Tôi thấy rất nhiều cuốn sách ngoài kia viết về những điều như: “Sử dụng dịch vụ công ty này, ấn nút ở đây, hướng dẫn cách tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO), giỏ mua hàng chỗ này…” Ổn thôi. Những cuốn sách đó rất giá trị.
Trong hôm nay.
Nhưng ngày mai luật chơi sẽ thay đổi. Luật chơi đang thay đổi cứ
6 tháng một lần. Tôi có thể liệt kê hết ví dụ này đến ví dụ khác về
những gì hữu hiệu hôm nay nhưng không giúp gì cho ta vào ngày
mai. Một thứ mãi hỗ trợ được chúng ta, chính là tâm thế nhân viên giàu có. Nó có thể giúp bạn thành công hơn ở chỗ làm, có thể
giúp bạn tạo ra nhiều nguồn thu nhập, có thể biến bạn trở thành một “chủ doanh nghiệp về lối sống” (việc kinh doanh riêng của bạn đủ tốt để tự chi trả hóa đơn) hoặc có thể biến bạn trở thành một chủ doanh nghiệp thành công. Tuy vậy, hầu như ai cũng có công việc. Tạo ra bước nhảy vọt từ làm thuê sang làm chủ là một điều khó khăn. Và thường không cần thiết.
Với tôi, tôi vẫn ở nguyên chỗ làm suốt 18 tháng sau khi khởi nghiệp công ty đầu tiên. Vì sao ư? Vì làm chủ doanh nghiệp không phải là tự gây mạo hiểm cho bản thân, mà cốt ở chỗ loại trừ rủi ro. Tôi không muốn tạo ra một bước nhảy vọt tiềm tàng thảm họa. Giờ đây… việc duy trì tâm thế nhân viên nghèo khó gần như chắc chắn sẽ gây ra thảm họa. Nên tôi luôn kiếm tìm những người tạo dựng được công việc làm thêm thành công mang lại nhiều nguồn thu nhập cho họ. Bạn có thể làm được việc này, bất kể bạn là một người làm thuê, một chủ doanh nghiệp, hay ở đâu đó lưng chừng. Và điều tôi kiếm tìm không phải là những kỹ thuật cụ thể, mặc dù tôi cũng muốn tìm ra điều đó lắm, mà là một bước cao hơn – quy trình hoặc hệ thống phát triển một việc làm thêm.
Đây chính là lúc giới thiệu Mimi và Alex Ikonn. Mimi quay các đoạn video của cô, truyền tải giá trị đích thực đến mọi người, và kiếm hơn một triệu đô la mỗi năm nhờ những video đó. Tôi không biết Mimi bao nhiêu tuổi. Cô trẻ hơn tôi nhiều. Nên Claudia và tôi ngỏ lời với Mimi và Alex xem liệu chúng tôi có thể phỏng vấn họ được chăng, vì họ có vẻ rất hạnh phúc.
Họ kể với chúng tôi họ đã kiếm được hàng triệu đô la nhờ một cách rất đơn giản. Tôi tuyệt đối chắc chắn rằng những kỹ thuật hiệu quả với Mimi và Alex có thể phát huy tác dụng với bất cứ ai.
Trong cuộc trò chuyện, tôi đề nghị họ phác ra từng bước và ghi vội vào tập giấy của người bồi bàn. Đây là những điều tôi ghi chép được:
A) CẢM XÚC
Mimi ám ảnh với sắc đẹp và mái tóc. Cô và Alex cùng xem những video “trước và sau” của những phụ nữ đi nối tóc.
“Trông họ dường như hạnh phúc hơn nhiều sau khi nối tóc,” Alex nhận xét. “Bất cứ lúc nào có những cảm xúc mạnh mẽ về điều gì đó, bạn biết nơi ấy có một cơ hội.” Vậy là Mimi bắt đầu tự quay các video cô bàn luận về tóc, sắc đẹp và các sản phẩm chăm sóc tóc.
