Mạnh Tiểu Chu cũng uống nhiều, khoảnh khắc ánh mắt hai người chạm nhau, Mạnh Tiểu Chu hơi run lên, Sa Sa không hề nói với hắn chuyện Giang Trường Minh đang đợi cô. Nhưng hắn nhanh chóng khôi phục tự nhiên, dựa vào hơi men, lảo đảo bước xuống xe, hỏi Giang Trường Minh đứng dưới lầu làm gì? Giang Trường Minh không thèm đếm xỉa đến hắn, vươn tay đỡ Sa Sa. Sa Sa uống đến mặt đỏ bừng, đầu cũng không nhấc lên nổi, cô đổ ập vào người Giang Trường Minh, nôn ọe ra một tiếng. Sa Sa vốn không tửu lượng cao, cũng không biết Mạnh Tiểu Chu và Ross đã chuốc cô bao nhiêu, tóm lại là ngày hôm đó cô nôn hết lên người Giang Trường Minh, mùi xú uế sực nồng khiến Giang Trường Minh suýt chút nữa cũng nôn theo.

Giang Trường Minh căm tức trừng mắt nhìn Mạnh Tiểu Chu, lúc này trong lòng anh không chỉ là bực bội, mà là phẫn nộ, là ngọn lửa muốn trút giận lên ai đó. Nhưng anh nhịn xuống. Anh thấy Mạnh Tiểu Chu cũng ngồi xổm xuống đất nôn, Mạnh Tiểu Chu chắc chắn không đến mức uống say đến mức này, hắn uống rượu cũng như làm việc, luôn để lại đường lui. Là Sa Sa đã tạo phản xạ có điều kiện cho hắn, hơn nữa lúc này nôn ra là thượng sách, nếu không Giang Trường Minh thực sự phát hỏa, hắn chắc chắn sẽ càng lúng túng hơn.

Giang Trường Minh mạnh mẽ kéo một cái, lôi đầu Sa Sa ra khỏi lòng mình: "Cô nhìn cô xem, thành cái dạng gì rồi!"

"Không cần anh quản!" Sa Sa hất mạnh tay Giang Trường Minh ra, đầu va phải thứ gì đó, ánh mắt hơi hung dữ. Nhưng vừa mất đi chỗ dựa, cơ thể cô đã không nghe theo mình nữa, cố được không đầy hai phút, đã ngã dúi xuống đất, tiếp tục nôn mửa.

Mạnh Tiểu Chu thấy vậy, lên xe chuồn mất.

Giang Trường Minh dìu Sa Sa về khách sạn, dạng này tất nhiên không thể gặp sư mẫu, chính Sa Sa cũng không chịu lên, Giang Trường Minh không làm khó cô. Lần về này, Sa Sa bao hẳn một phòng ở khách sạn Ngân Thành, có vẻ như muốn ở lại lâu dài. Giang Trường Minh từng khuyên, cô không nghe, Giang Trường Minh đành mặc cô tính khí thất thường.

Vào phòng, loay hoay mãi một lúc lâu, Giang Trường Minh mới đặt được Sa Sa nằm xuống giường, tiếng khóc lóc của Sa Sa dần bình ổn, lúc này anh mới vào nhà vệ sinh giặt sạch quần áo của mình. Điện thoại đổ chuông liên hồi, như đòi mạng, Giang Trường Minh bắt máy, nghe ra là giọng Lâm Tĩnh Nhiên.

"Anh đang ở đâu, tôi tìm anh khắp nơi?"

"Có chuyện gì?"

"Phó tỉnh trưởng Chu muốn mời anh ăn cơm."

"Xin lỗi, lúc này tôi không đi được, hôm khác được không?" Giang Trường Minh đề nghị.

"Anh tưởng anh là ai, người ta là phó tỉnh trưởng đấy, còn mấy lãnh đạo trong viện đều ở đó, anh tự liệu mà xem." Lâm Tĩnh Nhiên nổi cáu bên kia đầu dây.

Giang Trường Minh vội hỏi ở đâu, Lâm Tĩnh Nhiên lại cúp máy. Anh vội gọi lại, cầu xin Lâm Tĩnh Nhiên mau chóng mang cho anh cái áo.

