Mười hai chiếc máy kéo đang kéo theo máy gặt đứng xếp hàng ngay ngắn bên bờ biển lúa mì. Doãn bài trưởng - Doãn Hồng Ba ngồi ngay ngắn trên chiếc máy kéo đầu tiên, thần sắc nghiêm nghị. Hai trung đội tri thức trẻ nam nữ, cùng với Hàn chỉ đạo viên, Trương liên trưởng, Phương Uyển Chi và Trương Tĩnh Nghiêm, cũng đều tề tựu bên bờ biển lúa mì.

Trương liên trưởng bốc một nắm hạt lúa mì, cho vào miệng nhai, rồi đưa số hạt còn lại cho Hàn chỉ đạo viên. Hàn chỉ đạo viên cũng bỏ hạt vào miệng nhai, rồi giơ ngón tay cái về phía Trương liên trưởng.

"Thật muốn dập đầu lạy ông trời ngay tại chỗ, ban cho chúng ta mùa màng tốt thế này, quá nể mặt rồi!" Trương liên trưởng nhổ nước bọt vào lòng bàn tay, vén tay áo lên, bộ dạng như chuẩn bị trổ tài. Đám thanh niên tri thức cũng bốc hạt lúa, cũng cho vào miệng nhai.

"Tiểu Địa Bao" hỏi "Phố Pửu Nhỏ": "Có cảm giác gì không?"

"Phố Pửu Nhỏ" tặc lưỡi: "Chẳng có cảm giác gì đặc biệt, càng nhai càng dính, giống như nhai kẹo cao su ấy."

Triệu Thiên Lượng: "Hạt lúa mì mà nhai ra cảm giác kẹo cao su, thế mà còn chưa gọi là cảm giác đặc biệt sao?"

Trương Tĩnh Nghiêm đưa một chiếc liềm đã buộc dải lụa đỏ cho Hàn chỉ đạo viên: "Chỉ đạo viên, trung đội cơ vụ hơi sốt ruột rồi."

Hàn chỉ đạo viên liếc nhìn Doãn bài trưởng trong buồng lái, lại nhìn Trương liên trưởng, cười nói: "Đừng năm nào cũng là tôi, năm nay ông làm đi."

Trương liên trưởng lắc đầu xua tay, lùi lại hai bước: "Đừng, đừng, đường liềm đầu tiên tương đương với cắt băng khánh thành mà, tất nhiên không thể là ai khác ngoài chỉ đạo viên rồi!"

"Vậy thì, tôi đành cung kính không bằng tuân mệnh!" Hàn chỉ đạo viên cúi người gom một nắm lúa, vung liềm xuống.

"Đợi đã!" Trương liên trưởng chặn Hàn chỉ đạo viên lại, nói với Triệu Thiên Lượng, "Đưa liềm của cậu cho tôi."

Triệu Thiên Lượng đeo liềm ra sau lưng: "Vậy lát nữa tôi dùng cái gì, tiểu đội trưởng mà trong tay không có liềm thì ra thể thống gì!"

"Tôi dùng tạm một chút thôi mà!" Trương liên trưởng cầm lấy liềm, thử độ sắc, lẩm bẩm: "Cứ như thể tôi đang đòi súng của cậu trên chiến trường vậy!"

Mọi người đều cười.

Hàn chỉ đạo viên cũng cười: "Nhìn cái kiểu của ông, là muốn thi thố với tôi hả?"

Trương liên trưởng: "Chỉ đạo viên có nể mặt không?"

"Cố tình làm khó tôi phải không?"

"Mười phút kết thúc, tôi nhường ông bốn phút, có dám không?"

Hàn chỉ đạo viên quay sang nhìn mọi người: "Nếu tôi mà không dám, thì hèn quá! Thi thì thi!" Nói rồi, ông cũng nhổ một bãi nước bọt vào lòng bàn tay.

Trương Tĩnh Nghiêm nhìn đồng hồ trên cổ tay, giơ cánh tay lên: "Chuẩn bị, bắt đầu!"

Hàn chỉ đạo viên vừa cúi lưng xuống là không ngẩng lên nữa, nhanh chóng gặt về phía trước.

Phương Uyển Chi nói với trung đội nữ: "Các cô gái, cổ vũ cho chỉ đạo viên đi!"

Trung đội nữ đồng thanh: "Chỉ đạo viên, cố lên! Chỉ đạo viên, cố lên!"

Trương Tĩnh Nghiêm: "Đủ bốn phút!"

Trương liên trưởng cũng cúi lưng xuống, tốc độ nhanh đến mức như một chiếc máy gặt nhỏ, chỉ thấy từng hàng lúa mì đổ rạp xuống như quân bài domino.

Triệu Thiên Lượng không kìm được: "Tiểu đội một, cổ vũ cho liên trưởng!"

Tiểu đội một đồng thanh: "Liên trưởng, cố lên! Liên trưởng, cố lên!"

Khoảng cách giữa Hàn chỉ đạo viên và Trương liên trưởng, trong tiếng cổ vũ của đám thanh niên tri thức nam nữ, dần dần rút ngắn.

Trương Tĩnh Nghiêm hô: "Đủ mười phút!"

Trong tiếng reo hò, Hàn chỉ đạo viên và Trương liên trưởng đứng thẳng lưng lên.

Trương liên trưởng đắc ý: "Phục chưa?"

Hàn chỉ đạo viên: "Tôi xưa nay vẫn cam bái hạ phong mà! Cổ họng tôi sắp bốc khói rồi đây này, giọng ông to thế, còn không mau ra lệnh đi!"

"Lão Doãn, nhìn hiệu lệnh của tôi!" Trương liên trưởng hét lên, giơ cánh tay lên, rồi chém mạnh xuống.

Mười hai chiếc máy kéo đồng loạt gầm vang, kéo theo mười hai chiếc máy gặt, như một hạm đội tiến vào biển lúa mì, khung cảnh vô cùng hùng vĩ. Đám thanh niên tri thức nhìn với vẻ thành kính và mơ ước.

"Phố Pửu Nhỏ" nói ra suy nghĩ trong lòng mọi người: "Ài, đợi đến khi họ nghỉ hưu, chúng ta mới được lái, thế thì phải đến năm nào đây!"

"Tiểu Địa Bao": "Đến lúc đó chúng ta cũng sắp già rồi!"

Vương Khải: "Chúng ta ở lại Bắc Đại Hoang không lâu đến thế đâu nhỉ? Chẳng phải nói là ngắn thì ba năm, dài thì năm năm, sẽ từng đợt rút chúng ta về thành phố sao?"

Hoàng Vĩ nói nhỏ với Phó Chính: "Nghe thấy gì chưa? Mới đến được mấy ngày, đã bắt đầu nghĩ đến chuyện tốt được về thành phố rồi."

Phó Chính: "Rất bình thường. Tuổi còn nhỏ, đầu óc đơn giản mà."

Tề Dũng nói lớn: "Vương Khải, các chiến sĩ cũ đến đây trước chúng ta năm, sáu năm, mười mấy năm rồi, xét về lúc rời đi, chẳng phải cũng nên người đến trước đi trước sao? Họ còn chưa vội, chúng ta còn chưa vội, cậu vội cái gì? Đợi Bắc Đại Hoang tiễn chúng tôi đi rồi, các cậu hãy mong được đi cũng chưa muộn!"

Phó Chính phê bình: "Cậu nói vậy làm gì?"

Trương liên trưởng bước tới, nói lớn: "Đi? Đến được đây không dễ, muốn đi thì đừng hòng! Các chiến sĩ cũ chúng tôi đều quyết tâm hiến dâng cả đời cho Bắc Đại Hoang, các cậu cũng phải giống chúng tôi! Tôi ghét nhất là nghe ai nói chuyện rời khỏi Bắc Đại Hoang!"

Máy kéo kéo theo máy gặt đã đi vào nơi sâu nhất của biển lúa. Cánh đồng lúa mì mà đám thanh niên tri thức dùng liềm gặt qua, một mảnh hỗn độn. Lúa mì chưa gặt đổ nhiều vô kể, bị nhổ cả rễ cũng không ít. Hơn nữa, lúa mì đã đổ hoàn toàn không thành hàng, gốc ngọn lẫn lộn, chỗ một đống chỗ một đám, lung tung rối loạn.

Mặc dù lúa mì gặt không được gọn gàng, đám thanh niên tri thức lại đã mệt đến mức xiêu vẹo, có người nằm xoải chân tay ngửa mặt lên trời. Mọi người kêu ca, than vãn về chuyện đau lưng mỏi gối.

Phương Uyển Chi, Trương Tĩnh Nghiêm cùng Tề Dũng và một vài thanh niên tri thức cũ khác, đang âm thầm gặt những cây lúa chưa đổ, hoặc thu xếp lại lúa đã đổ thành hàng.

"Đứng dậy!" Trong tiếng quát mắng, "Tiểu Địa Bao" mở mắt ra, thấy Tề Dũng đang đứng trước mặt trừng mắt nhìn cậu. Phản xạ đầu tiên của cậu là chộp lấy chiếc liềm đang cắm trên đất, rồi lăn người đứng dậy, phòng thủ nhìn Tề Dũng.

Tề Dũng dùng liềm chỉ: "Tự nhìn xem, có coi được không?"

"Tiểu Địa Bao": "Mấy cây lúa đó mới tiết kiệm được thêm ít lương thực chứ."

Tề Dũng: "Vấn đề là cậu còn chưa biết dùng liềm để gặt. Người không biết dùng liềm gặt, thì không phải là người Bắc Đại Hoang đủ tiêu chuẩn!"

"Tiểu Địa Bao": "Người đến trường chúng tôi làm báo cáo động viên nói, Binh đoàn đã thực hiện cơ giới hóa hoàn toàn rồi."

Tề Dũng nghiêm nghị nói: "Những lời tương tự tôi cũng đã nghe trước khi đến đây, nhưng đó không phải là lý do để năng lực lao động của bất kỳ ai thấp kém vào lúc này!"

"Tiểu Địa Bao" cuối cùng không cãi được, đành phải đi gặt chỗ lúa mình chưa gặt xong. Triệu Thiên Lượng bước tới giúp cậu.

"Triệu Thiên Lượng!" Tề Dũng nghiêm giọng, "Tôi không cho rằng cậu giúp cậu ta là cách làm đúng đắn của một tiểu đội trưởng."

Triệu Thiên Lượng phản bác: "Chẳng lẽ không giúp, mới là tiểu đội trưởng tốt sao?"

Tề Dũng: "Bây giờ đối với các cậu đến sau, tương đương với thực tập. Cách tốt nhất đối với người thực tập là chỉ bảo, chứ không phải làm thay."

Triệu Thiên Lượng nhìn bóng dáng "Tiểu Địa Bao", cảm thấy lời của Tề Dũng hình như cũng có lý, nhất thời không biết tiếp theo nên làm thế nào. Tề Dũng lấy đá mài từ bên hông, đưa cho Triệu Thiên Lượng: "Tôi cho rằng cậu nên để cậu ấy mài liềm, tiện thể mài luôn cả của cậu nữa!"

