Bí thư chắp tay sau lưng, đi đi lại lại trong gian nhà hang của mình, chẳng khác nào một con thú bị dồn vào đường cùng. Triệu Thự Quang đứng một bên, buông thõng hai tay, bất lực nhìn Bí thư. Thúy Hoa đứng ở cửa, cũng bất lực nhìn hai người trong phòng.

Bí thư cuối cùng cũng dừng bước trước mặt Triệu Thự Quang, hỏi: "Cậu, rốt cuộc thì hiểu rõ Lý Quân Đình bao nhiêu?"

Triệu Thự Quang: "Cháu nghĩ, cháu vẫn hiểu cô ấy... Cô ấy tuyệt đối không đến mức..."

Bí thư: "Không đến mức, không đến mức? Thế mà nó đã làm ra chuyện tuyệt tình như vậy rồi! Tôi thật không hiểu nổi, cùng là đám trẻ ranh, cùng là thanh niên trí thức Bắc Kinh, cùng rời xa cha mẹ người thân, sao nó lại nhẫn tâm đẩy người khác vào hố lửa? Cho nên tôi mới phải hỏi ý kiến cậu! Tôi mới hy vọng cậu nói cho tôi biết một cách rõ ràng!"

Triệu Thự Quang: "Nhưng cháu vẫn thấy, Lý Quân Đình không đến mức vì mấy lời nói lúc nóng giận của Hồng Binh mà... Chắc chắn trong chuyện này đã xảy ra hiểu lầm gì đó!"

Thúy Hoa: "Thự Quang, anh đừng bênh vực Lý Quân Đình nữa được không hả! Anh càng bênh, chẳng phải càng như đổ thêm dầu vào lửa sao!"

Bí thư quát lớn với con gái: "Cút ra ngoài!"

Thúy Hoa nhìn cha một cái, bất lực lui ra ngoài.

Bí thư lại hỏi Triệu Thự Quang: "Nói đi!"

Triệu Thự Quang cũng hơi giận: "Cháu biết nói gì đây chứ! Bây giờ ngay cả những người ba bốn mươi, năm sáu mươi tuổi, còn hở tí là làm ra cái trò đẩy người ta vào hố lửa đấy thôi! Bác bảo cháu phải nói sao đây ạ?!"

Lúc này, Vương đại gia xông vào phòng, chẳng thèm nhìn Triệu Thự Quang, nghiêm giọng hỏi Bí thư: "Vũ Hồng Binh đâu?"

Bí thư ngẩn người không biết trả lời thế nào cho phải.

Vương đại gia: "Tôi hỏi ông đệ tử của tôi đâu!"

Triệu Thự Quang: "Đại gia, Bí thư ở đây cũng đang sốt ruột lắm ạ!"

Vương đại gia chất vấn Bí thư: "Sao ông có thể trơ mắt nhìn một thanh niên trí thức tốt như vậy bị bọn chúng còng tay lôi đi? Ông còn là Bí thư sao hả?!"

Bí thư giậm chân: "Tôi không xứng làm, thế ông làm thay tôi đi!"

Vương đại gia giơ tay lên. Bí thư không chớp mắt, trừng mắt nhìn Vương đại gia: "Tát đi! Có người tát tôi, đỡ phải để tôi tự tát mình."

Thúy Hoa lao vào, chắn trước mặt cha, nước mắt rơi lã chã. Cô nổi cáu với Triệu Thự Quang: "Anh là khúc gỗ à? Sao anh có thể đứng nhìn!"

Triệu Thự Quang rơi nước mắt quỳ xuống: "Đại gia, Bí thư, hai bác không thể như thế trước mặt bọn hậu bối chúng cháu được! Hai bác đều là trụ cột của thôn Pha Đáy đấy ạ!"

Tay Vương đại gia từ từ hạ xuống.

Thúy Hoa cũng khóc lóc nói: "Đại gia, bác quá không công bằng rồi! Cha cháu chỉ là một Bí thư nhỏ bé, ông ấy thực sự bảo vệ được ai cơ chứ? Tất cả đều là chuyện thất đức do con hồ ly tinh nhỏ Lý Quân Đình kia gây ra! Chính nó vì mấy câu nói quàng xiên của Vũ Hồng Binh mà chạy lên huyện kiện cáo hãm hại Tiểu Vũ! Nếu bác thực sự là người có máu mặt, thì đi tìm con hồ ly tinh nhỏ kia mà tính sổ! Không thì trực tiếp tìm lên huyện mà đòi đệ tử của bác về!"

Vương đại gia ngẩn người, đột nhiên quay người bước đi.

Bí thư lại giậm chân về phía Triệu Thự Quang đang quỳ dưới đất: "Cậu còn không mau đi chặn ông ấy lại! Ông ấy đang lúc nóng giận, ai biết sẽ làm gì Lý Quân Đình chứ!"

Phụ nữ vẫn đang tụ tập ở nhà Ma thẩm, bàn tán xôn xao.

"Từ lúc nó đến thôn Pha Đáy, chẳng ngày nào làm việc ra hồn!"

"Loại thanh niên trí thức nham hiểm này, còn giữ lại trong nhà được sao? Ném hết đồ đạc của nó ra ngoài đi! Nếu tối nó về, không được cho nó vào cửa nhà chị!..."

Ma thẩm thở dài: "Mấy hôm nay, nó với tôi ngược lại còn thân thiết hơn trước, cứ gọi Ma thẩm, Ma thẩm suốt. Hôm qua nó đau dạ dày, tôi còn pha cho nó một quả trứng. Sau lưng làm chuyện ác độc như vậy, mà ngoài miệng chưa bao giờ để lộ ra, quả thực đủ nham hiểm..."

Vương đại gia sải bước vào, quát hỏi: "Cái con Lý gì gì đó, nó đâu rồi?"

Ma thẩm thấy là Vương đại gia, liền nói: "Lý Quân Đình, nó sáng sớm nay cùng đám thanh niên trí thức vào huyện bán máy kéo rồi, đến giờ vẫn chưa về."

Vương đại gia: "Nó có ở nhà bà không?"

Ma thẩm: "Là ở nhà tôi."

Vương đại gia: "Nó vừa về, bà phải báo cho tôi ngay!"

Ma thẩm: "Báo cho ông thì làm được gì chứ lão huynh của tôi! Nó là con nhãi ranh, gây ra chuyện ác rồi, ông là bậc trưởng bối, còn có thể động thủ với nó sao?"

Vương đại gia: "Tôi, tôi nhổ vào nó!"

Một người phụ nữ nói: "Ai, đàn ông đích thực thôn Pha Đáy mình, cũng chỉ có ngần ấy bản lĩnh thôi!"

Một người phụ nữ khác nói: "Chưa chắc đâu. Đàn ông thực sự có máu mặt của thôn Pha Đáy mình, chẳng phải đều đang ở mỏ than Sơn Tây rồi sao!"

Vương đại gia chỉ vào hai người phụ nữ, hỏi: "Lời này của các cô, là nói cho tôi nghe đấy à?"

Ma thẩm: "Không nói cho ông nghe, thì nói cho người khác nghe hay sao? Vì mấy chuyện lông gà vỏ tỏi mà hết lần này đến lần khác đến thôn Pha Đáy mình lục soát, không coi Bí thư già của chúng ta ra gì, nói bắt là bắt thanh niên trí thức mà chúng ta yêu quý đi. Tôi thấy là vì đàn ông thôn Pha Đáy đều ở tỉnh lân cận, nên dễ bắt nạt!"

Vương đại gia: "Đừng nói nữa! Các người không cần niệm cái bộ kinh này cho tôi nghe! Vì danh tiếng thôn Pha Đáy, vì đệ tử của tôi không phải chịu oan ức, tôi nhất định sẽ làm ra bộ dạng có khí phách cho các người xem!" Nói xong quay người bước đi, đâm sầm vào Triệu Thự Quang đang đi vào nhà.

Vương đại gia: "Cậu đi theo tôi làm gì?"

Triệu Thự Quang: "Bí thư sợ bác nhìn thấy Lý Quân Đình, sẽ làm ra chuyện gì quá khích."

Vương đại gia: "Đã theo rồi thì cứ theo tiếp đi, tôi có chuyện muốn nói với cậu."

Triệu Thự Quang lặng lẽ theo sau Vương đại gia đi được một đoạn, thấy Vương đại nương, Xuân Mai, Đồn Tử ba người đang vội vã đi tới.

Vương đại gia quay người lại, hổ thẹn: "Thự Quang, cậu lượng thứ cho nhé. Ở nhà Bí thư, cái quỳ đó của cậu làm tôi thấy khó chịu trong lòng."

Triệu Thự Quang: "Đại gia, thấy bác và Bí thư đều lo cho Hồng Binh như vậy, lòng cháu cũng rất khó chịu. Cháu là đội trưởng thanh niên trí thức thôn Pha Đáy, chuyện giữa Hồng Binh và Lý Quân Đình đến nông nỗi này, cháu lại không hề hay biết chút nào, cháu có trách nhiệm không thể chối từ."

Vương đại gia: "Cậu cũng đừng quá trách bản thân, ai cũng không phải Gia Cát Lượng, có thể bấm quẻ tính toán được. Hồng Binh không chỉ là đệ tử của tôi, mà còn là thanh niên trí thức Bắc Kinh các cậu. Tôi nghe nó bảo, nó vì cậu mới theo đến thôn Pha Đáy, có phải không?"

Triệu Thự Quang: "Vâng, Lý Quân Đình cũng vì cháu mà đến thôn Pha Đáy."

Vương đại gia: "Tôi đang nói đến Hồng Binh, cậu đừng nhắc đến nó! Tôi hỏi cậu, cậu có phải người có máu mặt không?"

Triệu Thự Quang: "Cái này... cháu không biết, còn phải xem là chuyện gì ạ..."

Vương đại gia: "Chính là chuyện của Hồng Binh đây. Nếu cậu còn chút khí phách nào, nếu cậu còn nhớ đến tình cảm đồng hương Bắc Kinh với Hồng Binh, thì ngày mai cùng tôi lên huyện đòi người!"

Triệu Thự Quang: "Không. Cháu..."

Vương đại gia lại giơ tay lên, nhưng bị Đồn Tử bắt được cổ tay giữa không trung. Vương đại nương và Xuân Mai cũng đuổi tới nơi.