"Quần áo? Anh không có quần áo mặc à?" Lâm Tĩnh Nhiên hết sức kinh ngạc.

"Nói một câu không rõ ràng được, cô mau mua rồi mang đến đây, không thể để lãnh đạo chờ."

Không bao lâu sau, Lâm Tĩnh Nhiên xách chiếc áo phông mới mua đến khách sạn Ngân Thành, nhìn thấy cảnh tượng trong phòng, lập tức sững sờ: "Anh... anh..." Môi cô run rẩy, không thốt nên lời, khuôn mặt biến dạng trong chốc lát. Giang Trường Minh nghĩ cô chắc chắn hiểu lầm rồi, vội nói: "Cô đừng suy nghĩ bậy bạ, cô ấy uống say, nôn hết lên người tôi."

Lâm Tĩnh Nhiên ném chiếc áo phông xuống, quay người bỏ đi cái rụp.

Giang Trường Minh thay xong quần áo, vội vã đi theo, tới tửu lâu, quả nhiên thấy Chu Hiểu Triết và mấy vị lãnh đạo viện đang đợi mình, anh bất an đi tới, suy nghĩ xem nên giải thích thế nào. Chu Hiểu Triết cười cười, chỉ vào chỗ ngồi bên cạnh nói: "Đến nhanh nào Trường Minh, cậu đúng là người bận rộn, mời cậu ăn bữa cơm khó khăn quá." Mặt Giang Trường Minh đỏ bừng, liếc nhìn mấy vị lãnh đạo viện, hơi dè dặt ngồi xuống.

Lâm Tĩnh Nhiên ngồi xuống đối diện anh.

Không khí trên bàn tiệc có chút nghiêm túc, không giống như đi ăn cơm, Giang Trường Minh thầm đoán, hôm nay gọi anh đến chắc chắn có chuyện gì, tuyệt đối không phải mời anh ăn cơm, anh chưa đủ tư cách đó. Quả nhiên, sau khi chạm ba chén rượu, lãnh đạo viện nói: "Chuyên gia của Tổ chức Lâm nghiệp Quốc tế tháng sau sẽ tới Sa Huyện, gọi cậu tới chính là vì việc này."

Chuyện này quá đột ngột! Chén rượu trong tay Giang Trường Minh giơ lên rồi lại hạ xuống, vốn dĩ anh muốn mời rượu các vị lãnh đạo, xem ra hành động này đã dư thừa. "Là đến khảo sát hay đánh giá ạ?" Anh hỏi.

"Cả hai đi."

Giang Trường Minh ngẩn người, theo thông lệ, các cuộc khảo sát của tổ chức quốc tế đều có kế hoạch làm việc nghiêm ngặt, sẽ không có chuyện đột kích, trừ khi xảy ra thiên tai thảm khốc hoặc sự kiện đột xuất, loại hành động bất ngờ như này chưa từng có tiền lệ, tại sao họ lại đột nhiên đưa ra quyết định như vậy chứ?

Lãnh đạo viện quan sát sắc mặt Giang Trường Minh, nói tiếp: "Tỉnh rất coi trọng đợt khảo sát này, Tỉnh trưởng đã đưa ra chỉ thị quan trọng, nhất định phải để Sở Sa Mạc phối hợp chặt chẽ với chính quyền Sa Huyện, làm tốt mọi công tác, nghênh đón sự xuất hiện của chuyên gia."

Thực ra không cần nhấn mạnh, Giang Trường Minh còn hiểu rõ hơn ai hết phải làm thế nào, anh chỉ lo lắng, thời gian gấp rút như vậy, mọi thứ có kịp không?

Chu Hiểu Triết chen lời hỏi: "Trường Minh, Sa Huyện cậu mấy năm không tới rồi nhỉ?"

