“Mỗi người về một phía của người mình yêu.”

Sáng hôm sau, hai người bạn đồng thời là tình địch cùng nhau ăn sáng. Không một ai đả động đến những gì đã được bàn tán một cách suồng sã và giả tạo vào tối hôm trước. Phần lớn thời gian, Stephen chìm đắm trong nỗi tiếc nuối vì bị buộc phải ở lại thị trấn thêm một ngày nữa.

“Như anh đã biết, tôi không định rời đi cho đến ngày mai để đến St. Launce’s,” anh nói với Knight vào cuối bữa ăn. “Hôm nay anh dự định làm gì?”

“Tôi có một cuộc hẹn ngay trước mười giờ,” Knight đáp với vẻ đắn đo; “và sau thời gian đó, tôi phải ghé thăm hai hoặc ba người.”

“Tối nay tôi sẽ tìm anh,” Stephen nói.

“Ừ, nhớ nhé. Anh có thể đến ăn tối với tôi; nghĩa là, nếu chúng ta gặp được nhau. Có thể tối nay tôi không ngủ lại Luân Đôn; thực ra, lịch trình của tôi vẫn hoàn toàn chưa có gì chắc chắn. Tuy nhiên, việc đầu tiên tôi định làm là chuyển hành lý từ nơi này sang Bede’s Inn. Tạm biệt nhé. Nếu không gặp được anh, tôi sẽ viết thư, anh biết đấy.”

Lúc đó đã là chín giờ kém mười lăm phút. Khi Knight đi rồi, Stephen càng cảm thấy sốt ruột hơn trước hoàn cảnh trớ trêu rằng anh sẽ phải lê lết thêm một ngày đầy mệt mỏi nữa mới có thể lên đường đến mảnh đất nơi mà một thoáng nghĩ ngợi dịụ dàng về anh có lẽ vẫn đang được nuôi dưỡng. Đột nhiên, anh nhận ra rằng cuộc hẹn khiến anh phải nợ lại thị trấn này có thể hoãn lại mà chẳng gây tổn hại gì lớn.

Nghĩ là làm ngay. Nhìn đồng hồ, anh thấy còn bốn mươi phút nữa là đến giờ tàu chạy từ ga Paddington lúc mười giờ, điều đó cho anh dư ra một khoảng mười lăm phút trước khi cần phải khởi hành ra ga.

Viết nhanh vài dòng chú thích — một bức để hoãn cuộc họp kinh doanh, bức khác xin lỗi Knight vì không thể gặp anh ấy vào buổi tối — thanh toán hóa đơn, và để lại số hành lý nặng hơn đi theo tàu hàng, anh nhảy lên một chiếc xe ngựa và phóng thẳng đến ga Great Western.

Không lâu sau, anh đã ổn định chỗ ngồi trên toa tàu hỏa.

Người nhân viên gác gian dừng tiếng còi tàu lại một nhịp để cho một người đàn ông bước vào khoang bên cạnh khoang của Smith, một kẻ mà Stephen chỉ kịp thoáng nhìn thấy khi hắn chạy qua sân ga vào khoảnh khắc cuối cùng.

Smith ngả người ra phía sau ghế ngồi, chết lặng vì hoang mang. Người đàn ông đó trông giống hệt Knight — giống một cách kỳ lạ. Liệu có khi nào đó chính là anh ấy không? Để đến được đây, hắn ta hẳn phải phóng nhanh như bay đến Bede’s Inn, và vừa mới xuống xe là lại phải khởi hành ngay lập tức. Không, không thể nào là anh ấy được; đó vốn không phải cách làm việc của anh ấy.

Trong suốt chặng đầu của hành trình, những suy nghĩ cứ quẩn quanh trong đầu Stephen Smith đến mức bộ não anh như muốn nổ tung. Một vấn đề xoay quanh những dự định sắp tới của anh. Anh về sớm hơn một ngày so với những gì đã viết trong thư gửi cha mẹ, và thỏa thuận giữa anh với họ là họ sẽ đón anh tại Plymouth; một kế hoạch khiến đôi vợ chồng già vui mừng khôn xiết. Đã có một lần trước đó cuộc hẹn tương tự được lên lịch, nhưng rồi anh lại hủy bỏ bằng cách đẩy sớm ngày đến lên. Lần này, anh sẽ đi thẳng đến Castle Boterel; lang thang ở vùng đất quen thuộc đó trong buổi tối và sáng hôm sau để dò la tin tức; rồi quay lại Plymouth để gặp họ theo đúng thỏa thuận — một sự sắp xếp vừa giữ nguyên được dự án ấp ủ của họ, lại vừa giải tỏa được sự sốt ruột của chính anh.