Xuân Mai hét lên: "Cha, cha giận đến hồ đồ rồi sao! Sao cha có thể đánh anh Thự Quang của con chứ?"

Vương đại nương cũng nói: "Đúng đấy! Thự Quang có lỗi gì đâu! Sao ông càng có tuổi, càng không phân biệt được người tốt kẻ xấu thế hả?"

Vương đại gia gầm lên với Đồn Tử: "Buông ta ra!"

Đồn Tử buông ông ra, nhưng lại ôm ngang lưng ông từ phía sau. Vương đại gia chỉ còn một cánh tay ngoài vòng ôm của Đồn Tử, ông chỉ vào Triệu Thự Quang mắng nhiếc: "Ta cứ tưởng cậu là người tốt, hôm nay xem ra cậu cũng chẳng hơn gì! Cậu... cậu cũng là loại đứng nhìn người ta gặp nạn mà lạnh lùng thờ o! Ta thật hối hận vì đã nhìn nhầm người!" Không tát được Triệu Thự Quang, ông quay sang tự tát vào mặt mình.

Xuân Mai khóc thét: "Cha, cha làm gì thế hả!"

Đồn Tử lại ôm một lần nữa, ôm chặt cả cánh tay đang nằm ngoài vòng ôm của ông.

Vương đại nương nói với Triệu Thự Quang: "Thự Quang, đại gia của cháu thực sự giận đến hồ đồ rồi, cháu đừng để bụng nhé."

Triệu Thự Quang: "Đại nương, cháu sẽ không đâu ạ."

Cậu đi đến trước mặt Vương đại gia: "Đại gia, bác cũng không nghe cháu nói hết câu. Ý cháu là, sức khỏe bác không tốt, không cần hai chúng ta cùng đi huyện. Một mình cháu đi là được. Ngày mai đi luôn. Cố gắng tìm hiểu tình hình rõ ràng hơn một chút. Cháu cũng có cùng cách nhìn với bác, nếu đến Hồng Binh mà cũng thành 'phản cách mạng hiện hành', thì người Trung Quốc không phải là 'phản cách mạng hiện hành' cũng chẳng còn mấy ai."

Nghe lời Triệu Thự Quang, Vương đại gia không giãy giụa nữa. Đồn Tử buông tay ra, Vương đại gia nhìn chằm chằm Triệu Thự Quang một lúc, lặng lẽ quay người bỏ đi.

Triệu Thự Quang ngẩn người nhìn theo bóng lưng Vương đại gia, nói với Vương đại nương: "Đại nương, anh Đồn Tử, hôm nay cháu càng kính trọng Vương đại gia hơn. Hai người, phải chăm sóc sức khỏe cho bác thật tốt nhé..."

Triệu Thự Quang trở về ký túc xá thanh niên trí thức, cửa mở toang. Cậu bước vào phòng, thấy bàn đổ ghế lật, chăn đệm trên sạp cũng rối tung rối mù, mấy con gà đang mổ thức ăn trong phòng, hai con gà còn lên cả sạp. Cậu đuổi lũ gà ra ngoài, khép cửa, dựng lại bàn ghế, bày biện y như cũ. Đứng trước sạp, muốn xếp chăn, nhưng lại không có tâm trí. Cậu quay người ngồi xuống mép sạp, rồi từ từ ngả người nằm xuống.

Cậu nhớ lại cảnh tượng trên chuyến tàu đặc biệt đưa thanh niên trí thức xuống nông thôn ngày đó——

Triệu Thự Quang, Phùng Hiểu Lan, Lý Quân Đình, Lưu Giang bốn người ngồi một chỗ, đều lặng lẽ nhìn ra ngoài cửa sổ.

"Thự Quang!" Cả bốn người cùng quay đầu lại, thấy Vũ Hồng Binh đi tới lối đi, vác trên vai hành lý đóng gói theo tiêu chuẩn quân đội, tay xách túi lưới, mồ hôi đầm đìa.

Triệu Thự Quang đứng dậy, ngạc nhiên: "Sao lại..."

Vũ Hồng Binh: "Đi theo cậu, cậu ở đâu, tớ ở đó. Tìm mấy toa tàu mới tìm thấy cậu..."

Triệu Thự Quang đón lấy hành lý của cậu, đặt lên giá hành lý giúp cậu. Lưu Giang đón lấy túi lưới, nhét vào dưới chỗ ngồi giúp cậu.

Triệu Thự Quang và Vũ Hồng Binh nhìn nhau, không nhịn được đều mỉm cười, khẽ ôm lấy nhau. Phùng Hiểu Lan dịch vào phía trong ghế, Triệu Thự Quang ngồi xuống rồi vỗ vỗ chỗ trống vừa dọn ra.

Sau khi Vũ Hồng Binh ngồi xuống, Lý Quân Đình nhìn Vũ Hồng Binh nói: "Tớ biết cậu. Cậu, tớ, Thự Quang, chúng ta đều cùng trường. Cậu cũng giống Thự Quang, cũng học lớp 12, chỉ là hai người khác lớp. Có một năm trường tổ chức văn nghệ, Thự Quang đóng Pavel, cậu đóng linh mục Vasily, đúng không?"

Vũ Hồng Binh cười nhạt: "Cậu biết về tớ khá nhiều đấy, đỡ phải tớ tự giới thiệu."

Triệu Thự Quang, Phùng Hiểu Lan, Lưu Giang đều cười.

Lý Quân Đình: "Đồng chí Vũ Hồng Binh thân mến, tớ cũng giống cậu, là người theo đuổi cuồng nhiệt của Triệu Thự Quang! Cậu ấy đi đâu, tớ đi đó, không oán không hối! Cha mẹ tớ không nỡ để tớ đi cắm đội, đã dùng đủ mọi quan hệ, quyết tâm giữ tớ lại Bắc Kinh, nhưng nỗ lực của họ đã có chút manh mối rồi, tớ cũng đã cãi nhau với họ, lên chuyến tàu này rồi."

Lý Quân Đình nhìn Triệu Thự Quang cười, lại nói: "Tớ cho rằng Triệu Thự Quang là một người theo chủ nghĩa lý tưởng. Mà tớ thích theo đuổi lý tưởng, theo đuổi lý tưởng có một cách lười biếng, đó là, đi theo người theo chủ nghĩa lý tưởng, để cậu ấy dẫn dắt mình đi đến nơi có thể thực hiện lý tưởng. Tớ là người bẩm sinh khá lười, người lười có cách của người lười!"

Ba người Triệu Thự Quang lại đều cười.

Phùng Hiểu Lan nói nhỏ vào tai Triệu Thự Quang: "Cô ấy đáng yêu thật, tớ thích cô ấy."

Lưu Giang cười nói: "Theo tớ thấy ấy, cậu chỉ có thể được tính là người đồng hành của người theo chủ nghĩa lý tưởng thôi."

Lý Quân Đình: "Kệ cậu! Ơ kìa, làm người đồng hành của người theo chủ nghĩa lý tưởng cũng không tệ mà! Những người theo chủ nghĩa lý tưởng, nếu đến cả một người đồng hành cũng không có, thì chẳng phải quá cô đơn sao? Cô đơn sẽ bóp nghẹt lý tưởng đấy, có hiểu không?"

Vũ Hồng Binh: "Tớ cũng chỉ là người đồng hành của chủ nghĩa lý tưởng mà thôi. Nhưng hai chúng ta vẫn có sự khác biệt rất lớn. Cha mẹ tớ tuy cũng không nỡ để tớ rời Bắc Kinh, nhưng họ chẳng có cách nào giữ tớ lại. Dù sao cũng phải cắm đội, so sánh mà nói, ở cùng người mình ngưỡng mộ là lựa chọn sáng suốt. Tớ sáng suốt, nên không hối hận hơn cậu, kẻ lười biếng ạ!"

Lưu Giang vỗ tay cười lớn: "Nói hay lắm! Nói hay lắm! Thật sự là điểm trúng tim đen!"

Lý Quân Đình: "Tớ đánh cậu đấy!"

Đoàn tàu trong tiếng cười đùa của mọi người "rầm" một tiếng lao vào đường hầm. Suy nghĩ của Triệu Thự Quang đang ở thôn Pha Đáy cũng bị tiếng đá cửa kéo trở về thực tại.

Lưu Giang dẫn đầu đá cửa xông vào, phía sau là ba thanh niên trí thức khác. Lưu Giang nhét giấy vào cả hai lỗ mũi, trông có vẻ như đã bị đánh. Họ ngây người nhìn đống chăn đệm rối tung trên sạp. Triệu Thự Quang ngồi dậy nhìn họ một cái, rồi từ từ ngả người nằm xuống.

Lưu Giang hỏi lớn: "Trên sạp có chuyện gì thế?"

Triệu Thự Quang không nói.

Lưu Giang bước đến trước sạp, lớn tiếng hơn: "Triệu Thự Quang, tớ hỏi cậu trên sạp có chuyện gì thế!"

Triệu Thự Quang vẫn không nói.

Lưu Giang: "Mẹ kiếp cậu bị điếc à!"

Một thanh niên trí thức rút tấm ván gỗ di động ở bàn ra, ngăn bàn bí mật đã trống không. Cậu ta quay người leo lên sạp, lục lọi tìm kiếm trong chăn đệm, nhưng vẫn không thu hoạch được gì, chỉ làm chăn đệm càng rối hơn.

Cậu ta quỳ trên sạp, vỗ vào chiếu sạp: "Sách đâu? Đống sách của chúng ta đâu rồi?" Cậu ta vỗ trúng một đống phân gà, nhíu mày bước xuống đất, nhặt vài vỏ ngô trong đống vỏ ngô, ghê tởm lau tay.

Một thanh niên trí thức khác cũng không nói một lời nhặt vài vỏ ngô, lau chỗ dính phân gà.

Lưu Giang nhìn đống hỗn độn trong phòng: "Tớ hiểu rồi, bị lục soát rồi phải không? Triệu Thự Quang, Triệu Thự Quang, anh em chúng tôi đều theo cậu đến đây! Sao cậu gặp chuyện lại bộ dạng hèn nhát thế này! Từ nay về sau, tớ coi thường cậu! Coi thường!"

Thanh niên trí thức thứ ba: "Đừng kích động, đừng kích động, kích động nữa mũi cậu lại chảy máu đấy! Gào thét với Thự Quang có ích gì chứ? Cậu ấy với chúng ta cũng chẳng khác gì nhau, nói cho cùng chẳng phải cũng là một thanh niên trí thức cắm đội thôi sao!"