Triệu Thiên Lượng trầm ngâm một lát, nhận lấy đá mài...

Lúc hoàng hôn, đáng lẽ phải đi xách nước rửa mặt, nhưng tất cả mọi người trong tiểu đội nam một đều ngồi trên tấm ván ngang trước cửa ký túc xá, ai cũng lười nhúc nhích.

Triệu Thiên Lượng xách thùng nước lên, nhưng bị "Tiểu Địa Bao" gọi lại: "Tiểu đội trưởng, hay là... để tôi?"

"Để tôi đi cho." Triệu Thiên Lượng cười, xách thùng bỏ đi.

"Phố Pửu Nhỏ" bắt chước lời "Tiểu Địa Bao": "‘Hay là, để tôi?’ Tiểu đội trưởng nhìn bộ dạng của cậu là biết cậu không thành tâm rồi."

"Tiểu Địa Bao" kéo dài giọng, mệt mỏi nói: "Ít nhất tôi còn có câu đó. Không giống các cậu, mắt trố nhìn nhau, đến tiếng cũng không thèm ho he!"

Lúc này, có người đột nhiên nói: "Nhìn đằng kia kìa."

Mọi người nhìn Tề Dũng đi khập khiễng trở về, bàn tán xôn xao.

"Ở ngoài đồng thì ra vẻ oai phong lắm cơ, đây chẳng phải cũng mệt đến mức thê thảm sao!"

"Lẽ ra, đến sớm hơn chúng ta, không nên giống chúng ta chứ."

"Có vài người, cậy thế bắt nạt thì giỏi, bắt tay vào làm việc thì đúng là đồ nhát chết!"

Thẩm Lực cắt ngang lời họ: "Mọi người đừng đâm chọt sau lưng cậu ấy như vậy. Đều quên lúc chúng ta đến, thấy cảnh tượng trên xe ngựa rồi sao?"

Mọi người im bặt. Tề Dũng đi tới, nhìn không thấy ai, cầm lấy chậu của mình, quay người đi về phía bờ sông...

Triệu Thiên Lượng móc hai thùng nước từ dưới sông lên, rửa mặt xong, dùng vạt áo lau khô, nhíu mày nhìn bàn tay mình, cả hai tay đều nổi đầy mụn nước. Cậu do dự một chút, dùng răng cắn vỡ mụn nước, cơn đau khiến cơ má cậu giật giật. Cậu mút mút lòng bàn tay, nhổ một bãi nước bọt, gánh nước lên, đang định rời đi thì gặp Tề Dũng. Tề Dũng ngẩn người, tránh sang một bên.

Triệu Thiên Lượng gọi cậu lại, đặt gánh nước xuống: "Trả cậu đá mài."

Tề Dũng dừng bước, quay người lặng lẽ nhận lấy đá mài, không nói một câu, mặt lạnh tanh lại đi tiếp.

Triệu Thiên Lượng: "Cảm ơn."

Tề Dũng dừng lại lần thứ hai, không quay đầu, lạnh lùng: "Cậu nên chuẩn bị vài viên đá mài cho tiểu đội một đi, phòng bệnh hơn chữa bệnh."

"Tìm ở đâu?"

"Mượn. Nhà các chiến sĩ cũ, công nhân cũ nào chẳng có hơn một viên."

"Chân cậu bị sao thế?" Triệu Thiên Lượng hỏi.

"Không sao cả, vẫn tốt." Tề Dũng bị cậu hỏi vậy, cố gắng đi về phía trước một cách bình thường. Nhưng Triệu Thiên Lượng vừa rời đi, Tề Dũng liền đi về phía bờ sông, hai tay ôm lấy háng, nhe răng trợn mắt. Cậu không cởi quần, lao thẳng xuống sông, vùng vẫy bơi một chặp. Sau khi lên bờ, cởi quần ra nhanh chóng, đạp lên tảng đá lớn, kiểm tra chỗ bị thương. Hai bên bẹn bị cọ xát máu đỏ rực — hậu quả của việc cưỡi ngựa không yên.

Tiếng sấm ầm ầm. Tề Dũng ngẩng đầu nhìn trời, mây đen như thủy triều, cuồn cuộn kéo đến từ chân trời... Mưa to như trút, đất trời hòa làm một, chỉ thấy bốn phương tám hướng sáng rực đèn kép của máy kéo, trông trong mưa thật mơ hồ, tiếng gầm rú vọng lại từ xa gần. Đám thanh niên tri thức vẫn đang nằm mơ đẹp trong ký túc xá không hề biết rằng, trận mưa bất ngờ này khiến các chiến sĩ cũ phải đội mưa tăng ca làm đêm.

Doãn bài trưởng nghiêng đầu ngủ gật trong buồng lái máy kéo, lão Lưu bên cạnh đang lái máy kéo. Lão Lưu phát hiện ra điều gì đó, trợn mắt, ghé mặt vào kính — trong mưa lớn, phía trước có ánh đèn pin...

"Bài trưởng..."

Doãn bài trưởng giật mình tỉnh dậy.

Lão Lưu nói: "Trong liên đoàn đưa cơm đến rồi."

Doãn bài trưởng cũng ghé mắt nhìn qua cửa sổ, nói: "Dùng đèn xe thông báo cho mọi người, qua cùng ăn cơm đêm đi."

Giữa bốn chiếc máy kéo, căng lên một tấm bạt lớn, mọi người vây quanh một thùng canh, một thùng bánh bao, ăn ngấu nghiến. Hàn chỉ đạo viên và Trương liên trưởng cũng ở trong đó, đều vén ống quần lên trên đầu gối, chân đầy bùn.

Doãn bài trưởng: "Các anh việc gì phải đích thân đến thế."

Hàn chỉ đạo viên: "Không đích thân đến thì không yên tâm được."

Trương liên trưởng: "Lát nữa ai không trụ được, tôi và chỉ đạo viên có thể thay."

Lão Lưu: "Nhìn kìa, lại là ai đến thế?"

Người đến là Phương Uyển Chi, cũng gánh hai chiếc thùng, cũng vén ống quần lên trên đầu gối.

Trương liên trưởng: "Chị dâu, chị đến đây làm gì!"

Phương Uyển Chi: "Sao, không chào đón à?"

"Chào đón chào đón! Nhưng tôi chào đón những thứ chị dâu mang đến hơn!" Lão Lưu hất tấm cót trên một chiếc thùng ra, kêu lên: "Bánh bao!" Nói rồi, lão nhét mẩu bánh bao nhỏ trên tay vào miệng, rảnh tay ra chộp lấy một chiếc bánh bao.

Mọi người cũng thi nhau tranh cướp bánh bao. Một chiến sĩ cũ hất tấm cót trên chiếc thùng còn lại ra: "Còn có giấm Lạp Bát! Còn có tương ớt!"

Phương Uyển Chi mỉm cười nhìn mọi người thưởng thức bữa ăn đêm mình mang đến.

Hàn chỉ đạo viên nói với Trương liên trưởng: "Thấy chưa? Chẳng ai thèm đoái hoài đến hai chúng ta nữa rồi, cái bọn vong ơn bội nghĩa này!"

Trương liên trưởng trách yêu mọi người: "Này, tôi bảo này, chị dâu đội mưa to thế này mang đồ ngon đến cho các cậu, các cậu còn không nhường chỗ ngồi cho chị dâu à?"

Mọi người nghe nhắc nhở, vội vàng nhường chỗ ngồi cho Phương Uyển Chi...

Cửa sổ tiểu đội một sáng đèn, Triệu Thiên Lượng bị tiếng "xào xạc" đánh thức, mở mắt ra nhìn, chỗ nằm của Tề Dũng trống không. Cậu lặng lẽ xuống đất, xỏ dép đi ra cửa, thò đầu ra ngoài nhìn. Chỉ thấy Tề Dũng và Trương Tĩnh Nghiêm bất chấp mưa rơi, ngồi xổm dưới mái hiên ngoài mài liềm. Không chỉ mài cho mình, mà còn mài cho cả tiểu đội. Chưa mài để một bên, mài xong để một bên.

Trương Tĩnh Nghiêm vừa dùng đá mài nhúng nước trong vũng nước, vừa nói: "Học tôi, mài vài cái nhúng nước, tiếng sẽ nhỏ thôi. Để mọi người ngủ thêm một lát."

Triệu Thiên Lượng rụt đầu lại, quay người nhìn vào, mọi người đều đang ngủ rất say, cuối cùng cậu hạ quyết tâm, lần lượt đẩy nhẹ từng người, nói khẽ: "Dậy đi, dậy đi..."

Một người mặc áo mưa xông vào ký túc xá tiểu đội nam hai, cởi áo mưa ra, chỉ mặc mỗi quần đùi: "Dậy hết cả đi!"

Đám thanh niên tri thức đang ngủ say đều bị đánh thức.

"Tiểu đội trưởng, có tình hình! Vừa rồi tôi ra ngoài đi tiểu, thấy người tiểu đội một đi ra đi vào, tôi thấy lạ, lẻn sang trinh sát, phát hiện bọn họ dậy hết cả rồi."

Tiểu đội trưởng tiểu đội hai cũng thắc mắc: "Chưa thổi còi mà, bọn họ dậy sớm thế làm gì?"

"Bọn họ đều đang mài liềm trong ký túc xá đấy!"

Tiểu đội trưởng tiểu đội hai: "Dở hơi! Gặt lúa Bắc Đại Hoang, chủ yếu phải dựa vào máy gặt! Tất cả ngủ tiếp đi! Lenin nói, không biết nghỉ ngơi, thì bằng không biết làm việc. Ngủ bù tiếp đi..."

Tiếng còi vang lên từ ngoài nhà cắt ngang lời tiểu đội trưởng tiểu đội hai, tiểu đội trưởng tiểu đội hai chỉ vào người thanh niên tri thức đó mắng nhiếc: "Cậu đấy cậu đấy! Giấc ngủ bù quý giá đã bị cậu làm hỏng rồi!"

Người thanh niên tri thức kia: "Mới có nửa phút thôi mà."

Tiểu đội trưởng tiểu đội hai: "Nửa phút mấu chốt đấy!"

Đội ngũ trung đội thanh niên tri thức nam, trung đội thanh niên tri thức nữ, các chiến sĩ cũ, công nhân cũ, các chị em phụ nữ, lần lượt rời khỏi liên đoàn, tụ họp trên con đường đất bùn lầy dẫn tới biển lúa mì. Công cụ của các chiến sĩ cũ và công nhân cũ, không phải là liềm, mà là liềm cán dài, trông như những võ sĩ xuất chinh thời cổ đại. Phải nhanh chóng hoàn thành việc gặt, vì cơ quan khí tượng tỉnh thông báo, trận mưa này ít nhất sẽ kéo dài mười mấy ngày nữa, mà máy gặt hai ba ngày sau là không dùng được nữa rồi.