Tại Chippenham, tàu phải dừng lại chờ một chút, đồng thời có một số toa tàu được tháo ra và lắp thêm vào.

Stephen nhìn ra ngoài. Cùng lúc đó, đầu của một người đàn ông khác ló ra từ khung cửa sổ bên cạnh. Ánh mắt hai người chạm nhau.

Knight và Stephen đối mặt với nhau.

“Anh ở đây ư!” người trẻ tuổi lên tiếng.

“Ừ. Xem ra cậu cũng vậy,” Knight nói với giọng lạ lùng.

“Vâng.”

Sự ích kỷ trong tình yêu và sự tàn nhẫn của cơn ghen tuông được thể hiện rõ mồn một vào khoảnh khắc này. Mỗi người trong số hai người đàn ông nhìn người bạn của mình bằng ánh mắt chưa từng có trước đây. Cả hai đều CẢM THẤY BẤT AN trước sự hiện diện của đối phương.

“Tôi tưởng anh nói ngày mai mới đến cơ mà,” Knight nhận xét.

“Tôi có nói thế. Việc đến đây hôm nay là một ý định nảy ra sau. Chuyến đi này chính là cuộc hẹn của anh phải không?”

“Không, không phải. Đây cũng là một ý định phát sinh sau của tôi. Tôi đã để lại một lời nhắn để giải thích điều đó, đồng thời cáo lỗi vì không thể gặp anh vào tối nay như chúng ta đã định.”

“Tôi cũng làm vậy với anh mà.”

“Trông anh có vẻ không được khỏe: sáng nay anh cũng vậy.”

“Tôi bị đau đầu. Hôm nay trông anh còn xanh xao hơn cả hôm qua.”

“Tôi cũng vậy, vẫn đang phải chịu đựng những cơn đau đầu. Tôi nghĩ chúng ta phải đợi ở đây vài phút.”

Họ đi qua đi lại trên sân ga, mỗi người một nỗi bối rối ngày càng đè nặng bởi sự hiện diện kỳ cục của người bạn. Họ đi đến tận cùng lối đi lát đá, rồi khựng lại vì sự đãng trí tuyệt đối. Ánh mắt trống rỗng của Stephen dừng lại trên thao tác của mấy người bốc vác đang chuyển một cỗ xe ngựa có vẻ ngoài tối tăm và kỳ lạ từ phía cuối đoàn tàu để dời sang một nhánh khác nằm giữa toa đó và phần đầu tàu. Sau khi công việc này hoàn tất, hai người bạn lại quay về phía khoang tàu của mình.

“Anh có vào đây không?” Knight hỏi, với giọng không mấy niềm nở.

“Tôi mang theo chảm du lịch, va li và cả ô: bây giờ mà chuyển đi thì khá là phiền phức,” Stephen miễn cưỡng đáp. “Sao anh không sang đây?”

“Tôi cũng có đống hành lý của mình. Thật chẳng đáng để chuyển đi đâu, vì thế nào tôi cũng sẽ gặp lại anh mà.”

“Ồ, vâng.”

Và ai nấy trở về chỗ ngồi nấy. Ngay lúc tàu sắp chuyển bánh, một người đàn ông trên sân ga giơ hai tay lên ra hiệu dừng tàu lại.

Stephen nhìn ra ngoài xem có chuyện gì xảy ra.

Một trong các nhân viên đang lớn tiếng kêu lên với người khác, “Lẽ ra phải móc nối toa tàu đó lại chứ. Các anh không thấy nó dành cho tuyến chính hay sao? Nhanh lên! Trên đời này sao lại có lắm kẻ ngốc thế không biết!”

“Mấy cái vụ dừng tàu chết tiệt này mới phiền phức làm sao!” Knight bực bội thốt lên, thò đầu ra khỏi khoang tàu của mình. “Có chuyện gì thế?”

“Có vẻ như cỗ xe kỳ lạ mà chúng ta vừa thấy đã bị tháo khỏi đoàn tàu của chúng ta do nhầm lẫn,” Stephen nói.

