NHỮNG THÓI QUEN
CỦA NHÂN VIÊN
NGHÈO KHÓ
NHÂN VIÊN NGHÈO KHÓ CÓ QUAN ĐIỂM
B ạn có thể có quan điểm gì? Về tình trạng toàn cầu nóng lên? Được thôi, chúc bạn may mắn với việc thay đổi thế
giới? Chiến tranh chứ gì? Cũng chúc bạn may mắn với việc ngăn chặn ngành công nghiệp vận động quốc phòng trị giá 200 tỷ đô la gây ra chiến tranh. Anh ta sẽ đối xử tử tế với tôi hơn!
Được rồi… chúc bạn may mắn lần nữa. Mọi người bảo tôi, “nếu ai cũng nghĩ như anh, cả thế giới này biến thành một đống lộn xộn mất.” Thật ư? Tôi có một từ để đáp lại (một từ đã mở ra lời tuyên bố về sau này của tôi về việc tự bảo vệ bản thân): “Phân bón”.
Vào thập niên 1890, xe ngựa chở người đến chỗ làm đã làm vương vãi đến 4,5 triệu tấn phân bón trên đường phố Manhattan, mỗi năm. Đó là một vấn đề môi trường nghiêm trọng thời bấy giờ.
“Thành phố New York sẽ bị chôn vùi trong phân ngựa vào năm 1950!” Các tít báo đều cảnh báo. Quan điểm của bạn về chuyện này ra sao cũng vậy thôi. Không có người nào đang sống ở New York giải quyết vấn đề này dù có đến hàng nghìn hàng vạn quan điểm, ý kiến này kia. Những người có niềm đam mê cơ khí ở
Detroit đã chế tạo ra xe hơi. Vấn đề được giải quyết. Hãy làm những gì BẠN muốn làm ngay hôm nay. Cách bạn giải quyết các vấn đề của thế giới là hãy giải quyết các vấn đề của bản thân. Và tin tưởng.
NHÂN VIÊN NGHÈO KHÓ NGHĨ PHẢI CÓ ĐIỀU GÌ ĐÓ ĐẶC BIỆT
ĐỂ HỌ THỰC HIỆN
Bạn nhận ra có tới 8,7 triệu giống loài trên hành tinh. Bạn có nghĩ
hàng tỷ tỷ thành viên của tất cả những giống loài ấy hiện hữu trên Trái đất với mục đích đặc biệt gì đó không? Như phải trở
thành nghệ sĩ opera. Hay giải một đề toán cực khó? Có cả 1.000
loài khác nhau (loài, chứ không phải các cá thể đơn lẻ) sống trong cơ thể bạn ngay lúc này. Phần cuối cùng tiến hóa trong cơ thể bạn chính là vỏ não trước trán, cho phép chúng ta thích nghi với các môi trường khác nhau. Không một loài nào khác có phần vỏ não này. Nó cho phép ta di chuyển từ châu Phi nóng cháy đến Alaska lạnh giá và mọi nơi khác. Nhưng đây cũng là bộ phận cơ thể khiến ta nghĩ rằng ta có một mục đích đặc biệt. Một mục đích nhỏ nhắn, độc đáo, riêng tư sẽ giúp ta giành giải thưởng, được ca tụng và khiến ta cảm thấy ổn hơn. Mọi việc không hề diễn ra như vậy.
Nhưng tôi hiểu rằng bạn cảm thấy như thế khi còn trẻ.
Giải pháp là đây, nó hiệu quả và có thể áp dụng ở bất cứ lứa tuổi nào: hãy thạo giỏi ba, bốn, hoặc năm việc. Rồi tìm ra điểm giao cắt. Rồi trở thành người giỏi nhất ở điểm giao cắt đó. Đó là cách bạn thực hiện mục đích đặc biệt của mình. Khi tôi nói là “thạo giỏi”, thì không có nghĩa là 10.000 giờ luyện tập có mục đích. Có thể là 1.000 giờ hoặc thậm chí ít hơn. Nếu bạn đã thạo giỏi năm việc, giờ đây bạn là người duy nhất trên thế giới đổ hàng nghìn giờ luyện tập vào điểm giao cắt đó. Bây giờ, bạn là người giỏi nhất thế giới ở điểm giao cắt ấy.