Trương Tĩnh Nghiêm, Tề Dũng và vài thanh niên tri thức cũ đi bên cạnh đội ngũ thanh niên tri thức, vác trên vai cũng là liềm cán dài, rất khác biệt.

Áo mưa màu hồng của Ngô Mẫn trong đội quân ô hợp gặt lúa này trông đặc biệt bắt mắt. Ngoài cô ra, không ai mặc bất kỳ đồ che mưa nào nữa. Ngô Mẫn trượt chân, ngã xuống, Tôn Mạn Linh giơ tay kéo cô dậy. Ngô Mẫn vội vàng dùng sống liềm cạo bùn trên áo mưa, Tôn Mạn Linh lắc đầu với cô: "Đừng làm nữa, việc đó có ý nghĩa gì chứ, nhanh theo kịp đi!"

Đội gặt lúa xếp thành hàng ngang dài dằng dặc, đứng bên rìa biển lúa mì. Trong biển lúa, máy kéo kéo máy gặt vẫn đang tiến hành gặt. Mây đen dày đặc, đè nặng lên biển lúa. Từ xa vọng lại tiếng sấm ầm ầm.

Hàn chỉ đạo viên vác liềm cán dài đi từ một đầu đội ngũ đến chính giữa thì dừng lại, nhìn chiếc máy kéo đằng xa, quệt những giọt nước mưa trên mặt, vung liềm cán dài lên.

Những người khác cũng bắt đầu gặt. Người dùng liềm cán dài đều vung liềm cán dài, người dùng liềm thường đều cúi lưng xuống. Tiếng "xoèn xoẹt" lập tức vang lên một mảnh. Lúa mì đổ rạp xuống từng mảnh nơi vũ điệu của liềm cán dài và liềm thường đi qua. Những bóng dáng vung liềm cán dài ấy luôn giữ hình một đường thẳng, động tác của họ đều đặn đến mức, như đang tham gia vào một nghi lễ cổ xưa và trang nghiêm nào đó.

Đôi bàn tay non nớt nắm liềm của đám thanh niên tri thức được quấn bằng khăn tay. Khăn tay tháo ra, mụn nước trong lòng bàn tay vỡ; khăn tay gấp lại một chút, lại quấn tay lên. Khăn tay quấn trên cán liềm cũng bị máu nhuộm đỏ; khăn tay tháo xuống, dùng răng cắn, quấn lại lên tay.

Đôi tay quấn khăn tay ngày càng nhiều, ngay cả vạt áo sơ mi cũng bị xé xuống, làm khăn tay, quấn lên lòng bàn tay.

Ngô Mẫn tụt lại phía sau, Tôn Mạn Linh đến giúp cô: "Đã bảo là đừng mặc áo mưa đến mà!"

Ngô Mẫn ấp úng: "Tôi... đến..."

"Đến? Chuyện đó?"

"Tôi vừa đến chuyện đó, là bị sốt nhẹ, còn toàn thân không có sức..." Nước mắt hòa lẫn nước mưa chảy xuống từ mặt cô, "Không tin chị sờ trán em xem..."

Tôn Mạn Linh: "Không cần sờ, chị tin. Vậy em về nghỉ đi. Tự pha bát nước đường uống, rồi dùng nước nóng ngâm chân, ngủ một giấc thật ngon."

Phương Uyển Chi đi tới, hỏi: "Cô ấy sao thế?"

Tôn Mạn Linh: "Em ấy đến kỳ kinh nguyệt, em bảo em ấy về."

Phương Uyển Chi: "Vậy thì nghe lời tiểu đội trưởng, về đi."

Ngô Mẫn không động đậy.

"Thêm một người hay bớt một người, thực ra đều không ảnh hưởng gì, đừng có bướng bỉnh, tôi thay cô." Phương Uyển Chi nói xong, cúi lưng nhanh chóng gặt về phía trước.

Tôn Mạn Linh còn muốn nói gì đó với Ngô Mẫn, nhưng chỉ há miệng, không nói nên lời, quay người bỏ đi. Ngô Mẫn nhìn những bóng người đang cúi lưng trước mắt, ngồi bệt xuống đất, hai tay ôm mặt khóc không thành tiếng.

Một chiếc liềm cán dài cắm bên bờ sông. Quần của Tề Dũng vắt trên bụi cây. Lúc này, Tề Dũng đang xé áo sơ mi, quấn lấy bẹn chân mình.

"Tiểu Địa Bao" đi tới giải quyết nhu cầu, ngoảnh đầu thấy liềm cán dài của Tề Dũng, cậu buộc lại quần, không kìm được giơ tay rút liềm cán dài ra, thử vung vài cái. Lúc này, chỉ nghe tiếng "tõm" một cái dưới sông, "Tiểu Địa Bao" cầm liềm cán dài đi đến bên sông, phát hiện trong nước có con cá lớn. Cậu giơ cán liềm cán dài lên, định dùng cán liềm cán dài đâm cá.

Tề Dũng bước ra từ sau bụi cây, thấy cảnh đó hoảng hốt: "Tôn Kính Văn!"

"Tiểu Địa Bao" giơ cao liềm cán dài ngoảnh lại nhìn cậu.

Tề Dũng hét lớn: "Đừng nhúc nhích, tuyệt đối đừng nhúc nhích, sau lưng cậu có con rắn!"

"Tiểu Địa Bao" quả nhiên giơ cao liềm cán dài bất động.

Tề Dũng từng bước đi tới trước mặt cậu, lấy liềm cán dài từ trong tay cậu, cắm xuống cách đó vài bước, tiếp đó đi tới trước mặt "Tiểu Địa Bao", hung dữ trừng cậu.

"Tiểu Địa Bao": "Tôi không biết là liềm cán dài của anh, nếu biết, tôi đã chẳng thèm đụng vào."

Tề Dũng vung tròn cánh tay, tát cậu một cái đau điếng.

Đầu của "Tiểu Địa Bao" bị tát lệch sang một bên, rồi lại khôi phục vị trí bình thường, vươn cổ, cũng hung dữ trừng Tề Dũng.

Tề Dũng: "Biết tại sao tôi lại tát cậu lần nữa không?"

"Tiểu Địa Bao" dõng dạc: "Biết!"

"Cậu mẹ nó chẳng biết gì cả!" Tề Dũng chỉ dòng sông, "Thấy cá đúng không?"

"Tiểu Địa Bao" như hét lên: "Đúng! Tôi thấy cá, không thấy rắn!"

"Muốn dùng cán liềm cán dài đâm cá đúng không?!"

"Đúng!"

"Cậu không cần cái đầu nữa à?! Của tiểu đội khác, một thanh niên tri thức cùng đợt với tôi, chỉ vì muốn dùng cán liềm cán dài đâm cá, đã gọt bay đầu mình xuống sông đấy!"

"Tiểu Địa Bao" á khẩu không nói nên lời.

"Cậu phải nhớ kỹ cái tát vừa rồi cho tôi! Còn phải đem chuyện tôi kể cho cậu, kể nhiều cho người khác nghe!" Tề Dũng nói xong, quay người rút liềm cán dài, bước đi khập khiễng xa dần.

"Tiểu Địa Bao" nhìn xuống dòng sông, cảm thấy nước sông hình như đỏ ngầu, cơ thể không đầu của mình đang nằm phục bên bờ sông...

Cậu choáng váng đầu óc, cơ thể loạng choạng suýt ngã, được Tôn Mạn Linh đi ngang qua đỡ lấy: "Em trai! Em trai em sao thế?"

"Đáng sợ quá!" "Tiểu Địa Bao" vẫn còn sợ hãi.

"Chị gặp Tề Dũng rồi, anh ta lại bắt nạt em à?"

"Anh ấy vừa cứu mạng em."

"Anh ta? Cứu mạng em?" Tôn Mạn Linh giơ tay sờ đầu em trai.

"Tiểu Địa Bao" đẩy tay chị ra: "Em không sốt!"

Tôn Mạn Linh: "Vậy thì em lảm nhảm cái gì! Em đến đây làm gì?"

"Đi tiểu! À, chị, em nói với chị bao nhiêu lần rồi? Chị đừng có hễ không thấy em, là đi khắp nơi tìm em!"

"Để chị xem tay em."

"Xem gì mà xem! Chẳng phải chỉ mài ra mụn nước thôi sao! Tay ai mà chẳng mài ra mụn nước!"

"Chị đây vẫn còn cái khăn tay, chưa dùng tới." Tôn Mạn Linh nhét chặt khăn tay vào túi quần "Tiểu Địa Bao".

Mọi người cúi lưng, cúi đầu hối hả gặt lúa trong biển lúa mì, chỉ có Tề Dũng và Trương liên trưởng đối mặt đứng cạnh chiếc máy kéo bị lún xuống bùn.

Trương liên trưởng: "Nghe nói, cậu đối chọi với một con tượng ở trong huyện?"

Tề Dũng tức giận: "Nghe ai nói? Trương Tĩnh Nghiêm nói đúng không?"

"Ai nói không quan trọng. Cô ấy là một tổ trưởng tổ bán hàng của công ty bách hóa, đúng không?"

"Chỉ là lần mấy người chúng tôi đến huyện xem phim, chỗ ngồi của tôi và cô ấy sát nhau thôi."

Trương liên trưởng cười cười: "Giao cho cậu một nhiệm vụ, đến huyện, tìm cô ấy mua hai trăm đôi găng tay sợi. Hạn cậu sáng mai đi, tối về. Dù sao cậu đánh xe cũng là nhân vật cấp bậc nghệ nhân rồi, tôi không lo vấn đề an toàn. Đánh một con ngựa, hay hai con, ba con, tùy cậu."

Tề Dũng nhìn chằm chằm Trương liên trưởng: "Tại sao cử tôi?"

"Nói nhảm! Người khác có mối quan hệ đặc biệt như cậu không? Găng tay sợi là vật tư bảo hộ lao động bị kiểm soát tiêu thụ, không có loại quan hệ đặc biệt đó, ai có thể mua một lần ra được hai trăm đôi?"

"Vậy, tôi muốn quay lại liên đoàn ngay, đánh xe là xuất phát, cố gắng về trước trưa mai, để mọi người chiều là có thể đeo găng tay."

Trương liên trưởng trầm ngâm một lát, vỗ vỗ má Tề Dũng...

Đám thanh niên tri thức nam tiểu đội một trở về ký túc xá. Trên giá rửa mặt, có chậu đã đầy nước, nhưng mọi người nhìn cũng không nhìn, từng người đi thẳng vào trong nhà. Có hai cậu bé khiêng nước đi tới, thấy nước vất vả khiêng về không ai động đến, vẻ mặt đầy thất vọng. Trương Tĩnh Nghiêm và Triệu Thiên Lượng bước tới. Triệu Thiên Lượng xoa đầu một cậu bé: "Cảm ơn các em. Một lát nữa họ sẽ rửa thôi, đừng khiêng nữa, nhé?"