Anh đang quan sát quá trình lắp ráp lại toa tàu đó. Cỗ xe ngựa hoặc toa tàu mà giờ đây anh nhận ra mình từng nhìn thấy ở Paddington trước khi khởi hành, mang một vẻ trang nghiêm và trầm mặc chứ không hề u ám. Nó trông hoàn toàn mới và mang thiết kế hiện đại, dáng vẻ đầy ấn tượng của nó đã thu hút sự chú ý của những người khác chứ không riêng gì anh. Anh nhìn thấy nó dần dần được đẩy về phía trước bởi hai người đàn ông ở mỗi bên: nó tiến đến chậm rãi hơn và có vẻ buồn bã hơn: rồi một cú va chạm nhẹ vang lên, và thế là chúng đã được nối liền với nhau, rồi tiếp tục lăn bánh.

Cả buổi chiều hôm đó, Stephen ngồi ngẫm nghĩ về lý do khiến Knight bất ngờ xuất hiện trở lại. Liệu anh ấy có đi đến tận Castle Boterel không? Nếu vậy, anh ta chỉ có thể mang một mục đích duy nhất trong đầu — đó là đến thăm Elfride. Và đó quả là một ý tưởng kỳ quặc làm sao!

Khi đến Plymouth, Smith ăn nhẹ một chút, rồi đi vòng ra phía sân ga khởi hành đi Camelton, nhà ga mới gần Castle Boterel và Endelstow.

Knight đã có mặt ở đó từ trước.

Stephen bước đến và đứng cạnh anh mà không nói một lời nào. Đúng lúc đó, hai người đàn ông từ dưới gầm những bánh xe của đoàn tàu đang đậu lúi húi bò ra.

“Toa xe này nhẹ hều,” một kẻ cất giọng cục cằn. “Nhẹ tựa hư vô; chẳng có gì bên trong cả.”

“Về kích thước thì chẳng có gì, nhưng ý nghĩa của nó thì lớn lắm đấy,” người kia, một kẻ có tư duy và phong thái sáng sủa hơn, lên tiếng.

Lúc đó Smith mới nhận ra rằng đoàn tàu của họ đã được móc nối thêm cỗ xe có vẻ ngoài bề thế và u tối từng đeo bám họ suốt cả chặng đường từ Luân Đôn đến đây.

“Chắc là anh vẫn đi tiếp chứ?” Knight hỏi, quay sang Stephen sau khi đã lững thững nhìn chăm chú vào cùng một vật thể đó.

“Vâng.”

“Hay là chúng ta cứ đi chung một quãng đường còn lại nhé?”

“Chắc chắn rồi;” và cả hai cùng bước vào một cửa toa.

Buổi chiều đang dần buông xuống. Hóa ra lại đúng vào đêm trước ngày lễ Thánh Valentine — vị giám mục có phúc được những người trẻ tuổi đang yêu tôn kính — và mặt trời chiếu những tia nắng thấp lè tè dưới vành của một đám mây dày và nặng hạt, tô điểm cho những đỉnh đồi của phong cảnh những chiếc vương miện bằng lửa sắc cam. Khi đoàn tàu đổi hướng trên một khúc cua, những tia nắng ấy rọi thẳng qua cửa sổ, đánh thức đôi mắt hãy còn đang lim dim của Knight.

“Chắc là anh sẽ xuống ở St. Launce’s nhỉ?” anh lầm bầm.

“Không,” Stephen đáp, “tôi chưa được mong đợi cho đến ngày mai.” Knight im lặng.

“Còn anh — anh định đến Endelstow à?” người trẻ tuổi hỏi dồn.

“Đã có công hỏi thì tôi chẳng còn cách nào khác ngoài việc thừa nhận là có, Stephen,” Knight chầm chậm tiếp lời, với vẻ kiên quyết hơn hẳn so với suốt cả ngày hôm nay. “Tôi đến Endelstow để xem Elfride Swancourt còn độc thân hay không; và nếu phải phép, tôi sẽ ngỏ lời xin cô ấy làm vợ mình.”

“Tôi cũng vậy,” Stephen Smith nói.

“Tôi nghĩ anh sẽ tốn công vô ích thôi,” Knight dứt khoát đáp lời.

“Đương nhiên là anh nghĩ thế rồi.” Giọng Stephen ngập tràn sự cay đắng. “Lẽ ra anh nên dùng từ HY VỌNG thay vì TƯỞNG LÀ,” anh nói thêm.

“Tôi chẳng đời nào nói thế cả. Tôi chỉ nêu ý kiến của mình thôi. Elfride Swancourt có thể đã từng yêu anh, không có gì phải bàn cãi, nhưng đó là lúc cô ấy còn quá trẻ đến mức chẳng thể nhận thức rõ trái tim mình.”

