——Câu chuyện của Ngô Tinh Mỹ

Một

Mẹ tin rằng, ở nước Mỹ, bất kỳ giấc mơ nào cũng có thể trở thành sự thật. Con có thể làm bất cứ điều gì con muốn: mở một nhà hàng, hoặc làm việc trong các cơ quan chính phủ, với hy vọng nhận được chế độ hưu trí rất cao. Con có thể mua được một ngôi nhà mà không phải trả dù chỉ một xu tiền mặt. Con có thể phát tài, cũng có thể nổi danh thiên hạ, đằng nào thì cơ hội cũng tràn ngập khắp nơi.

Khi tôi lên chín tuổi, mẹ đã nói với tôi: "Con cũng có thể trở thành thiên hạ. Con sẽ ứng phó mọi chuyện đều cực kỳ xuất sắc.

Dì Linda là cái thá gì? Con gái của dì ấy, chẳng qua chỉ nhiều mưu mẹo hơn một chút mà thôi."

Mẹ gửi gắm mọi tâm nguyện và hy vọng chưa thành hiện thực vào mảnh đất nước Mỹ này. Bà đến Mỹ vào năm 1949. Ở Trung Quốc, bà đã mất hết tất cả: cha mẹ, quê hương, người chồng trước và một cặp con gái sinh đôi. Nhưng đối với tất cả những gì thuộc về quá khứ, bà chưa bao giờ dùng ánh mắt bi thương để nhìn lại. Hiện tại, bà có quá nhiều dự tính để sắp xếp cuộc sống ngày một tốt hơn.

Hai

Còn việc tôi sẽ trở thành thiên tài ở lĩnh vực nào, mẹ không hề vội vàng quyết định ngay lập tức. Thoạt đầu, bà cho rằng tôi hoàn toàn có thể trở thành một Shirley Temple phiên bản Trung Quốc. Chúng tôi không bỏ sót những bộ phim cũ của Shirley Temple trên truyền hình. Những lúc ấy, mẹ lại nâng cánh tay tôi lên rồi vần vũ vẫy về phía màn hình: "Con——nhìn kìa," mẹ dùng tiếng Trung. Và tôi, quả thực cũng nhìn thấy Shirley thể hiện những điệu nhảy uyển chuyển, hoặc cất tiếng hát vang bài ca người thủy thủ, có lúc lại chúm môi thành một chữ "O" tròn vo, thốt lên một câu "Ồ, Chúa tôi của tôi ơi".

Khi Shirley trên màn hình ngấn đầy những giọt nước mắt lấp lánh trong đôi mắt, mẹ lại nói: "Con xem, con sớm đã biết khóc rồi đấy thôi.

Khóc thì cần gì phải có thiên tài chứ!"

Lập tức, mẹ đã có mục tiêu bồi dưỡng. Mẹ dẫn tôi đến một tiệm cắt tóc do lớp đào tạo thẩm mỹ gần nhà mở, giao tôi cho một học viên. Học viên này thậm chí còn cầm kéo không nên hồn, qua một hồi tay nghề vụng về của cô ta, mái tóc của tôi đã biến thành một đống cỏ rối xoăn tít đậm nhạt không đều. Mẹ đau lòng nói:

"Con nhìn xem, trông giống như người da đen gốc Trung."

Giáo viên hướng dẫn của lớp đào tạo thẩm mỹ đành phải tự mình ra tay, cầm lại chiếc kéo để chỉnh sửa mớ tóc ướt sũng trên đầu tôi. "Kiểu tóc Peter Pan dạo này rất thịnh hành đấy." Vị giáo viên hướng dẫn khoe khoang với mẹ.

Mái tóc của tôi đã được cắt ngắn như con trai, phía trước để mái dày phủ kín đến lông mày. Tôi khá thích kiểu tóc lần này, nó khiến tôi tin chắc rằng tương lai của mình vô lượng.

Quả thực lúc mới bắt đầu, tôi cũng phấn khích y như mẹ, có lẽ còn phấn khích hơn nữa. Tôi mơ mộng về những hình tượng thiên tài khác nhau của chính mình, tựa như một vũ công ballet đã tạo dáng xinh đẹp ở một góc sân khấu, chỉ đợi âm nhạc vang lên là nhón gót uyển chuyển múa lượn. Tôi giống như Thánh đồng giáng sinh trong máng cỏ, là Lọ Lem bước xuống từ cỗ xe bí ngô...

Dù sao tôi cảm thấy, chẳng mấy chốc mình sẽ trở nên vô cùng hoàn hảo: cha mẹ sẽ ca ngợi tôi, tôi sẽ không bao giờ bị mắng nữa, tôi sẽ có mọi thứ, không phải hờn dỗi khó chịu vì không có được món đồ mình ao ước.

Thế nhưng xem ra, bản thân hai chữ "thiên tài" có vẻ hơi thiếu kiên nhẫn với tôi: "Con mà không thành tài nữa là ta đi đấy, sẽ không bao giờ ghé thăm con nữa đâu," nó cảnh báo, "Cứ thế này, con sẽ chẳng còn gì cả."