“Tôi không bao giờ nghĩ mình sẽ được hơn 1.000 lượt xem,” Mimi nói. “Nhưng tôi thích dựng các video. Và tôi muốn chia sẻ tình yêu của tôi về chủ đề này với càng nhiều người càng tốt.” Giờ đây cô có một phần tư TỶ lượt xem trên các video với 2,7 triệu người đăng ký theo dõi.
B) TRỤC BÁNH VÀ NAN HOA
Mọi người hỏi: “Làm sao tôi có lượng truy cập vào blog của tôi?”
Hay “làm sao tôi kiếm được người mua sách của tôi?” Hay “Làm sao để mọi người theo dõi tôi trên Twitter?” Rất nhiều trong số đó chỉ xoay quanh nỗi cô đơn. Ta ngồi trong nhà, viết các blog và rồi nhấn đăng bài. Ta muốn gia đình ta thích những bài đăng ấy. Ta muốn bạn bè ta thích chúng. Và rồi ta muốn cả thế giới phải yêu chúng. Thật ra tôi đang nói về chính mình. Tôi biết khi nào người
ta thích những thứ tôi làm ra, tôi có cảm thấy như thể mình có một gia đình. Tôi hạnh phúc. Mimi thích sáng tác video nhưng cũng cần lượng truy cập. Do đó họ thực hiện một kỹ thuật gồm hai bước để thu hút lượng truy cập trực tuyến. Chà, là kỹ thuật gồm ba bước. Một lần nữa, chi tiết cụ thể không quá quan trọng.
Tôi đã chứng kiến chúng thay đổi từng năm một trong suốt 20
năm vừa qua. Nhưng ý tưởng thì vẫn y nguyên như thế.
1. YÊU THƯƠNG
Biết nhiều hơn, yêu nhiều hơn, bộc lộ nhiều hơn, chảy máu nhiều hơn, hơn bất cứ ai. Mimi có phải người duy nhất thực hiện video về sắc đẹp và tóc? Không. Nhưng có lẽ cô đã gửi gắm vào đó nhiều đam mê hơn.
2. LAN TỎA YÊU THƯƠNG
Alex sẽ chụp ảnh, đăng bài và đưa các đường dẫn trực tuyến tới những video của cô và phát tán lên Pinterest, Instagram, các blog và trang web khác, tất cả đều dẫn về kênh YouTube của cô. Tôi gọi đây là cách tiếp cận “Trục bánh và Nan hoa”. YouTube là trục bánh, với khoảng chừng một tá nan hoa vươn tới những trang web phổ biến, tất cả đều dẫn ngược về trục bánh. Với bạn, có thể
không phải là YouTube. Đó có thể là trang Facebook, hay một nhóm LinkedIn mà bạn quản lý. Hoặc một blog. Hay Pinterest.
Bất cứ cái gì. Tin tôi đi, tất cả sẽ thay đổi. Nhưng trục bánh và nan hoa thì luôn hiệu quả. Khi tôi xây dựng stockpickr.com, tôi thu hút một triệu người dùng gần như ngay lập tức. Làm cách nào? Vì tôi bắt đầu viết các bài cho hơn mười trang web khác nhau và, thông qua những bài viết ấy, dẫn ngược trở lại stockpickr.com.
Tôi còn làm khách mời đăng bài trên nhiều trang blog nổi tiếng
và cuối cùng, các blogger cũng viết đánh giá về stockpickr. Cách tiếp cận tương tự những gì Mimi và Alex đã làm.
3. TẠO THÊM NHIỀU YÊU THƯƠNG
Bất kể bạn làm gì – dù việc hay hay dở. Không phải video hay bài đăng nào cũng có nhiều lượt xem. Do đó bạn phải làm nhiều hơn nữa.
