Trăm năm cơ nghiệp, giáo dục là trên hết.

Một quốc gia muốn phát triển bền vững, phát triển giáo dục chính là việc trọng đại hàng đầu.

Giáo dục của Đại Tôn... thật khó mà nói hết bằng vài lời.

Số lượng người đi thi khoa cử mỗi năm một nhiều, vô số người trẻ tuổi mang theo sự khao khát về tiền tài và mỹ nhân để muốn bước qua cây cầu độc mộc đó.

“Thẩm An nói rằng phải tự mình hành động, chứ không phải ôm lấy sách vở, hay chìm đắm trong suy tư giống như đạo sĩ và tăng nhân, huynh ấy nói cái gì mà... trị quốc xưa nay chưa từng cần phải bế quan, chỉ cần đi xuống xem nhiều hơn, hỏi nhiều hơn. Việc trọng yếu của một quốc gia, đầu tiên là làm rõ vấn đề lớn nhất hiện tại, kế tiếp chính là dựa vào những vấn đề đó mà đi tìm kiếm đáp án.”

Vẻ mặt của Triệu Húc vô cùng kỳ lạ, hắn không ngờ con trai mình ra ngoài một chuyến, lúc trở lại lại cảm thán một trận lớn, còn nói phương pháp đọc sách trước đây đã sai.

“Huynh ấy nói đọc sách phải thiết lập lập trường, chính là ngươi là ai, ngươi vì sao mà đọc sách.”

Triệu Thự hỏi: “Thế còn con thì sao?”

Triệu Húc trầm tư một lát, nói: “Thần ban đầu đọc sách là cảm thấy ngày tháng tẻ nhạt, từ trong sách vở để tìm kiếm sự tiêu khiển. Về sau đọc sách liền nghĩ đến đủ mọi chuyện của Đại Tông, nhưng thần lại cảm thấy bản thân mình không đứng về phía bách tính, mà lại đứng ở một nơi mơ hồ, nơi đó có quyền quý, có quan lại, có sĩ phu, có rất nhiều người, chỉ là bách tính thì hơi ít một chút.”

Triệu Thự lắc đầu, cảm thấy con trai vẫn còn quá non nớt.

Từ khoảnh khắc này trở đi, Triệu Húc liên tục xin nghỉ phép để ra ngoài.

Các thị đọc trong Khánh Ninh Cung vô cùng đau đầu về việc này, chỉ có Bạch Tôn là biết vì sao, nhưng hắn lại không nói.

Trước khi làm bất cứ việc gì, trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào, đều phải đi xuống điều tra cho rõ ràng.

Đây là điều cốt lõi hàng đầu trong việc trị nước.

Cái loại ngồi lỳ trong nha môn, cùng một đám quan lại bụng bự vỗ đầu nghĩ ra chủ ý đó, phần lớn đều là chủ ý tồi, có độc.

Cho nên ngươi phải học cách tự mình hành động.

Những ngày sau mùa thu vô cùng dễ chịu, thuế thu được đưa vào kho, ngày tháng của Tam ti khá khẩm hơn rất nhiều, Hàn Giáng nhìn thấy ai cũng cười híp mắt.

“Năm nay có thể dư dả bao nhiêu?”

Các tể phụ quan tâm nhất đến điều này, dư dả càng nhiều, sự bảo đảm càng lớn.

Hàn Giáng rụt rè nói: “Năm nay sợ là phải hơn một vạn quan.”

“Tốt!”

Hàn Kỳ vui mừng nói: “Nhớ lại năm kia mới chỉ dư dả hơn hai mươi vạn quan, mới có hai năm, mà đã tăng lên đến một triệu quan, có thể thấy Đại Tông đâu đâu cũng đang ngày càng phát triển.”

Triệu Thự cũng rất vui mừng, nghĩ đến những nơi trong cung cần phải tu sửa lại, không khỏi động tâm.