Mỗi tối sau bữa cơm, tôi và mẹ lại ngồi bên chiếc bàn trong bếp. Mỗi ngày mẹ đều cho tôi làm một số bài kiểm tra trí tuệ, những câu hỏi trắc nghiệm này được bà sưu tầm từ các tạp chí như "Tin hay không thì tùy", "Bà nội trợ giỏi", "Reader's Digest"... Trong phòng tắm nhà chúng tôi có một chồng tạp chí cũ như thế, đó là những cuốn mà mẹ xin được từ nhà của những chủ hộ mà bà làm nghề dọn dẹp. Hàng tuần, bà nhận dọn dẹp cho rất nhiều hộ gia đình. Thế nên ở đây có đủ loại tạp chí cũ, bà tìm kiếm trong đó vô số phương pháp bồi dưỡng trí tuệ cho trẻ em thiên tài và quá trình thành tài của chúng.

Ngay đêm bắt đầu bài kiểm tra đó, bà đã kể cho tôi nghe câu chuyện về một thần đồng ba tuổi, có thể đọc làu làu thủ phủ của các bang, thậm chí là tên của phần lớn các quốc gia châu Âu. Một giáo viên khác chứng minh rằng, cậu bé này có thể đánh vần chính xác tên các thành phố nước ngoài mà không hề sai sót.

"Thủ đô của Phần Lan là ở đâu?" Thế là, mẹ tiến hành kiểm tra tôi ngay tại chỗ.

Trời ạ, tôi chỉ biết thủ phủ của bang California! Bởi vì tên con đường mà chúng tôi ở khu phố Tàu chính là Sacramento.

Nairobi!" Tôi thốt ra một từ tiếng nước ngoài kỳ quặc khó hiểu nhất mà mình có thể tưởng tượng ra.

Các câu hỏi kiểm tra ngày càng phức tạp: nhân nhẩm, rút lá bài đầm cơ trong một bộ bài tây, làm động tác trồng cây chuối, dự đoán nhiệt độ của Los Angeles, New York và London.

Lại có một lần, mẹ bảo tôi đọc Kinh Thánh trong ba phút, sau đó thuật lại nội dung tôi vừa đọc. "Bây giờ, Giê-hô-va há lại không có sự giàu có và vinh dự phong phú sao... Mẹ ơi, con chỉ nhớ đúng một câu này."

Sau khi lại nhìn thấy ánh mắt thất vọng của mẹ, sự kích động và khao khát thành tài trong lòng tôi cũng tan biến theo. Tôi bắt đầu căm ghét những bài kiểm tra kiểu này, lần nào cũng bắt đầu trong niềm hy vọng tràn trề và kết thúc bằng sự thất vọng. Trước khi đi ngủ tối hôm đó, tôi đứng trước gương bồn rửa mặt trong phòng tắm, nhìn thấy một gương mặt đưa đám bình thường đến mức không có gì nổi bật — tôi đã khóc. Tôi thét lên, dậm chân, giống như một con tiểu thú đang nổi giận, liều mạng cào cấu gương mặt cô gái xấu xí trong gương.

Sau đó, đột nhiên hình như tôi đã phát hiện ra một bản thân đích thực là thiên tài, cô gái trong gương đang chớp chớp đôi mắt thông minh kiên định nhìn tôi, một ý nghĩ mới nảy sinh từ trong lòng tôi: tôi chính là tôi, tôi không muốn cô ấy tùy ý thay đổi mình. Tôi thề với lòng mình, tôi sẽ mãi mãi giữ lại con người nguyên bản của tôi.

Cho nên sau này, mỗi khi mẹ muốn tôi làm bài kiểm tra nào đó, tôi liền bày ra vẻ mặt ủ rũ, chống khuỷu tay lên bàn, đầu lười biếng tựa vào đó, ra điều mất tập trung. Thực ra, tôi cũng thật sự không thể tập trung nổi. Khi mẹ bắt đầu giờ kiểm tra của bà, tôi liền bắt đầu tập trung lắng nghe tiếng sóng biển ở vùng vịnh sương mù mịt mờ, âm thanh trầm đục ấy rất giống tiếng thở hồng hộc của một con bò cái đang chạy.

Trải qua vài lần như vậy, mẹ đã từ bỏ việc kiểm tra tôi.

Hai ba tháng trôi qua yên bình, trong suốt thời gian đó, không ai nhắc đến hai chữ "thiên tài" nữa. Một hôm, mẹ đang xem tivi, đó là chương trình chuyên đề của Ed Sullivan, một cô bé đang biểu diễn piano độc tấu. Đây là một chiếc tivi rất cũ, âm thanh phát ra lúc to lúc nhỏ, đôi khi thậm chí còn bị ngắt quãng. Mỗi khi nó câm lặng, mẹ lại đứng dậy để điều chỉnh, nhưng khi bà chưa kịp bước đến trước tivi thì tivi lại cất tiếng, thế là giống như cố ý trêu ngươi bà vậy, cứ hễ bà rời khỏi sô-pha là tivi phát ra tiếng, bà vừa ngồi xuống thì Ed lại câm họng. Cuối cùng, mẹ dứt khoát canh chừng bên cạnh tivi, đặt tay lên các phím bấm.

Tiếng đàn trong tivi dường như làm bà mê mẩn, chỉ thấy người biểu diễn vừa mạnh mẽ vừa dịu dàng gõ lên các phím đàn, đột nhiên, một chuỗi âm rải dồn dập đanh thép tuôn xả xuống, tựa như dòng nước vỡ bờ, cuồn cuộn dâng trào, chỉ thấy cổ tay cô bé vừa nâng lên, giai điệu kích động dồn dập ấy lập tức tan biến vào hư vô, những nốt nhạc mang đầy tính thơ ca và sự ấm áp từ đầu ngón tay cô bé lướt bay ra ngoài.