Lưu Giang cuối cùng ngồi xuống mép sạp, rút ít giấy vệ sinh trong túi ra, thay miếng giấy đầy máu trong mũi, hận hận nói: "Chúng ta làm gì sai chứ? Chẳng phải là lo cho cái lo của bần nông trung nông, nghĩ cho cái nghĩ của bần nông trung nông sao? Thế mà lại chụp cho chúng ta cái mũ to đùng là buôn bán nông cụ khan hiếm, lý luận mấy câu còn tát chúng ta! Gió đông thổi, trống trận rung, bây giờ trên thế giới ai sợ ai? Mối thù hôm nay, ông đây ghi nhớ!"

Triệu Thự Quang vừa nghe câu này, lập tức ngồi dậy: "Chúng nó đánh cậu?"

Lưu Giang ngoảnh đầu đi, không để ý đến cậu.

Triệu Thự Quang lại hỏi ba thanh niên trí thức kia: "Cũng đánh các cậu à?"

Ba thanh niên trí thức kia cũng ngoảnh đầu đi, không muốn trả lời.

Triệu Thự Quang đứng xuống đất, nói lớn: "Tôi đang hỏi các cậu đấy!"

Một thanh niên trí thức tức giận nói: "Vừa rồi Lưu Giang hỏi cậu, sao cậu lại như người chết thế hả?!"

Lúc này, Phùng Hiểu Lan dìu Bí thư, lặng lẽ bước vào. Phùng Hiểu Lan đỡ Bí thư ngồi lên ghế, chính mình đứng phía sau. Trải qua những chuyện buổi sáng, Bí thư cũng trở nên như người ốm, ánh mắt ảm đạm, mặt mày u ám.

Bí thư dùng ánh mắt quét qua từng thanh niên trí thức, khá nhẹ nhõm: "Đều về là tốt rồi. Nếu không, tôi nghĩ đến chết cũng có."

Bí thư: "Lưu Giang, mũi cậu sao thế?"

Lưu Giang không trả lời.

Triệu Thự Quang: "Bị đánh ạ. Họ đều bị đánh cả."

Bí thư: "Tôi sợ nhất là các cậu bị đánh, quả nhiên là vậy. Chuyện trước kia của các cậu, các cậu chưa bao giờ kể với tôi, cái đó tôi cũng đoán được vài phần. Trừ Hiểu Lan, đều từng làm Hồng vệ binh, đều từng làm phái tạo phản, đều từng dương dương tự đắc. Có thể, trừ Thự Quang là ngoại lệ, những người khác đều từng đánh người. Thự Quang, Hồng Binh cũng từng đánh người à?"

Triệu Thự Quang: "Không ạ. Cậu ấy luôn là phái tiêu dao."

Bí thư: "Đều nói Hồng vệ binh Bắc Kinh các cậu, là Hồng vệ binh hung hãn nhất cả nước. Hai năm 'Cách mạng Văn hóa' này, các cậu phản rồi đấu rồi phê rồi đập, bây giờ thì sao? Phải đến nhận tái giáo dục rồi chứ gì? Phái tạo phản ở chỗ chúng tôi đây, cũng là từng đứa một hung dữ. Mũi kim đối đầu với hạt lúa mạch rồi đấy chứ? Tôi thấy, bị đánh cũng là một kiểu tái giáo dục..."

Lưu Giang từng chữ một nói: "Không, muốn, nghe!"

Bí thư: "Không muốn nghe? Không muốn nghe cũng phải nghe! Thuốc đắng dã tật, sự thật mất lòng. Rồng mạnh không áp đảo nổi rắn địa phương, hôm nay các cậu bị đánh, tôi thấy cũng là chuyện tốt, có thể làm các cậu phản tỉnh lại hành vi việc làm trước đây của mình..."

Một thanh niên trí thức đập bàn: "Đủ rồi! Ông có thôi đi không?"

Bí thư lườm cậu ta một cái, bao dung nói: "Hôm nay các cậu quả thực bị uất ức, lại đang lúc nóng giận, có vài lời tôi cũng không nói nữa. Chuyện của Hồng Binh, ai cũng không được phép manh động, tôi có phải hy sinh tất cả, thì cũng phải tranh luận đến cùng thay cho nó!"

Lưu Giang không nhịn được nhìn Triệu Thự Quang, hỏi: "Hồng Binh sao rồi?"

Ánh mắt của ba thanh niên trí thức khác, cũng đều tập trung vào người Triệu Thự Quang. Triệu Thự Quang há miệng, không biết có nên nói sự thật không, quay đầu nhìn về phía Bí thư.

Bí thư: "Không cần giấu, muốn giấu cũng không giấu được, nói cho mấy đứa nó biết đi."

Triệu Thự Quang: "Công xã và 'Ủy ban Cách mạng' huyện đều có người đến, đưa Hồng Binh đi rồi, họ nói cậu ấy là 'phản cách mạng hiện hành'."

Lưu Giang: "Cái gì?!"

Triệu Thự Quang: "Hồng Binh trộm xăng xe tải thường dùng của ban vũ trang huyện, họ nói đó không phải hành vi trộm cắp tính chất bình thường. Đương nhiên, cậu ấy cũng thành chủ mưu buôn bán nông cụ..."

Phùng Hiểu Lan: "Đó không phải là tội danh chính."

Lưu Giang: "Thế, thế cái chính là gì?"

Triệu Thự Quang: "Được rồi, để tớ nói cho — Hồng Binh không biết trong trường hợp nào, đã nói những lời lúc nóng giận với Lý Quân Đình, có một câu đã bị nâng cao quan điểm lên."

Phùng Hiểu Lan: "Lời gì?"

Triệu Thự Quang: "Muốn chôn sống Lý Quân Đình!"

Phùng Hiểu Lan: "Rốt cuộc Hồng Binh có nói câu như vậy hay không, chúng ta ai cũng không rõ, cho nên phải có người đến huyện nghĩ cách gặp cậu ấy, đối diện hỏi cậu ấy. Vì cậu ấy là con trai của 'phái hữu khuynh', vì cha của Lý Quân Đình là cán bộ cách mạng đang đỏ rực hiện nay, câu nói đó rất có khả năng bị lợi dụng để làm to chuyện."

Một thanh niên trí thức khác: "Thế thì thảm rồi! Có vài người suốt ngày chỉ chăm chăm nghĩ cách tìm ví dụ để chứng minh đấu tranh giai cấp!"

Thanh niên trí thức thứ ba: "Lời nói giữa hai người, không có người thứ ba làm chứng, thì dù có nói thật cũng có thể khăng khăng là không nói!"

Lưu Giang nhíu mày không hiểu: "Vấn đề là, lời nói giữa hai người, bọn người ở huyện sao mà biết được?"

Bí thư: "Vấn đề này, thì không cần thiết phải ai trả lời nữa. Trong thôn đều là đàn bà trẻ con, tôi cũng chỉ có thể đến tìm các cậu. Điều tôi muốn hỏi các cậu là, trong số các cậu ai có quan hệ ở huyện, có thể nghĩ cách gặp Hồng Binh một lần, hỏi xem cậu ấy rốt cuộc có nói câu đó không? Cũng cần thiết phải nói cho cậu ấy biết kịp thời, chúng ta đều không thờ ơ với chuyện cậu ấy gặp phải. Cũng cần có người đi tìm Lý Quân Đình, nói với cô ấy không ai làm gì cô ấy cả. Để cô ấy cứ yên tâm bạo dạn về thôn Pha Đáy. Chỉ yêu cầu cô ấy đối diện nói cho chúng ta biết, tại sao cô ấy nhất định phải làm như vậy."

Chưa để Bí thư nói xong, Triệu Thự Quang đứng ra: "Cháu đi gặp Vũ Hồng Binh, cháu đi tìm Lý Quân Đình."

Bí thư: "Hai việc, cháu đều nắm chắc? Sẽ không phải chạy không lên huyện một chuyến chứ?"

Triệu Thự Quang: "Không nắm chắc lắm, cháu chỉ có thể đảm bảo với bác, đến huyện cháu sẽ tùy cơ ứng biến, cố gắng hết sức. Chuyện không thể chậm trễ, cháu định sáng mai đi luôn."

Bí thư: "Cháu còn có thể đảm bảo, bất kể gặp phải tình huống gì, dù là chịu nhục nhã tột cùng, cũng có thể nén vào bụng, sẽ không gây thêm chuyện rắc rối nữa không?"

Triệu Thự Quang: "Có ạ."

Bí thư nhìn chằm chằm cậu, tin tưởng và dựa dẫm: "Vậy, nhờ cả vào cháu." Nói xong, ông chống tay lên mép bàn đứng dậy, nhưng dường như không nhấc nổi bước chân.

Triệu Thự Quang: "Bí thư!"

Triệu Thự Quang muốn tiến lên đỡ, Bí thư lại xua xua tay: "Không sao, chân tê thôi."

Phùng Hiểu Lan đưa tay đỡ Bí thư, Bí thư còn muốn từ chối, nhưng lại bị cô khuyên như dỗ trẻ con: "Bí thư, nghe lời nào..."

Phùng Hiểu Lan đưa Bí thư đi, Triệu Thự Quang khép lại cửa ký túc xá, vừa quay người, thấy Lưu Giang và ba thanh niên trí thức khác ngồi bên mép sạp, đều ngẩng đầu, trừng mắt nhìn cậu.

Lưu Giang: "Mẹ kiếp! Tớ vẫn là câu nói đó, gió đông thổi trống trận rung, bây giờ Trung Quốc ai sợ ai? Chúng ta đến thôn Pha Đáy, suốt ngày ra vào chung một cánh cửa, ngủ chung một cái sạp, ăn chung một cái bàn nát, tuy cũng có thật có giả mà gây chút khó chịu, nhưng về cơ bản mà nói, vẫn tính là đoàn kết với nhau nhỉ?"

Cậu ta càng nói càng kích động, đứng dậy, múa tay, quay người hỏi mấy thanh niên trí thức khác: "Các cậu nói có phải không?"

Một thanh niên trí thức lớn tiếng phụ họa: "Phải!"

