Trương Khiếu đã được điều đi rồi.
Tin tức này là do Hướng Tiền thông báo. Hướng Tiền vốn là đồng nghiệp cũ của Trần Mặc ở văn phòng thành ủy, sau đó được điều làm huyện trưởng huyện Hạp Khẩu. Hướng Tiền gọi điện thoại tới, nói, Trần Mặc, Trương Khiếu bí thư đã được điều đi rồi. Trần Mặc ngẩn ra, cảm giác đầu tiên là không thể nào, Trương Khiếu đến thành phố Sở Tây nhậm chức, tính ra mới tròn ba năm, trong đó hai năm làm thị trưởng, bí thư thành ủy mới làm hơn một năm, sao lại đột ngột điều đi chứ. Trần Mặc nói, Hướng thần tiên cậu đùa cái gì thế, sao lại có chuyện này được? Hướng Tiền ở đầu dây bên kia nói, đây là thật, Trần Mặc, lệnh điều động đều đã đến rồi, Trương bí thư được điều giữ chức chủ nhiệm văn phòng nông nghiệp tỉnh.
Sao lại thế này cơ chứ?! Trần Mặc nói, rồi trầm mặc xuống.
Hướng Tiền nói, điều này có lẽ do chính Trương Khiếu bí thư tự gây nên thôi, một nhân vật quá mức lý tưởng hóa, ở trong quan trường sẽ không có kết quả nào khác. Việc Trương bí thư rời nhiệm sở là do ông ấy tự xin, nghe nói sau sự kiện La Quang Yêu, ông ấy đã đề nghị ban thường vụ tỉnh ủy cho từ chức để nhận lỗi, lý do của ông ấy là La Quang Yêu dẫu sao cũng được đề bạt làm bí thư huyện ủy trong thời gian ông ấy làm quyền thị trưởng, ông ấy có trách nhiệm do lơ đễnh không sát sao.
Trần Mặc “ồ” lên một tiếng, La Quang Yêu là nguyên bí thư huyện ủy huyện Dậu, trong đợt thành ủy tổ chức đi khảo sát nước ngoài đồng loạt, đã mất tích ở Canada. Sau khi tra ra, La mua cổ phần lớn ở các mỏ quáng, còn có rất nhiều tội danh tham ô hối lộ, số tiền rất lớn. Sau khi La Quang Yêu xảy ra chuyện, Trần Mặc mới được điều đến huyện Dậu làm quyền huyện trưởng, chuyện này cậu vẫn nắm rõ.
Trương bí thư quá lý tưởng hóa rồi, Hướng Tiền lại nói. Mưu đồ dùng sự hy sinh của bản thân để đánh đổi sự thức tỉnh của quan trường, điều này khác nào Đông Ki-sốt chiến đấu với cối xay gió. Lúc đó cũng có rất nhiều người khuyên Trương bí thư không cần thiết phải làm vậy, La Quang Yêu làm bí thư huyện ủy là do nguyên bí thư thành ủy Lộ Dữu Chi đề cử. Nhưng Trương bí thư cố chấp giữ ý kiến riêng, vẫn làm đơn viết tay xin từ chức để nhận lỗi với tỉnh ủy. Tỉnh ủy không còn cách nào đành phải phê chuẩn đơn từ chức của ông ấy, nhưng vẫn điều ông ấy làm chủ nhiệm văn phòng nông nghiệp tỉnh.
Trần Mặc ngẩn người hồi lâu, Hướng Tiền cúp điện thoại lúc nào cũng không hay biết.
Mấy ngày sau, Trần Mặc nhận được điện thoại của Hà Tất Nghiệp, nói Trương Khiếu bí thư mời cậu đến thành phố Sở Tây một chuyến. Trần Mặc lập tức gác lại mọi công việc của mình, bảo tài xế lái xe thẳng đến ký túc xá của Trương Khiếu ở khu cảnh bị quân đội thành phố.
Trương Khiếu đang ngồi trên sô pha xem một tập tài liệu, thấy Trần Mặc đến, liền ngẩng đầu lên, mỉm cười nói, đến nhanh vậy sao?
Nhận được điện thoại của thư ký Hà là tôi lập tức chạy đến ngay. Trần Mặc đáp. Trong phòng mọi thứ vẫn như thường lệ, hoàn toàn không có vẻ gì là chủ nhân sắp sửa rời đi.
Trương Khiếu nói. Có lẽ cậu đã nghe ngóng được rồi, tôi sắp rời nhiệm sở, hôm nay gọi cậu đến là có vài lời muốn nói với cậu.
Rất nhiều người từng hỏi tôi tại sao lại từ chức, tôi không trả lời. Trương Khiếu chậm rãi nhưng đầy xúc cảm nói, Trần Mặc, đối với cậu thì tôi rất sẵn lòng trả lời, bởi vì tôi tin tưởng, cậu có thể hiểu được tôi. Tôi vẫn luôn coi cậu như một người tri kỷ, đó cũng là lý do tôi đưa cậu về Sở Tây, tôi tin lý tưởng của chúng ta là chung một hướng.