“Trong cung có một số nơi cũ nát không chịu nổi, trẫm nghĩ hay là năm sau cho tu sửa lại một phen đi.”

Xây mới thì không thể nào xây mới được, nhưng tu sửa lại một phen thì sao chứ?

Triệu Thự có kho bạc riêng của mình, nhưng việc chi tiêu quy mô lớn vẫn phải được sự đồng ý của các tể phụ.

Việc này nghe có vẻ buồn cười, nhưng quả thực là như vậy.

“Số dư hàng năm tăng lên, triều đình nếu gặp chuyện cũng không cần phải trù tính từ nơi khác, trong cung nếu thiếu tiền, Tam ti cũng sẵn lòng bỏ ra một ít.”

Thái độ của Hàn Giáng có thể coi là người tốt nhất trong số các đời Tam ti sứ, khiến Long nhan Triệu Thự vô cùng vui mừng.

Không có cách nào khác, trước đây Tam ti nghèo, mỗi lần gặp lúc thiếu tiền là lại nhòm ngó đến kho bạc nhỏ của quan gia, lâu dần, khiến cho quan gia cũng trở nên nghèo túng.

Cho nên chuyện này ai nấy trong lòng đều có chút hổ thẹn, bây giờ quan gia chỉ muốn tu sửa lại cung điện một chút, sẽ không có ai phản đối cả, bằng không lương tâm sẽ cắn rứt.

Chuyện này cứ như vậy mà được quyết định một cách vui vẻ.

Hàn Giáng nhắc đến một chuyện khác, “Bệ hạ, thương thuế năm nào cũng tăng, có người dâng lời khuyên, nói rằng thương nhân hiện nay tiêu tiền tay chân phóng khoáng, phong khí xa hoa đã thổi từ Biện Kinh đến tận phương nam, thương nhân thi nhau ganh đua, vung tay quá trán, có thể thấy thương thuế vẫn còn dư địa tăng trưởng rất lớn.”

Hắn ngẩng đầu lên, thần sắc có chút giãy giụa.

“Chuyện này thần không biết lợi hại ra sao, nhưng... số dư lại khiến thần động lòng.”

Triệu Thự cũng động lòng.

“Thương nhân lại có nhiều tiền đến thế sao?” Phong khí xa hoa không thể nảy nở, đây là nhận thức của Triệu Thự.

Phàm là thời kỳ mạt vận của triều đại, bất kể là quyền quý hay hào thương đều sẽ thi nhau ganh đua so bì!

Thi nhau ganh đua so bì, đây hầu như là một tiêu chuẩn trước khi vong quốc.

“Đời nhà Đường trước kia, từ sau niên hiệu Khai Nguyên, quyền quý hào thân vậy mà lại thi nhau so bì, xa hoa đến mức khiến người ta kinh ngạc.” Hàn Kỳ rõ ràng không có mấy thiện cảm với loại người này, “Sau loạn An Lộc Sơn, quốc gia suy vi, theo lý mà nói nên trên dưới đồng lòng, nỗ lực chấn hưng. Thế nhưng vẫn cứ xa hoa vô độ, từ đó nhà Đường trước kia không còn lấy một đường sống. Thần cho rằng, nên tăng!”

Nhắc đến thương nhân, mọi người đều mang một vẻ mặt căm thù đến tận xương tủy, hô đánh hô giết.

“Thần phụ nghị!”

Mấy tên thương nhân đó quá kiêu ngạo rồi, nên tăng thuế, dùng thuế quan để điều tiết tài phú của bọn họ.

Triệu Thự gật đầu, “Chuyện này bàn lại sau, nếu được, trước năm mới sẽ định đoạt.”

Phú Bật thấy Triệu Húc vẫn luôn trầm mặc, liền bước ra khỏi hàng nói: “Thần nhớ Đại vương đối với thương gia có rất nhiều kiến giải.”

Đây là tỏ ý lấy lòng, để Triệu Húc ra ngoài thể hiện một chút kiến thức của mình.