Giang Trường Minh gật đầu, sự lo lắng của anh cũng nằm ở chỗ này, anh quả thực không nắm rõ tình hình Sa Huyện. Chu Hiểu Triết nói tiếp: "Tình hình Sa Huyện khá hơn Ngũ Phật một chút, nhưng nhìn chung vẫn không mấy lạc quan, đặc biệt là hai tháng gần đây nhiệt độ cao kéo dài, hiện tượng sa mạc hóa có chiều hướng gia tăng. Một bộ phận thực vật bị nắng gắt làm khô héo chết, diện tích xanh đang có xu hướng giảm xuống. Ngoài ra, hồ chứa nước Sa mạc cũng là một vấn đề lớn, theo phản ánh từ cấp dưới, nếu hạn hán tiếp tục kéo dài, rất có thể gây ra đợt khô cạn thứ hai, vấn đề này rất đau đầu đấy." Chu Hiểu Triết nói đến đây thì dừng, đưa mắt nhìn các vị đang ngồi đây. Mấy vị lãnh đạo viện cũng đầy vẻ lo âu, chủ đề câu chuyện liền tập trung vào hồ chứa nước Sa mạc.

Vừa ăn vừa bàn luận, Giang Trường Minh cuối cùng cũng nghe rõ, sự xuất hiện đột ngột của chuyên gia quốc tế đã làm đảo lộn kế hoạch làm việc của tất cả mọi người. Phó tỉnh trưởng Chu Hiểu Triết vốn dự định tháng sau đi thành phố hữu nghị, bàn bạc chuyện hợp tác phát triển giữa miền Đông và miền Tây. Mấy vị lãnh đạo viện đang bắt tay chuẩn bị cho Diễn đàn công nghiệp cỏ phương Tây tổ chức tại Ngân Thành vào tháng sau. Giờ thì hay rồi, tất cả phải dừng lại, xoay quanh Sa Huyện mà làm. Vấn đề là Trịnh Đạt Viễn chết rồi, cuốn từ điển sống của Sa Huyện không còn nữa, các lãnh đạo mới lo lắng, đặc biệt là Chu Hiểu Triết, nếu khảo sát xảy ra vấn đề, ông là phó tỉnh trưởng phụ trách thì rất khó ăn nói. Bàn tới bàn lui, họ cảm thấy chỉ có giao nhiệm vụ này cho Giang Trường Minh mới yên tâm.

Nhiệm vụ của Giang Trường Minh khi xuống dưới chủ yếu có hai: Một là dốc toàn lực làm tốt các công tác chuẩn bị, đặc biệt là công tác bề nổi, ít nhất cũng phải để lại ấn tượng tốt về mặt trực quan cho người ta. Hai là coi hồ chứa nước Sa mạc làm trọng điểm, đưa ra một phương án quản lý lưu vực tổng hợp từ góc độ Sở Sa Mạc, coi đó là công tác trọng tâm của năm nay, báo cáo lên tỉnh.

Kế hoạch của Giang Trường Minh cũng bị đảo lộn hoàn toàn.

Ăn xong, Chu Hiểu Triết giữ Giang Trường Minh lại. Lúc này Chu Hiểu Triết thân thiện hơn và tự nhiên hơn nhiều so với vừa nãy. Con người ta kỳ lạ thật, hễ cứ là dịp lễ hội hay hoàn cảnh nào đó thì phải gồng mình lên, anh không gồng thì người khác còn thấy không bình thường. Chu Hiểu Triết bảo với Giang Trường Minh, sở dĩ trực tiếp gọi anh đến là vì cân nhắc đến mối quan hệ giữa anh và Mạnh Tiểu Chu, viện đã nghe phản ánh, giữa anh và Mạnh Tiểu Chu có không ít ma sát. "Tôi không quản các cậu vì cái gì mà tranh chấp, nhưng ân oán cá nhân tuyệt đối không được mang vào công việc, thứ nhất không được tháo chân nhau, vấn đề thuộc về Mạnh Tiểu Chu, viện sẽ nói chuyện với hắn, đã đặt hắn vào vị trí này thì phải ủng hộ hắn làm tốt công việc. Thứ hai, bản thân cậu cũng nên có nhận thức tỉnh táo, Trịnh lão đi rồi, gánh nặng về chuyên môn của Sở Sa Mạc phải do cậu đảm đương." Nói đến đây, Chu Hiểu Triết đột nhiên cảm thán: "Trường Minh à, quan hệ giữa người với người là môn học rất phức tạp, đôi khi chúng ta buộc phải thỏa hiệp, nhưng thỏa hiệp không phải là đầu hàng, cậu hiểu ý tôi chứ?"