Trần Mặc lặng lẽ lắng nghe lời tâm sự của Trương Khiếu, mặc dù giọng điệu của Trương Khiếu rất chậm rãi, nhưng cậu vẫn nghe ra trong đó chút ít nỗi ưu sầu, đây có lẽ là nỗi ưu sầu ly biệt mà ai nấy đều có.
Tôi chọn từ chức nhận lỗi là để đánh thức quan trường hiện nay, Trần Mặc à, đây không phải là cao giọng đâu, tôi không cần thiết phải khoác lác. Quan trường hiện tại, có một số người quá mức vô liêm sỉ rồi.
Trương Khiếu nói, dần dần trở nên kích động, tốc độ nói cũng ngày một nhanh hơn.
Đương nhiên, tôi không phủ nhận, nguyên nhân tôi từ chức nhận lỗi cũng có một phần sự thất vọng đối với quan trường. Trương Khiếu tự giễu cười một tiếng, nói. Cậu biết đấy, Trần Mặc, lý tưởng của tôi là tránh xa mọi tranh chấp nhân sự, dốc lòng cho sự nghiệp, nhưng điều này không tài nào làm được. Với tư cách là một bí thư thành ủy, tôi có quyền lực, có địa vị, nhưng vẫn không thể chuyên tâm vào sự nghiệp. Tôi đến thành phố Sở Tây đã hơn ba năm, trời cao chứng giám, tâm sức thực sự bỏ ra cho sự nghiệp chỉ chiếm một phần trăm việc ứng phó với nhân sự mà thôi. Cậu muốn làm một việc, nhưng lại không thể không phân tâm để đối phó với những tranh chấp nhân sự vô nghĩa. Lấy mục tiêu xây dựng kinh tế ven biển mà chúng ta cùng hướng tới làm ví dụ đi, tôi đề xuất trong báo cáo tại đại hội nhân dân thành phố, đã được hai năm rồi, đây cũng là việc mà toàn thành phố đều nhìn thấy rõ, thế nhưng vẫn chưa thể thực sự bắt đầu, hễ động một chút là lại bị kìm chân. Tôi thật sự chán ngấy cái kiểu đấu đá câu tâm đấu giác này rồi, chán ngấy thế giới quan trường suốt ngày chỉ lo đối phó với quan hệ giao tiếp người với người này đến tận cổ rồi.
Trần Mặc lẳng lặng lắng nghe, hồi tưởng lại khoảng thời gian nửa năm làm quyền huyện trưởng ngắn ngủi của mình, cảm giác đối với Trương Khiếu thực sự đồng bệnh tương liên. Trần Mặc nói, sự lựa chọn của ngài, tôi có thể hiểu được, chỉ là cảm thấy quá đường đột mà thôi.
Đây là vấn đề sớm muộn gì cũng xảy ra thôi, Trần Mặc. Trương Khiếu nói tiếp, tôi làm bí thư thành ủy ba năm, càng làm càng thấy mông lung. Có lẽ người khác sẽ không nghĩ đến những vấn đề này, nhưng tôi thì lại là người không thể không nghĩ tới. Lúc ban đầu lựa chọn về cơ sở làm một người đứng đầu, là muốn thực sự làm chút việc cho bách tính, làm chút công tác. Đây là lý tưởng của tôi. Bình thường khi đọc sử sách, mỗi khi đọc đến chuyện quan viên nào đó nhậm chức ở một địa phương nào đó, nơi ấy đại trị, tôi vô cùng ngưỡng mộ. Làm quan cũng có nhiều cảnh giới, một là quan viên có lý tưởng, ông ta làm quan là để thực hiện lý tưởng của bản thân, tuy không dám nói là lý tưởng chính trị gì to tát, nhưng ít nhất cũng là một quan niệm quản trị; lại có những quan viên một lòng mưu cầu thăng tiến, tiếp đó nữa là những quan viên một lòng mưu lợi cho bản thân. Tôi vẫn cảm thấy bản thân ít nhất là một quan viên có lý tưởng. Nhưng trên thực tế, tôi lại không thể đạt được những lý tưởng này, mà tôi lại không muốn sa ngã thành một quan viên chỉ chăm chăm nhìn vào việc thăng tiến, càng không muốn trở thành một quan viên tham nhũng nhũng nhiễu. Thế là, vấn đề nảy sinh, tôi thường tự hỏi bản thân, phương hướng của tôi ở đâu? Tôi làm quan vì cái gì? Tôi tự trả lời mình, tôi làm quan để làm một vị quan tốt, điều này xem chừng không đúng lắm. Tôi tự trả lời mình, tôi làm quan vì muốn làm nên một sự nghiệp lớn, điều này xem chừng đúng rồi, phù hợp với lý tưởng của tôi, nhưng tôi lại không thể làm được điều đó. Cuối cùng, làm một quan viên tham nhũng, như người ta vẫn nói, làm quan mà không phát tài, có mời tôi cũng chẳng thèm đến, nhưng tôi lại cho rằng điều đó thật đáng xấu hổ, tôi khinh thường việc làm như vậy. Thế là, tôi hoàn toàn mông lung, mất đi phương hướng.