Triệu Thự cười nói: “Nó còn trẻ, đâu hiểu được nhiều thế.”

Hoàng tử xuất các nghe chính, cái gọi là nghe, chính là mang theo lỗ tai đến, chứ không bắt ngươi phải lên tiếng.

Bị điểm tên, Triệu Húc bước ra khỏi hàng nói: “Bệ hạ, thần cho rằng chuyện này phải cẩn trọng, phải đi điều tra cho rõ ràng trước đã.”

Không có điều tra thì không có quyền phát ngôn, làm việc phải đi sâu xuống dưới, phải nhắm vào các đối tượng thụ hưởng mà điều tra.

Đây là phương pháp làm việc mà Thẩm An vẫn luôn tôn sùng.

Triệu Húc lập tức xin cáo nghỉ phép, một mạch đi thẳng đến phủ họ Thẩm.

“Tăng thương thuế?”

Thẩm An vừa nghe liền cảm thấy có điều không ổn, “Thương thuế liên quan đến đại cục, tăng hay giảm đều phải suy nghĩ kỹ lưỡng, khảo chứng nhiều lần... Thái độ của triều đình lần này có chút hời hợt rồi phải không? Nguyên nhân là gì?”

“Nói là thương nhân quá mức xa hoa.” Ngay cả Triệu Húc cũng có chút mang tâm lý chờ xem kịch vui, có thể thấy Đại Tông này tuy thương nghiệp phát triển, nhưng trong xương tủy của các sĩ đại phu vẫn coi thường thương nhân, không, phải là đè ép thương nhân.

Trọng nông ức thương, đây là quốc sách ngàn đời nay, không phải một sớm một chiều có thể thay đổi được.

“Đây là tự tìm đường chết mà!” Thẩm An thản nhiên nói: “Có tiền là chuyện tốt, tiêu tiền không ai quản ngươi, nhưng ngươi đừng có kiêu ngạo. Con người ta ấy mà, càng kiêu ngạo thì càng dễ gặp vận xui, đây không phải là đến rồi sao. Chỉ có điều người xa hoa chỉ là số ít, triều đình muốn dựa vào đây để đánh giá thương thuế, thì lại có chút quá đáng rồi.”

Triệu Húc gật đầu, “Ta chuẩn bị đi khắp nơi xem thử, xem bộ dạng của các thương nhân hiện nay ra sao.”

“Được.” Đây là chuyện tốt, Thẩm An giơ hai tay ủng hộ, “Làm việc phải đi sâu xuống dưới, không có kiểm tra thì không có tư cách phát ngôn, đây là quan điểm mà ta vẫn luôn kiên định. Ngươi xuống dưới đó xem cho kỹ vào, sẽ có ích lợi lớn đấy.”

“Vâng.” Triệu Húc bị Thẩm An ảnh hưởng khá sâu, gần đây Thẩm An lại giảng cho hắn một lượt đạo lý không điều tra thì không có quyền phát ngôn, bây giờ chính là thời điểm tốt để thực tiễn.

Triệu Húc dẫn theo tùy tùng hòa mình vào thành Biện Kinh.

Trước khi chưa vào cung, hắn vẫn thường xuyên chạy đi khắp nơi, đối với Biện Kinh còn quen thuộc hơn cả Trần Toàn bọn họ.

Trạm dừng chân đầu tiên của hắn là bến tàu.

Sau khi có cần trục, phu khuân vác ở bến tàu đã ít đi một chút, theo lời của Thẩm An, cần trục đã làm tăng năng suất lao động, nhưng lại làm giảm việc làm.

“Bái kiến Đại vương.”

Tô Nghĩa nhận ra Triệu Húc, thấy hắn đến, liền cảnh giác nhìn xung quanh bốn phía, lo lắng có thích khách.

Triệu Húc cười nói: “Ta chỉ đến tìm mấy thương nhân để trò chuyện thôi, ngươi không cần để ý.”