Con——nhìn kìa!" Mẹ tôi nói, vội vã gọi tôi đến trước tivi.

Tôi lập tức lĩnh hội được vì sao mẹ lại bị tiếng đàn mê hoặc sâu sắc đến thế. Hóa ra, người biểu diễn đang cúi đầu chào khán giả kia trông chỉ độ tám, chín tuổi. Hơn nữa cũng là một cô bé người Trung Quốc để tóc kiểu Peter Pan. Cô bé mặc chiếc váy ngắn màu trắng bồng bềnh, giống như một nồng hoa cẩm chướng đang chúm chím nở. Khi cô bé tao nhã hành lễ, vừa có sự hoạt bát của Shirley Temple, lại vừa giữ được nét khiêm nhường điển hình của người Trung Quốc.

Nhà chúng tôi dĩ nhiên không có piano, cũng không có tiền mua piano, cho nên, khi mẹ liên tục mang nữ nghệ sĩ piano nhỏ tuổi này ra làm chủ đề, tôi lại mất đi cảnh giác, huênh hoang nói những lời lớn lối.

Đánh thì đánh được đấy, chỉ là sao cô bé không tự hát theo cơ chứ." Mẹ tôi chê bai cô bé đó với tôi.

Con đòi hỏi cao quá đấy," tôi lỡ lời! "Cô bé đánh khá lắm chứ bộ. Dù không dám nói là giỏi nhất, nhưng ít nhất, con bé đã bỏ ra không ít công sức khổ luyện rồi." Vừa thốt ra khỏi miệng là tôi hối hận ngay.

Quả nhiên, mẹ đã túm được đuôi tôi. "Cho nên đấy," mẹ nói, "vậy mà con, một chút công sức cũng không chịu bỏ ra." Bà hơi giận dỗi kéo dài nét mặt, lại quay về sô-pha ngồi.

Cô bé người Trung Quốc trong tivi lúc ấy cũng ngồi xuống đàn lại một bản "Điệu nhảy của Anitra", do Glinka sáng tác. Sở dĩ tôi ấn tượng sâu sắc như vậy, là bởi vì sau này, tôi đã tốn rất nhiều công sức để học đàn bài đó.

Ba ngày sau, mẹ lên cho tôi một thời khóa biểu học piano và luyện đàn. Hóa ra, bà đã thương lượng ổn thỏa với một giáo viên piano về hưu ở tầng một trong khu chung cư của chúng tôi, mẹ sẽ dọn dẹp nhà cửa miễn phí cho ông ấy để đổi lại việc ông ấy dạy piano miễn phí cho tôi, hơn nữa từ bốn giờ đến sáu giờ mỗi chiều sẽ cung cấp đàn cho tôi luyện tập.

Khi mẹ thông báo kế hoạch của mình cho tôi, da đầu tôi tức khắc tê dại, có cảm giác như bị tống vào lò luyện ngục.

Bây giờ tôi thế này chẳng phải rất tốt sao! Vốn dĩ tôi không phải thần đồng, tôi vĩnh viễn không thể trở thành thiên tài! Tôi không biết chơi piano, học cũng không học nổi. Dù mẹ có cho tôi một triệu đô la, tôi cũng vĩnh viễn không bao giờ lên được tivi!" Tôi khóc lóc la hét, dậm chân thình thịch.

Mẹ giáng ngay cho tôi một bạt tai. "Ai thèm bắt con làm thiên tài chứ," bà nghiêm giọng quở trách tôi, "Chỉ cần con cố gắng hết sức là được. Chẳng phải đều là vì muốn tốt cho con sao! Lẽ nào là mẹ bắt con làm thiên tài chắc? Con thành thiên tài thì mẹ được ích lợi gì! Hừ, mẹ nhọc lòng thế này, rốt cuộc là vì cái gì chứ!"

Không có lương tâm!" Tôi nghe thấy bà hậm hực lầm bầm một câu bằng tiếng Trung, "Giá mà thiên phú của nó lớn bằng cái nết của nó thì hay biết mấy, nó sớm đã nổi danh thiên hạ từ lâu rồi!"

Lão Chung đó, tôi gọi riêng ông ấy là lão Chung, là một ông cụ rất kỳ quái. Trông ông đã già lắm rồi, đỉnh đầu hói nhẵn thín, đeo một cặp kính dày cộp như đít chai, sau những lớp vòng tròn chồng chất, một đôi mắt suốt ngày trông như ngái ngủ. Ông thường thẫn thờ hướng về một dàn nhạc vô hình, chỉ huy thứ âm nhạc không thể nghe thấy. Nhưng tôi nghĩ, chắc chắn ông không hề lụ khụ như tôi tưởng tượng, bởi vì ông vẫn còn có một người mẹ. Hơn nữa, chắc ông vẫn chưa kết hôn.

Bà cụ họ Chung đó, quả thực khiến tôi khổ sở hết chỗ nói. Trên người bà thoang thoảng một mùi kỳ lạ, loại... mùi nước tiểu. Những ngón tay của bà trông có cảm giác giống như những trái đào thối. Có lần tôi sờ thấy một trái đào thối như thế ở phía sau tủ lạnh, khi tôi nhặt nó lên, lớp vỏ ấy liền trơn tuột ra.