Tôi không phải là một kẻ sẵn sàng làm việc theo kiểu hồ đồ nước chảy bèo trôi. Trương Khiếu nói tiếp, ánh mắt nhìn ra ngoài cửa sổ, dường như đang nhìn về một nơi xa xôi không thể biết trước. Không trả lời được câu hỏi tại sao mình lại làm quan, tôi liền cảm thấy bản thân không có lý do gì để tiếp tục ăn lương mà không làm việc nữa. Tôi không thay đổi được cái quan trường này, mà lại không thể chấp nhận việc quan trường đồng hóa mình, mâu thuẫn giữa tôi và quan trường là thứ không thể điều hòa. Đây là lý do khiến tôi hạ quyết tâm rời đi.
Trời dần dần tối sầm lại, có cơn gió thổi qua, vi vu vang lên, cuốn lấy những chiếc lá ngô đồng Pháp ngoài cửa sổ, phát ra âm thanh tựa như sóng biển cuộn trào. Trương Khiếu dường như cảm thấy ngượng ngùng vì những lời bộc bạch tự sự của mình, tự giễu cười một tiếng, nói, hôm nay nói nhiều như vậy, thật sự là không ngờ tới, tâm trạng tôi rất phức tạp.
Trần Mặc cười cười, nói, tôi có thể hiểu được.
Trương Khiếu nói, sau này, cậu phải chiến đấu đơn độc rồi. Cậu bầu cử thất bại, tôi cũng có trách nhiệm trong đó, thực ra tôi không nên để cậu mạo hiểm chuyến đó, nhưng sự kiện thì luôn cần có người đứng ra giải quyết, thảm họa mỏ quáng 319 nếu không phơi bày ra ánh sáng, huyện Dậu sẽ phải gánh vác chiếc gánh nặng nề này lâu dài mà không thể nhẹ nhàng ra trận, muốn phát triển thì lại càng khó khăn hơn. Huyện Dậu thậm chí cả thành phố Sở Tây bao nhiêu năm nay vì lợi ích mỏ quáng mà các mối quan hệ chằng chịt rễ má, vấn đề tham nhũng trong quan trường vô cùng nổi cộm, cậu đã xé toạc cái nắpm đó ra, phải trả giá đắt, tôi lại không thể dốc toàn lực bảo vệ cậu, tôi nghĩ cậu có thể hiểu được.
Tôi hiểu. Trần Mặc nói. Ngài đừng tự trách mình quá.
Trương Khiếu nói, hy vọng sau này cậu sẽ nỗ lực công tác hơn nữa, cậu có lý tưởng, lại có sự bền bỉ dẻo dai. Chỉ là, e rằng tôi không thể trực tiếp giúp đỡ cậu được nhiều nữa rồi.
Trần Mặc lẳng lặng lắng nghe, trong lòng vô cùng chấn động. Cậu giờ đây đã hiểu rõ, sự ra đi của Trương Khiếu chính là kết quả từ cuộc đấu tranh giằng xé nội tâm của ông ấy, đây là một điều tất yếu. Đối với một người theo chủ nghĩa lý tưởng, cái kết này tuy có chút vô trách nhiệm, nhưng lại là kết quả tốt nhất. Ít nhất, đây là một người không bị vấy bẩn, một người không chịu để thực tại thay đổi bản thân, chỉ dựa vào điểm này thôi, Trương Khiếu càng khiến cậu thêm phần kính trọng. Lúc nào không hay, khóe mắt Trần Mặc đã ngấn lệ. Tâm trạng của Trương Khiếu ăn khớp biết bao với tâm trạng của cậu, nỗi đau đớn sâu thẳm trong nội tâm Trương Khiếu cũng chính là nỗi khổ tâm thầm kín trong lòng cậu, vì sự thấu hiểu này, cậu đã rơi những giọt nước mắt nóng hổi.
Tôi sẽ nỗ lực, thưa bí thư. Trần Mặc nói như thể đang bày tỏ quyết tâm, mặc dù tôi có lẽ không có được những phẩm chất ưu tú mà ngài vừa nói, thế nhưng tôi vẫn chưa dập tắt hy vọng trong tim, tôi sẽ tiếp tục kiên trì đi tiếp.
Thế thì tốt rồi, Trần Mặc, cậu có thể bảo toàn sự trọn vẹn của lý tưởng trong tâm hồn sau những thăng trầm trắc trở, đây chính là phẩm chất kiên cường mà tôi vẫn luôn nhắc tới. Bí thư thành ủy mới tới sẽ sớm nhậm chức thôi, tôi sẽ nhờ ông ấy quan tâm đến cậu.