Hai cậu bé hiểu chuyện gật đầu rời đi.

Trương Tĩnh Nghiêm nói với Triệu Thiên Lượng: "Đứa lớn là con trai Doãn bài trưởng của trung đội cơ vụ, đứa nhỏ là con trai Trương liên trưởng. Vợ Trương liên trưởng ly hôn với ông ấy rồi, vứt luôn con trai cho ông ấy. Trương liên trưởng sớm tối bận rộn, không chăm được con, đành để con ở nhà Doãn bài trưởng. Hai nhóc con tình cảm tốt lắm, như anh em ruột thịt."

Triệu Thiên Lượng hỏi: "Bài trưởng, Bắc Đại Hoang năm nào gặt lúa cũng mưa à?"

"Cái đó cũng không hẳn. Năm ngoái là được mùa lớn, mười chiếc xe tải chở lương thực xuất phát từ liên đoàn chúng ta, chạy không ngừng nghỉ suốt hơn hai tháng, nghĩ xem đó là đã gặt được bao nhiêu lương thực đi! Năm kia, năm kia nữa, liên tục năm sáu năm đều được mùa lớn..."

"Đợt chúng ta, sao lại xui xẻo thế này!" Triệu Thiên Lượng oán trách.

"Đã làm tiểu đội trưởng, thì không nên nói những lời này. Hãy coi đó là thử thách đi."

"Tôi cũng chỉ nói với anh thôi."

"Tâm trạng tiểu đội hai còn chán nản hơn, tối nay tôi phải ngủ lại tiểu đội họ. Bên này có việc gì khó khăn, cậu kịp thời tìm tôi." Trương Tĩnh Nghiêm vỗ vỗ vai Triệu Thiên Lượng, rời đi. Triệu Thiên Lượng ngoảnh đầu nhìn hàng chậu nước, đi vào ký túc xá, thấy mọi người đều nằm trên giường đất, đều thả thõng hai chân, đều bất động. Nhìn lại góc tường, liềm vứt chồng chéo lẫn nhau...

Nhà ăn lúc đêm khuya yên tĩnh. Bên cạnh Triệu Thiên Lượng bày ba bốn viên đá mài, cậu đang mài liềm cho cả tiểu đội. Cánh cửa "kẽo kẹt" một tiếng mở ra, Triệu Thiên Lượng ngẩng đầu nhìn, chỉ thấy Tôn Mạn Linh vắt giỏ liễu trên cả hai cánh tay. Trong một cái giỏ là liềm, cái kia là vỏ chăn trắng — đó là thứ cô xé từ trên chăn ra tối hôm qua. Cô đặt giỏ xuống, cười với Triệu Thiên Lượng, cũng không nói gì, bắt đầu xé vỏ chăn.

Triệu Thiên Lượng ngừng mài liềm, nhìn cô đầy kỳ lạ.

Tôn Mạn Linh xé vài dải từ vỏ chăn, lại bắt đầu dùng dải vải quấn cán liềm.

Triệu Thiên Lượng vỗ đùi cái "bép": "Sao mình lại không nghĩ ra nhỉ?"

"Vỏ chăn của tôi dùng không hết. Cậu giúp tôi mài đầu liềm cho tiểu đội chúng tôi, tôi quấn cán liềm cho tiểu đội các cậu, được không?"

"Được!"

Thế là hai người chia nhau bận rộn.

Triệu Thiên Lượng không kìm được lại hỏi: "Ở trường, cậu là cán bộ lớp phải không?"

Tôn Mạn Linh: "Tất nhiên, ủy viên lao động. Còn cậu?"

Triệu Thiên Lượng: "Ngày nào cũng chưa từng làm. Ở trường, tôi thuộc loại học sinh nghịch ngợm phá phách."

"Vậy, làm tiểu đội trưởng rồi, thì phải sửa đổi đi, đừng làm hư em trai tôi."

"Tôi không phải đã sửa rồi sao! Lạ thật, sao tôi lại thay đổi nhỉ? À, cậu nói xem, hai loại tiểu đội trưởng như chúng ta, làm có thấy hào hứng không?"

Tôn Mạn Linh liếc cậu một cái: "Có hào hứng hay không, đều phải làm cho tốt! Nếu ba tháng sau, nói cậu làm không được, không cho cậu làm nữa, mặt mũi cậu để đâu?"

Triệu Thiên Lượng thở dài: "Đúng vậy. Sớm biết cách làm thế này, ngày bổ nhiệm đó tôi đã kiên quyết nhường hiền rồi."

"Đừng càu nhàu nữa. À, vỏ chăn của tôi vẫn còn dư một mảng to. Dứt khoát, tôi đi tiểu đội nữ hai, trộm liềm của họ mang về, cũng quấn lại, mài luôn. Cậu đi trộm của tiểu đội nam hai đi, thế nào?"

Triệu Thiên Lượng trừng cô, không tình nguyện chút nào, nhưng lại chẳng thể nói lời phản đối.

"Vậy tôi đi đây!" Tôn Mạn Linh chạy bước nhỏ rời đi.

Triệu Thiên Lượng lẩm bẩm: "Làm đúng là hào hứng thật!"

Trời sáng rồi. Thanh niên tri thức bốn tiểu đội nam nữ, dưới sự dẫn dắt của Trương Tĩnh Nghiêm, từng người bước chân nhẹ nhàng vào nhà ăn. Cảnh tượng trước mắt họ là, hơn năm mươi chiếc liềm, cán của từng chiếc đều được quấn trắng bằng ga trải giường, lưỡi liềm cũng được mài sáng loáng. Triệu Thiên Lượng dựa lưng vào một cột gỗ ngủ thiếp đi, phát ra tiếng ngáy khe khẽ. Tôn Mạn Linh thì gục trên đầu gối cậu, ngủ không một tiếng động.

Tiểu đội trưởng tiểu đội hai: "Đây, đây chẳng phải là tát vào mặt tôi sao!"

Một thanh niên tri thức tiểu đội hai nhìn cậu ta: "Đến cả viên đá mài cậu cũng không kiếm được cho tiểu đội hai chúng ta, nên tự tát vào miệng mình đi!"

Triệu Thiên Lượng và Tôn Mạn Linh cùng tỉnh dậy, lập tức ngượng ngùng tách ra.

Trương Tĩnh Nghiêm xoa đầu Triệu Thiên Lượng một cái: "Hai đứa, sáng nay bù giấc ở ký túc xá, đây là lệnh!"

Mặt trời ấm áp chiếu xuống con phố của một huyện nào đó ở phương Bắc. Đúng tám giờ mấy sáng. Bên lề đường ngoài một cửa hàng bách hóa, đỗ chiếc xe ngựa mà Tề Dũng đánh tới. Ba con ngựa mắc vào xe đang lặng lẽ ăn lúa mì trên đất.

Cửa hàng chưa mở cửa, trước cửa đã có ba năm người đang chờ. Trong đó có người tò mò nhìn Tề Dũng đang ngủ trên xe ngựa.

Tề Dũng nằm nghiêng, cong người như con tôm, co chân, đắp bao tải ẩm ướt, đầu cũng gối lên bao tải cuộn lại — trông cậu ngủ có vẻ không thoải mái lắm. Một cảnh sát giao thông già vừa đi vòng quanh xe ngựa, vừa nghiên cứu nhìn Tề Dũng.

Đủ loại người ở huyện nhỏ đi qua bên cạnh xe ngựa, một người bán hàng rong đi qua hét lớn: "Bánh bao! Bánh bao!..."

Tề Dũng bị tiếng rao gọi tỉnh, vươn vai, lật người nằm ngửa. Mưa đã tạnh, vài tia nắng từ khe hở của mây đen chiếu xuống. Tề Dũng bật dậy, giơ hai tay lên cao, nhảy cẫng trên xe ngựa hét lớn: "Trời tạnh rồi! Trời tạnh rồi! Mặt trời vạn tuế!" Cậu phát hiện cảnh sát giao thông già và những người hiếu kỳ đang nhìn mình, không hét nữa.

Cảnh sát giao thông già chỉ vào Tề Dũng nói: "Xuống đây xuống đây!"

Tề Dũng ngoan ngoãn xuống xe ngựa.

"Ở đây không được đỗ xe, đặc biệt là không được đỗ xe ngựa, biết không?"

"Không biết. Thật sự không biết!"

Cảnh sát giao thông già lại chỉ: "Kia là cái gì?"

Tề Dũng lúc này mới phát hiện, ngay trước mặt cắm tấm biển cấm đỗ xe, gãi gãi đầu: "Không nhìn thấy. Thật sự không nhìn thấy!"

"Mắt dùng để làm gì?"

Tề Dũng bào chữa cho mình: "Lúc tôi đỗ xe ở đây, trời còn tối mà."

Cảnh sát giao thông già: "Tôi vừa nói câu trước, cậu đã có câu đáp trả, cũng biết đối phó đấy. Ở đâu?"

"Binh đoàn."

"Ồ? Thuộc đoàn mấy liên đoàn mấy?"

"Sư một đoàn một, liên đoàn bảy."

"Chỉ đạo viên liên trưởng họ gì?"

"Chỉ đạo viên họ Hàn, liên trưởng họ Trương. Ông quen họ à?"

Cảnh sát giao thông già lắc đầu: "Không quen. Không quen mới hỏi chứ! Một mình, đánh chiếc xe ngựa kéo ba con, đến huyện chúng ta làm gì?"

Tề Dũng: "Liên đoàn cử tôi đến mua găng tay sợi, phải mua hai ba trăm đôi! Đồng chí già, là thế này, huyện các ông chẳng phải cũng mưa sao? Chỗ chúng tôi mưa còn to hơn..."

Nói rồi, cửa hàng mở cửa.

"Rõ chưa?" Tề Dũng vừa nói, vừa vội vàng buộc dây cương vào cột quảng cáo.

Cảnh sát giao thông già ngăn lại: "Không được buộc ở đó! Cũng không được đi, tôi còn chưa rõ cái gì cả!"

Tề Dũng nóng nảy: "Đồng chí già! Chỗ chúng tôi bùn lầy rồi! Máy gặt không phát huy tác dụng! Chỉ có thể dùng liềm, liềm cán dài để gặt gấp thôi! Nếu không lúa mì cả mảng lớn sẽ thối rữa dưới đất, thì trắng tay mất! Mà đám thanh niên tri thức mới đến của liên đoàn chúng tôi, ngày đầu tiên tay đã mài ra mụn nước cả rồi!"

Cảnh sát giao thông già nghe xong, vội nói: "Vậy cậu còn dài dòng cái gì! Mau vào mua găng tay đi!"

"Là ông không cho tôi đi đấy chứ!" Tề Dũng vắt dây cương lên lưng ngựa, lao về phía cửa hàng. Ở cửa, cậu ngoái lại nhìn xe ngựa, không yên tâm.

