NHỮNG CÂU HỎI

THƯỜNG XUYÊN VÀ

QUAN TRỌNG CỦA

NHÂN VIÊN GIÀU

CÓ

NHÂN VIÊN GIÀU CÓ ỨNG XỬ RA SAO VỚI VỊ SẾP TỒI TỆ TRONG

LÚC QUÁ ĐỘ?

S ếp tôi muốn công khai khiến tôi bẽ mặt. Ông ta đến phòng làm việc của tôi cùng một đám đồng nghiệp. Tôi đang bận chơi cờ vua trên mạng nhưng trông ông ta rất nghiêm trọng nên tôi tắt cửa sổ đó đi và đứng lên.

“Cậu đã gửi phiên bản sản phẩm mới nhất cho khách hàng tối qua chưa?” Ông ta hỏi. Khách hàng là P zer. Sản phẩm là phần mềm tự động chuyển ngữ các hướng dẫn thao tác kỹ thuật của P zer từ

tiếng Anh sang năm ngôn ngữ khác. Tôi là người viết mã cho chương trình.

“Rồi ạ,” tôi đáp, “như anh đã bảo, nếu không chúng ta sẽ giao hàng chậm mất.”

“Khách hàng gọi điện đấy,” ông ta đáp, “họ đã tìm thấy một lỗi.”

Các đồng nghiệp của tôi gật đầu lia lịa. Một người trong nhóm đó chắc đã bị khách hàng gọi điện và trút toàn bộ bực dọc, nên cô đã than phiền với sếp tôi.

“Vâng,” tôi đáp.

“Ra là cậu xuất sản phẩm lỗi cho khách hàng đấy.”

“Chà, tôi đoán vậy,” tôi lại đáp.

“Để tôi nói thẳng ra nhé. Ý cậu là cậu phát hành chương trình này mà không hề kiểm tra lại ba lượt mọi khả năng?” Ông ta lại hỏi.

“Tôi mới kiểm tra hai lượt, chứ chưa kiểm tra ba lượt,” tôi đáp.

“Cậu đùa chắc? Đây là chuyện rất nghiêm trọng. Cậu KHÔNG BAO

GIỜ ĐƯỢC PHÉP PHÁT HÀNH MỘT SẢN PHẨM MÀ CHƯA KIỂM

TRA BA LƯỢT.” Mặt ông ta đỏ gay. Ai cũng nhìn chằm chằm vào tôi.

“Vâng,” tôi đáp.

“Vâng gì?” Ông ta hỏi.

“Vâng,” tôi đáp. “TÔI NGHỈ VIỆC.”

Thật tuyệt vì chỉ 10 phút trước tôi vừa nhận được cuộc gọi của Rob Martin ở HBO, đề nghị tôi một công việc với mức lương cao hơn gần 50% (từ 28 nghìn đô la lên 40 nghìn đô la) cộng với 2

nghìn đô la phí chuyển việc.

“Chà,” sếp tôi (giờ là Chris thôi, vì ông ta không còn là sếp tôi nữa), “cậu không phải nghỉ việc. Chỉ là một lỗi sai thôi mà.”

“Không, tôi không thích người ta thét vào mặt tôi. Ông cũng không nên làm thế với ai cả. Tôi xin nghỉ.”

Chris nhìn tôi một khắc. Tôi nghĩ tất cả đồng nghiệp của tôi đều há hốc miệng theo kiểu Monica Lewinsky khi toàn bộ thế gian có thể bùng nổ bất cứ lúc nào.

“Thôi nào,” Chris nói. “Tôi chỉ băn khoăn về phía khách hàng thôi.

Nhưng tôi còn bận tâm hơn đến chuyện liệu cậu có hài lòng ở chỗ

làm việc không. Không có gì nghiêm trọng đâu.”

“Được thôi,” tôi đáp, “tôi không thích bị mắng mỏ. Nên khi người ta mắng mỏ tôi, tôi nghỉ. Ông cũng rõ việc không thể nào kiểm ra mọi lỗi được. Ông nên đối xử tử tế hơn với người khác. Còn giờ,”

tôi nhún vai làm bộ, “tôi báo trước hai tuần đây.”