Tô Nghĩa gật đầu, Triệu Húc hỏi: “Con thuyền đến hôm nay là của bên nào vậy?”

Bên bờ bến tàu đang neo đậu mấy con thuyền, đều là của cùng một chủ tàu.

“Vị Tạ Kim Thành kia, đến từ Lư Châu.”

Một thương nhân râu ria xồm xoàm đang đứng trên thuyền chỉ đạo đám nhân công bốc vác hàng hóa, trông tính tình hình như không tốt lắm, hở ra là mắng mỏ quát tháo.

Triệu Húc bước tới, chắp tay nói: “Bái kiến Tạ viên ngoại.”

Tạ Kim Thành ngẩng đầu lên, thấy là một người trẻ tuổi, liền thiếu kiên nhẫn nói: “Ta bận, không có việc gì thì tránh ra đi.”

Triệu Húc mỉm cười, liền đứng sang một bên, nhìn hắn quát mắng nhân công.

Lát sau hàng hóa được chuyển lên bờ hoàn toàn, Tạ Kim Thành vừa chửi rủa vừa nói: “Mẹ kiếp, làm ra cái cần trục này thì đúng là tốt thật, chỉ có điều là phải nộp thêm tiền, cái tên làm ra thứ này là bị nghèo đến điên rồi hay sao? Không thể thu ít đi một chút được à?”

Cần trục rất tiện lợi, tuy có thu phí, nhưng so với trước kia toàn bộ phải dựa vào sức người bốc vác hàng hóa thì rẻ hơn rất nhiều rồi.

Cho nên lời phàn nàn này của người này có chút quá đáng.

“Tạ viên ngoại, uống rượu đi.”

Tạ Kim Thành hít hít cái mũi, quay người lại liền bước tới.

Triệu Húc liền ngồi xuống bên cạnh, trước mặt có hai đĩa thịt, một đĩa thịt đầu heo, một đĩa thịt luộc thái mỏng, lại còn bày thêm hai chén nước chấm, thêm cả một bầu rượu.

“Đa tạ nhé.” Tạ Kim Thành ngồi xuống, ngửa cổ uống liền hai chén rượu, lúc này mới bắt đầu ăn thịt.

Hắn ta ăn ngấu nghiến, thậm chí còn đang thở hồng hộc.

Tên này chẳng lẽ là quỷ đói đầu thai chắc?

Trần Toàn đi đi lại lại ở bên cạnh, trừng trừng nhìn chằm chằm vào hắn.

“Việc làm ăn của Tạ viên ngoại lớn lắm đây!” Triệu Húc nâng chén, “Mấy chiếc thuyền liền, chuyến này đi về chắc kiếm được không ít tiền nhỉ?”

“Đánh rắm!” Tạ Kim Thành đặt đũa xuống, “Ta không nói ngươi đâu, mấy thuyền hàng này đều là táo Giáng Châu, mỗi thạch chỉ bán được bốn trăm văn, nhưng tiền vốn ta bỏ vào đã là hơn một trăm rồi, khó khăn lắm đấy!”

Triệu Húc mỉm cười nói: “Một thạch cũng có hơn hai trăm văn tiền lời, sao lại nói là khó khăn?”

“Một thuyền chở được bao nhiêu chứ?” Tạ Kim Thành bực bội nói, “Chạy xong chuyến này, cũng chỉ kiếm được có mấy quan tiền mà thôi, quay đầu lại việc làm ăn này không thể làm nữa, thực sự không thể làm nữa rồi.”

“Cũng kiếm được không ít đâu chứ.” Triệu Húc đếm ngón tay nhẩm tính, “Ít ra cũng kiếm được hơn trăm quan ấy chứ.”

“Hừ!” Tạ Kim Thành cười nhạt nói, “Ngươi chỉ nhìn thấy những thứ này, thế còn thuế thì sao?”

“Qua thuế một nghìn ăn hai mươi, trú thuế ba mươi, cộng lại là năm phấn, không cao đâu.”.