Cảnh sát giao thông già vẫy tay với cậu: "Đi đi đi đi, tôi trông giúp cậu!"

Tề Dũng tìm kiếm xung quanh bằng ánh mắt trong cửa hàng.

Một cô gái bán quần áo đang lau quầy hàng, Tề Dũng mừng rỡ: "Này!"

"Anh?" Cô gái thấy Tề Dũng đội mũ lệch, quần áo đều rất bẩn, nghi hoặc hỏi: "Anh đến đây làm gì?"

"Tìm cô."

Cô gái nhìn đông nhìn tây: "Không thấy tôi đang làm việc à? Hôm nay tôi không có thời gian cùng anh xem phim đâu! Với lại lần đó cũng không phải tôi cùng anh xem, là vé của hai chúng ta tình cờ sát nhau, tôi với anh thì có quan hệ đặc biệt gì đâu!"

Tề Dũng cười: "Tôi cũng không hề nói cô với tôi có quan hệ đặc biệt gì. Tôi đến tìm cô giúp đỡ, tôi muốn mua nhiều đôi tất."

"Việc này tôi giúp được! Chỗ chúng tôi trong kho bị tồn một lô tất sợi, thuần bông. Bây giờ giữa mùa hè, bán không chạy. Anh mua nhiều, tôi làm chủ có thể chiết khấu!"

"Sai rồi sai rồi!" Tề Dũng vỗ trán, "Sao tôi lại nói thành tất nhỉ! Tôi là muốn mua găng tay, loại dệt bằng sợi bông ấy, ít nhất hai trăm đôi, càng nhiều càng tốt."

"Việc này tôi chịu rồi! Chỗ chúng tôi không còn cái găng tay nào nữa. Ngày hôm qua, đều bị người Binh đoàn các anh mua sạch rồi!"

Tề Dũng thất vọng: "Vậy, tôi đành đi nơi khác thử vận may vậy."

"Đến chỗ chúng tôi còn bị mua sạch, chỗ khác càng không có đâu!"

Tề Dũng không đủ kiên nhẫn nghe cô nói, đã quay người, định rời đi.

Cô gái lẩm bẩm: "Người này, không nghe người ta nói hết câu đã đi, thật không thể kết giao!"

Tề Dũng dừng lại, suy nghĩ một chút, quay lại, lại nói: "Để tôi xem loại tất cô nói!"

Cô gái không vui lấy ra đôi tất, ném lên quầy hàng.

Tề Dũng cầm một chiếc, kéo, nhìn.

Cô gái ngăn cậu: "Anh còn chưa mua, đừng kéo như thế chứ!"

Tề Dũng hỏi: "Có kéo không?"

Cô gái đưa cho cậu chiếc kéo, Tề Dũng không nói hai lời, "xoẹt" một nhát kéo cắt mất mũi tất.

Cô gái cuống lên: "Này, anh người gì thế, anh đền đi!"

Tề Dũng đã thọc tay vào, xem mặt trước mặt sau, quyết đoán giơ hai ngón tay: "Hai trăm đôi!"

Tề Dũng vác trên vai một túi lớn, cùng cô gái khiêng một túi lớn, đi ra khỏi cửa cửa hàng, đặt hai túi tất lớn lên xe ngựa, vẻ mặt như đã hoàn thành đại sự.

Cảnh sát giao thông già đi tới: "Ngựa Binh đoàn các anh, thật tuyệt!"

Tề Dũng: "Cảm ơn nhé, ân tình để sau bù!"

Cảnh sát giao thông già vẫy tay: "Chẳng phải chỉ trông giúp cậu chiếc xe ngựa thôi sao, còn nói cái gì ân tình với chả không. Nếu xét đến cảm ơn, cả huyện chúng tôi đều phải cảm ơn Binh đoàn. Lúa mì các anh gặt càng nhiều, chúng tôi được thơm lây, mỗi tháng sổ lương thực tăng thêm được mấy cân bột mì đấy!"

"Đồng chí già, hẹn gặp lại!" Tề Dũng hô một tiếng "Đánh!", đánh xe ngựa rời đi.

"Này, sao ngay cả câu chào tạm biệt cũng không nói với tôi một tiếng thế!" Cô gái quay sang phàn nàn với cảnh sát giao thông già: "Anh ta đối với ông còn nói ân tình sau bù, đồ khốn này!"

Xe ngựa phi nước đại trên con đường cũ, móng ngựa đạp qua cùng một dòng sông nông, nước bắn tung tóe. Khe hở của mây đen khép chặt lại, trời lại âm u. Xe ngựa đi qua đoàn bộ, trước cửa bưu điện, bị một người đưa thư chặn lại.

Người đưa thư hỏi Tề Dũng: "Liên đoàn nào?"

"Liên đoàn bảy."

"Đừng đi nhé!" Người đưa thư nói xong, quay người quay lại bưu điện.

Tề Dũng dùng bao tải đậy hai túi tất lớn lại. Không lâu sau, người đưa thư xách hai chiếc túi lớn màu xanh lá cây ra, đặt lên xe ngựa, nói: "Thư từ, bưu phẩm của liên đoàn tám, chín, bao gồm cả của liên đoàn bảy các anh, cậu cùng mang về đi. Của liên đoàn tám, chín, thông báo cho họ đến liên đoàn các anh lấy. Cái phong bì lớn này đừng làm mất, bên trong có mấy bức điện báo đấy!"

Tề Dũng nhận lấy phong bì lớn, đè dưới túi tất.

Mưa lớn lại trút xuống, xe ngựa phi nước đại trong mưa. Cánh đồng lúa của liên đoàn bảy, do gió to mưa lớn, mảng lớn lúa mì đã đổ rạp. Mà lúa mì một khi đổ rạp, thì máy kéo không bị lún, máy gặt cũng không gặt được. Những người gặt dùng liềm cán dài, hàng ngũ vẫn đều đặn như vậy, động tác vung liềm cán dài vẫn nhất quán như vậy; những người gặt dùng liềm thường, thì phân tán một mảnh, đều là trạng thái mặt hướng đất lưng hướng trời. Tất cả những người gặt, dường như đều không còn cảm giác với trận mưa lớn trút trên người.

Triệu Thiên Lượng bỗng nhiên phát hiện có người đang gặt giúp mình, cậu chống tay sau lưng đứng thẳng người, thấy là Tề Dũng đang đứng trước mặt.

Triệu Thiên Lượng: "Mua được rồi à?"

Tề Dũng không trả lời câu hỏi của cậu, chỉ đưa cho cậu một bức điện báo: "Lúc tôi đi qua đoàn, bưu điện bảo tôi mang về."

Triệu Thiên Lượng vừa nhận lấy điện báo, Tề Dũng đã quay người rời đi.

Lúc hoàng hôn, Trương liên trưởng nổi trận lôi đình tại liên bộ với Tề Dũng: "Tôi bảo cậu mua găng tay, cậu mua về hai túi tất lớn làm gì? Cậu là đầu lợn à?"

Phương Uyển Chi: "Lão Trương, anh đừng vội đã. Em nghĩ, Tiểu Tề tự có cách giải thích của Tiểu Tề. Tiểu Tề, đúng không?"

Hàn chỉ đạo viên bước từ ngoài vào, hỏi: "Tiểu Tề, nhiệm vụ hoàn thành thế nào rồi?"

Tề Dũng không nói gì cả, từ trong túi móc ra chiếc tất đã cắt mũi, còn cắt một cái lỗ, lồng vào tay, ngón cái vừa vặn có thể thò ra từ cái lỗ đó, đáy tất bảo vệ lòng bàn tay, ống tất cũng có thể bảo vệ nửa cánh tay. Cậu lặng lẽ chìa bàn tay đó cho Trương liên trưởng và họ xem.

Đám thanh niên tri thức đi ngang qua trước nhà ăn, Triệu Thiên Lượng gọi Trương Tĩnh Nghiêm lại: "Bài trưởng! Tôi có việc muốn nói với anh." Nói xong bước vào nhà ăn. Trương Tĩnh Nghiêm nghi hoặc đi theo vào.

Triệu Thiên Lượng nói với giọng quyết đoán: "Bài trưởng, tôi nhất định phải xin phép rời khỏi liên đoàn!"

Trương Tĩnh Nghiêm hơi kinh ngạc, hỏi: "Rời khỏi liên đoàn? Đi đâu?"

"Thiểm Bắc."

Trương Tĩnh Nghiêm vẻ mặt nghiêm túc, anh nhìn Triệu Thiên Lượng, từ từ ngồi xuống ghế dài. Triệu Thiên Lượng móc điện báo từ trong túi đưa cho Trương Tĩnh Nghiêm: "Tề Dũng đưa cho tôi ngoài đồng."

Trương Tĩnh Nghiêm nhận lấy, chỉ thấy trên đó viết:

Thiên Lượng đệ đệ, anh gặp sự kiện trọng đại, đến ngay, chậm sợ anh có bất trắc.

Triệu Thiên Lượng rất kiên quyết: "Tôi nhất định phải đi!"

Trương Tĩnh Nghiêm hơi do dự: "Sao tôi cảm thấy, bức điện báo này, không giống như anh trai cậu gửi cho cậu thế nhỉ?"

"Cái đó còn giả sao?!"

"Tôi không nói điện báo giả, là nói văn bản, quá không giống giọng điệu của anh trai cậu."

Triệu Thiên Lượng vặn hỏi: "Anh lại không quen anh trai tôi, dựa vào cái gì..."

"Đừng kích động, gặp chuyện phải bình tĩnh một chút. Cậu cũng ngồi xuống đi."

Triệu Thiên Lượng chưa ngồi. Trương Tĩnh Nghiêm khuyên: "Ngồi xuống đi!"

Triệu Thiên Lượng lúc này mới ngồi xuống.

Trương Tĩnh Nghiêm: "Tôi tuy không quen anh trai cậu, nhưng lại hiểu anh ấy đôi chút. Năm sáu tư, Bắc Kinh có một đợt thanh niên tri thức đầu tiên đến Bắc Đại Hoang, chính là 'Chi đội thanh niên trí thức Bắc Kinh' lừng danh, là một đường giương cờ của Đoàn Trung ương mà đến. Trong danh sách đầu tiên, có một phó đội trưởng tên là Triệu Thự Quang, chính là anh trai cậu, đúng không?"

Triệu Thiên Lượng ngạc nhiên: "Sao anh biết?"

Trương Tĩnh Nghiêm không giải thích, tiếp tục nói: "Nhưng anh cậu lúc đó không đi theo đội đến Bắc Đại Hoang, vì năm đó cha cậu bị bệnh nặng một trận. Cha cậu là anh hùng chiến đấu cấp một trong cuộc chiến tranh kháng Mỹ viện Triều, các bên liên quan khuyên ngăn anh cậu tạm thời đừng đến..."

Triệu Thiên Lượng lặp lại hỏi: "Sao anh biết?"