Tôi nhanh chóng hiểu ra vì sao lão Chung đành phải về hưu. Hóa ra ông là một người điếc. "Giống như Beethoven vậy," ông rất thích lớn tiếng nói như thế, "Cả hai chúng ta đều chỉ dùng trái tim để lắng nghe!" Ông tự phụ khoe khoang như vậy, nói xong, vẫn say sưa đắm chìm trong việc chỉ huy dàn nhạc không người không tiếng động, khua khoắng đôi tay vô cùng say mê.

Các buổi học của chúng tôi diễn ra như thế này. Ông mở bản nhạc trước, chỉ vào các ký hiệu khác nhau, giải thích ý nghĩa đại diện của chúng cho tôi hiểu: "Đây là khóa Sol! Khóa Fa! Không có dấu thăng và dấu giáng, chính là cung C. Nào, làm theo tôi."

Sau đó ông đánh vài nốt thang âm cung C, một chuỗi hợp âm đơn giản, rồi như bị kích động bởi một niềm khát khao không thể kìm nén, ngón tay ông bấm thêm nhiều hợp âm hơn trên phím đàn, tựa như sự bùng nổ và lan tràn của cảm xúc, ông đánh ra những tiếng rung làm rung động tâm hồn, tiêu tan thể xác, tiếp theo lại hòa thêm âm trầm, toàn bộ bầu không khí mang một khí thế hào hùng, mạnh mẽ tựa sấm sét.

Tôi liền đi theo ông, bắt đầu từ những thang âm và hợp âm đơn giản, tiếp theo đó thì bắt đầu phá phách một chút, toàn là những tiếng động hỗn tạp lộn xộn, âm thanh ấy sống động y như một con mèo đang nhảy nhót liên hồi trên mái thùng rác. Lão Chung lại lớn tiếng khen ngợi: "Giỏi lắm! Rất tốt, nhưng phải học cách nắm bắt tốc độ tấu đàn."

Được ông khen câu này, ngược lại lại khiến tôi phát hiện ra, thị lực của ông cũng không ổn rồi, không theo kịp bản nhạc để đối chiếu xem tôi có bấm đúng nốt nhạc hay không. Ánh mắt của ông chậm hơn tốc độ tôi đánh đàn nửa nhịp. Khi ông dạy tôi đánh các nốt rải (arpeggio), ông đặt mấy đồng xu lên cổ tay tôi để huấn luyện cổ tay giữ thăng bằng. Khi đánh hợp âm thì yêu cầu tay tôi nắm thành một vòng cung rỗng, giống như trong lòng bàn tay đang cầm một quả táo. Sau đó, ông lại làm mẫu cho tôi xem, làm thế nào để mỗi ngón tay đều giống như một tiểu binh độc lập, tuân theo sự chỉ huy của đại não.

Khi ông dạy tôi toàn bộ bộ kỹ năng này, tôi cũng học được cách lười biếng và che giấu sơ hở của mình. Nếu tôi bấm nhầm một phím đàn, tôi tuyệt đối không bao giờ sửa chữa, mà chỉ thản nhiên đánh tiếp. Còn lão Chung thì tự lo chỉ huy cõi âm nhạc không tiếng động của chính ông.

Có lẽ, tôi quả thực chưa từng chịu khó luyện tập đàng hoàng, nếu không, tôi nghĩ rất có khả năng mình đã làm nên chuyện ở lĩnh vực này; có lẽ tôi thực sự sẽ trở thành một thần đồng piano. Với cách học piano thế này của tôi mà cũng nhanh chóng nắm bắt được các yếu lĩnh và kỹ thuật cơ bản. Chỉ là tôi quá bướng bỉnh, vô cùng ngoan cố từ chối việc trở nên khác biệt, thế nên tôi chỉ học được cách đánh những khúc dạo đầu đinh tai nhức óc và những bản thánh ca bất hòa nhất.

Tôi cứ thế tự ý mình học suốt một năm. Một ngày nọ sau buổi lễ nhà thờ, nghe thấy mẹ và dì Linda đang khoe khoang với nhau bằng giọng điệu khoe mẽ của mỗi người.

Ê, những giải thưởng mà Vĩnh Lợi mang về thực sự quá nhiều," dì Linda nói bằng giọng điệu thoạt nghe như phàn nàn nhưng thực chất là khoe khoang, "Bản thân con bé suốt ngày chỉ cắm mặt vào chơi cờ, còn tôi thì bận tối tăm mặt mũi. Mỗi ngày, chỉ riêng việc lau chùi những giải thưởng mà nó mang về thôi cũng đủ khiến tôi bận rộn rồi."

Vĩnh Lợi bằng tuổi tôi. Hai chúng tôi lớn lên cùng nhau từ nhỏ, thân thiết như chị em, chúng tôi cũng cãi nhau, cũng từng tranh giành bút sáp màu và búp bê. Nói cách khác, chúng tôi không mấy thân thiện cho lắm. Tôi cho rằng con bé quá kiêu ngạo. Tiếng tăm của Vĩnh Lợi rất lớn, có danh hiệu "Kỳ thánh nhỏ tuổi nhất khu phố Tàu".

Sau khi dì Linda đắc ý phàn nàn một hồi, thở dài một hơi thật dài, nói với mẹ: "Chị đúng là có phúc, chị không phải chịu cái nỗi bận tâm thế này."