NHÂN VIÊN NGHÈO KHÓ NÓI RẤT NHIỀU
Bạn thật sự không cần phải nói nhiều như bạn vẫn thường làm.
Một người bình thường nói 10.000 từ mỗi ngày. Có thể giảm xuống một nửa hoặc không nói gì cả. Có lần tôi đã thử không nói gì suốt cả một ngày. Khó lắm. Nhưng cảm giác thật kỳ diệu khi tôi nói trở lại. Tôi trân trọng mọi từ ngữ miệng mình nói ra. Nhưng hãy cố gắng nói ít đi khi bạn vẫn còn trẻ và chẳng biết gì. Như bạn mới 19 tuổi và muốn nói chuyện về tình trạng mối quan hệ của mình. Làm gì có tình trạng nào. Bạn mới 19 tuổi. Đoán thử xem.
Kể cả khi bạn 50 tuổi, bạn cũng không cần phải nói về nó làm gì.
Hãy đối xử tử tế với người khác. Khi đó tình trạng mối quan hệ sẽ
ổn thỏa. Nếu bạn đánh đập người đang sống chung với mình, tình trạng mối quan hệ sẽ không tốt. Có nói chuyện cũng chẳng giải quyết được gì. Điều này là đúng với hầu như mọi thứ. Hãy nghe tôi. Hay, tốt nhất là, chỉ cần lắng nghe.
NHÂN VIÊN NGHÈO KHÓ KHÔNG CÓ SỰ NGHIỆP
Một người trung bình có 14 công việc. Và con số đó chắc hẳn đang tăng lên.
Các công việc mà tôi từng làm: học giả, lập trình viên máy tính,
“thiết kế hàng loạt trang web”, giám đốc điều hành một công ty thiết kế web, một người giao dịch trong ngày, giám đốc quỹ
phòng vệ, phân tích tài chính, nhà đầu tư mạo hiểm, tác giả sách, diễn giả, nhà kinh doanh internet (tạo ra một trang web nổi tiếng), người đàm phán giao dịch, blogger, quản lý kênh phát thanh, và vài nghề nữa mà tốt nhất tôi không nói ra, bởi tôi hoặc sẽ xấu hổ kinh khủng, hoặc có thể rước vào thân những rắc rối pháp lý. Những người trẻ tuổi vẫn nói, “Tôi chẳng biết mình muốn làm gì khi lớn lên.” Hoặc “Tôi muốn trở thành một bác sĩ.”
Cả hai tuyên bố này có 99% khả năng sẽ sai. Mấy tuần trước tôi nhận được một email: “Tôi là một y tá, tôi đang có khoản nợ học tập lên đến 210.000 đô la và giờ tôi thậm chí còn không muốn làm y tá nữa. Tôi nên giải quyết thế nào?” Tôi chẳng rõ. Chắc bạn tiêu rồi.
NHÂN VIÊN NGHÈO KHÓ NGHĨ RẰNG PHẢI CÓ X THÌ MỚI ĐẠT
ĐƯỢC Y
• “TÔI CẦN PHẢI ƯA NHÌN (HOẶC CÓ CÔNG VIỆC TỬ TẾ) THÌ MỚI CÓ BẠN TRAI/ BẠN GÁI ĐƯỢC.”
• “TÔI CẦN PHẢI CÓ MỘT TRIỆU ĐÔ LA TRƯỚC ĐÃ, RỒI MỚI VIẾT
MỘT CUỐN TIỂU THUYẾT VÀ NGHỈ NGƠI ĐƯỢC.”
• “TÔI CẦN PHẢI ĐI DU LỊCH VÒNG QUANH THẾ GIỚI ĐỂ CÓ
TRẢI NGHIỆM VỀ CUỘC SỐNG.”
• “TÔI CẦN PHẢI LÀM THEO NHỮNG GÌ CHA MẸ NÓI.”