Lưu Giang: "Nếu Hồng Binh thực sự bị đánh thành 'phản cách mạng hiện hành', mặt mũi chúng ta có vẻ vang không? Chúng ta còn mặt mũi nào về Bắc Kinh thăm nhà? Cho nên, tớ thề, tớ nhất định phải liên kết toàn bộ thanh niên trí thức Bắc Kinh trong huyện! Nói một trong chúng ta là 'phản cách mạng hiện hành'? Chúng ta còn phải nói bọn họ ngụy tạo tội danh, bức hại thanh niên trí thức Bắc Kinh chúng ta đấy! Làm to chuyện lên trung ương cũng không sợ bọn họ! Không thể để bọn họ đánh chúng ta không công! Lần này chúng ta thực sự là có lý khi tạo phản! Phải để bọn họ nếm thử sự lợi hại của thanh niên trí thức Bắc Kinh chúng ta! Phải để bọn họ trả giá!" Nói xong, giơ một tay ra.

Một thanh niên trí thức nhìn tay cậu ta, hỏi: "Ý gì?"

Lưu Giang: "Ai dám cùng tớ đồng tâm hiệp lực, hãy đặt tay mình lên tay tớ."

Một thanh niên trí thức do dự giơ tay ra: "Đây không phải là kiểu Hồng vệ binh."

Thanh niên trí thức thứ ba cũng nói: "Tớ thấy bọn lưu manh ở ngõ Bắc Kinh dùng cách này để thề."

Lưu Giang tức giận đảo mắt: "Hồ đồ, đây cũng là một cách thức thần thánh!"

Triệu Thự Quang: "Và là một cách thức cổ xưa! Bắt nguồn từ thời đại hiệp sĩ phương Tây, học từ trong sách nhỏ phải không?"

Lưu Giang chỉ chực trừng người duy nhất không giơ tay là Triệu Thự Quang: "Đừng quan tâm học từ đâu, cậu rốt cuộc là gia nhập hay không gia nhập?"

Triệu Thự Quang: "Không."

Lưu Giang khinh miệt hừ một tiếng: "Vậy thì, thiếu cậu, ý chí chiến đấu của chúng ta ngược lại sẽ càng kiên định hơn. Hy vọng cậu sẽ không sa đọa đến mức hèn hạ như Lý Quân Đình, bán đứng chúng ta trước khi chúng ta hành động."

Triệu Thự Quang đứng dậy, khoác vai Lưu Giang, miệng kề tai, nói mấy câu bằng âm lượng mà ba thanh niên trí thức kia hoàn toàn không nghe thấy. Lưu Giang nghe sững người, lặng lẽ buông tay mình xuống, tay của ba thanh niên trí thức khác cũng tự nhiên buông theo.

Lưu Giang không nói một lời sắp xếp lại chăn đệm của mình.

Một thanh niên trí thức hỏi cậu: "Này, lời thề thần thánh, còn tính hay không đây?"

Lưu Giang nhìn cũng không nhìn cậu ta: "Tạm thời hủy bỏ, bàn bạc sau."

Thanh niên trí thức đó: "Cũng được cũng được, vẫn cứ giữ bình tĩnh là tốt hơn."

Thanh niên trí thức thứ ba hỏi Triệu Thự Quang: "Cậu đã nói gì với cậu ấy thế?"

Triệu Thự Quang vừa sắp xếp chăn đệm vừa thoái thác: "Chỉ nói mấy câu không tiện nói lớn tiếng thôi."

Trong chốc lát, bốn người lặng lẽ dọn dẹp phòng ốc. Triệu Thự Quang buộc tạp dề, đang đeo ống tay, chuẩn bị nấu cơm. Lưu Giang chủ động tiến lên, ân cần: "Để tớ để tớ! Ai cũng không cần giúp, bữa cơm hôm nay tớ làm một mình là xong."

Triệu Thự Quang mỉm cười nhẹ, vỗ vai cậu ta một cái, cởi tạp dề ống tay đưa cho cậu ta.

Trời tối rồi, mấy thanh niên trí thức khác đã ngủ say. Triệu Thự Quang lại không ngủ, chỉ bất động nằm ngửa, mở to hai mắt suy nghĩ tâm sự. Lưu Giang trằn trọc bên cạnh cậu cũng không ngủ.

Lưu Giang huých Triệu Thự Quang, thầm thì: "Ngủ chưa?"

Triệu Thự Quang: "Không buồn ngủ lắm."

Lưu Giang xích lại gần cậu, lại thầm hỏi: "Cậu không lừa tớ chứ?"

Triệu Thự Quang: "Chuyện gì?"

Lưu Giang: "Chính là chuyện cậu nói thầm với tớ ấy."

Triệu Thự Quang: "Không lừa cậu. Cậu nghĩ đi, tớ là đội trưởng thanh niên trí thức của các cậu, Bí thư lại coi tớ như người trong đảng, về tình hình trong hồ sơ cá nhân của các cậu, một số điều ngay cả bản thân các cậu cũng không biết, tớ chắc chắn ít nhiều biết chút ít."

Lưu Giang: "Thực sự hy vọng cậu đang lừa tớ đấy!"

Triệu Thự Quang: "Cậu cũng đừng có gánh nặng tư tưởng quá lớn. Đi xem xem, trong chiếc hộp nhỏ của Hồng Binh còn giấu thuốc lá không. Muốn hút một điếu."

Lưu Giang ngoan ngoãn bò qua, lục từ trong hộp nhỏ của Vũ Hồng Binh ra nửa bao thuốc, sau khi chui vào chăn, đưa cho Triệu Thự Quang: "Còn bốn năm hộp nữa."

Triệu Thự Quang hút một điếu thuốc xong, Lưu Giang cũng xin cậu một điếu, hút lên: "Trước đây, tớ luôn tưởng mình là một người may mắn như vậy — có một cái hộp nhỏ màu đỏ, lớp này chồng lớp kia, ít nhất có mười tám lớp. Mỗi lớp ngoài đều khóa lại, khóa cũng màu đỏ. Trong ít nhất mười tám lớp bảo hiểm màu đỏ đó, khóa giữ về cha mẹ tớ, về ông bà nội ngoại cũng như tổ tiên các thế hệ trên nữa về thành phần gia đình, lịch sử chính trị. Đương nhiên đó cũng liên quan trực tiếp đến màu sắc chính trị của tớ, là đỏ từ đầu đến cuối. Nếu không phải ban ngày cậu nói thầm với tớ, tớ làm thế nào cũng không nghĩ tới, ngay cả trong hồ sơ của chính mình cũng có vấn đề chính trị nghiêm trọng, điều này thật làm tớ chấn động."

Triệu Thự Quang: "Xem ra cậu còn lý tưởng hơn cả tớ. Người có loại hồ sơ như thế, trừ phi giống Tôn Ngộ Không, là từ một hòn đá kỳ quái nào đó nhảy ra."

Lưu Giang: "Thự Quang, cầu cậu, dứt khoát nói cho tớ biết luôn đi — về thành phần gia đình tớ rốt cuộc có vấn đề gì!"

Triệu Thự Quang kiên định lắc đầu: "Không được, thế thì tớ phạm lỗi nguyên tắc rồi. Nhưng, sau này khi cậu kích động, tớ sẽ giống như ban ngày, nhắc nhở cậu nghĩ đến hậu quả."

Lưu Giang: "Không thương lượng?"

Triệu Thự Quang: "Không thương lượng."

Lưu Giang bất lực nằm ngửa lại trên giường: "Vậy thì sau này tớ chỉ đành lúc nào cũng phải kẹp đuôi làm người thôi. Một kẻ luôn tự cho mình là 'năm loại đỏ' đỏ tuyệt đối, lại từng làm Hồng vệ binh tạo phản có lý, thế mà lại phải bắt đầu kẹp đuôi làm người, cảm giác trong lòng này thật không dễ chịu chút nào."

Triệu Thự Quang: "Cũng không cần phải lúc nào cũng phải kẹp đuôi làm người. Chỉ là sau này khi cảm xúc kích động, nên có đủ lý trí để khiến mình bình tĩnh lại." Triệu Thự Quang nói xong, dập tắt điếu thuốc, đứng dậy mặc quần áo.

Lưu Giang ngơ ngác nhìn cậu: "Cậu muốn làm gì?"

Triệu Thự Quang: "Đi hoàn thành chuyện tớ đã hứa với Bí thư."

Lưu Giang: "Bây giờ là nửa đêm đấy!"

Triệu Thự Quang: "Nếu trời sáng rồi mới đi, đến huyện đã gần trưa, có lẽ thật sự chẳng giải quyết được gì, đi công cốc một chuyến rồi."

Lưu Giang: "Thế, tớ đi cùng cậu?"

Triệu Thự Quang vỗ đầu cậu ta một cái: "Hút xong thuốc, cậu cứ ngoan ngoãn ngủ ngon cho tớ."

Lưu Giang không nói một tiếng nhìn Triệu Thự Quang mặc xong quần áo, xuống đất, mở chiếc hộp nhỏ của Vũ Hồng Binh ra, từ bên trong lấy từng hộp thuốc lá nhét vào túi, đi ra khỏi ký túc xá, khép cửa lại từ bên ngoài.

Triệu Thự Quang đi ra khỏi thôn Pha Đáy trong đêm tối, xuyên qua những khe rãnh của cao nguyên Hoàng Thổ. Từ xa xa, cậu đã có thể nhìn thấy những ánh đèn le lói của huyện thành.

Buổi sáng, trạm trưởng trạm thu hồi vật tư nông nghiệp huyện vừa đi làm, đã nhìn thấy Triệu Thự Quang đang ngồi co ro bên cạnh cửa, hai tay ôm lấy nhau vì lạnh. Trạm trưởng đưa cậu vào văn phòng, không cho phép thương lượng nói: "Thự Quang, cậu đừng cầu xin tôi nữa, xin cũng vô ích thôi. Chiếc máy kéo nát đó đã gây cho tôi rắc rối không nhỏ rồi, huyện còn phái người thẩm vấn tôi, ép tôi ký tên đóng dấu viết chứng từ. Ngay cả việc đan bao cỏ kia, tôi cũng không dám giao cho thôn Pha Đáy nữa. Nói thật cho cậu biết, tôi đã giao việc đó cho thôn khác rồi."

Triệu Thự Quang lại không bỏ cuộc: "Việc đó giao cho thôn khác thì giao cho thôn khác vậy. Nhưng lần này bận, cậu thế nào cũng phải giúp tớ!"