Khi bạn làm nhiều hơn, vài điều sẽ xảy ra:
A. Thêm nhiều người tìm thấy bạn.
B. Bạn được xếp hạng tìm kiếm cao hơn.
C. Bạn tiến bộ
D. Những người tìm thấy bạn sẽ bắt đầu nhấp vào những video cũ, và giờ chúng sẽ có thêm nhiều lượt xem.
Kỹ thuật “Tạo thêm nhiều yêu thương” luôn phát huy tác dụng.
Michelle Phan đã tạo ra 54 video trên YouTube trước khi đạt lượng truy cập khổng lồ.
Hugh Howey đã có đến mười tiểu thuyết trước khi xuất bản cuốn Wool (tạm dịch: Len) trở thành một cuốn sách bán-cực-chạy.
Clayton Christiansen nộp đơn vào NASA suốt 18 năm liền trước khi họ tuyển anh vào. Hãy tạo thêm nhiều yêu thương.
C) 1.000 NGƯỜI
Hãy chú ý rằng Mimi nói cô nghĩ mình chỉ được 1.000 lượt xem.
Con số 1.000 xảy đến với những người có lượng khán giả KHỔNG
LỒ.
Kevin Kelly đã viết về điều này trong một bài đăng rất hay với nhan đề 1.000 True Fans (tạm dịch: 1.000 người hâm mộ đích thực) trên kk.org. Anh còn trò chuyện về điều đó trên chương trình phát thanh của tôi. Tim Ferriss nói về chuyện làm thế nào anh đảm bảo từng bài đăng sẽ chuyển tải giá trị đến ít nhất 1.000
người. Hẳn nhiên là anh muốn chuyển tải giá trị rộng rãi hơn thế.
Nhưng 1.000 dường như là con số đúng đắn mà những người biết nó có vẻ tập trung vào. Cứ tiếp tục tập trung chuyển tải giá trị đến 1.000 người, rồi họ sẽ kể với 2 người bạn, cứ thế, rồi bạn sẽ thấy bạn có một phần tư tỷ người xem, năm cuốn sách bán-chạy-nhất, phim ảnh làm về bạn, bạn đi vào không gian, dòng mỹ phẩm của riêng bạn, và cứ thế, tùy vào bạn yêu thích cái gì.
D) MUA RẺ, BÁN ĐẮT
Alex và Mimi để ý thấy rằng có nhiều video làm đẹp khác chỉ nói về một thương hiệu nối tóc nào đó cho phụ nữ. Nên họ đi đến chốn tôi yêu thích nhất trên đời – trung tâm thương mại.
❀ ❀ ❀
“Chúng tôi thấy các sản phẩm ở đó đề giá 500 đô la,” Alex kể. “Thế
là chúng tôi lên trang Ali Baba và thấy các sản phẩm tương tự
được bán với giá 100 đô la. Sau đó, chúng tôi tới chỗ các nhà sản xuất và có thể mua trực tiếp với giá 50 đô la. Những sản phẩm y hệt như thế được bán ra với giá 500 đô la.” Họ mượn tiền của mẹ.
Mượn toàn bộ các khoản tiền trong thẻ tín dụng. Và đặt hàng. Rồi theo tôi hình dung (họ không kể tôi nghe điều này), họ cầu nguyện. Nhân tiện, cách làm này hiệu quả với hầu như mọi sản phẩm. Tại sao mọi người lại đến các cửa hàng và mua những sản phẩm tên tuổi với giá 100 đô la trong khi giá thành sản phẩm có
thể chỉ 5 đô la. Đó là một khoảng cách rất lớn. Khoảng cách đó đã được lấp đầy bởi quảng cáo. Mọi người thích những thương hiệu họ nhận biết được và sẵn lòng trả giá cao. Khoảng cách đó có thu lại không? Tôi không chắc. Chúng ta ngập giữa 2.500 thông điệp quảng cáo mỗi ngày. Quảng cáo là ngành công nghiệp trị giá cả
nghìn tỷ. Tiền sinh ra ở đó vì nó mang lại hiệu quả. Nó khiến mọi người mua sắm nhiều hơn bình thường.