Tôi không hề nói với ông ta là tôi đã nhận được đề nghị làm việc mới. Vài tháng sau, ông ta gọi điện hỏi về mã lập trình của tôi, tôi đáp đã quên sạch rồi và không thể giúp gì cho ông ta được. Chừng sáu năm sau, khi tôi đang điều hành một quỹ đầu tư mạo hiểm,

ông ta lại gọi điện và bảo có một vụ làm ăn muốn hợp tác với tôi.

Tôi gọi điện lại cho ông ta và để lại lời nhắn: “Vô cùng hào hứng nghe về việc làm ăn của anh. Gửi lại cho tôi một kế hoạch kinh doanh chi tiết với các miêu tả, tiểu sử, các kịch bản cho mười năm tới, và mã số để truy cập bản chạy thử trên mạng. Anh biết đấy, mọi thủ tục thông thường.” Ông ta làm thế thật và đã đổ vào đó rất nhiều tâm sức. Tôi không hề gọi điện lại. Ông ta để lại tin nhắn liên tục hai tháng sau đó. Ông ta gọi cho thư ký của tôi và nói sẽ

chờ trên điện thoại cho đến khi nào tôi nhấc máy, nhưng tôi không hề đáp lại. Hồi đó tôi thật nông nổi.

Sếp nào cũng tệ. Tôi có một vài sếp thật sự tử tế (xin chào Tom!) nhưng phần lớn các sếp rất tệ. Thật may, trước khi bạn bỏ việc, có một số cách hay để ứng xử và dạy dỗ họ.

Hãy nhớ SẾP TỆ LÀ CHÓ DỮ và cần đối xử với họ theo cách đó.

Sau đây là những lời khuyên quan trọng để ứng xử với chó dữ

tình cờ lại là sếp của bạn.

A) KHÔNG BAO GIỜ BỢ ĐỠ

Những chú chó dữ biết có thể tiếp tục nới rộng các giới hạn cho đến khi nào bạn nắm dây dắt. Không bao giờ ghé qua phòng làm việc của ông ta chỉ để tán chuyện. Không bao giờ phỉnh phờ nịnh bợ. Đây chính là nguyên tắc “Ứng xử ra sao với những người tệ

hại.” Nếu sếp của bạn là một kẻ tệ hại, bạn sẽ muốn dính líu càng ít càng tốt. Chỉ có công việc. Không bao giờ đùa bỡn. Không có cuộc đối thoại nhiều ý nghĩa khi ông ta sẽ bóp méo sau đó. Không phải sếp nào cũng vậy. Chỉ sếp tồi tệ thôi.

B) KHÔNG BAO GIỜ NÓI XẤU SAU LƯNG

Vì cuối cùng chuyện cũng sẽ đến tai sếp bạn. Khi bạn không nói xấu sau lưng sếp, thì những nghi hoặc tự nhiên của ông ta về bạn cũng giảm bớt, và ông ta sẽ đối xử với bạn tử tế hơn. Nói xấu sau lưng chính là một cách thụ động để dính dáng nhiều hơn đến ông ta, làm vậy là trái với nguyên tắc “A” ở trên.

C) LUÔN NHƯỜNG CÔNG TRẠNG TRONG MỌI VIỆC CHO SẾP

Loài chó thích được cưng chiều. Khi bạn làm việc và nhường mọi công trạng cho sếp, kết quả có thể là: thăng chức cho sếp, dẫn tới thăng chức và tăng lương cho bạn. Chớ bực tức khi ông ta giành công trong việc gì đó bạn làm. Ai cũng thừa biết công trạng thuộc về bạn. Tôi có một vị sếp được đề bạt lên vị trí cao hơn. Ai cũng ghé qua bàn làm việc của tôi để chúc mừng vì họ biết lý do sếp tôi được thăng chức.