Ai bảo thế cơ chứ," mẹ nhướn cao đôi vai, đáp lại với vẻ bất đắc dĩ đầy kiêu hãnh, "Tôi còn phải bận tâm nhiều hơn chị ấy chứ. Tinh Mỹ nhà chúng tôi, cả đầu óc chỉ toàn là âm nhạc, bảo nó đi rửa cái chậu, có gọi rách cổ họng nó cũng chẳng nghe thấy. Biết làm sao được, nó sinh ra đã có cái vẻ hồn xiêu phách lạc vì âm nhạc thế đấy!"

Chính vào lúc này, trong đầu tôi nảy sinh ý định trả thù để ngăn chặn sự so bì buồn cười này của bà.

Mấy tuần sau, lão Chung và mẹ tôi cố gắng ép tôi lên sân khấu biểu diễn một lần trong buổi liên hoan được tổ chức tại đại sảnh nhà thờ. Lúc đó, cha mẹ đã dành dụm đủ tiền mua cho tôi một cây piano cũ, đó là một chiếc nhãn hiệu Wurlitzer màu đen, đi kèm một chiếc ghế đàn có vết sẹo. Nó cũng là vật trang trí trong phòng khách của chúng tôi.

Trong buổi liên hoan hôm đó, tôi sẽ biểu diễn bản "Đứa trẻ thỉnh cầu" của Schumann. Đây là một khúc nhạc u sầu có kỹ thuật biểu diễn đơn giản, nhưng nghe có vẻ vẫn hơi khó một chút. Tôi phải học thuộc lòng nó, sau đó lặp lại hai lần ở phần điệp khúc để khiến nó nghe có vẻ dài hơn. Thế nhưng lúc đánh, tôi thường xuyên bớt xén công đoạn, nhảy cóc qua mấy ô nhịp. Tôi chưa bao giờ chăm chú lắng nghe những nốt nhạc do chính mình đánh ra, lúc chơi đàn, lúc nào tôi cũng lơ đễnh.

Thứ tôi thích luyện tập nhất, phải kể đến cái cúi chào hành lễ, tôi đã có thể làm nó vô cùng xinh đẹp.

Cha mẹ hứng khởi mời tất cả bạn bè trong hội Ái Hữu đến cổ vũ cho tôi, thậm chí cả Vĩnh Lợi và hai người anh trai của con bé cũng đến. Những người biểu diễn được sắp xếp theo thứ tự độ tuổi, từ nhỏ đến lớn lên sân khấu biểu diễn. Có người ngâm thơ, múa ballet, lại có cả người kéo tiếng kêu như vịt trên cây vĩ cầm dành cho trẻ em. Mỗi tiết mục biểu diễn kết thúc đều nhận được tràng pháo tay nhiệt liệt.

Đến lượt tôi lên sàn, tôi rất phấn khích. Đó hoàn toàn là sự tự tin trẻ con, tôi còn chưa biết thế nào là sợ hãi và căng thẳng. Nhớ lúc đó, trong đầu tôi cứ luẩn quẩn suy nghĩ này: chỉ thế này thôi chứ gì, có thế thôi mà! Tôi liếc về phía khán giả, nhìn thấy gương mặt ngơ ngác của mẹ, bố đang ngáp ngắn ngáp dài, nụ cười như được khắc lên của dì Linda, gương mặt xị ra của Vĩnh Lợi. Tôi mặc một chiếc váy ngắn màu trắng đính những tầng ren tua rua, trên mái tóc kiểu Peter Pan thắt một chiếc nơ bướm màu hồng to bản. Khi tôi ngồi xuống bên cây piano, tôi tưởng tượng Ed Sullivan đang giới thiệu tôi với từng vị khán giả trước màn hình tivi, còn thính giả dưới đài thì kích động dậm chân liên hồi.

Tay tôi chạm vào phím đàn. Thích thật đấy, trông tôi đáng yêu làm sao! Còn về giai điệu do đôi tay mình bấm ra sẽ ra sao, tôi lại chẳng hề lo lắng chút nào. Thế nên, khi tôi bấm nhầm nốt nhạc đầu tiên, bản thân tôi cũng hơi giật mình, tôi cứ nghĩ mình sẽ chơi xuất sắc lắm cơ. Trật rồi, lại là một nốt sai nữa, thế quái nào thế này? Đỉnh đầu tôi bắt đầu bốc hơi lạnh, rồi lan tỏa từ từ. Nhưng tôi không thể dừng lại không đánh nữa chứ. Đôi tay tôi như bị ma ám, cứ tự ý hành động theo ý nó, mặc cho tôi một điều muốn chỉnh đốn chúng lại cho đàng hoàng, giống như điều khiển đoàn tàu quay trở lại đúng đường ray, nhưng đôi tay quyết không nghe lời. Dù sao thì từ đầu đến cuối, chính là một đống âm thanh hỗn tạp chói tai như thế!

Khi tôi cuối cùng đứng dậy khỏi chiếc ghế, tôi phát hiện ra hai chân mình cứ run lẩy bẩy, chắc là vì quá căng thẳng. Xung quanh im phăng phắc, chỉ có lão Chung cười lớn cất tiếng khen hay. Trong đám đông, tôi nhìn thấy gương mặt tái mét của mẹ. Khán giả lác đác vỗ tay vài cái. Trở về chỗ ngồi của mình, toàn bộ khuôn mặt tôi co giật, tôi cố gắng kìm nén để không bật khóc thành tiếng. Lúc này, một cậu bé khẽ nói với mẹ cậu ấy: "Cậu ấy đánh dở tệ!" Mẹ cậu ấy vội khẽ ngăn lại: "Suỵt! Nhưng con bé đã cố gắng hết sức rồi."

