LÀM THẾ NÀO ĐỂ
TRỞ THÀNH ÔNG
CHỦ HOẶC CHÍ ÍT
LÀ NHÂN VIÊN
GIÀU CÓ THÔNG
MINH NHẤT TRONG
PHÒNG
T ôi là kẻ ngốc nhất trong lớp sau đại học, đó là một phần lý do tôi bị bật ra. Ngu ngốc cộng với non nớt và thái độ sẵn sàng khoe khoang là một sự kết hợp tệ hại. Tôi ngỡ mình là một cao bồi. Tôi đi thi cuối kỳ mà không thèm lên lớp buổi nào, lại còn bù khú suốt đêm hôm trước mà không chợp mắt. Có những học kỳ tôi thi trượt tất cả các môn. Tôi làm mọi cách để
chọc giận càng nhiều người càng tốt trong khoảng thời gian ngắn nhất có thể và cuối cùng tôi bị đuổi học. À, tôi được “đề nghị” thôi học. Tôi không biện hộ gì. Tôi đã không tận dụng được hoàn cảnh thuận lợi mình có được. Họ trả cho tôi một khoản thu nhập chính thức và tôi đã dùng nó để làm bất cứ việc gì mình thích.
Sau này, khi tôi gia nhập vào thế giới tập đoàn, tôi cũng là kẻ ngốc nhất ở đó. Có lẽ vì tôi đã không học được gì ở chương trình sau đại học. Tôi kiếm được chỗ làm vì nhiều lý do chẳng liên quan gì đến năng lực, vì thế họ chẳng biết phải làm thế nào với tôi. Tôi quá ấn tượng với tất cả những người tất bật qua lại, biết họ đang làm gì, và biết cách tồn tại trong một thành phố rộng lớn. Tôi tự nhủ,
“đây là những con người thực sự, còn mình chỉ là đồ rởm.” Đến ngày thứ hai, họ đưa cho tôi một chiếc máy tính kết nối Internet và bảo: “Cậu biết về mấy thứ Internet này nọ. Hãy đưa cái này lên Internet. Nhưng cẩn thận đấy, chúng tôi giữ mấy cái máy chủ
email trên đó.” Tôi phá cái máy tan tành đến nỗi nó phải được gửi về nơi sản xuất (Silicon Graphics) và không bao giờ quay trở lại.
Tôi mặc một chiếc áo chẳng vừa với mình. Tôi nào có đóng bộ tử
tế bao giờ. Ngoài trời nắng đẹp. Tôi đi ra ngoài để gọi điện thoại từ
bốt trả tiền. Gọi một cú như thế ở nơi làm việc của tôi thì vô lý quá. Tôi gọi điện cho người yêu ở Pittsburg và bảo rằng tôi sắp bị
đuổi việc. Cô ấy khá mừng về chuyện đó. Cô ấy muốn tôi quay về.
Thật bất hạnh, đó mới là cơn ác mộng tệ hại nhất của tôi.
Năm ngoái, Jolie Hunt ở Reuters mời tôi tới dự một bữa tối. Chắc chắn là tôi kém 100 điểm IQ so với bất cứ ai ở đó. Tina Brown ngồi ngay cạnh tôi. Shawkut Azziz, nguyên thủ tướng Pakistan ngồi đối diện. Padma Lakshmi ngồi cạnh ông. Tôi thậm chí còn chẳng hiểu sao mình lại được mời. Tôi đoán hẳn tôi đã giúp Jolie việc gì đấy mà tôi còn không nhớ ra. Còn biết bao người như thế ở bữa tiệc. Ai cũng có gì đó để nói. Một trong các tác giả yêu thích của tôi, Ken Auletta, đang chất vấn vị nguyên thủ tướng chuyện Pakistan biết bao nhiêu thông tin về nơi trú ẩn của Osama Bin Laden. Tôi sợ chết khiếp nếu có ai đó nhìn tôi và bảo: “Nào, thế
anh nghĩ chuyện này ra sao? Anh có gì để nói về bản thân mình?”
Nhưng sau hơn 40 năm ở vị trí người ít thông minh nhất trong hầu hết tình huống từng rơi vào, cuối cùng tôi cũng khám phá ra cách trở thành người thông minh nhất hành tinh.
Bí quyết: luôn luôn tự cho rằng bạn là người ít thông minh nhất trong phòng. Luôn luôn. Hãy làm vậy trong mọi căn phòng, mọi bữa tối, mọi tình huống.
Vài điều sẽ xảy ra:
A) BẠN SẼ LẮNG NGHE VÀ HỌC HỎI TỪ MỌI NGƯỜI XUNG
QUANH
Ai cũng thông minh hơn bạn. Nghĩa là bạn có rất nhiều điều để
học hỏi từ họ. Sergey Brin có một mẹo này khi phỏng vấn nhân sự
cho Google. Trong vài giây anh có thể biết ngay liệu có tuyển ai đó hay không. Dù chắc là không tuyển được rồi, anh biết sẽ vẫn phải chịu đựng 20 phút nữa với họ. Nên anh quyết chí phải học hỏi được ít nhất một điều gì đó từ họ để không uổng phí thời gian. Tôi
cũng làm vậy với mỗi người tôi từng gặp. Vì tôi tình cờ biết một bí mật về họ: họ thông minh hơn tôi.