Những lời của Chu Hiểu Triết thấm sâu vào lòng Giang Trường Minh, anh hiểu, nếu không có lý do đủ lớn, Chu Hiểu Triết sẽ không nói những lời này với anh, ở một mức độ nào đó, vị phó tỉnh trưởng này coi như đã dốc lòng dốc dạ với anh. Từ tiếng thở dài của ông, Giang Trường Minh lờ mờ cảm nhận được rất nhiều nỗi bất lực của vị quan chức cao cấp này, liên tưởng đến những chuyện trước sau đã xảy ra, anh coi như có thể thấu hiểu tình cảnh lúng túng của Chu Hiểu Triết.

Anh bày tỏ thái độ với Chu Hiểu Triết, nhất định không phụ lòng mong đợi của tỉnh trưởng, ngày mai sẽ dẫn đội xuống dưới, cố gắng đưa công việc vào thực tế.

Lúc hai người họ nói chuyện, Lâm Tĩnh Nhiên vẫn đợi bên ngoài. Hôm nay cô gần như không nói lời nào, trên bàn ăn, Giang Trường Minh nhiều lần hướng ánh mắt về phía cô, mong có thể trao đổi gì đó với cô, cô vậy mà lạnh lùng đến cùng, khiến Giang Trường Minh càng thêm mất tự tin. Bàn xong chính sự, Chu Hiểu Triết nói với Giang Trường Minh, ngay ngày hôm qua, ông đã điều chỉnh công việc của Lâm Tĩnh Nhiên, giờ cô là thư ký tổng hợp. "Sau này có khó khăn gì, có thể trực tiếp tìm cô ấy." Chu Hiểu Triết nói. Giang Trường Minh bất ngờ phát hiện, hễ nhắc đến Lâm Tĩnh Nhiên, sắc mặt Chu Hiểu Triết liền rạng rỡ hẳn lên, ánh mắt cũng trở nên rực cháy.

Tim Giang Trường Minh bỗng rung lên một cái, nhưng rất nhanh, lại trở về trạng thái bình thường.

"Chúc mừng cô nhé." Tiễn Chu Hiểu Triết đi, trên đường quay lại, Giang Trường Minh nói với Lâm Tĩnh Nhiên như vậy. Lâm Tĩnh Nhiên cắn môi, vẫn không nói một lời. Giang Trường Minh nóng ruột, anh biết Lâm Tĩnh Nhiên vẫn đang giận vì cảnh ở khách sạn, chặn trước mặt cô nói: "Cô muốn tôi giải thích thế nào thì mới tin?"

"Tôi cần anh giải thích cái gì chứ?" Lâm Tĩnh Nhiên đỏ hoe mắt, trừng anh, trừng hồi lâu, đột nhiên như buông xuôi bỏ lại anh, bắt xe đi mất.

Nhìn theo chiếc xe đi xa, trong lòng Giang Trường Minh dâng lên một cảm giác không rõ là vị gì.

Nổi gió rồi, gió cuốn theo hơi thở của dòng Hoàng Hà cuồn cuộn, ập vào mặt, Giang Trường Minh cảm thấy hơi lạnh. Đứng ngẩn người bên dưới bóng cây ven đường một hồi lâu, Giang Trường Minh căm tức lắc đầu một cái, đi về phía khách sạn.

Về đến khách sạn, Sa Sa đã tỉnh rượu, đang ngồi ngẩn ngơ trên sô pha đợi anh. Thấy anh về, Sa Sa hỏi: "Anh đi đâu vậy, em đói chết mất." Giang Trường Minh gắt gỏng nói: "Cô còn biết đói à, tôi cứ tưởng cô không màng nhân thế rồi cơ đấy."

"Chẳng qua uống nhiều vài chén thôi mà, nhìn anh xem, phát hỏa cái gì chứ?" Sa Sa để chân trần, tỉnh rượu rồi tâm trạng cũng khá lên, bắt đầu nũng nịu với Giang Trường Minh như trước.

Trước mặt Giang Trường Minh, Sa Sa luôn tỏ ra phóng khoáng, vừa tùy hứng vừa bá đạo, theo lời cô nói, muốn nũng nịu thế nào thì nũng nịu, còn không cho phép Giang Trường Minh phiền cô hay đối phó cho có lệ. Sa Sa vừa tắm xong, mái tóc ướt át xõa trên vai, càng trở nên quyến rũ mê người, một mùi hương cơ thể lan tỏa trong phòng, Giang Trường Minh thoáng chốc choáng váng.