Chợt tôi có cảm giác, dường như tất cả mọi người trên thế giới đều đang ngồi ở hàng ghế khán giả. Tôi chỉ cảm thấy hàng triệu ánh mắt đang chằm chằm nhìn vào sau lưng mình, nóng rát. Tôi thậm chí còn cảm nhận được sự ngượng ngùng và mất mặt của cha mẹ — những người đang đứng thẳng người cứng nhắc để xem chương trình.

Thực ra chúng ta có thể chuồn đi vào lúc nghỉ giữa giờ, nhưng vì sự hư vinh và lòng tự tôn, cha mẹ tôi cứ ngồi ì lại cho đến khi chương trình kết thúc hẳn.

Sau buổi biểu diễn, những người nhà họ Hứa, nhà họ Cung và nhà họ St. Clair trong hội Ái Hữu đều đến bên cha mẹ tôi:

Khá đấy chứ, đúng là một đứa trẻ tài giỏi!" Dì Linda chỉ hời hợt qua loa, hiện lên nụ cười giống như được khắc lên.

Tất nhiên rồi. Văn mình vợ người, con mình khói lửa mà." Bố cười khổ nói.

Còn Vĩnh Lợi thì nhìn tôi, nhún vai một cái, thẳng thừng nói: "Cậu kém quá, còn chẳng bằng tớ nữa!" Nếu như tôi không có sự tự mình hiểu lấy, thực sự cảm thấy màn biểu diễn của mình quá tệ, thì tôi chắc chắn sẽ xông lên giật tóc con bé rồi.

Nhưng điều khiến tôi kinh ngạc nhất, chính là mẹ. Khuôn mặt bà lạnh lùng và tối sầm, điều đó có nghĩa là, bà đã chán nản tuyệt vọng rồi.

Tôi cũng cảm thấy chán nản tuyệt vọng. Bây giờ mọi người cứ vây quanh chúng tôi thế này, giống như những kẻ hóng chuyện trong vụ tai nạn xe hơi vậy, một lòng muốn xem cái gã xui xẻo bị đè dưới bánh xe rốt cuộc bị đè thành cái dạng gì rồi! Cho đến khi chúng tôi lên xe buýt đi về nhà, dọc đường mẹ vẫn không nói một lời nào. Tôi thầm nghĩ mẹ chỉ cần bước chân vào nhà là sẽ trút giận một trận tơi bời lên đầu tôi cho mà xem. Thế nhưng khi bố mở cửa nhà, mẹ liền đi thẳng vào phòng ngủ, vẫn không hề có một lời quở trách, một tiếng than phiền nào. Tôi vô cùng thất vọng. Bằng không, tôi đã có thể nhân cơ hội này mà khóc lớn một trận, để trút bỏ bầu không khí uất ức đang nén lại trong lòng.

Tôi cứ ngỡ trận đại bại lần này có thể giúp tôi thoát khỏi cây piano từ đây, tôi không phải luyện đàn nữa nào ngờ hai ngày sau, khi mẹ từ trong bếp bước ra, nhìn thấy tôi đang thong thả xem tivi, liền giục tôi đi luyện đàn:

Bốn giờ rồi." Bà nhắc nhở như mọi khi. Tôi giật mình, cứ như thể bà đang bảo tôi đi trải qua lại sự bám bấu xấu hổ trong buổi liên hoan hôm ấy vậy. Tôi bám chặt lấy lưng ghế.

Tắt tivi đi!" Năm phút sau, bà thò đầu từ trong bếp ra cảnh cáo tôi.

Tôi không thèm hó hé. Nhưng tôi đã hạ quyết tâm, tôi sẽ không bao giờ để bà sai khiến nữa. Tôi không phải nô lệ của bà, đây không phải Trung Quốc. Trước đây tôi cứ mặc cho bà sai khiến, kết quả thì sao? Bà làm thế thật quá ngốc nghếch!

Bà nghẹn ngào bước ra khỏi bếp, đứng ở lối đi cạnh cửa phòng khách. "Bốn giờ rồi!" Bà lặp lại một lần nữa, âm lượng tăng lên mấy độ.

Tôi không bao giờ đàn nữa," tôi bình tĩnh nói, "Tại sao tôi cứ phải đánh piano chứ? Tôi có thiên phú này đâu cơ chứ."

Bà di chuyển đến trước tivi đứng lại, tức giận đến mức ngực phập phồng lên xuống, giống như một chiếc máy bơm nước vậy.

Không." Tôi cảm thấy kiên quyết hơn, cảm thấy cuối cùng mình cũng dám bày tỏ ý nguyện thực sự của bản thân.

Không!" Tôi thét lên.

Mẹ xách hai cánh tay tôi, bốp một tiếng tắt tivi, nhấc bổng tôi lơ lửng đặt trước cây piano, sức lực của bà lớn đến đáng sợ, tôi liều mạng đá chân xuống tấm thảm dưới đất, giãy giụa, nức nở, đau đớn nhìn bà. Ngực bà phập phồng càng dữ dội hơn, nhe răng cười ngốc nghếch như thể mất trí, cứ như tiếng khóc lóc của tôi khiến bà rất vui mừng vậy.