“Cảm ơn anh,” Stephen đáp gọn lỏn. “Cô ấy hiểu rõ lòng mình cũng như tôi vậy. Chúng ta bằng tuổi nhau mà. Nếu anh không nhúng tay vào——”

“Đừng nói thế — đừng nói thế, Stephen! Sao cậu lại cứ quả quyết là tôi đã nhúng tay vào cơ chứ? Hãy công tâm một chút đi!”

“Ừ thì,” người bạn của anh nói, “cô ấy là của tôi trước khi là của anh — anh biết rõ điều đó mà! Và thật khó khăn khi phát hiện ra rằng anh đã chiếm được cô ấy, và nếu không có anh, mọi chuyện có lẽ đã tốt đẹp với tôi rồi.” Stephen nói với một lồng ngực nghẹn ngào, rồi quay mặt nhìn ra ngoài cửa sổ để giấu đi nỗi xúc động đang hằn rõ trên khuôn mặt.

“Thật nực cười,” Knight nói với giọng ôn hòa hơn, “khi cậu cứ nhìn nhận vấn đề theo khía cạnh đó. Những gì tôi nói là vì tốt cho cậu thôi. Đương nhiên là cậu không muốn đối mặt với sự thật — rằng tình cảm cô ấy dành cho cậu chỉ là cơn say nắng thuở thiếu thời của một cô gái, vốn chẳng bao giờ có gốc rễ.”

“Không đúng như thế!” Stephen phẫn nộ đáp. “Chính anh là kẻ đã hất cẳng tôi ra. Và giờ thì anh lại chuẩn bị chen chân vào giữa chúng tôi lần nữa, tước đoạt cơ hội của tôi một lần nữa! Đó là quyền lợi của tôi, chính xác là thế! Sao anh lại có thể bất nhân đến mức quay lại lần nữa và cố giật cô ấy khỏi tay tôi chứ? Lúc anh chinh phục được cô ấy, tôi đã không hề nhúng tay vào; và tôi nghĩ, anh Knight ạ, anh cũng nên đối xử với tôi như cách tôi đã đối xử với anh chứ!”

“Đừng có gọi tôi là ‘ông Knight’ nghe chưa; giờ thì vị trí của cậu ngoài xã hội cũng chẳng thua kém gì tôi đâu.”

“Mối tình đầu là mối tình sâu đậm nhất; và đó chính là của tôi.”

“Ai nói với cậu điều đó?” Knight kiêu kỳ phán.

“Tôi mới là người có được tình đầu của cô ấy. Và chính vì tôi mà anh và cô ấy mới chia tay. Chuyện đó tôi thừa sức đoán ra.”

“Đúng vậy. Và nếu tôi giải thích cho cậu hiểu bằng cách nào mà điều đó lại dẫn đến việc chúng tôi chia tay, tôi sẽ thuyết phục được cậu thấy rằng cậu hoàn toàn sai lầm khi cứ cố xía vào đời cô ấy — rằng, như tôi đã nói từ đầu, công sức của cậu sẽ đổ xuống sông xuống biển thôi. Tôi không thích giải thích, bởi vì những chi tiết đó rất đau đớn. Nhưng nếu cậu không chịu nghe tôi, cứ đi đi, vì Chúa tôi. Cậu muốn làm gì thì làm, anh bạn trẻ ạ.”

“Anh không có quyền áp đảo tôi như thế. Chỉ vì khi tôi còn là một thằng nhóc, tôi quen nhìn lên anh như một người thầy, và anh đã giúp đỡ tôi một chút, vì điều đó tôi đã biết ơn anh và yêu quý anh, để rồi giờ đây anh tự cao tự đại và bước lên trước mặt tôi. Thật tàn nhẫn — thật bất công — khi anh lại đi làm tổn thương tôi như vậy!”

Knight tỏ ra vô cùng tổn thương trước câu nói này. “Stephen, những lời đó không đúng sự thật và không xứng mặt nam nhi chút nào, chúng không xứng với cậu đâu. Cậu thừa biết là mình đang oan uổng cho tôi. Nếu cậu từng thu nhận được lợi ích từ bất kỳ sự chỉ bảo nào của tôi, tôi chỉ cảm thấy vô cùng vui mừng khi biết điều đó. Cậu biết rõ rằng những điều đó được truyền thụ hoàn toàn vô điều kiện, và chưa một lần nào tôi coi đó là việc khiến cậu mang nợ tôi bất cứ điều gì.”