D) VIẾT MỘT TỜ GHI NHỚ CHE-CHẮN-BẢN-THÂN MỖI NGÀY,

MIÊU TẢ BẠN ĐỊNH LÀM GÌ VÀ ĐANG HỢP TÁC VỚI AI

Bạn cần phải làm việc này mỗi ngày: bạn làm gì, trò chuyện với ai… để mọi phiền trách sẽ chệch ra khỏi bạn, không gì dính dáng đến bạn. Khi tôi điều hành Reset (thiết kế trang web và phần mềm cho các công ty thuộc danh sách Fortune 500), mỗi giám đốc dự án làm việc với tôi đều phải có một bản tóm tắt che-chắn-bản-thân để gửi cho khách hàng, liệt kê mọi việc họ đã làm vào ngày hôm trước. Mọi chi tiết đều phải được theo dõi.

E) XÂY DỰNG MỐI QUAN HỆ VỚI MẠNG LƯỚI ĐỒNG NGHIỆ VÀ

CÁC LIÊN LẠC KHÁC CỦA SẾP

Suy cho cùng thì sếp cũng sẽ tìm cách gây chuyện với bạn. Nhưng ông ta không thể được yên thân nếu mạng lưới của bạn bao gồm

toàn bộ mạng lưới quan hệ của ông ta. Việc này không hề khó đâu. Nếu sếp của bạn đang làm việc với ai đó, thì không khó khăn gì khi mời người đó một chầu cà phê để bạn có thể “tìm hiểu thêm về công việc của họ, hòng hỗ trợ cho họ tốt hơn.” Chẳng ai lại từ

chối việc đó, và sẽ cảm thấy biết ơn khi bạn bắt đầu giúp đỡ họ.

F) GIÚP ĐỠ CÁC NHÂN VIÊN KHÁC CỦA SẾP

Làm việc này mà không nói ra những cảm giác của bạn với sếp.

Họ sẽ muốn thổ lộ mọi chuyện với bạn. Hãy nhớ đến nguyên tắc B

ở trên. Đừng để họ thổ lộ gì với bạn. Họ gặp vấn đề gì trong công việc đâu phải chuyện của bạn. Điều này quan trọng lắm. Nhưng hãy giúp đỡ họ, để đến lúc mọi người bắt đầu chỉ tay đổ lỗi, bạn sẽ

là người cuối cùng họ bắt bẻ.

G) LÀM QUÁ MỨC YÊU CẦU

Bất kỳ việc gì sếp yêu cầu bạn làm, hãy làm tốt hơn thế. Đây chính là cách để ông ta được thăng chức. Khi bạn sáng tạo hơn và làm quá mức yêu cầu, ông ta nhận được toàn bộ công trạng. Sếp bạn sẽ được thăng chức. Rồi bạn cũng được thăng chức.

H) GIÁ TRỊ THỊ TRƯỜNG CỦA BẠN LÀ BAO NHIÊU?

Chắc hẳn bạn biết câu nói đùa “Lúc nào cũng phải bán?” Đó là một phần sự thật: Lúc nào cũng phải “bán” bản thân! Hãy luôn luôn ứng tuyển vào các công việc mới, vì hai lẽ này. Thị trường việc làm cũng giống như mọi thị trường khác: giá cả được quyết định bởi cung và cầu. Nên bạn sẽ luôn biết được giá trị thị trường của bạn là bao nhiêu. Thông tin là sức mạnh. Lý do thứ hai là việc này sẽ mang lại cho bạn một phương án B tốt đẹp nếu bạn cần phải bỏ việc. Lý tưởng nhất là bạn rời đi trước khi phải bỏ việc. Ví

dụ như làm việc tự do và sản sinh ra nhiều nguồn thu nhập, đến nỗi bạn biết mình có bỏ việc cũng không sao.

G) RỒI, HÃY BỎ VIỆC

Nước Mỹ tập đoàn, dường như ngay từ định nghĩa, đã là một môi trường bóc lột. Họ trả cho bạn ít hơn mức họ kiếm được từ sự

phục vụ của bạn. Nên bạn phải đảm bảo chắc chắn rằng nếu bạn rời đi, họ sẽ không thể lợi dụng bạn được, và nếu họ đối xử tồi tệ

với bạn, bạn đã có sẵn những lựa chọn khác.