• “TÔI CẦN PHẢI ĐẾN PHÒNG TẬP THÌ MỚI KHỎE MẠNH ĐƯỢC.”
Có một thực tế mà nhiều người không hiểu được. Có rất nhiều con đường dẫn đến điều “Y” bí ẩn đó. Chớ làm như thể bạn biết những con đường đó. Một hôm tôi trò chuyện với con gái tôi: “con nhớ
câu trích bố vẫn thường nói với con chứ?”
Con bé đáp: “Vâng, ‘Luôn có một lý do hay và một lý do thực.’”
“Được rồi, bố sẽ nói cho con một câu nữa: ‘Luôn có một cánh cửa sau.’”
“Câu đó có nghĩa gì ạ?” Con bé hỏi. Lúc đó chúng tôi đang đi dạo quanh công viên Quảng trường Washington. Con bé đang ngắm nhìn các sinh viên đại học qua lại với vẻ ganh tỵ. Tôi nghĩ con bé muốn trở thành một trong số họ.
“Con chưa hiểu nghĩa là gì cũng không sao,” tôi đáp. “Ba không giải thích được. Nhưng đừng cho rằng cửa trước là đường duy nhất dẫn vào nơi con mong muốn.”
Ngay bây giờ đây, ca sĩ nhạc rap Snoop Dogg nói anh muốn trở
thành CEO của Twitter. Chuyện đó không thể nào xảy ra. Nhưng anh ta nói rằng điều đó là có thể. Rồi chuyện đó có thể sẽ trở
thành sự thực. Ai mà biết được?
Tôi chắc chắn anh ta đã nói cả ngàn điều nực cười trong cuộc đời mình. Và, bạn biết sao không? 1% những chuyện đó đã xảy ra và tạo nên một cuộc đời tuyệt vời cho anh. Phần lớn chúng ta không hề nói chuyện gì nực cười như thế. Nên đã không có chuyện gì đáng cười và tuyệt vời xảy đến với chúng ta.
NHÂN VIÊN NGHÈO KHÓ NGHĨ: NẾU TA KHÔNG LÀM VIỆC NÀY,
NHỮNG ĐIỀU TỒI TỆ SẼ XẢY RA
• “NẾU KHÔNG HỌC ĐẠI HỌC, MÌNH SẼ KHÔNG KIẾM NỔI MỘT
VIỆC LÀM.”
• “NẾU KHÔNG CÓ MỘT CĂN NHÀ, MÌNH SẼ KHÔNG CÓ GỐC RỄ
GÌ CẢ. MÌNH SẼ TIÊU TỐN VÀO VIỆC THUÊ MƯỚN NHÀ Ở.”
• “NẾU KHÔNG CÓ TIỀN, MÌNH SẼ KHÔNG THỂ MUA NỔI THỨ
GÌ. MỌI NGƯỜI SẼ KHÔNG ƯA MÌNH.”
Xã hội này vô cùng quyền năng. Ta nhận được đến 2.500 thông điệp truyền thông mỗi ngày bảo ta Nên hay Đừng làm gì đó. Tất cả 2.500 thông điệp đó đều sai lầm. Vì sao tôi biết được? Vì người ta sẽ không phải trả tiền để gửi đến bạn những thông điệp đó nếu chúng đúng đắn. Họ biết những thông điệp đó sai lệch nên mới trả tiền để bày ra trước mặt bạn. Nếu tin tưởng vào những thông điệp ấy, bạn sẽ nghĩ mình có thể nhập ngũ và A) chọn tham gia đi chiến đấu hay B) đi bộ đường dài và học lập trình máy tính cùng một lúc. Bạn không thể làm thế được.
Chớ để các thông điệp truyền thông lập trình bộ não bạn.
Cũng đừng để các thông điệp truyền thông dự đoán tương lai. Đó là thứ tương lai giả mạo.
NHÂN VIÊN NGHÈO KHÓ NGHĨ “MÌNH KHÔNG THỂ RỜI BỎ.”