"Sư mẫu nhập viện, sao cô không về?" Giang Trường Minh rời mắt khỏi Sa Sa, nói ra lời đã kìm nén trong lòng, lúc này anh tuyệt nhiên không có tâm trí nào dỗ dành cô nũng nịu, anh muốn nghe xem, có lý do gì có thể khiến cô bỏ mặc sự sống chết của mẹ mình?

"Tôi không có người mẹ như bà ta, anh bớt nhắc đến bà ta đi." Sa Sa đột nhiên gầm lên.

"Sa Sa!" Giang Trường Minh quát lên một tiếng, ánh mắt lại nhìn sang, trừng cô. Anh không ngờ, giọng Sa Sa gọi lại còn to hơn cả anh: "Bớt nhắc đến bà ta trước mặt tôi, anh nghe thấy chưa!" Sa Sa nhún vai mấy cái, tức tối ném chiếc dép lê xuống đất, xoay mấy vòng tại chỗ, vẫn như chưa hả giận, gào to lên nói tiếp: "Tôi đói bụng rồi, tôi muốn anh đi ăn cơm cùng tôi!"

Giang Trường Minh sững sờ, mặc dù anh biết tính cách Sa Sa, nhưng cô vô lý ngang ngược đến mức này vẫn vượt quá sức tưởng tượng của anh. Anh hơi nản lòng, thất vọng ngồi trên sô pha, không nói nữa.

Sa Sa lại có chút không dứt, cô nhìn chằm chằm Giang Trường Minh, trong mắt có hai luồng sáng trong vắt đang lóe lên, đó là nước mắt, là nước mắt của một người phụ nữ không nhận được sự thấu hiểu, không nhận được sự an ủi trước người đàn ông mình tin tưởng, bị uất ức và bất mãn dẫn dụ mà trào ra, xoay tròn nhưng không chịu rơi xuống. Trong lòng Sa Sa nghĩ, Giang Trường Minh cái gì cũng biết, nhưng cố ý giả vờ làm bậc chính nhân quân tử để dạy dỗ cô. Anh ta thật đáng ghét làm sao.

Giang Trường Minh nào hiểu được tâm sự của Sa Sa! Anh bị những lời điên rồ của Sa Sa làm cho tức điên lên, nhưng lại không làm gì được cô. "Bà ấy là mẹ cô mà—" Qua một hồi lâu, anh lại thốt ra một câu nhợt nhạt như vậy, thân hình vừa đứng dậy lại đổ ập xuống sô pha. Anh nghe thấy tiếng lòng mình vỡ vụn từng hồi trong thất vọng, thiên hạ này có đứa con gái nào đối xử với mẹ mình như thế? Người phụ nữ trước mắt đột nhiên lộ ra một mặt đáng sợ, xa lạ đến mức gần như khiến anh không dám nhận diện.

Trên thế giới này, điều Giang Trường Minh căm ghét nhất, chính là những kẻ bất hiếu bất nghĩa, không có chút lòng biết ơn nào.

"Thế còn tôi là ai?!" Sa Sa gào lên theo, âm thanh có sự sắc nhọn như xé toạc cái gì đó. Gào xong, chính Sa Sa cũng giật mình, hoảng hốt, cô đi đi lại lại trong phòng vài bước, kéo phắt Giang Trường Minh dậy, như để che giấu mà hét lên: "Tôi đói bụng rồi, anh có quản không!"

Giang Trường Minh kinh ngạc trừng mắt nhìn Sa Sa, tiếng gào sắc nhọn đó dừng lại trong lòng anh, đè nén tất cả âm thanh trong căn phòng, thậm chí không khí cũng không còn lưu thông nữa, tất cả đều tĩnh lặng trong thắc mắc của anh. Hồi lâu sau, như sợ hãi điều gì, anh hỏi: "Sa Sa, vừa rồi cô nói cái gì?"

"Thôi bỏ đi, tôi biết ngay anh vốn chẳng quản tôi mà, tôi đi tìm Ross." Sa Sa thực sự mặc quần áo tử tế, đẩy mạnh Giang Trường Minh ra, xách chiếc túi vứt trên sô pha, như chạy trốn mà muốn lao ra ngoài.