Nói vậy không phải khiêm tốn giả tạo. Tôi học hành ở trường khá lẹt đẹt (có thể đó là lý do tại sao tôi viết nhiều bài về chuyện trường học thật tệ đến thế). Và tôi cũng chưa làm ra nổi cả tỷ đô la bất kể những cơ hội đã có. Tôi gây ra nhiều lỗi lầm xuẩn ngốc mà khó khăn lắm tôi mới tự tha thứ được. Đáng lẽ có thể cứu mạng thì tôi chỉ gây phí phạm. Tôi vốn giỏi phí phạm mà.
Một ưu thế luôn phát huy tác dụng, đó là tôi TRÔNG thông minh.
Tóc xoăn, đeo kính. Tôi là người Do Thái và mọi người công thức hóa luôn mọi điều kể trên. À, tôi còn giỏi đánh cờ nữa chứ. Mọi người cũng đánh đồng luôn với trí thông minh, nhưng đâu phải thế.
B) KHI BẠN ĐÃ NGHE XONG, HÃY LẮNG NGHE CẢ SỰ IM LẶNG
Hãy tin tôi, người ta chẳng bao giờ ngừng nói. Một khi bạn đã học được ít nhiều từ ai đó và họ không nói nữa, hãy bỏ qua lượt nói của bạn và để họ nói tiếp. Họ sẽ làm thế. Không phải vì ngạo mạn.
Mà bởi họ vẫn còn điều để dạy bạn. Vậy nên hãy lắng nghe tiếp!
C) GIỜ THÌ HỌ ĐÃ NÓI XONG, HÃY HỎI THÊM ÍT NHẤT MỘT CÂU
NỮA
Họ sẽ lặp lại bước A và B lần nữa. Bạn sẽ lại học hỏi thêm. Khi viết xuống điều này, như thể tôi đang giễu cợt những người tôi từng lắng nghe. Nhưng quả thực không sai, lần nào tôi cũng học hỏi được thêm nhiều điều.
D) TRÍ THÔNG MINH HÒA TRỘN THEO CẤP SỐ MŨ. ĐÓ LÀ “HIỆU
ỨNG MẠNG LƯỚI”
Trong một hệ thống (như Internet) với hiệu ứng mạng lưới, càng nhiều người sử dụng, giá trị của toàn bộ mạng lưới sẽ tăng theo cấp số mũ. Đó chính là lý do tại sao giá trị và lợi nhuận của những công ty như Facebook lại tăng nhanh đến thế so với các công ty thế hệ trước. Và tại sao toàn bộ Internet lại bùng nổ theo hướng đi lên như thế. Nhưng trong trường hợp của trí thông minh, “hệ
thống” là các tế bào thần kinh trong não bạn. Học nhiều điều mới và các tế bào thần kinh mới thức dậy, bắt đầu tiếp hợp với nhau, thúc đẩy cả “giá trị” (trí thông minh) và “mạng lưới” (não bạn) tăng theo cấp số mũ.
Hãy thử điều này: làm người kém thông minh nhất trong mọi cuộc gặp mặt và tụ họp. Bạn là một gián điệp, thu thập mọi thông tin tình báo có thể. Khác với mọi người ở cuộc gặp mặt, bạn đảm bảo sẽ học được điều gì đó (vì gần như mọi điều họ nói đều là những thứ bạn chưa biết). Do hiệu ứng hòa trộn, đến lúc nào đó, bạn sẽ trở thành người thông minh nhất.
E) KHIÊM NHƯỜNG
Bất kể thế nào, giả sử bạn thông minh, bạn có thể rèn luyện và nuôi dưỡng đức khiêm nhường lành mạnh, điều này không tệ bao giờ.
Nhưng, chắc bạn sẽ hỏi: chẳng lẽ không nên toát ra sự tự tin và thể hiện trí thông minh để gây ấn tượng với mọi người?
Không! Người ta sẽ quên bạn. Không phải tất cả, nhưng đa phần là thế. Bởi đó là việc ai cũng làm. Họ sẽ chuyển sang những điều
khác. Họ sẽ không nhớ những gì bạn nói, họ sẽ chỉ nhớ bạn khiến họ cảm thấy như thế nào, nếu bạn chủ tâm nuôi dưỡng thái độ
khiêm tốn và học hỏi từ những người bạn gặp, họ sẽ nhớ bạn. Và, chẳng bao lâu, bạn sẽ trở thành người thông minh nhất hành tinh. Đến khi người ngoài trái đất đáp xuống và bảo: “tụi này sẽ
nói chuyện với lãnh đạo của các người,” ai nấy xung quanh sẽ đều ngạc nhiên khi thấy người ngoài trái đất đi thẳng đến chỗ bạn.