Tôi không thể trở thành người mà mẹ mong muốn," tôi nức nở nói, "Tôi không thể trở thành đứa con gái mà mẹ mong đợi như thế đâu."

Trên đời này trước nay chỉ có hai loại con gái," bà lớn tiếng nói bằng tiếng Trung, "Loại nghe lời và loại không nghe lời. Ở nhà tôi, chỉ cho phép con gái nghe lời bước vào nhà!"

Vậy thì, tôi hy vọng mình không làm con gái của mẹ, mẹ cũng không phải mẹ của tôi!" Tôi khóc, khi những lời này thốt ra từ miệng tôi, tôi chỉ cảm thấy những thứ ghê tởm như cóc nhái, thằn lằn và bọ cạp cũng theo đó trào ra từ lồng ngực mình. Thế này cũng tốt, khiến tôi nhìn thấy được một mặt đáng sợ của chính mình.

Thế nhưng, để thay đổi sự thật đã rồi, thì con không còn kịp nữa đâu!" Mẹ phẫn nộ hét lên.

Tôi cảm nhận được, cơn giận dữ của bà đã leo thang đến cực điểm, tôi muốn nhìn nó bùng nổ. Tôi bất chợt nghĩ đến cặp sinh đôi thất lạc ở Trung Quốc của bà. Về họ, trong những cuộc trò chuyện của chúng tôi, chưa từng bao giờ nhắc đến. Lần này, tôi lại lớn tiếng la lối với bà: "Vậy thì, tôi hy vọng mình chưa từng ra đời, hy vọng tôi đã chết rồi, cũng giống như cặp sinh đôi ở Quế Lâm kia vậy!"

Cứ như thể tôi vừa niệm chú gì đó, ngay lập tức, bà khựng lại, bà buông tay ra, không nói một lời, lững thững bước về phòng mình, giống như một chiếc lá rụng mùa thu, vừa mỏng manh vừa dễ vỡ, chẳng còn một chút sức sống nào.

Ba

Đây không phải là lần duy nhất khiến mẹ thất vọng về tôi. Nhiều năm qua, tôi đã khiến bà thất vọng rất nhiều lần. Vì sự bướng bỉnh của tôi, sự bảo vệ quyền lợi của bản thân, điểm số của tôi không đạt loại A, tôi không làm lớp trưởng, tôi không vào được Đại học Stanford, chuyện bỏ học sau này của tôi...

Trái ngược với mẹ, tôi chưa bao giờ tin rằng mình có thể trở thành bất cứ ai mà tôi muốn. Tôi chỉ có thể là chính mình.

Những năm tháng sau đó, chúng tôi không bao giờ nhắc lại thảm họa trong buổi liên hoan xui xẻo ấy và cuộc kháng cự đáng sợ của tôi trước cây piano sau đó nữa. Tất cả những điều đó, chúng tôi đều không nhắc đến nữa, giống như một vụ án mưu phản đã có kết luận vậy. Do đó, tôi cũng hoài không tìm được chủ đề để hỏi bà, tại sao, bà lại đặt kỳ vọng lớn đến thế đối với tôi.

Hơn nữa, tôi cũng chưa từng hỏi bà điều khiến tôi khó hiểu nhất, tại sao, cuối cùng bà lại từ bỏ hy vọng đó?

Kể từ lần tranh cãi vì chuyện luyện đàn đó, từ đó bà không bao giờ bảo tôi luyện đàn nữa. Không còn những buổi học piano. Nắp đàn đã được khóa lại, đóng chặt mít lại, ôi, tai nạn của tôi, giấc mơ của bà!

Vài năm trước, bà lại làm một chuyện khiến tôi kinh ngạc. Vào sinh nhật ba mươi tuổi của tôi, bà đã tặng cây piano này cho tôi. Nhiều năm qua, tôi chưa từng chạm vào cây đàn piano ấy dù chỉ một lần. Bây giờ, bà lại lấy nó làm quà sinh nhật cho tôi. Tôi nghĩ, đây là biểu hiện của sự tha lỗi, cảm giác tội lỗi đè nặng lên tôi bao năm qua, cuối cùng cũng được giải tỏa.

Ồ, mẹ thật sự tặng nó cho con ư?" Tôi ngượng ngùng nói, "Mẹ và bố nỡ lòng nào?"

Không, đây vốn dĩ là cây piano của con," bà nói không chút úp mở, "Trước nay vẫn luôn là của con. Chỉ có con mới biết chơi đàn."

Ơ, con sợ là mình không biết đánh nữa rồi," tôi nói, "Nhiều năm thế cơ mà!"

Con sẽ nhanh chóng nhớ lại thôi," mẹ nói, vô cùng quả quyết, "Con rất có thiên phú về mặt này, thực ra nếu con chịu khó bỏ chút công sức, lẽ ra con thật sự có thể làm nên chuyện ở lĩnh vực này đấy."

Không, không thể nào."

Con chính là không chịu thử một lần." Mẹ tiếp tục nói, không giận dỗi cũng chẳng nản lòng, giọng điệu ấy, tựa như chỉ đang kể lại một sự thật vĩnh viễn không thể được chứng thực. "Cầm lấy đi!" Bà nói.