"Quay lại nói với bà ta, tạm thời tôi sẽ không về." Tiếng cửa "rầm" một cái, Giang Trường Minh còn chưa hoàn hồn, tiếng bước chân quen thuộc ấy đã từ gần xa dần, từ vang dội đến tịch diệt, cuối cùng biến mất khỏi thế giới của anh.

Theo sự sắp xếp của Văn phòng Chính phủ tỉnh, mấy đội chuyên gia lên đường tới Sa Huyện vào ngày hôm sau. Năm người Giang Trường Minh dẫn theo đều là những người anh chỉ định, nghiên cứu sinh Phương Lệ Chí, trợ lý Tiểu Thường, còn hai người là phó giáo sư được rút từ Học viện phương Bắc, người phụ nữ duy nhất là Thượng Lập Mẫn, người thay thế Lâm Tĩnh Nhiên làm phân tích dữ liệu sau khi cô ấy đi, một người phụ nữ rất nam tính, ưu điểm lớn nhất là dễ hòa đồng. Chồng cô là huấn luyện viên đội bóng rổ nữ tỉnh, sự kết hợp của họ từng được cười cợt là sự kết hợp kinh điển của nhân loại thế kỷ này.

Tới Sa Huyện, các đội chuyên gia khác đều đã đến, Trạm trưởng La của trạm trị sa đang đợi ở đại sảnh khách sạn. Trạm trưởng La là người Sa Huyện chính gốc, nói một giọng địa phương Sa Huyện thuần túy. Tốt nghiệp Học viện Lâm nghiệp phương Bắc những năm 90, từng làm phó bí thư đảng ủy xã ở hương Hồ Dương vài năm, năm ngoái mới điều đến trạm trị sa.

Trạm trưởng La nói với Giang Trường Minh, lãnh đạo huyện đều đi họp hiện trường ở hồ chứa nước Sa mạc rồi, bảo họ nghỉ ngơi trước, 6 giờ ăn cơm, 8 giờ huyện có tổ chức tiệc rượu nhỏ, coi như đón gió cho chuyên gia.

"Họp hiện trường? Tình hình hồ chứa nước Sa mạc thế nào?" Giang Trường Minh buột miệng hỏi.

"Còn sao nữa, vẫn thế thôi." Trạm trưởng La cười hì hì, không muốn nói sâu. Giang Trường Minh không hỏi thêm, theo sự sắp xếp thống nhất của huyện về phòng, dọc đường gió cát, thực sự muốn tắm rửa sạch sẽ. Trạm trưởng La lại tiếc nuối báo với anh, huyện thành mất nước, có chỗ không tiện mong các chuyên gia thông cảm nhiều cho.

Căn phòng thực sự nóng nực, nhiệt độ phòng khoảng trên 35 độ, cộng thêm không có điều hòa, ngồi một lúc đã thấy không chịu nổi. Giang Trường Minh nói hay là ra ngoài đi dạo, còn có thể thoáng gió. Trạm trưởng La lấy cớ đơn vị còn phải sắp xếp công việc, xin cáo từ trước. Năm người rời khách sạn, dạo quanh phố Sa Huyện, mặt trời hung bạo khiến cư dân không dám ra đường, trên phố vắng ngắt. Mặc dù mấy năm không tới, thay đổi của huyện thành Sa Huyện không lớn lắm, so với Ngũ Phật thì rõ ràng là chậm nửa nhịp. Đường phố ổ gà lồi lõm, như thể nhiều năm không sửa chữa. Cây cối hai bên đều rũ đầu, ủ rũ, trên phố tỏa đầy hơi nóng, hun cho người ta toát mồ hôi lưng. Đi dạo, Thượng Lập Mẫn đột nhiên cười phá lên. Thượng Lập Mẫn không những trông giống đàn ông, giọng nói cũng rất nam tính, khiến hai người vừa vặn đi qua nhìn chằm chằm cô, còn cá cược đoán xem rốt cuộc cô là nam hay nữ. Giang Trường Minh nhìn theo hướng Thượng Lập Mẫn chỉ, khiến chính mình cũng cười phá lên. Hóa ra là khẩu hiệu trên tường rào một công trường xây dựng, có lẽ chưa kịp tháo dỡ bức tường cũ nên hai khẩu hiệu mới cũ nối liền vào nhau. Khẩu hiệu cũ là "Cặp vợ chồng mới cưới hãy ghi nhớ kế hoạch hóa gia đình", khẩu hiệu mới là "An toàn vì bạn và tôi, xin hãy đội mũ bảo hiểm". Đi dạo một vòng, lại phát hiện ra có rất nhiều khẩu hiệu buồn cười, trong đó có một cái là "Sinh ít con trồng nhiều cây, sinh ít con nuôi nhiều lợn", khẩu hiệu trên tường trường học lại càng thú vị, "Thắt nút nghèo đói, đeo vòng làm giàu." Thượng Lập Mẫn nói thẳng đây là một nét đặc sắc của Sa Huyện.