Trạm trưởng nhíu mày nhìn cậu.

Triệu Thự Quang: "Chỉ cần cậu giúp tớ lần này, tớ đảm bảo sau này sẽ không làm phiền cậu chuyện gì nữa. Không không, tớ thề thế này, đảm bảo sau này sẽ không bao giờ xuất hiện trước mặt cậu nữa!"

Trạm trưởng hít mạnh hai hơi thuốc: "Được, giúp cậu lần cuối. Tôi đoán, cậu Tiểu Vũ của các cậu, bây giờ chắc chắn đang bị giam cùng với những người 'năm loại đen' đang cải tạo. Cháu trai ruột của tôi là nhân viên quản lý ở đó, tôi viết cho cậu một tờ giấy, cậu đi tìm nó, thăm dò tình hình xem..."

Trạm trưởng tiễn Triệu Thự Quang ra khỏi cổng trạm thu hồi, dặn dò cậu: "Nếu lại gây ra chuyện thị phi gì, cậu ngàn vạn lần đừng bán đứng tôi và cháu tôi đấy nhé!"

Triệu Thự Quang: "Tuyệt đối không!" Nói xong, vội vã rời đi.

Trạm trưởng nhìn bóng lưng cậu, tự lẩm bẩm: "Thanh niên nhân nghĩa thế này, sao nỡ không giúp cậu ấy chứ!"

Trên một tấm bảng trắng dựng đứng viết mấy chữ đen —— "Lớp học năm loại đen", chẳng qua là một sân viện có sân thể dục, bên trong có một dãy nhà nát mà thôi.

Triệu Thự Quang đứng ngoài cổng viện, lo lắng nhìn dãy nhà đó.

Một nhân viên quản lý, vội vã từ trong nhà đi ra. Cậu ta đi ra khỏi cổng viện, nói với Triệu Thự Quang: "Tôi giúp cậu lén hỏi cậu ta rồi, cậu ta nói câu đó cậu ta quả thực đã nói, hơn nữa đã thừa nhận với người thẩm vấn cậu ta rồi."

Triệu Thự Quang: "Anh không nói cho cậu ấy biết, bà con và thanh niên trí thức thôn Pha Đáy, tuyệt đối sẽ không mặc kệ nỗi oan của cậu ấy sao?"

Nhân viên quản lý: "Tôi làm sao dám nói những lời như thế với cậu ta! Cậu mau đi đi, tôi chỉ có thể giúp cậu đến đây thôi. Hai bao thuốc này trả lại cậu, tôi mà nhận, sau này lỡ bị liên lụy, có mười cái miệng cũng không nói rõ được."

Cậu ta nhét mạnh hai bao thuốc vào túi Triệu Thự Quang, quay người đi về phía dãy nhà đó...

Trong một văn phòng nào đó của "Ủy ban Cách mạng" huyện, Lý Quân Đình đang khóc trong hối hận muộn màng, và cầu xin: "Chú ơi, chú thả Vũ Hồng Binh ra đi, cháu cầu xin chú mà. Sao có thể thế này chứ?"

Ngồi đối diện cô, chính là cán bộ trung niên đã đến thôn Pha Đáy. Ông ta sầm mặt với Lý Quân Đình, giọng điệu nghiêm túc: "Đừng khóc lóc ỉ ôi thế, người khác vào thấy được, ảnh hưởng không hay đâu!"

Lý Quân Đình: "Cháu chỉ muốn nhờ chú hù dọa cậu ấy một chút, không bảo chú làm thật!"

Cán bộ trung niên lắc đầu nguầy nguậy: "Lời trẻ con! Quả thực là lời trẻ con! Chút đầu óc chính trị cũng không có! Là cháu trang trọng phản ánh tình hình với tôi. Là tự cháu nhấn mạnh đó là hiện tượng có tính chất đấu tranh giai cấp. Lúc cháu phản ánh tình hình, không chỉ một mình tôi nghe, còn có các đồng chí các mặt khác nữa, đúng không? Chúng ta đều là thành viên 'Ủy ban Cách mạng' huyện, đại diện cho chính quyền đỏ cấp một. Làm chính trị là sứ mệnh của chúng ta, quan tâm đến động hướng mới của đấu tranh giai cấp là trách nhiệm của chúng ta. Chính trị không phải trò đùa, là chuyện cực kỳ nghiêm túc. Đôi khi phải áp dụng cách thức cực kỳ nghiêm khắc để tiến hành. Làm sao có thể rầm rộ bắt một người, mấy ngày sau lại tùy tiện thả ra được? Thế thì còn uy quyền của chính quyền đỏ ở đâu nữa?"

Ông ta kéo ngăn kéo, lấy tài liệu ra, mở ra, đặt trên bàn, đẩy đến mép bàn, lại nói: "Đây là ghi chép, cháu tự xem đi, có chữ ký của cháu. Chúng ta đã đối đãi nghiêm túc, chúng ta đã hạ chỉ thị điều tra, chúng ta đã nắm giữ bằng chứng rồi, hôm qua Vũ Hồng Binh cũng đã cung khai không sót một chữ rồi. Sự thật chứng minh, tình hình cháu phản ánh không có thành phần giả mạo ngụy tạo nào cả! Cha cháu là cán bộ quan trọng trên 'đường đỏ', cháu là con gái của ông ấy, làm hoàn toàn chính xác! Hơn nữa, theo tôi thấy, vấn đề của thôn Pha Đáy còn nghiêm trọng hơn tình hình cháu phản ánh! Bí thư đó, dựa vào tuổi đảng mình dài, dựa vào năm xưa từng che chở cho vài kẻ cũ, sau khi chúng bị đánh đổ, từ chối vạch rõ giới hạn quan hệ trước đây với chúng, đối với 'Cách mạng Văn hóa' có tâm lý phản kháng, đối với các chỉ thị chính trị của 'Ủy ban Cách mạng' huyện, từ trước đến nay đều dương phụng âm vi, có thể qua loa thì qua loa..."

Lý Quân Đình ngắt lời ông ta: "Đừng nói nữa! Sao lại thành ra thế này? Sao lại thành ra thế này?"

Cán bộ trung niên nhíu mày: "Thế thì nên là thế nào? Thôi được, điện thoại của tôi đây có thể gọi đường dài, hôm nay là chủ nhật, cha cháu có lẽ ở nhà, cháu gọi điện về nhà đi, nếu cha cháu quả nhiên ở nhà, cháu hỏi cha cháu xem, chúng ta có nên thả người không. Nếu ông ấy nói nên thả, thì tôi coi đó là chỉ thị của Bắc Kinh, lập tức thả người."

Ông ta đứng dậy cầm điện thoại, quay hai số, đưa ống nghe về phía Lý Quân Đình: "Tôi đã quay số vùng giúp cháu rồi, cháu tiếp tục gọi về nhà đi."

Lý Quân Đình lau nước mắt, nhanh chóng quay số, đầu dây bên kia truyền đến tiếng chuông đã thông, tiếp đó truyền đến tiếng cha Lý: "Alo, ai đấy?"

Lý Quân Đình lại muốn khóc, một tay che miệng, nước mắt rơi không dứt.

Trong điện thoại, giọng cha Lý tỏ ra rất mất kiên nhẫn: "Đồng chí nào đấy, nói đi!"

Tay che miệng của Lý Quân Đình vẫn chưa bỏ xuống, trong ống nghe đã truyền đến tiếng cúp điện thoại.

Cán bộ trung niên lấy ống nghe từ tay Lý Quân Đình, đặt xuống, không chút đắc ý: "Tại sao không nói gì hả? Trong lòng hiểu rõ, cha cháu cũng sẽ không chủ trương thả người ngay đâu, cũng sợ bị liên lụy vào sự kiện không chính đáng, đúng không? Nghĩ được như vậy, chứng minh cháu vẫn chưa phải là không có chút đầu óc chính trị nào. Tiểu Đình, có lẽ, cách làm hôm nay của chúng ta quả thực có 'tả' một chút. Nhưng 'tả' thì có gì đáng sợ chứ? Chẳng qua là khiến vài người chịu chút oan ức thôi! Nhưng lại có thể cảnh báo đại đa số người đấy! Tương lai năm nào tháng nào đó, có lẽ sẽ sửa chữa thôi! Lúc các cháu là Hồng vệ binh chẳng phải cũng 'tả' sao? Chẳng phải là 'tả' đến mức bù lu bù loa sao! Vì trách nhiệm với cháu, chúng ta cho rằng cháu đã không còn thích hợp tiếp tục cắm đội ở thôn Pha Đáy nữa. Chú đích thân phái một người, hôm nay đi cùng cháu về, giúp cháu lấy đồ đạc của cháu về, cháu làm việc ở bộ phận tuyên truyền 'Ủy ban Cách mạng' huyện trước đi. Thế chẳng phải rất tốt sao? Đừng vì một chuyện nhỏ như vậy mà gây gổ với chú nữa, nhé?"

Ông ta lấy khăn tay ra, muốn lau nước mắt thay Lý Quân Đình, Lý Quân Đình lại đẩy mạnh ông ta ra: "Đừng chạm vào cháu!" Nói xong, lao ra khỏi văn phòng...

Lý Quân Đình lao ra khỏi sân "Ủy ban Cách mạng" huyện, đối diện đường cái, Triệu Thự Quang đang đi tới đi lui hô lên một câu: "Quân Đình!"

Lý Quân Đình chạy trên vỉa hè, chạy đến một nơi giao cắt đường sắt, thanh chắn đang từ từ hạ xuống, cô buộc phải đứng lại, ngực phập phồng dữ dội, nước mắt đầm đìa.

Triệu Thự Quang đuổi kịp cô: "Quân Đình..."

Lý Quân Đình quay người, thấy là Triệu Thự Quang, sám hối: "Tớ không ngờ. Tớ không ngờ sự việc sẽ thành ra thế này..."

Triệu Thự Quang: "Cho nên, tớ yêu cầu cậu nói thật cho tớ biết, sự việc rốt cuộc là thế nào!"

Lý Quân Đình nức nở: "Tớ chỉ muốn mượn người khác, hù dọa Vũ Hồng Binh một chút... Cậu ấy luôn coi tớ là kẻ đầu óc đơn giản không có tư tưởng gì, điều này khiến lòng tự tôn của tớ không chịu nổi! Cậu ấy còn thông đồng trước với Lưu Giang và đám người kia, lấy tớ ra làm trò cười. Cậu ấy còn hở tí là trước mặt mọi người giáo huấn tớ..."