"Tôi quen đội trưởng 'Chi đội thanh niên trí thức Bắc Kinh' Trương Cảm Phong, anh ấy luôn làm chỉ đạo viên trong chi đội, chúng tôi cùng tham gia lớp học lý luận chính trị ở sư bộ, anh ấy nhiều lần kể với tôi về tình bạn giữa anh ấy và anh trai cậu. Cậu có thể cho tôi biết trước, tại sao ba năm sau, anh trai cậu vẫn không đến Bắc Đại Hoang, mà ngược lại cậu lại đến đây không?"

"Tôi nói cho anh, anh sẽ giúp tôi xin phép liên đoàn?"

"Cậu nói cho tôi biết trước rồi hãy nói."

"Cha tôi bệnh liền hai năm, kết quả hai năm sau 'Cách mạng Văn hóa' bắt đầu. Vì anh trai tôi giống anh, là học sinh cao trung đảng viên, nhà trường không phê chuẩn cho anh ấy rời trường. Đến năm nay có thể đến, anh ấy lại đối mặt với khó khăn mới..."

Trương Tĩnh Nghiêm: "Đã quyết định nói cho tôi rồi, thì đừng ấp a ấp úng nữa!"

"Thủ trưởng cũ của cha tôi, là một vị tướng từng vào sinh ra tử vì nước Cộng hòa, đã phải chịu... Tôi không nói anh cũng hiểu. Con gái duy nhất của vị tướng đó, trở thành người tạm thời trong nhà chúng tôi. Một số người ra lệnh cô ấy đến nông thôn để cải tạo, cả nhà chúng tôi đều không yên tâm về vận mệnh sau này của cô ấy, nên, anh trai tôi quyết định từ bỏ ý định trở thành chiến sĩ Binh đoàn, đi cùng cô ấy đến Thiểm Bắc cắm đội."

Trương Tĩnh Nghiêm: "Hiểu rồi. Thiên Lượng, cậu bây giờ là tiểu đội trưởng rồi, có vài chuyện, tôi cũng có thể nói cho cậu biết — theo tôi được biết, trong 'Chi đội thanh niên trí thức Bắc Kinh', ngoài đội trưởng Trương Cảm Phong, phần lớn mọi người đối với anh cậu còn khá có ý kiến đấy, cho rằng anh trai cậu nói khoác, nói suông, không thực hiện lời thề ban đầu. Trương Cảm Phong đã thay anh cậu giải thích không ít, sau này có cơ hội, tôi cũng sẽ thay anh cậu giải thích nhiều hơn..."

Triệu Thiên Lượng cảm kích: "Vậy tôi thay anh tôi cảm ơn anh trước, bài trưởng. Thực ra, anh trai tôi cực kỳ muốn đến Bắc Đại Hoang thực hiện lời thề của anh ấy, anh ấy không đến được, tôi liền tự nguyện đến, cũng coi như thay anh trai tôi thực hiện lời thề năm đó của anh ấy. Mà tôi, vốn có thể đi nhập ngũ, trở thành một chiến sĩ Giải phóng quân thực thụ."

Trương Tĩnh Nghiêm dùng một tay nắm chặt một bàn tay đặt trên bàn của Triệu Thiên Lượng: "Cậu là một người em tốt."

"Vậy, khi nào anh thay tôi xin nghỉ?"

"Anh trai cậu từng là một nhà thơ học đường, cậu thấy đấy, văn bản điện báo này, giống phong cách hành văn của một người thích viết thơ không? Theo tính cách anh trai cậu, nếu anh ấy thực sự gặp rắc rối, dường như sẽ viết rõ ràng trong điện báo. Nội dung bức điện báo này không rõ ràng, không minh bạch..."

Triệu Thiên Lượng tức giận đứng dậy: "Anh lại dùng chiêu này!"

Trương Tĩnh Nghiêm giải thích: "Trong thời gian gặt lúa, liên đoàn phê nghỉ phép đặc biệt nghiêm ngặt. Chỉ dựa vào một bức điện báo này, liên đoàn sẽ không phê nghỉ cho cậu đâu. Tôi ngược lại có quyền phê cho cậu một ngày nghỉ, đến huyện gọi một cuộc điện thoại đường dài."

"Cái làng nhỏ anh tôi cắm đội không có điện thoại!"

Trương Tĩnh Nghiêm kiên nhẫn: "Đừng nổi nóng. Cậu xem thế này có được không, tôi đồng ý ngày mai cậu đến huyện gửi lại một bức điện báo, hỏi cho rõ ràng."

"Đợi tôi nhận được bức điện báo thứ hai của anh tôi, chẳng phải nhanh nhất cũng phải sáu bảy ngày sao? Anh tưởng là từ thành phố này sang thành phố khác gửi điện báo à?!" Triệu Thiên Lượng giật bức điện báo từ tay Trương Tĩnh Nghiêm, tức giận bỏ đi.

Ngụy Minh đeo tạp dề từ nhà ăn bước ra, ngồi đối diện Trương Tĩnh Nghiêm, đưa cho anh một gói giấy báo.

Trương Tĩnh Nghiêm nhìn gói giấy: "Cái gì?"

"Rang ít lúa mì cho anh và Doãn bài trưởng. Dạ dày hai người đều không tốt, thường uống trà lúa mì mạch nha kiện vị."

Trương Tĩnh Nghiêm: "Đây là chiếm lợi công đấy nhé!"

"Ít thôi! Anh cứ uống cả năm, cũng không bằng một con chuột đồng nhỏ ăn trong một mùa đông đâu! Anh quên rồi sao? Năm ngoái gặt lúa, Phó Chính giẫm sập một cái hang chuột, mấy người chúng ta moi ra nửa bao tải hạt lúa mì từ trong hang đấy!"

Trương Tĩnh Nghiêm cười, cầm gói giấy lên cân nhắc, lại nói: "Cái này cũng có hai cân. Không cảm ơn đâu. Chỉ sợ có đám thanh niên tri thức nào đó không sao đoàn kết được, hôm nào vẽ một bức tranh biếm họa, vẽ cái vị bài trưởng thanh niên tri thức này thành con chuột đồng, bên cạnh lại thêm mấy câu thơ vớ vẩn bêu xấu tôi dán ở nhà ăn..."

Ngụy Minh: "Dám! Thế thì đúng là tìm cách bị sửa lưng rồi. Binh đoàn sản xuất xây dựng Hắc Long Giang trên đất Hắc Long Giang, thanh niên tri thức Cáp Nhĩ Tân chúng ta là anh cả, người nơi khác đến, phải kính nể chúng ta. Đặc biệt mấy người cao trung chúng ta, càng là anh cả!"

Trương Tĩnh Nghiêm: "Này này này, cậu phải khắc phục tư tưởng 'anh cả' đi, phải tự giác tự nguyện làm 'anh cả' thực thụ."

"Thế thì cũng phải xem họ có hiểu chuyện hay không. Lời của anh và Triệu Thiên Lượng vừa rồi tôi đều nghe thấy rồi, tôi thấy anh nên báo cáo lên liên đoàn!"

Trương Tĩnh Nghiêm hơi do dự: "Như vậy không hay đâu? Tôi với tư cách là bài trưởng thanh niên tri thức, động tí lại báo cáo chuyện thanh niên tri thức lên liên đoàn, sau này họ lại không tách lòng với tôi thì sao?"

"Anh không báo cáo kịp thời, vỡ lẽ anh ta lặng lẽ lẻn rời khỏi liên đoàn thì sao? Lỡ trên đường lại xảy ra chuyện gì thì sao? Thế thì cái trách nhiệm bài trưởng này của anh lớn đấy!"

"Cậu ấy đã là tiểu đội trưởng một rồi, không đến mức thiếu tính kỷ luật như vậy chứ?"

Đang nói, từ nhà ăn truyền đến tiếng hét của một nữ thanh niên tri thức: "Tiểu đội trưởng, bột nở trào ra khỏi vại rồi!"

"Dù sao tôi cũng nhắc nhở anh rồi, nghe hay không tùy anh!" Ngụy Minh nói xong, liền quay người đi về phía bếp.

"Tiểu Địa Bao", "Phố Pửu Nhỏ" và Vương Khải, Dương Nhất Phàm mấy người chỉ mặc quần đùi, đang lau người trong ký túc xá tiểu đội một. Cánh cửa "bộp" một tiếng mở ra, Triệu Thiên Lượng giận cá chém thớt hét: "Dừng lại!"

Bốn người ngẩn ngơ nhìn cậu.

Triệu Thiên Lượng: "Tưởng ký túc xá là nhà tắm à? Làm đầy đất nước, ai lót? Chẳng phải tôi làm tiểu đội trưởng phải lót sao?!"

Bốn người nhìn nhau, đều bưng chậu, ngoan ngoãn lẻn ra khỏi ký túc xá.

Ngoài cửa truyền đến tiếng của "Phố Pửu Nhỏ": "Chúng tôi cũng đâu có nói bắt buộc anh ta lót đâu!"

Triệu Thiên Lượng liếc nhìn những chiếc liềm vứt chồng chéo ở góc tường, càng bực mình: "Liềm vứt thế này à? Tôi nói cho các cậu biết, sau này không ai thay các cậu dậy nửa đêm mài liềm nữa! Mượn đá mài từ nhà đông nhà tây về cho các cậu là tốt lắm rồi đấy!"

Thẩm Lực ôm đầy găng tay đi vào, đặt lên giường của Triệu Thiên Lượng, không biết điều: "Tiểu đội trưởng, đây là găng tay phát cho tiểu đội chúng ta, có thể làm găng tay bảo vệ tay. Phương bài trưởng nói phải vắt sổ, nếu không thì tơi sợi đấy!"

Triệu Thiên Lượng: "Để hết lên chỗ tôi làm gì?!"

Thẩm Lực cười hì hì: "Anh em không ai thạo việc kim chỉ mà!"

"Cả đám để tôi làm thay? Tôi thạo việc kim chỉ lắm chắc?! Đừng hòng! Tôi đến đây để làm người hầu cho các cậu chắc?! Triệu Thiên Lượng bước qua, ôm đống găng tay, hất tung tóe khắp nơi, "Sợ đau tay, thì phải tự làm lấy! Hừ!"

Thẩm Lực im thin thít, trốn ra xa, nín thở ngồi xuống mép giường đất. Triệu Thiên Lượng đá văng cửa, giận dữ bỏ đi...

Triệu Thiên Lượng cả đêm không chợp mắt. Trời vừa sáng, cậu đã cuộn chăn màn lại, còn dùng dây hành lý buộc hai vòng. Mọi người tỉnh dậy thấy chăn màn của cậu cuộn lại, đều rất thắc mắc. Khi mọi người đi ra ngoài, mới phát hiện trong chậu rửa mặt đặt trên giá gỗ ngang không có nước.

"Tiểu Địa Bao" lầm bầm: "Anh ấy không ra bờ sông gánh nước."