Tiệc rượu buổi tối vô cùng náo nhiệt, Huyện trưởng Sa Huyện Bạch Tuấn Kiệt không có mặt, nói là vẫn còn ở hồ chứa nước Sa mạc. Mấy phó huyện trưởng dẫn theo lãnh đạo các ban ngành mình phụ trách, bày binh bố trận, chia nhau vây quanh các tổ chuyên gia, có ý chí không đánh gục không thôi. Giang Trường Minh biết người Sa Huyện thích uống rượu, nhưng không ngờ lại đón gió cho họ bằng cách này. Trời nóng thế này, mấy chén bạch tửu rót vào bụng, trong người như sinh ra than hồng, Giang Trường Minh vốn dĩ không quen trường hợp này, chỉ là vì nể mặt mới phải xã giao. May mà người tiếp họ là phó huyện trưởng xếp cuối của Sa Huyện, mới đến vị trí này được 3 tháng, nói năng uống rượu còn hơi rụt rè, so ra thì tình hình vẫn còn dễ đối phó. Hai bàn của khối Lâm nghiệp và Tài chính thì như đánh lộn, các đồng chí nữ đều vung tay áo, tiếng hô quyền vang dội, khiến đêm Sa Huyện sôi sục.

Uống đến giữa chừng, đột nhiên xảy ra chuyện không ngờ. Khoảng hơn 10 giờ đêm, Giang Trường Minh đang định rút lui, liền thấy hai người thuộc Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật tỉnh mặt mũi uy nghiêm đi vào, đi vòng qua mấy bàn, đi thẳng vào một phòng bao. Không ai ngờ được, Huyện trưởng Sa Huyện Bạch Tuấn Kiệt lại ở trong đó, hắn lừa tất cả mọi người, ai cũng tưởng lúc này hắn vẫn còn ở hồ chứa nước Sa mạc. Người uống rượu cùng hắn, lại chính là Mạnh Tiểu Chu! Bạch Tuấn Kiệt bị áp giải đi tại chỗ, người uống rượu nhìn nhau ngơ ngác, gần như trong tích tắc, tất cả như chim muông tan đàn xẻ nghé.

Ánh mắt Giang Trường Minh và Mạnh Tiểu Chu chạm nhau từ xa, rồi lập tức tách ra.

Tin tức Huyện trưởng Sa Huyện Bạch Tuấn Kiệt bị quy định hai (song quy) lan truyền khắp huyện, tin đồn xôn xao, nói đủ thứ. Có người nói hắn dính líu đến vụ án Long Cửu Miêu, cùng Long Cửu Miêu cấu kết chuyển dời hơn ba triệu tiền vốn đặc dụng trị sa. Có người nói hắn bán rẻ diện tích đất canh tác lớn dưới dạng đất sa mạc cho Mã Minh lập nông trại, từ đó mưu lợi riêng. Cũng có người nói hắn ngã ngựa vì công trình mở rộng giai đoạn hai hồ chứa nước Sa mạc, tên thầu khoán đó đã bị bắt, khai ra Bạch Tuấn Kiệt.

Sa Huyện nhất thời đại loạn, một đám người chính quyền lún sâu vào tin đồn, làm gì còn tâm trí triển khai công việc bình thường. Giang Trường Minh sốt ruột chờ ở khách sạn, mong sóng gió mau qua đi. Nhưng không ngờ tới, ngày thứ ba sau đó, Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật tỉnh đột nhiên tới người, đưa anh đi.