Triệu Thự Quang: "Thế thì cậu cũng không nên dùng cách chính trị để trả thù cậu ấy! Điều này giống như đâm sau lưng người khác vậy! Cậu quen biết tớ không phải ngày một ngày hai, ít nhiều cũng nên chịu ảnh hưởng của tớ chút chứ? Thế gọi là hèn hạ! Đến chút kiến thức làm người này cậu cũng không có sao?"

Lý Quân Đình lao vào người Triệu Thự Quang, ôm lấy cậu khóc: "Tớ không ngờ lại là kết quả như thế này, tớ không ngờ!"

Đoàn tàu vụt qua sau thanh chắn, Triệu Thự Quang không khỏi ôm chặt Lý Quân Đình...

Ma thẩm tay cầm một chiếc gậy dài đen xì, đứng trước sân nhà mình, quất vào cây táo khẳng khiu duy nhất trong sân. Nói nó khẳng khiu, là vì nó rõ ràng suy dinh dưỡng, một năm chẳng kết được mấy quả táo. Mà con trai út của Ma thẩm đang xách giỏ nhặt táo, táo nhặt được trong giỏ cũng ít đến đáng thương. Trên đất còn rơi một mảng lá vàng úa.

Con gái bà, ngồi trên ngưỡng cửa, nhìn mẹ: "Mẹ, đừng đánh nó nữa. Mẹ cứ đánh nó mãi, con nhìn thấy khó chịu."

Ma thẩm quay đầu nhìn con gái: "Không đánh, táo sao rụng xuống?"

Con gái: "Mẹ nhìn kỹ xem, trên cành nó đâu còn quả táo nào nữa?"

Ma thẩm ngẩng đầu nhìn lên, thở dài, hỏi con trai: "Được bao nhiêu rồi?"

Con trai giơ chiếc giỏ trong tay về phía bà, Ma thẩm vươn đầu nhìn thử: "Mới được ngần này! Hai đứa bay bình thường đều đừng ăn, phơi khô, để dành Tết làm bánh táo." Nói đến phát cáu, quay người lại giáng mạnh một gậy vào cây táo: "Mày cũng được coi là một cây táo! Chiếm không cái chỗ trước cửa nhà tao!"

Con gái lại nói: "Kết được ít táo có thể trách nó sao? Năm nay mưa ít, nó sắp khô héo chết rồi, mẹ còn oán nó kết được ít táo."

Ma thẩm vứt gậy, không hài lòng lẩm bẩm: "Muốn chết thì chết quách đi cho xong, cũng đỡ phải để tao suy nghĩ táo với chả không táo, trong lòng còn thấy sạch sẽ."

Một chiếc xe jeep đỗ cách sân không xa. Trên xe xuống một lão tài xế, vòng sang cửa xe kia, mở cửa xe, trên xe lại xuống Lý Quân Đình. Lý Quân Đình và lão tài xế cùng đi về phía Ma thẩm.

Ma thẩm dời sự chú ý từ cây táo: "Ơ, chẳng phải là chiếc xe hôm qua đến bắt người đó sao? Đỗ trước cửa nhà tôi, là muốn bắt tôi? Hay là bắt hai đứa con nhà tôi? Hay là bắt cả lũ?"

Lý Quân Đình không dám nhìn bà, quay mặt đi cúi đầu.

Lão tài xế: "Lão hương, tôi phụng chỉ thị, đến giúp cô ấy lấy đồ đạc."

Ma thẩm: "Lấy đồ đạc? Tốt tốt, không ở nhà tôi nữa, thế thì tôi đội ơn trời đất! Còn ở tiếp, bà già này không tim không phổi, suốt ngày nói bậy nói bạ, vạn nhất một ngày nào đó sau lưng chơi tôi một vố, hai đứa con của tôi chẳng phải đáng thương lắm sao?"

Lý Quân Đình quay ngoắt mặt về phía bà, rưng rưng nước mắt nói: "Ma thẩm, cháu cũng là người trọng tình nghĩa, hôm nay chia tay rồi, cầu bà cho cháu chút tự tôn đi!"

Ma thẩm: "Cô cũng là người trọng tình nghĩa? Chẳng nhìn ra."

Ma thẩm quay mặt quát con gái đang ngồi ở cửa, "Quế Hoa, còn không mau lăn ra khỏi cửa cho tao!"

Quế Hoa đứng dậy, đi sang một bên, lạnh lùng nhìn Lý Quân Đình, cũng chẳng gọi cô một tiếng. Lý Quân Đình rưng rưng nước mắt xông vào nhà.

Lão tài xế cũng định theo vào, bị Ma thẩm chặn lại: "Ông không được vào cửa nhà tôi, nhà tôi không hoan nghênh đàn ông lạ."

Lão tài xế đành dừng bước.

Con trai Ma thẩm xách giỏ vào nhà, Ma thẩm tiện tay bốc mấy quả táo từ trong giỏ, giơ tay về phía lão tài xế, hỏi: "Ăn táo không?"

Lão tài xế nhìn ra bà không thành tâm, liền lắc đầu.

Ma thẩm nắm chặt táo trong tay: "Ông là đàn ông cũng chẳng còn trẻ nữa, mở cửa xe cho một con nhãi ranh, ông không thấy xấu hổ à?"

Lão tài xế: "Bà là đàn bà, miệng lưỡi vẫn nên tích chút đức đi! Bọn họ dù sao sai, thì cũng là trẻ con sai. Chúng ta là người lớn, không thể lấy cái sai để đối lại cái sai."

Ma thẩm vừa định đáp trả lời gì, nghe thấy phía sau có tiếng động, biết là Lý Quân Đình sắp ra, liền tránh ra khỏi cửa.

Lý Quân Đình một tay kẹp cái chậu đựng mấy món đồ lặt vặt bên hông, một tay kéo va li ra ngoài. Vừa kéo va li ra khỏi cửa, nắp va li bật mở, đồ đạc vung vãi đầy đất. Lão tài xế vội vàng tiến lên giúp nhét vào va li. Ma thẩm lạnh lùng nhìn họ, "rắc" một tiếng cắn một miếng táo. Lý Quân Đình ném đồ trong tay vào va li, lấy hai tay che mặt chạy về phía xe jeep, ngồi vào trong xe.

Chiếc xe jeep dưới ánh nhìn lạnh lùng của những người đàn bà và trẻ con đã rời khỏi thôn. Trong xe jeep thấp thoáng truyền ra tiếng khóc nghẹn ngào...

Chiếc xe jeep lái đến ngoài thôn, ven đường đứng Triệu Thự Quang và Phùng Hiểu Lan, chiếc xe jeep đỗ lại trước mặt họ. Lão tài xế quay đầu lại thiện ý nói với Lý Quân Đình: "Tôi thấy là đứng đợi ở đây tiễn cô đấy, xuống xe nói vài câu từ biệt với người ta đi!"

Lý Quân Đình rưng rưng nước mắt kêu lên: "Không!"

Chiếc xe jeep lái đi.

Triệu Thự Quang và Phùng Hiểu Lan nhìn nhau, đều dùng ánh mắt buồn bã nhìn chiếc xe jeep xa dần...

Tối đến, Bí thư và vợ ăn cơm trong nhà. Thiếu Thúy Hoa và Vương Xuyên, thiếu cảnh cãi vã và nhìn trước ngó sau, không khí khác hẳn trước đây, lộ ra vẻ vô cùng trầm muộn. Cộng thêm những chuyện đã xảy ra, hai vợ chồng già đều nặng trĩu tâm sự. Vợ Bí thư ăn một cách hết sức dè dặt, như thể sợ động tác nào đó Bí thư nhìn không vừa mắt, sẽ lật tung cả bàn ăn.

Bí thư chỉ húp nửa bát cháo liền nhẹ nhàng đặt bát đũa xuống.

Vợ: "Múc thêm bát nữa cho ông nhé?"

Bí thư lắc đầu: "Ăn không nổi."

Vợ: "Theo tôi thấy, hôm nay ông có một chuyện làm không đúng. Lúc Lý Quân Đình đi, ông không nên không xuất hiện. Dù sao nó cũng là một thanh niên trí thức từng cắm đội ở thôn Pha Đáy, mà ông là Bí thư..."

Bí thư cắt ngang lời bà: "Đừng nói nữa! Nghe!"

Vợ im lặng, lắng tai nghe ngóng, bên ngoài một phiến tĩnh lặng: "Nghe cái gì?"

Bí thư: "Sao tôi... hình như nghe thấy Vũ Hồng Binh đang hát."

Vợ: "Tôi thì chẳng nghe thấy gì, ông đó gọi là ảo thính."

Bí thư: "Tiểu Vũ sau khi bị còng tay lôi đi, trong tai tôi đây, không một phút giây nào ngớt dường như nghe thấy nó đang hát. Bình thường cũng chẳng thấy nó có gì hay, bị bắt đi rồi, ngược lại lại nhớ ra đủ thứ tốt của nó."

Vợ: "Bình thường người ta cũng rất tốt mà. Lần con trai cưng của Ma thẩm bị bệnh, chẳng phải nhờ mấy thanh niên trí thức luân phiên cõng chạy đến bệnh viện công xã sao? Tiểu Vũ hôm đó chính mình cũng đau bụng, thế mà người ta chẳng hề nhíu mày một cái, bệnh viện công xã không phẫu thuật được, người ta không nói một lời, lại dẫn đầu cõng đứa nhỏ chạy đến huyện. Nếu không phải cấp cứu kịp thời, thủng dạ dày rồi, bác sĩ nói mạng nhỏ của đứa nhỏ đó có lẽ không giữ được rồi."

Bí thư: "Đúng vậy, lúc Thự Quang không có ở đây, nói ra thì Tiểu Vũ trong đám thanh niên trí thức vẫn có thể phát huy vai trò dẫn đầu ở mọi nơi... Hai vợ chồng Thúy Hoa đâu rồi? Sao không cùng ăn cơm?"

Vợ: "Thúy Hoa cảm thấy mình như có thai, Vương Xuyên đi cùng nó đến bệnh viện công xã kiểm tra thực hư."