Những người trẻ tuổi nghĩ họ không thể rời bỏ. Đã bao lần tôi dành thêm một năm duy trì một mối quan hệ, hay ở lại một thành phố, một công việc, một trường học, vì tôi quá e ngại chuyện rời bỏ? Sợ rằng tôi có thể gây tổn thương cho ai đó bằng quyết định của mình. Bạn có thể đứng dậy và bỏ đi ngay lập tức
nếu bạn không hạnh phúc, hoặc bạn muốn làm điều gì đó mới mẻ.
NHÂN VIÊN NGHÈO KHÓ NGHĨ RẰNG HỌ PHẢI BẢO VỆ QUAN
ĐIỂM CỦA MÌNH
Trong 60 năm tới, rất nhiều người sẽ không ưa bạn. Thật ra, bạn càng cố giúp đỡ nhiều người, sẽ càng có nhiều người không ưa bạn. Tôi không rõ tại sao nguyên lý này tồn tại nhưng nó có thật.
Bạn cứ giúp 10 người, sẽ có 1 người ghét bạn. Và bạn sẽ muốn tự
vệ, giải thích, cãi lại hay đáp trả. Bạn không thể thay đổi suy nghĩ
của họ. Họ vẫn sẽ ghét bạn dù thế nào chăng nữa. Họ sẽ cố gắng chui vào đầu bạn để bạn thức dậy là nghĩ ngay đến họ. Xóa bỏ họ.
Xóa bỏ những bình luận, thư từ, các mối liên hệ nào dẫn đến họ.
Bạn không thể thay đổi được họ đâu. Bạn có thể thay đổi CHÍNH
BẠN để không bận tâm thêm nữa. Có càng nhiều kẻ ghét bỏ, nghĩa là bạn sẽ có số người thương yêu bạn thầm lặng gấp 10 lần.
Khi bị xúc phạm, đừng tự vệ làm gì.
Hãy nhớ một điều: Bạn là huấn luyện viên của bản thân mình trong tương lai. Bạn là huấn luyện viên duy nhất của bản thân mình trong tương lai. Mọi điều xảy ra trong tương lai chính là kết quả trực tiếp của những gì bạn làm hôm nay. Tôi từng kiếm ra rất nhiều tiền rồi thua lỗ thê thảm và sợ khiếp vía, trầm uất, dối lừa, chạy trốn, tổn thương, khóc lóc và cả tự sát.
Chẳng điều gì trong số đó giúp được tôi của tương lai. Tôi làm như
thế này, khi tôi ở vào khoảnh khắc tệ hại và đen tối nhất. Khi tôi đã có sẵn thuốc ngay trước mặt. Khi lũ nhóc đã say ngủ trong phòng và màn đêm đếm nhịp trong não tôi, khước từ cho tôi ngủ
yên, khước từ cho phép tim tôi thôi đập dồn trong cơn cuồng
loạn, tôi dạo bộ mỗi ngày. Tôi thôi không đương đầu với những người tôi thấy thật tệ khi ở gần. Việc này thật đau đớn với tôi.
Nhưng còn khá hơn là chết hay tự vệ. Tôi dành nhiều thời gian hơn với những người tôi cảm thấy vui khi ở cạnh. Tôi bắt đầu đọc sách mỗi ngày. 40% số người tốt nghiệp đại học chưa từng đọc sách lại. Nếu bạn nằm trong 60% còn lại, bạn đã vượt trước mọi người 1.000 lần rồi đấy.
Tôi bắt đầu viết ra 10 ý tưởng mỗi ngày. Rồi tôi bắt đầu gửi ý tưởng của tôi cho mọi người, không kỳ vọng đáp lại, chỉ mong rằng ý tưởng của tôi sẽ giúp được ai đó. Tôi ép buộc mình phải biết ơn vì mọi thứ mình có. Hai cánh tay. Hai cô con gái. Một người bạn, rồi hai người bạn. Rồi ba. Bạn càng biết ơn nhiều, bạn càng thu hút thêm nhiều thứ để biết ơn. Và nhờ làm vậy, mọi lỗi lầm tôi phạm phải thời trẻ dại đã bắt đầu thay đổi.