Bản tính vốn hiền lành của Stephen đã bị chạm đến, và anh cất lên giọng nói đầy bối rối, “Vâng, vâng. Tôi đã bất công trong chuyện đó — tôi thừa nhận.”

“Chắc là tới ga St. Launce’s rồi đây. Cậu có xuống không?”

Thái độ quay trở lại với vấn đề chính của Knight lại kéo Stephen chìm vào vỏ ốc của chính mình. “Không; tôi đã bảo là tôi đi Endelstow cơ mà,” anh quả quyết đáp.

Nét mặt Knight trở nên vô cảm, và anh không nói thêm lời nào nữa. Đoàn tàu tiếp tục lao đi lạch cạch, còn Stephen ngả đầu ra sau góc ghế và nhắm nghiền mắt lại. Sắc vàng của buổi chiều đã chuyển sang màu nâu sẫm, những bóng râm chập choạng dày đặc hơn, và thỉnh thoảng một luồng bụi tung bay lại lướt qua khung cửa sổ — cuốn theo cơn gió lạnh buốt thổi từ hướng đông bắc. Những ngọn đồi ban nấy còn được mạ vàng nay đã trở nên ảm đạm, bắt đầu đánh mất vẻ tròn trịa dưới ánh ban mai để biến thành những đĩa đen sắc nhọn cắt ngang bầu trời, toàn bộ thiên nhiên khoác lên mình tấm áo choàng mà thời điểm sáu giờ tối thường giăng phủ lên cảnh vật vào mùa này trong năm.

Stephen giật mình tỉnh dậy trong sự ngỡ ngàng sau một khoảng lặng kéo dài, và phải mất một lúc lâu anh mới định hình lại được bản thân.

“Chao ôi, thật làm sao, thật quá mức chân thực!” anh thốt lên, đưa tay quẹt ngang qua đôi mắt.

“Cái gì cơ?” Knight hỏi.

“Giấc mơ đó. Tôi thiếp đi mất vài phút, và đã có một giấc mơ — sinh động nhất mà tôi từng nhớ được.”

Anh mệt mỏi nhìn ra màn đêm u ám. Lúc này họ đang tiến gần đến Camelton. Ánh đèn đường đã thấp thoáng hiện qua lớp màn sương buổi chiều — từng ngọn lửa bật sáng cách quãng, nhấp nháy yếu ớt chống lại những đợt gió thốc.

“Cậu mơ thấy gì thế?” Knight ủ rũ hỏi.

“Ồ, chẳng có gì đáng kể đâu. Nó giống như một thứ bóng đè vậy. Trong giấc mơ thì chẳng bao giờ có thật cả.”

“Tôi đoán là thế.”

“Tôi biết chứ. Tuy nhiên, điều tôi mơ thấy rất sống động thế này, vì anh muốn nghe đấy nhé. Đó là một buổi sáng rực rỡ nhất tại nhà thờ East Endelstow, anh và tôi đứng cạnh bồn rửa tội. Tận đằng xa trong khu cung thánh, Lãnh chúa Luxellian đang đứng một mình, lạnh lùng, vô cảm và hoàn toàn khác với vẻ ngoài thường ngày của ông ấy: nhưng tôi biết đó chính là ông ấy. Bên trong hàng rào bàn thờ là một vị linh mục lạ mặt với cuốn sách mở sẵn. Ông ngẩng lên và nói với Lãnh chúa Luxellian, ‘Cô dâu đâu rồi?’ Lãnh chúa Luxellian đáp, ‘Không có cô dâu nào cả.’ Đúng lúc đó, có ai đó bước vào từ cửa, và tôi nhận ra đó chính là Phu nhân Luxellian — người đã qua đời. Ông quay lại nói với bà ấy, ‘Tôi tưởng bà nằm ở căn hầm bên dưới chúng ta rồi chứ; nhưng chắc đó chỉ là một giấc mơ của tôi thôi. Lại đây nào.’ Thế là bà ấy bước tới. Và khi lướt qua giữa chúng tôi, bà ấy lạnh buốt đến mức tôi thốt lên, ‘Sức sống trong tôi đã cạn kiệt rồi!’ và theo kiểu cách trong mơ, tôi bừng tỉnh. Nhưng chúng ta đến Camelton mất rồi.”

Họ đang từ từ tiến vào nhà ga.

“Cậu định làm gì thế?” Knight hỏi. “Cậu thực sự định ghé thăm nhà Swancourt sao?”