Bí thư kéo hộp thuốc lá, vừa ấn thuốc vào tẩu vừa nói: "Con gái bà đấy, từ bé đã không dạy dỗ tốt. Cũng may năm xưa chúng ta thu nhận Vương Xuyên, nếu không, hừ, tôi thấy chỉ có thể ở già trong nhà cả đời, chẳng có đàn ông nào nguyện ý lấy nó đâu."

Vợ hỏi ngược lại: "Thế không phải con gái ông à? Sao lại không dạy dỗ tốt? Chẳng phải là cái miệng không chịu thua người thôi sao? Tôi rõ lắm, hai vợ chồng trẻ nhà người ta sau lưng quấn quýt nhau kìa! Hơn nữa nói rồi, cho dù không dạy dỗ tốt, thì cũng sẽ không làm chuyện nham hiểm như Lý Quân Đình đâu nhỉ?"

Bí thư: "Trong lòng tôi vừa mới yên tĩnh được một lát, đừng nhắc đến nó nữa."

Vợ: "Tôi thật không hiểu nổi, chỉ là đám trẻ ranh, sao lại học được cách sau lưng chỉnh người thế chứ?"

Bí thư: "Còn nói nữa!"

Vợ: "Được rồi được rồi, không nói về nó nữa. Lại nói về Thúy Hoa nhà ta đi, tôi muốn làm bà ngoại rồi, hy vọng lần này nó thực sự mang thai."

Bí thư: "Mang thai cũng không được sinh! Tôi đây còn chưa chuẩn bị xong đâu! Bà xem tôi có tâm trạng làm ông ngoại không?! Trong nhà lại có thêm đứa trẻ con khóc lóc ầm ĩ, còn bắt tôi sống thế nào nữa hả?!"

Vợ: "Những người đó nói ông bất mãn với 'Cách mạng Văn hóa', tôi thấy ông cũng vậy! Kể từ 'Cách mạng Văn hóa' đến nay, ông gần như chưa có lúc nào vui vẻ cả..."

Bí thư nổi giận, gầm lớn: "Tôi chính là bất mãn đấy! Còn dám trói tôi lại bắn chết à?" Nói đoạn, dùng tẩu thuốc nện mạnh xuống bàn, "bốp" một tiếng, tẩu thuốc gãy ngang đầu.

Vợ ngây người trợn mắt.

Lúc này, ngoài cửa truyền đến giọng Triệu Thự Quang: "Chi thư, con vào được không?"

Bà lão thì thầm: "Ông chỉ được cái ở nhà mới dám nói mấy câu gan trời như vậy!" Đoạn, bà lại lớn tiếng nói ra ngoài: "Thự Quang à, mau vào đi con!"

Triệu Thự Quang bước vào: "Chi thư, con muốn báo cáo tình hình với bác ạ."

Chi thư tay cầm nõ điếu, tay cầm quản điếu, nhìn cậu, hỏi: "Có người bảo với ta, cháu đi xe cùng về với Lý Quân Đình à."

Triệu Thự Quang gật đầu: "Dạ đúng, vì con muốn trên xe có thể hỏi thêm cô ấy vài chuyện."

Chi thư: "Nó nói sao?"

Triệu Thự Quang: "Lúc con vừa gặp, cô ấy khóc, nói rằng cô ấy vạn lần không ngờ kết quả lại thành ra như vậy, nói rằng cô ấy chỉ muốn mượn tay người khác để dọa dẫm Vũ Hồng Binh mà thôi. Lên xe rồi, hỏi gì cô ấy cũng không trả lời nữa, chỉ biết khóc. Con nghĩ, có lẽ là không muốn để bác tài nghe thấy."

Chi thư bất đắc dĩ đặt nõ điếu và quản điếu xuống, không vui nhìn cậu: "Cháu cũng biết bênh vực nó đấy nhỉ, thế chả phải cháu đi nhờ xe nó là công cốc à?"

Triệu Thự Quang: "Cũng không hẳn là thế ạ. Không đi nhờ xe đó, chẳng lẽ con phải cuốc bộ ngược về hơn ba mươi dặm sao? Lúc đó con mệt lắm rồi."

Vợ Chi thư: "Phải đấy. Chẳng có gì là công cốc hay không cả. Không đi nhờ mới là uổng công. Đừng đứng đó nữa, mau ngồi xuống đây." Bà nói rồi đứng dậy dọn dẹp bàn. Triệu Thự Quang ngồi vào chỗ bà vừa ngồi.

Chi thư lại hỏi: "Có gặp Hồng Binh không?"

Triệu Thự Quang: "Không gặp được ạ. Chẳng ai dám cho gặp, sợ dính dáng đến 'hiện hành'. Nhưng có người đáng tin đã hỏi giúp con, và chuyển lời của Hồng Binh – cậu ấy đã bị thẩm vấn, cậu ấy thừa nhận mình từng nói những lời đó với Lý Quân Đình lúc nóng giận."

Chi thư vỗ đùi cái đét: "Ai, sao vừa thẩm đã nhận ngay thế? Giấy trắng mực đen, có ghi chép rồi, chuyện không phải càng khó giải quyết sao!"

Triệu Thự Quang: "Chi thư, bác cũng đừng quá nóng ruột. Con đã nghĩ kỹ rồi, chuyện của Hồng Binh, phải báo cáo lên văn phòng thanh niên trí thức cấp tỉnh. Nếu tỉnh không giải quyết được, thì báo cáo lên Thủ tướng Chu. Thủ tướng Chu đặc biệt quan tâm đến tình hình thanh niên trí thức các nơi. Việc chẳng đặng đừng này, bác đứng ra không tiện, nhưng con có thể đứng ra làm."

Chi thư: "Nếu cháu chịu đứng ra, đương nhiên ta phải đứng tên rồi. Khi cần thiết, hai ta đều lấy tư cách đảng viên để phản ánh tình hình với Thủ tướng, được không?"

Triệu Thự Quang gật đầu.

Chi thư: "Thế thì hai ta cứ quyết định vậy nhé! Cháu có sửa được cái nõ điếu này cho ta không?"

Triệu Thự Quang cầm lên xem, khẳng định: "Được ạ."

Chi thư: "Cháu mang đi sửa cho ta đi. Sửa sớm chút, ta không rời nó được."

Chi thư dừng một chút, lại nói: "Ta không phải tự mình không sửa được. Chỉ là không còn tâm trí thôi."

Triệu Thự Quang cầm lấy nõ điếu: "Sáng mai con mang trả bác."

Lúc này, Thúy Hoa đột nhiên hoảng loạn chạy từ ngoài vào: "Cha, không xong rồi!"

Tóc tai nó có chút rối bời, quần áo cũng rách một chỗ, rõ ràng là đã xô xát với ai đó. Chi thư và Triệu Thự Quang thấy cảnh này đều ngẩn người.

Vợ Chi thư thấy con gái về: "Đừng có làm ầm ĩ lên! Không thấy Thự Quang ở đây à! Từ từ nói... Ối, sao quần áo con rách rồi? Hai vợ chồng con đánh nhau với người ta trên đường à? Vương Xuyên đâu?"

Thúy Hoa như không nghe thấy lời mẹ, cũng như không nhìn thấy Triệu Thự Quang, chỉ trừng mắt nhìn cha mình nói: "Ở trạm y tế công xã, đột nhiên có một nhóm người đến, cầm đầu chính là gã mặt trắng mà hôm qua cha khạc nhổ vào ấy! Hắn nói bọn họ nắm được bằng chứng, Vương Xuyên là chó con của địa chủ trốn từ Đông Bắc tới."

Vợ Chi thư nghe vậy, kinh hãi: "Vương Xuyên đúng là đi lang thang từ Đông Bắc tới, nhưng hồi đó nó là một thiếu niên đi ăn mày mà! Là cha con gặp nó ở huyện thành, thấy nó đáng thương nên mới thu nhận về nhà. Đây là chuyện của nhiều năm trước rồi! Tình hình này các cán bộ công xã năm xưa đều biết cả mà! Họ năm đó còn khen cha con làm đúng nữa kìa!"

Chi thư: "Bà đừng xen mồm! Năm xưa là năm xưa, bây giờ là bây giờ. Người đang nắm quyền ở công xã bây giờ, chẳng còn ai là người năm xưa nữa."

Chi thư quay sang hỏi Thúy Hoa: "Thế, bản thân Vương Xuyên nói sao?"

Thúy Hoa ánh mắt đờ đẫn: "Vương Xuyên khóc. Anh ấy nói với con, anh ấy là chó con của nhà địa chủ, anh ấy muốn không làm chó con nhà địa chủ nữa, nên cứ đi ăn mày từ Đông Bắc lang thang tới Thiểm Bắc, muốn làm người trở lại ở nơi không ai biết mình."

Chi thư nghe xong, trợn tròn mắt: "Nói vậy là năm xưa nó lừa ta, lừa cả nhà ta rồi. Nó luôn miệng nói nó là trẻ mồ côi, cha mẹ đều qua đời, ở nông thôn Đông Bắc không còn người thân nào nữa..."

Vợ Chi thư: "Ôi dào, ông đừng có để ý việc nó có lừa mình hay không nữa! Nó giờ đã là con rể chúng ta, là chồng của Thúy Hoa rồi! Ông mau nghĩ cách đi chứ!"

Chi thư vỗ bàn: "Còn xen mồm! Bọn chúng định xử lý nó thế nào?"

Thúy Hoa: "Họ nói, ngày mai sẽ áp giải anh ấy lên tàu hỏa, trục xuất về quê quán... Vương Xuyên bảo con về nói rằng, anh ấy cảm thấy có lỗi với hai bác, càng có lỗi với con..."

Thúy Hoa rơi lệ, quỳ thẳng xuống, cầu xin: "Cha! Nhìn mặt con gái mà cha tìm cách cứu Vương Xuyên đi! Hai đứa con thực sự rất yêu thương nhau! Con đã mang trong mình giọt máu của anh ấy rồi, không có anh ấy, con cũng không muốn sống nữa!"

Chi thư: "Bọn chúng nhắm vào ta, nhắm vào ta đấy! Vì hôm qua ta đã sỉ nhục chúng!"

Chi thư vừa nói vừa định xuống giường, nhưng hai chân lại không chạm được vào giày: "Giày ta đâu, giày ta đâu? Ta không còn cách nào, không còn cách nào! Ta phải đi hỏi Vương đại bá!"