Trương Tĩnh Nghiêm bước tới, hỏi: "Các cậu còn ở đây lề mề cái gì? Đến giờ rửa mặt, đến giờ ăn cơm rồi, nhanh lên! Một lát nữa là xuất phát rồi!"

"Phố Pửu Nhỏ" giành nói: "Tiểu đội trưởng của chúng em không thấy đâu nữa, chăn màn của anh ấy cũng cuộn lại rồi!"

Trương Tĩnh Nghiêm ngẩn người, lập tức cảm thấy vấn đề nghiêm trọng, sải bước đi vào ký túc xá, va phải Hoàng Vĩ đang từ trong ký túc xá bước ra. Hoàng Vĩ đưa cho anh một phong thư: "Bức thư này nhét dưới gối của tôi..."

Trương Tĩnh Nghiêm giật lấy bức thư mở ra xem, sắc mặt thay đổi đột ngột, quay phắt người đi thẳng về phía liên bộ.

"Bộp!" Bàn tay Trương liên trưởng đập mạnh xuống bàn: "Trong những ngày Long Khẩu đoạt lương (giành giật lương thực từ miệng rồng), đây là hành vi đào ngũ trước trận!"

Hàn chỉ đạo viên: "Ngay lúc chúng ta vừa bổ nhiệm cậu ta làm tiểu đội trưởng tiểu đội một, ảnh hưởng xấu là không tránh khỏi rồi. Phải báo cáo ngay lên đoàn."

Trương Tĩnh Nghiêm: "Chỉ đạo viên, liên trưởng, tôi là trung đội trưởng trung đội nam, tôi phải chịu trách nhiệm trực tiếp, đáng bị xử phạt!"

Trương liên trưởng trừng mắt nhìn anh: "Cậu đương nhiên có trách nhiệm! Tại cuộc họp chi ủy, chính cậu là người tiến cử cậu ta làm tiểu đội trưởng tiểu đội một của cậu đấy!"

Phương Uyển Chi khuyên nhủ: "Lão Trương! Đừng nổi nóng với Tĩnh Nghiêm, ai mà chẳng có lúc nhìn người không chuẩn chứ!"

Trong căn chòi đường sắt ở ga Bạch Hoa Lâm, Triệu Thiên Lượng ăn ngấu nghiến bánh bao, cà tím muối tỏi, uống từng ngụm lớn canh cà chua. Trước đó, cậu loạng choạng bước ra khỏi rừng Bạch Hoa, ngất xỉu trước cửa chòi đường sắt, "bà lão" phát hiện ra cậu, liền gọi chủ nhà Dương Bỉnh Khuê đến.

Dương Bỉnh Khuê hỏi Triệu Thiên Lượng: "Liên mấy?"

"Liên bảy ạ." Triệu Thiên Lượng vừa ăn vừa đáp.

Dương Bỉnh Khuê có chút khó hiểu: "Đã là mẹ bị bệnh nặng, liên chuẩn cho nghỉ phép, thì liên phải cử xe đưa cậu đi một đoạn chứ."

Triệu Thiên Lượng thoái thác: "Cũng đưa một đoạn ạ. Đường khó đi, lại đang lúc thu hoạch gấp, cháu cũng không mang theo gì, nên để xe ngựa đưa cháu quay về giữa đường rồi."

Dương Bỉnh Khuê tán thưởng gật đầu: "Biết chuyện như vậy, là tiểu đội trưởng đúng không?"

"Vâng, vâng, là tiểu đội trưởng tiểu đội một ạ. Bác ơi, bác hẳn là nhớ cháu chứ! Bác quên rồi sao? Đêm chúng ta trú mưa ở kho hàng, bác từng giao cho cháu một nhiệm vụ..."

Dương Bỉnh Khuê quan sát cậu: "Ồ, là cậu à, nhớ ra rồi. Cậu làm được tiểu đội trưởng tiểu đội một, chứng tỏ con mắt nhìn người của tôi cơ bản là không sai! Tôi tin cậu. Lát nữa sẽ có chuyến xe chở gỗ đi qua, tôi đưa cậu lên xe..."

Trong buồng lái đoàn tàu chở gỗ, Triệu Thiên Lượng ngồi ở ghế phụ lái, tầm nhìn thoáng đãng, cảnh sắc đồng hoang vào ngày nắng ở Bắc Đại Hoang thu trọn vào tầm mắt.

Lái tàu trò chuyện phiếm với Triệu Thiên Lượng: "Thời tiết Bắc Đại Hoang kỳ quái thật, một nơi mưa dầm dề, nhưng cách bảy tám chục dặm có thể lại là trời quang mây tạnh."

Triệu Thiên Lượng: "Ngày mưa to thu hoạch lúa mì, đó đúng là không phải việc người làm."

"Nhưng cũng đâu thể vì thế mà không thu hoạch gấp được, phải không?"

"Đúng, đúng." Triệu Thiên Lượng hưởng ứng.

Lái tàu nói tiếp: "Cụ già nhà ga đã nói rõ với cậu rồi chứ? Loại xe như tôi không chạy đến được nơi có đường sắt chính quy. Xuống xe tôi rồi, cậu còn phải đi bộ mười mấy dặm đến huyện thành để bắt xe khách đường dài. Xe khách đường dài sẽ đưa cậu đến nơi có ga tàu chính quy."

"Cháu hiểu rồi." Triệu Thiên Lượng nhìn ra ngoài cửa sổ, tâm sự nặng nề.

Qua nhiều lần chuyển chặng, cuối cùng Triệu Thiên Lượng cũng đã đến Thiểm Bắc.

Khi cậu đang đi giữa các khe rãnh trên cao nguyên hoàng thổ, trời đã chạng vạng, ráng chiều nhuộm đỏ mấy mỏm vách đá. Sâu trong khe rãnh, bỗng vang lên khúc Tín Thiên Du bi ai mà cao vút, là giọng của một lão già:

"Trời âm u ngươi cứ đổ mưa xuống đi,

Người khó sống đừng để lòng khó sống.

Chim bạch linh kêu réo vỗ cánh rung,

Trong lòng khó sống thì cất tiếng hát."

---❊ ❖ ❊---

Triệu Thiên Lượng lần theo tiếng hát nhìn lại, thấy trên lưng chừng dốc, lão già đầu quấn khăn trắng đang lùa cừu xuống dốc. Cừu kêu be be, lão già dừng lại, lại hát tiếp:

"Từng đôi vịt, từng đôi ngỗng,

Từng đôi mèo rừng giữ cửa bếp.

Từng đôi gà hoa nằm trên đống rơm,

Từng đôi cừu non nương tựa nhau mà sống."

---❊ ❖ ❊---

Triệu Thiên Lượng đứng lặng người, nghe đến ngẩn ngơ. Tiếng hát trong trẻo, ngọt ngào của một thiếu nữ bỗng lại vang lên:

"Từng đôi chim sẻ đỏ đậu trên nóc nhà hang,

Từng đôi chim hỉ thước đến sườn dốc hoàng thổ làm tổ.

Từng đôi chim bồ câu rung đôi cánh,

Từng đôi tình nhân ngồi trước cửa nhà hang cười nói."

---❊ ❖ ❊---

Triệu Thiên Lượng lần theo tiếng hát nhìn lại, thấy trên vách đá đối diện với lão già, dáng người thiếu nữ được ráng chiều rực rỡ tôn lên thành một cái bóng đen, vóc dáng nàng xinh đẹp, thấp thoáng thấy hai bím tóc ngắn. Nhưng vì là cái bóng, không nhìn rõ nàng mặc quần áo màu gì.

Triệu Thiên Lượng lại nhìn đến ngẩn ngơ.

Cậu vừa đi vừa ngoái đầu lại, gặp một thanh niên và một chiếc xe lừa đang dừng bên đường. Đó rõ ràng là một chiếc xe chở nước, thanh niên đứng bên cạnh chừng hai mươi bảy, hai mươi tám tuổi, mặc chiếc áo ba lỗ cũ, phanh ngực, cánh tay và ngực bị nắng nhuộm thành màu đồng hun. Anh ta đang dùng gáo múc nước cho lừa uống, rồi cưng chiều vuốt ve cổ lừa. Lừa không uống nữa, thanh niên tự mình bưng gáo uống. Nước trong gáo rõ ràng đã chẳng còn lại bao nhiêu, và cũng rõ ràng, thanh niên không nỡ lãng phí chút nước đó.

Triệu Thiên Lượng đợi anh ta uống xong, hỏi: "Anh trai ơi, đi đến thôn Pha Để thế nào ạ?"

Thanh niên nhìn lên nhìn xuống đánh giá cậu, rồi chỉ tay về phía xa.

Triệu Thiên Lượng tiếp tục bước đi một mình đầy hoang mang, phát hiện một thiếu nữ đeo cặp sách xuất hiện trên con đường nhỏ phía dưới. Cậu ba chân bốn cẳng nhảy tới chặn trước mặt thiếu nữ. Thiếu nữ giật bắn mình, kinh ngạc nhìn cậu.

Triệu Thiên Lượng: "Em gái nhỏ, đừng sợ."

"Tôi không sợ anh." Thiếu nữ mặc áo hoa, đeo cặp sách, trông chừng mười bốn, mười lăm tuổi.

"Đây có phải thôn Pha Để không?" Triệu Thiên Lượng hỏi.

Thiếu nữ gật đầu.

"Vậy, ở đây có thanh niên trí thức không?"

"Đến từ Bắc Kinh à?"

"Em có quen người nào tên là Triệu Thự Quang không?"

"Anh ấy không ở trong thôn, đi Sơn Tây rồi."

Triệu Thiên Lượng vô cùng thất vọng: "Đi Sơn Tây? Đi làm gì?"

"Thôn cử anh ấy dẫn một nhóm thanh niên trí thức đi đào than ở hầm mỏ, để kiếm chút quỹ công cho thôn."

"Vậy, em có quen người nào tên là Phùng Hiểu Lan không? Nữ thanh niên trí thức ấy."

"Quen ạ. Chị ấy ở nhà em."

Triệu Thiên Lượng sốt sắng: "Anh đến để tìm chị ấy, em có thể đưa anh đến nhà em không?"

Thiếu nữ gật đầu.

Vì đường đất rất hẹp, Triệu Thiên Lượng đành phải đi theo sau thiếu nữ.

"Chờ chút." Triệu Thiên Lượng gọi thiếu nữ lại.

"Phùng Hiểu Lan mà anh tìm là một nữ thanh niên trí thức Bắc Kinh xinh đẹp. Người ở nhà em có xinh không?"

Thiếu nữ không thèm quay đầu lại: "Xinh ạ."

Triệu Thiên Lượng nghĩ ngợi rồi hỏi: "Vừa rồi em hát trên vách đá đúng không?"

"Hát ạ."

"Em hát hay thật đấy." Triệu Thiên Lượng khen ngợi.

"Em biết mà." Thiếu nữ rất tự tin, "Anh từ đâu đến thế?"

"Bắc Đại Hoang."