Hai loại thuế cộng lại cũng chỉ có năm phần trăm mà thôi, thực tâm mà nói không tính là cao.

Tạ Kim Thành ăn một miếng thịt đầu heo còn dính lông chưa làm sạch, sau đó nuốt xuống, cảm thấy có chút vướng cổ họng, liền uống một ngụm rượu, rồi nhìn Triệu Húc, “Ngươi là đệ tử nhà quyền quý phải không? Chưa từng chịu khổ, chưa từng đi đến nơi xa xôi nào, cho nên ta không trách ngươi.”

Hắn ta cúi gằm đầu xuống, hai bờ vai sụp xuống, toàn bộ sức lực trên người dường như đều biến mất sạch sẽ.

Triệu Húc hỏi: “Ta thấy ngươi mặt mày ủ rũ, là vì sao thế?”

“Ngươi có biết ta đi một đường này phải nộp bao nhiêu tiền không?” Tạ Kim Thành ngẩng đầu lên, mỉa mai nói, “Từ Lư Châu đến Biện Kinh đường thủy hơn một nghìn dặm, ta đi một đường này gặp phải hơn hai mươi trạm quan sát, trạm nào cũng phải nộp tiền... Qua thuế với trú thuế tính là cái gì chứ? Mấy thứ tạp thuế dọc đường đó mới là khoản lớn.”

“Nhiều như vậy cơ à?” Triệu Húc rót cho hắn ta một chén rượu, “Không phải nói triều quan khuyến khích thương gia hay sao?”

“Đó là muốn thu thuế, có thuế mới là thành tích chính trị, mấy vị quan gia đó chỉ hận không thể lột sạch bọn ta ra, để đổi lấy mũ quan của chính họ.” Nhắc đến quan lại, Tạ Kim Thành rõ ràng mang theo sự bất mãn và căm hận.

Đây chính là oán hận của nhân dân!

Triệu Húc điềm nhiên như không nâng chén lên, uống một ngụm, rồi nói: “Nhưng mà không ít thương nhân ở Biện Kinh lại nói quan phủ rất tốt... Đây là vì sao thế?”

“Ha ha ha ha!” Tạ Kim Thành cười lớn lên, sau đó cúi đầu xuống, từng nhịp từng nhịp thở hổn hển, “Đó là hào thương, đằng sau hào thương đều có người chống lưng, ai dám đi thu tạp thuế của bọn họ chứ? Không những không dám thu, chính thuế chỉ cần bọn họ quen biết người, cũng đều có thể nộp ít đi.”

Triệu Húc gật đầu, đứng dậy nói: “Đa tạ Tạ viên ngoại đã cho biết.”

Mấy ngày sau đó, hắn cứ đi lang thang khắp nơi trong thành Biện Kinh.

“Cái này cũng phải nộp tiền á?”

Một lão nông dẫn theo mấy con gà nhà mình nuôi vào thành bán, bị chặn lại ở cửa thành đòi tiền.

“Đương nhiên là phải nộp rồi!” Tiểu lại thu thương thuế mặt lạnh tanh giơ tay ra.

Lão nông hậm hực nộp tiền, đợi tiểu lại đi rồi, liền nói với đứa cháu đi theo cùng: “Lẽ ra ban nãy phải cúi đầu đi thật nhanh mới phải, chà!”

Triệu Húc đứng ở ngoài cửa thành, nhìn cảnh tượng này mà trầm mặc.

Trần Toàn hạ giọng nói: “Đại vương, còn ra khỏi thành nữa không?”

“Ra chứ!” Ánh mắt Triệu Húc kiên định, “Ở trong Hoàng thành không nhìn thấy những thứ này, vẫn phải đi xuống dưới đó, đi ở cùng với bách tính, mới biết được bọn họ rốt cuộc muốn thứ gì.”

---❊ ❖ ❊---

Còn một chương nữa.