Thế nhưng, thoạt đầu tôi vẫn không lập tức khuân cây đàn đi. Nó vẫn nằm yên tĩnh ở phòng khách nhà mẹ, trước khung cửa sổ lồi. Kể từ dạo đó, mỗi lần nhìn thấy nó, luôn mang lại cho tôi một cảm giác kiêu hãnh, tựa như nó là một giải thưởng vinh quang mà tôi từng giành được vậy.

Tuần trước, tôi thuê một thợ lên dây đàn đến căn hộ của bố mẹ tôi, điều đó hoàn toàn xuất phát từ một thứ gửi gắm tình cảm. Vài tháng trước, mẹ đã qua đời. Bố đưa cho tôi một số di vật của bà, mỗi lần tôi sang là lại mang về một ít. Tôi cất đồ trang sức vào trong một chiếc túi gấm đoạn, còn có cả chiếc áo len tự đan của bà: có màu vàng, màu hồng, màu cam — vừa khéo đều là những màu mà tôi ghét nhất. Tôi lần lượt đặt chúng vào trong chiếc rương chống côn trùng. Tôi còn tìm thấy mấy chiếc sườn xám bằng lụa cũ, loại viền bo mép xẻ tà cao ở hai bên. Tôi áp chúng vào má khẽ mơn trớn, trong lòng dâng lên một luồng ấm áp, rồi dùng giấy mềm bói gói chúng lại cẩn thận mang về nhà.

Cây piano được chỉnh âm xong, âm sắc của nó còn tròn trịa trong trẻo hơn cả trong trí nhớ của tôi, đây quả thực là một cây piano thượng hạng.

Trong ghế đàn, cuốn sổ ghi chép luyện tập và các thang âm viết tay của tôi vẫn còn đó. Một cuốn phổ đàn cũ đã tuột bìa, được buộc cẩn thận bằng một dải ruy-băng lụa màu vàng.

Tôi lật cuốn phổ đến bài "Đứa trẻ thỉnh cầu" của Schumann, chính là bài khiến tôi mất mặt trong buổi liên hoan hôm ấy. Trông nó có vẻ khó hơn trong trí nhớ của tôi. Tôi dò dẫm bấm vài ô nhịp trên phím đàn, vô cùng kinh ngạc vì mình lại có thể nhanh chóng nhớ lại phổ nhạc như vậy, ứng phó vô cùng trôi chảy.

Dường như đây là lần đầu tiên, tôi vừa phát hiện ra ở bên phải khúc nhạc này là một khúc nhạc mang tên "Sự toàn mỹ", giai điệu của nó hoạt bát và tươi vui hơn, nhưng phong cách lại rất gần gũi với "Đứa trẻ thỉnh cầu", trong khúc nhạc này, cảnh giới tốt đẹp được thể hiện ra một cách rộng lớn vô bờ bến, tràn ngập sự an ủi và niềm tin, trôi chảy hài hòa, rất dễ đánh quen tay. "Đứa trẻ thỉnh cầu" ngắn hơn nó một chút, nhưng tiết tấu chậm rãi hơn một chút. "Sự toàn mỹ" dài hơn một chút, tiết tấu tươi vui hơn một chút. Sau khi tôi lần lượt chơi hai khúc nhạc này nhiều lần, chợt ngộ ra, hai khúc nhạc này thực ra là hai biến tấu xuất phát từ cùng một chủ đề.

Chú thích của nước Mỹ

Khi người mẹ nhìn thấy trong phòng tân hôn của con gái, đối diện chiếc giường có đặt một chiếc tủ lớn gắn gương liền bèn la lên: "Sao con lại đặt gương đối diện với giường ngủ chứ? Làm thế này sẽ thổi bay đi hỷ khí tân hôn của con đấy, thổi bay sạch sẽ luôn đấy."

Ồ, nó đặt ở đây là hợp lý nhất rồi, đặt ở những nơi khác trông đều không đẹp," con gái nói, tỏ vẻ khá phiền muộn.

Những lời sáo rỗng cũ rích này của mẹ, cô ta nghe đã đủ lắm rồi, chịu đựng đủ lắm rồi!

Người mẹ nhíu mày, từ trong chiếc túi xách mới tinh dùng được hai lần của mình lấy ra một chiếc gương viền vàng, đó là món quà mừng con gái về nhà mới mà tuần trước bà đặc biệt mua từ câu lạc bộ Palace. "May là mẹ vẫn có cái này, để mẹ giúp con thiết kế xem nên treo ở đâu nào." Nói đoạn, bà ướm nó lên vị trí phía trên đầu giường, ngay chính giữa hai chiếc gối: "Treo ở đây này," người mẹ gõ gõ tường nói, "Dùng chiếc gương này để phản chiếu lại chiếc gương kia là hóa giải được, vận may được giữ lại, lại còn cộng thêm một chút đào hoa vận nữa."

Đào hoa vận là gì chứ?" Người mẹ cười ranh mãnh, chỉ chỉ chiếc gương: "Nào, nhìn xem, mẹ nói không đúng ư? Nào, mẹ đã nhìn thấy đứa cháu ngoại bé bỏng của mình từ trong gương rồi đây, mùa xuân năm sau, mẹ có thể bế nó trên tay rồi này."

Con gái cũng thò đầu nhìn vào trong gương, chỉ nhìn thấy gương mặt ngơ ngác của chính mình.