Thiếu nữ quay người, lại đánh giá cậu lần nữa: "Anh là dân đi tị nạn à?"

Triệu Thiên Lượng cười khổ: "Không phải. Nơi anh đến gọi là Bắc Đại Hoang."

Thiếu nữ chớp chớp mắt: "Bắc Đại Hoang? Đó là nơi nào?"

"Khó nói lắm."

"Anh cứ nói đó là thành phố hay nông thôn đi!"

"Chắc chắn là gần với nông thôn... Nói thế này đi, chắc chắn không phải thành phố..."

"Nơi đó cách chỗ chúng em xa không?"

Triệu Thiên Lượng gật đầu: "Xa. Thật sự rất xa!"

"Còn cách Bắc Kinh thì sao?"

"Cũng khá xa đấy."

"Em cứ tưởng nó nằm ở phía bắc Bắc Kinh cơ."

"Nghĩ như vậy đương nhiên không sai."

Thiếu nữ dẫn Triệu Thiên Lượng đến nhà mình. Nhà cô bé thế mà lại có tường bao, có cửa bằng gạch bùn, sân không lớn không nhỏ được dọn dẹp ngăn nắp, sạch sẽ. Một mặt tường bao phủ đầy dây leo, hoa loa kèn đang nở rộ rực rỡ giữa những tán lá xanh.

Triệu Thiên Lượng thầm nghĩ: "Ở nơi nghèo khó thế này, chị Hiểu Lan có thể ở trong một gia đình tử tế như vậy, đúng là may mắn thật!"

Thiếu nữ gọi lớn bằng chất giọng trong trẻo: "Mẹ ơi, có khách ạ! Người tìm chị Hiểu Lan, đến từ Bắc..."

Cô bé quay đầu hỏi Triệu Thiên Lượng: "Bắc gì ấy nhỉ?"

"Bắc Đại Hoang."

Thiếu nữ nói tiếp: "Đến từ Bắc Đại Hoang ạ!" Vừa nói, cô bé đã bước vào trong nhà hang.

Chẳng bao lâu sau, cô bé lại bước ra: "Nhà em không có ai. Chị Hiểu Lan cũng không có nhà, chắc hai người họ xuống ruộng thu hoạch hoa màu rồi. Anh vào nhà nghỉ một lát, hay là cứ nghỉ ngoài sân ạ?"

"Ở ngoài sân thôi, cho anh xin bát nước uống được không?"

"Được ạ!"

Triệu Thiên Lượng thấy có cái đôn đan bằng cỏ, bèn bước tới ngồi xuống, không ngờ đó là cái rỗng, gần như bị cậu ngồi bẹp, một con gà mái hoảng sợ kêu cục tác lao ra, bay tán loạn khắp sân đầy kinh hãi; Triệu Thiên Lượng ngã ngồi bệt xuống đất.

Thiếu nữ bưng bát nước ra, thấy cảnh này liền "phì" cười.

Triệu Thiên Lượng hơi lúng túng: "Anh không nhìn ra đó là ổ gà, xin lỗi, xin lỗi..."

Cậu khôi phục ổ gà về trạng thái cũ, nhận lấy bát nước, vừa uống một ngụm đã "phụt" một cái phun ra. Cúi đầu nhìn xuống, chỉ thấy nước trong bát màu vàng.

Triệu Thiên Lượng giơ bát lên: "Đây... đây là nước gì em cho anh uống thế?"

Thiếu nữ không để tâm: "Chẳng lẽ là nước có độc à? Phạm vi trăm hai trăm dặm quanh đây, thôn nào chẳng uống thứ nước này!"

Không uống thì thực sự quá khát, uống thì lại khó nuốt trôi, Triệu Thiên Lượng cau mày uống thêm một ngụm nhỏ, súc miệng rồi phun xuống đất.

Thiếu nữ có chút không vui: "Anh không uống thì đừng có lãng phí! Không ai ép anh uống cả."

Triệu Thiên Lượng đặt bát lên thớt cối xay, ngượng ngùng: "Thực ra, anh cũng không khát lắm..."

Thiếu nữ lúc này lấy ra một quả trứng từ ổ gà, dùng bàn tay nhỏ vuốt ve, xót xa nói: "Anh nhìn xem, quả trứng suýt nữa bị anh ngồi vỡ rồi!"

"Đáng bao nhiêu tiền? Anh đền!" Triệu Thiên Lượng sờ lên người, ngây người ra, cặp sách không biết đâu mất rồi!

"Ai cần anh đền!" Thiếu nữ dùng ngón tay nhỏ cạy vỡ vỏ trứng bị dập, cúi đầu định hút.

"Này, em gái..."

Thiếu nữ ngẩng đầu nhìn cậu.

Triệu Thiên Lượng hoảng hốt hỏi: "Lúc em nhìn thấy anh lần đầu, trên người anh có đeo cặp sách không?"

Thiếu nữ lắc đầu, hỏi: "Cặp sách mất rồi à?"

"Đừng hỏi nữa!" Triệu Thiên Lượng xua tay đầy rối bời.

Thiếu nữ nâng quả trứng đi đến trước mặt cậu, chìa tay về phía cậu: "Vậy anh uống đi."

Triệu Thiên Lượng dậm chân: "Anh còn mất cả cặp sách đây này, còn uống một quả trứng vỡ của em làm gì nữa!"

"Trứng sống giải nhiệt. Người ở chỗ bọn em, gặp chuyện gì gấp gáp, nóng nảy, mọi người đều cho người đó uống một quả trứng sống. Nếu nóng giận dữ dội, còn phải uống hai quả cơ!"

Triệu Thiên Lượng quay người, xua tay: "Đi đi, đi đi, đừng làm phiền anh!"

Thiếu nữ vòng qua đối diện cậu, chân thành nói: "Chẳng quen chẳng biết, anh đi theo nửa đường về nhà em, ngồi bẹp ổ gà nhà em, lãng phí nước nhà em, em không chê anh phiền, anh lại chê em phiền, chứng tỏ bây giờ anh đang rất nóng giận. Uống đi!"

Triệu Thiên Lượng nhìn cô bé, nhìn quả trứng trong lòng bàn tay cô bé, nhất thời không biết làm sao cho phải.

Thiếu nữ lại nói: "Anh đã đến nhà em rồi, lại còn là tìm chị Hiểu Lan, vậy anh là khách. Anh không uống, em là chủ nhà sao nỡ uống nó trước mặt anh được?"

Triệu Thiên Lượng cảm thấy ngại ngùng: "Anh là khách lại càng không nỡ uống nó trước mặt em!"

"Vậy em quay mặt đi." Thiếu nữ vẫn chìa tay, quay mặt đi rồi nói tiếp, "Em nhắm cả mắt lại nữa này. Vỡ rồi, giữ cũng chẳng được, xào cũng không đủ, do một cái mông của vị khách là anh ngồi vỡ, anh không uống thì ai uống?"

Triệu Thiên Lượng chắp hai tay ra sau lưng, cuối cùng cúi đầu, hút sạch quả trứng sột soạt.

"Thế mới đúng chứ!" Thiếu nữ bẻ vụn vỏ trứng ném cho gà mái.

Triệu Thiên Lượng lau miệng: "Em tên là gì?"

Thiếu nữ nghiêng đầu: "Xuân Mai. Vương Xuân Mai. Hoa mai mùa xuân. Lúc này mới nhớ ra hỏi tên người ta!"

"Này, Xuân Mai, anh tìm Phùng Hiểu Lan có việc gấp, em có thể dẫn anh ra đồng gặp chị ấy ngay bây giờ được không?"

"Thế còn anh, anh họ gì, tên là gì nào?"

"Anh họ Triệu. Triệu Thiên Lượng. Chính là hai chữ 'trời sáng rồi' ấy."

"Chị ấy họ Phùng, anh họ Triệu, hai người... quan hệ gì vậy?"

"Chúng anh..." Triệu Thiên Lượng hơi ấp úng, "Chị ấy cũng từng ở nhà anh, giống như bây giờ đang ở nhà em vậy. Chị ấy giống như chị gái ruột của anh, anh giống như em trai ruột của chị ấy... Này, em đừng hỏi nữa có được không?"

"Em phải hỏi cho rõ ràng chứ!" Cô bé nhìn Triệu Thiên Lượng, suy tư, do dự.

"Dẫn anh đi ngay bây giờ, anh tặng em mũ quân đội! Em xem, còn rất mới đấy!" Triệu Thiên Lượng tháo mũ quân đội trên đầu xuống, đội lên đầu Xuân Mai, "Em đội đẹp thật đấy!"

"Chờ chút!" Xuân Mai cười, chạy vào trong nhà hang, soi gương trước một tấm gương vỡ, cầm lấy hai cái liềm chạy ra.

Xuân Mai đưa một cái liềm cho Triệu Thiên Lượng: "Đi thôi!"

Hai người mỗi người cầm một cái liềm đi ra ngoài thôn, xung quanh là những tầng ruộng bậc thang. Bóng dáng đàn ông đàn bà đang bận rộn thu hoạch trên những cánh ruộng bậc thang vàng óng.

Xuân Mai nói: "Mọi người phải gặt đến tận tối mịt mới nghỉ đấy, có khi trăng sáng, đêm cũng thu hoạch gấp, sợ mưa. Anh có gặp chị Hiểu Lan thì chị ấy cũng chẳng rảnh mà về nhà em với anh đâu. Cho nên chi bằng bọn mình cũng mang theo liềm. Việc gấp của anh, vừa giúp gặt vừa nói chẳng phải tiện sao?"

Triệu Thiên Lượng rõ ràng không tình nguyện, kéo dài giọng trả lời: "Được thôi——"

Xuân Mai khum hai tay trước miệng, gọi về phía một cánh ruộng bậc thang: "Chị Hiểu Lan ơi!"

Trên cánh ruộng bậc thang đó, có một bóng dáng phụ nữ đeo mũ rơm, mặc áo trắng, xắn tay áo đang đứng thẳng lưng lên.

Xuân Mai hét lớn: "Có người tìm! Đến từ phía Bắc... từ phía Bắc xa xôi tận phía Bắc ấy ạ!"

Triệu Thiên Lượng cuối cùng cũng gặp được Phùng Hiểu Lan trên bờ ruộng bậc thang. Phùng Hiểu Lan bị nắng làm cho sạm đen, hoàn toàn không nhìn ra là con gái của một vị tướng quân lớn lên ở Bắc Kinh từ nhỏ, trông hoàn toàn giống như một cô gái nông thôn Tây Bắc chính gốc.

Phùng Hiểu Lan kinh ngạc: "Lạy Chúa, sao cậu lại đến đây?!"

Trong sân nhà họ Vương, Vương đại nương thò tay vào cái ổ gà bị Triệu Thiên Lượng ngồi bẹp lúc nãy, nhưng không thu hoạch được gì. Bà thắc mắc nhìn con gà mái già, con gà mái già vô tội kêu cục tác đòi ăn.