Ở những trang như AliExpress, bạn có thể mua những chiếc máy ảnh có thương hiệu đàng hoàng, với giá chừng 100 đô la, rồi bán lại chỉ một giây sau đó trên Ebay với giá 400 đô la. Mà tại sao lại phải mua trước. Cứ bán trước đã, rồi mua đồ, sau đó chuyển trực tiếp đến tay người mua trên Ebay. Đây gọi là “bán hàng không lưu kho” (dropshipping), khối người đã sử dụng cách này để tạo ra việc làm thêm đấy.
E) BÁN MỀM 9
9 Nguyên văn là soft sell, thuật ngữ bán hàng, chỉ việc gợi ý, thuyết phục khéo léo để khách hàng tự cảm thấy hấp dẫn và muốn mua sản phẩm nào đó. Trái ngược với phương pháp này là hard sell. (DG)
Mimi nói về rất nhiều sản phẩm trong các video của mình. Cô bộc lộ tính cách nhiệt tình, tự tin và nói về mọi thứ cô đang mặc, những thói quen của cô, những sản phẩm cô sử dụng. Cô không bao giờ bán hàng gì hết. Nhưng bên dưới video là một đường dẫn: www.luxuhair.com. Đơn hàng mỗi chốc có một cái. Rồi mỗi chốc cả 100 đơn hàng. Họ bán hết cả kho hàng, rồi mua thêm hàng.
Ngay trong năm đầu tiên (2010), họ đã có hơn 1 triệu đô la doanh
thu. Kể từ đó, họ đã kiếm được hơn 1 triệu đô la lợi nhuận mỗi năm.
F) QVC-A
Những người thành công nhất có một mô hình cho thành công của mình. Đó là lý do tại sao tôi lại thích cuốn Zero to One (tạm dịch: Từ Không đến Một) của Peter Thiel đến thế. Hoặc cuốn Bold (tạm dịch: Táo bạo) của Peter Diamandis. Hoặc chương trình truyền hình The Pro t (tạm dịch: Lợi nhuận) của Marcus Lemonis.
Mỗi cuốn sách lại có một mô hình khác biệt, nhưng rất đơn giản nhằm chỉ cách đạt đến thành công hoặc đánh giá xem công ty nào thành công. Mimi và Alex cũng phát triển mô hình riêng của mình, họ gắn chặt với nó, và đã vận dụng mô hình đơn giản này để nhảy bật từ thành công này đến thành công khác. Alex giải thích cho tôi:
Q – Quality (Chất lượng)
Mọi việc họ làm đều là chất lượng. Những máy quay họ sử dụng để làm các video (“Nhưng đừng làm quá, vì đây là YouTube chứ
không phải truyền hình,” Mimi chia sẻ). Bối cảnh họ sử dụng và nó phù hợp ra sao với thông điệp của họ. Rồi cả các sản phẩm.
V – Value (Giá trị)
Mimi không cố gắng bán bất cứ mặt hàng nào trong các video của cô. Cô chỉ giải thích mình làm gì và làm như thế nào. Cô thực hiện khảo sát và tin tưởng vào sản phẩm. Thay vì đòi hỏi, cô trao tặng.
“Khi bạn trao đi cả tỷ đô la giá trị,” Alex nói, “bạn sẽ thu về cả tỷ
đô la hoặc hơn.”