“Không đời nào. Tôi sẽ dò la tin tức trước đã. Tối nay tôi sẽ trọ lại quán Luxellian Arms. Chắc là anh sẽ đi thẳng đến Endelstow luôn chứ?”

“Làm sao tôi có thể làm thế vào giờ này trong ngày được. Có lẽ cậu không biết rằng gia đình họ — ít nhất là cha cô ấy — cũng đang bất hòa với tôi chẳng kém gì với cậu đâu.”

“Tôi không biết chuyện đó.”

“Và tôi không thể xông thẳng vào nhà họ với tư cách là một người bạn cũ cũng như cậu vậy. Đương nhiên là tôi có đặc quyền của một người họ hàng xa, dù cho nó có là gì đi nữa.”

Knight kéo cửa sổ xuống và nhìn về phía trước. “Có rất đông người ở nhà ga,” anh nói. “Trông họ có vẻ như đang đổ xô ra để đón chúng ta.”

Khi đoàn tàu dừng lại, hai người bạn đang dần xa cách có thể nhận ra dưới ánh đèn rọi rằng đám đông những kẻ tản mát đang vây quanh cốt lõi là một nhóm đàn ông mặc áo choàng đen. Một chiếc cổng phụ ở hàng rào sân ga đang mở, và bên ngoài là một cỗ xe màu đen tối mà thoạt đầu họ không thể nhận diện được. Sau đó, Knight nhìn thấy phần trên của nó có những hình thù vươn lên bầu trời trông giống như những cây tuyết tùng trong đêm, và nhận ra cỗ xe đó chính là xe tang. Rất ít người túc trực ở các cửa toa để đón hành khách — đa phần đã tụ tập ở đầu phía trên này. Knight và Stephen bước xuống, và chùng lại trong giây lát cùng hướng nhìn về một phía.

Cỗ xe u ám đã đồng hành cùng họ suốt cả ngày từ Luân Đôn giờ đây bắt đầu hé lộ rằng điểm đến của chúng cũng chính là của nó. Nó đã được kéo đỗ lại ngay phía đối diện với chiếc cổng đang mở. Những người đứng xem đều lùi lại, tạo thành một lối đi trống trải từ cổng vào đến cỗ xe, và những người mặc áo choàng bước lên phương tiện đó.

“Tôi đoán họ là những người lao động,” Stephen nói. “Ồ, thật kỳ lạ; nhưng tôi nhận ra ba người trong số họ là người Endelstow. Khá là đáng chú ý đấy.”

Chẳng mấy chốc, họ bắt đầu bước ra, từng cặp một; và dưới những tia đèn, người ta nhìn thấy họ đang khiêng trên vai một cỗ quan tài màu sáng làm bằng gỗ sa-tanh, được đánh bóng sáng loáng và không đóng một chiếc đinh nào. Tám người đàn ông gánh trọng trách trên vai, chậm rãi bước qua cổng.

Knight và Stephen đi ra ngoài, tiến sát lại đoàn tang lễ khi nó bắt đầu di chuyển. Một chiếc xe ngựa thuộc đoàn xe tang quay đầu lại ngay sát một ngọn đèn đường. Những tia sáng chiếu rọi lên khuôn mặt của vị linh mục xứ Endelstow, ông Swancourt — trông ông già hơn rất nhiều so với lần cuối cùng họ gặp. Knight và Stephen bất giác lùi lại.

Knight cất lời hỏi một người đứng xem. “Ông Swancourt có liên quan gì đến đám tang đó vậy?”

“Ông ấy là cha của người phụ nữ đó,” người đứng xem đáp.

“Cha của người phụ nữ nào cơ?” Knight hỏi với giọng rỗng tuếch đến mức gã đàn ông phải trợn trừng mắt nhìn anh.

“Cha của người phụ nữ trong quan tài ấy. Cô ấy qua đời ở Luân Đôn, anh biết đấy, và đã được đưa về đây bằng chuyến tàu này. Tối nay cô ấy sẽ được đưa về nhà, và ngày mai sẽ được an tảng.”

Knight đứng trân trân nhìn chằm chằm vào chỗ chiếc xe tang vừa đậu; như thể anh đang nhìn thấy nó, hoặc ai đó, ở đó. Rồi anh quay người lại, và bắt gặp vóc dáng dẻo dai của Stephen đang còng rạp xuống như một ông già. Anh nắm lấy cánh tay người bạn trẻ của mình và dìu cậu rời khỏi ánh đèn.