C – Consistency (Nhất quán)
Có lần, tôi đọc một cuốn sách về truyền hình của Grant Tinker, siêu-giám-đốc ngành truyền hình. Ông là chồng của Mary Tyler Moore, điều hành đài NBC một thời gian, rồi điều hành hãng MTM, sản xuất các chương trình như “The Mary Tyler Moore Show”, “Bon Newhart” và hàng chục chương trình truyền hình vô cùng ăn khách khác. Tôi chỉ nhớ một điều trong cuốn sách. Ông nói: “Bất cứ khi nào họ thay đổi thời gian hay ngày chiếu một chương trình, chương trình đó sẽ tiêu. Nếu anh chuyển giờ phát chương trình từ 8 giờ tối thứ Ba sang 8 giờ 30 tối thứ Năm, anh sẽ
mất toàn bộ khán giả.”
Mimi nói: “Nếu bạn định tung ra mỗi tuần một video, hãy đăng đúng một tuần một lần. Hãy đăng bài vào một ngày cố định trong tuần nếu có thể. Đừng làm một tháng một lần. Đừng thất thường hú họa. Khán giả của bạn bắt đầu trông đợi và chờ đón chương trình của bạn và họ biết phải đợi đến lúc nào.”
A – Authenticity (Đáng tin cậy)
Mimi chỉ nói trên video những gì cô tin tưởng. Không đánh bóng nội dung. Không quảng cáo bán hàng. Cô chứa đựng rất nhiều tình cảm và điều đó thể hiện trong các video.
H) BỚT ĐI
Mimi và Alex đã làm việc 80 đến 100 tiếng đồng hồ một tuần. Họ
có tiền trong tài khoản ngân hàng. Họ đã đạt được các mục tiêu
của mình. Họ yêu những việc họ làm, nhưng khi đạt được mục đích cả đời rồi bạn bắt đầu tự hỏi, “chỉ thế thôi sao?”
Họ bị trầm uất.
Các mục tiêu chỉ là hoang đường. Tổ tiên của chúng ta suốt 200
nghìn năm ròng không hề có mục tiêu. Vạch xuất phát mỗi ngày của họ là săn bắt, tìm tòi, ăn, làm tình, ngủ, và thức giấc đón ngày mới. Rồi chúng ta được bảo hãy kiếm tìm “mục tiêu” của mình. Và giờ đây mọi người đều hỏi, “Tôi đã 17 tuổi rồi và thấy mình chưa làm được trò trống gì. Tôi nên làm gì?” Học cách tìm kiếm hạnh phúc với ít thứ hơn trong đời chính là giàu có đích thực. Gần đây, Claudia và tôi đã từ bỏ hầu hết của cải. Rồi chúng tôi bắt đầu hủy gần như mọi cuộc họp đã được bố trí. Đôi lúc việc này rất khó. Tôi đã đồng ý đến một sự kiện rồi lại hủy. Sau cùng, chúng ta là tổng hòa của những trải nghiệm, chứ đâu phải những của cải ta sở
hữu. Kiếm tiền không có gì sai, nhưng đó chỉ là một phần nhỏ của cuộc sống thoải mái, trắc ẩn và tĩnh tại mà thôi.
Mimi và Alex bắt đầu tập trung nhiều hơn vào những thứ khác quan trọng hơn trong đời. “Và anh biết chuyện gì xảy ra không?”
Alex nói. “Càng làm vậy, chúng tôi càng kiếm được nhiều tiền hơn.”
Tôi luôn tò mò làm thế nào mọi người lại kiếm ra tiền thông qua một kênh như YouTube, hay bất cứ kênh nào kiểu vậy. Tôi nghĩ kỹ
thuật của họ có thể dễ dàng sao chép (có lẽ với chút thử-và-sai nhưng việc này xảy ra với mọi nỗ lực nghiêm túc). Tôi e rằng mình không có một gương mặt “ăn” YouTube. Hay Instagram. Và tôi thậm chí còn không chắc rằng mình hợp với chương trình phát thanh nữa. Nhưng tôi yêu những gì tôi làm. Và tôi thích bỏ
thời gian khám phá những sở thích và ý tưởng của người khác. Và đôi khi tôi thích không làm gì cả. Như thế có gì sai kia chứ.