Triệu Thự Quang nhặt giày đưa vào tay ông. Chi thư cúi người xỏ giày, nhưng lại chúi đầu ngã xuống đất.

Thúy Hoa và mẹ cùng lao tới.

Thúy Hoa: "Cha!"

Vợ Chi thư: "Cha nó ơi!"

Triệu Thự Quang ôm Chi thư vào lòng, hoảng hốt kêu lên: "Chi thư! Chi thư!..."

Chi thư đã bất tỉnh nhân sự.

Đêm khuya, nhà Chi thư có không ít người đến thăm. Mọi người lặng lẽ đứng trong nhà, Chi thư nằm thẳng đơ trên giường gạch, nhắm nghiền hai mắt. Thúy Hoa và mẹ ôm nhau khóc.

Thúy Hoa: "Thế này thì làm sao bây giờ, mẹ, thế này thì biết làm sao bây giờ!"

Nghe tiếng gọi của con gái, vợ Chi thư mất hết chủ kiến, chỉ biết lặng lẽ rơi lệ.

Ma thẩm thở dài: "Nói đến Chi thư, mười mấy năm nay thực sự đã nhọc tâm vì thôn rồi, không có công lao thì cũng có khổ lao."

Một phụ nữ bổ sung: "Công lao cũng có, ít nhất là nhờ ông ấy thường xuyên hòa giải, người thôn Dốc Dưới chúng ta mới hòa thuận, không giống người các thôn khác, chia phái này, phái nọ, hận không thể đánh nhau sứt đầu mẻ trán."

Lưu Giang kéo Triệu Thự Quang sang một bên, thì thầm: "Tôi nghĩ vẫn phải đưa đến bệnh viện huyện, không thể cứ trơ mắt nhìn ông ấy hôn mê bất tỉnh thế này được."

Triệu Thự Quang rất bất lực: "Tôi đã thử mấy lần rồi, cứ hễ cõng ông ấy lên lưng là ông ấy tỉnh. Cứ tỉnh là lại nổi giận, nói chết cũng không lãng phí tiền của thôn."

Lưu Giang: "Sao lại gọi là lãng phí tiền của thôn cơ chứ! Để tôi thử." Cậu tách đám đông ra, với sự giúp đỡ của một thanh niên trí thức khác, bước lên định cõng Chi thư dậy.

Chi thư quả nhiên tỉnh lại, yếu ớt hỏi: "Ai cõng ta?"

Triệu Thự Quang ghé tai ông nói: "Chi thư, là Lưu Giang. Chúng con – thanh niên trí thức vẫn sẽ thay phiên nhau cõng bác đi bệnh viện."

Chi thư quả nhiên nổi giận: "Lưu Giang, là thanh niên trí thức tốt... cậu... buông ta ra... ai mà đưa ta... đi huyện thành, ta... chết cũng không tha thứ cho kẻ đó..." Ông vùng vẫy trên lưng Lưu Giang, Lưu Giang đành phải đặt ông lại lên giường.

Mắt Ma thẩm đỏ hoe: "Chi thư, ông cứ thuận theo bọn nhỏ đi!"

Chi thư đứt quãng nói: "Ta... không sao... chỉ là mệt thôi... thêm tức nữa, nóng lòng... hỏa khí tấn công tâm... nằm hai ngày là khỏi... Thúy Hoa, Vương đại bá của con đến chưa?..."

Thúy Hoa tiến lên nói: "Bác ấy cũng đang ốm, chưa dám báo cho bác ấy..."

"Cũng phải." Chi thư dùng hết sức bình sinh, nhấc tay chỉ vào chiếc hòm bên tường, nói: "Lấy cái hộp nhỏ trong đó ra, đưa cho Thự Quang..."

Thúy Hoa mở nắp hòm, lấy ra một chiếc hộp nhỏ đưa cho Triệu Thự Quang.

"Trong đó là... quỹ công hiện có của thôn Dốc Dưới chúng ta... còn có sổ sách mấy năm gần đây. Vương đại gia của cháu, đến tận giờ vẫn thay thôn ta nắm giữ nửa cái tay hòm chìa khóa về tài vụ... chìa khóa nằm ở chỗ ông ấy. Nhỡ ta thực sự có mệnh hệ gì, bảo ông ấy mở ra... cháu chép lại sổ sách, dán ra ngoài, có thể chứng minh ta chưa từng tham ô, chưa từng... lạm dụng... về tiền bạc công quỹ, là... trong sạch một cách rõ ràng..."

Vợ ông khẽ thút thít: "Cha nó ơi, đừng nói những lời gây hoang mang thế nữa..."

Chi thư gọi vợ đến bên giường: "Đưa tay cho ta."

Vợ ông đưa một bàn tay cho ông, Chi thư nắm lấy, áy náy nói: "Bà nó, có những lúc ta bực bội trong lòng, trút giận lên bà... việc này, sau này ta cố gắng sửa... bà phải, tha thứ cho ta nhiều hơn..."

Vợ ông cố nén tiếng khóc: "Có khi nào tôi thực sự giận ông đâu?"

"Thay ta, vỗ vỗ cái gối... ta muốn, gối cho thoải mái hơn..."

Vợ ông rút tay ra, lại rút chiếc gối từ dưới tay ông, vỗ cho mềm tơi, đặt lại dưới đầu ông. Chi thư từ từ nhắm mắt lại, quay lưng về phía mọi người, xoay người đi: "Thế này thì... thoải mái hơn rồi... ta... buồn ngủ, muốn ngủ..."

Chú gà trống ngũ sắc nhà Ma thẩm vươn cổ gáy vang, mặt trời mọc, trời đã sáng rõ. Một ngày đẹp trời.

Nhà Chi thư đột nhiên truyền đến tiếng khóc bi thương của Thúy Hoa: "Cha! Cha ơi! Sao cha nỡ bỏ đi như thế này chứ!..."

Trong ký túc xá thanh niên trí thức, Triệu Thự Quang và một nữ cán bộ trung niên ngồi đối diện nhau. Nữ cán bộ khinh khỉnh ngó nghiêng xung quanh: "To hay nhỏ cũng là một cái thôn, đến cả trụ sở thôn cũng không có. Chỉ điểm này thôi cũng đủ chứng minh, người làm thôn trưởng thì công tác không ra sao cả."

Triệu Thự Quang lạnh lùng nói: "Nơi này vốn là trụ sở thôn, bên cạnh là kho nông cụ tập thể. Vì chúng tôi – thanh niên trí thức đến nên mới thông nhau."

Nữ cán bộ: "Sau khi 'Cách ủy' huyện chúng tôi nắm được tình hình, đã họp một phiên họp khẩn cấp. Trong cuộc họp mọi người nhất trí cho rằng, các biện pháp 'Cách ủy' huyện áp dụng đối với thôn Dốc Dưới, từng chuyện từng việc đều là đúng đắn. Cái chết của Chi thư thôn Dốc Dưới không liên quan gì đến 'Cách ủy' huyện cả."

Triệu Thự Quang: "Thế sao? Tôi lại là một trong những người tận mắt chứng kiến Chi thư cũ của chúng tôi ngã từ trên giường xuống đất như thế nào."

Nữ cán bộ: "Thế thì cũng không thể chứng minh cách làm của 'Cách ủy' huyện có sai sót gì. Chỉ có thể chứng minh... chứng minh bản thân ông ta tu dưỡng cách mạng không đủ. Chính vì tu dưỡng cách mạng không đủ, nên mới không thể đối xử đúng đắn với cách làm của 'Cách ủy' huyện."

Triệu Thự Quang nghe cực kỳ chướng tai, cố nén giận, lấy thuốc lá ra hút. Nữ cán bộ phẩy phẩy làn khói trước mắt, cau mày nói: "Tôi đang đại diện 'Cách ủy' huyện nói chuyện nghiêm túc với cậu, yêu cầu cậu không hút thuốc."

"Tôi đang đại diện thanh niên trí thức thôn Dốc Dưới nghiêm túc lắng nghe đây, tôi lên cơn nghiện thuốc, xin bà bao dung cho chút."

Nữ cán bộ đứng phắt dậy: "Vậy thì tôi không muốn nói chuyện tiếp với cậu nữa."

Triệu Thự Quang bất cần đời lại nhả một làn khói lớn: "Thế thì bà đi đi."

Nữ cán bộ ngẩn người, lại ngồi xuống, giả bộ ra vẻ có tu dưỡng: "Triệu Thự Quang, to hay nhỏ thì cứ là một cái thôn, là phải có Chi thư. 'Cách ủy' huyện cử tôi đến, còn muốn tôi thông báo với cậu, bắt đầu từ hôm nay, cậu phải tạm quyền chức vụ Bí thư chi bộ Đảng thôn Dốc Dưới, cho đến khi tân Chi thư đến nhận nhiệm sở."

Xuân Mai dìu Vương đại gia đi về phía ký túc xá thanh niên trí thức. Phùng Hiểu Lan và Lưu Giang thấy Vương đại gia đầy vẻ giận dữ, vội vàng tiến lên khuyên ngăn.

Vương đại gia lại kiên quyết muốn đi vào: "Đừng cản ta, tất cả đừng cản ta! Để ta vào!"

Nữ cán bộ trong ký túc xá thanh niên trí thức nghe thấy tiếng động bên ngoài, hỏi Triệu Thự Quang: "Người ngoài kia là ai?"

Triệu Thự Quang: "Một người tốt."

Nữ cán bộ: "Người tốt cũng không được phép vào!"

Triệu Thự Quang: "Ông ấy có vào đâu."

Nữ cán bộ: "Tất nhiên, đối với cái chết của Chi thư cũ của các cậu, 'Cách ủy' huyện cũng rất đáng tiếc. Nhưng chúng tôi trịnh trọng tuyên bố, chỉ là đáng tiếc mà thôi. Ông ta quen thói hữu khuynh, cho nên, cậu phải đảm bảo với tôi, tức là với 'Cách ủy' huyện, thuyết phục quần chúng trong thôn, không được cử hành tang lễ tập thể, càng không được tổ chức lễ truy điệu gì cả, 'lão hữu' chết rồi, chôn cất nhanh đi là được."

Triệu Thự Quang trừng mắt nhìn bà ta, không nói một lời, dập tắt điếu thuốc trên mặt bàn cách tay bà ta không xa, đứng dậy bỏ đi. Nữ cán bộ gọi giật cậu lại: "Này, cậu đi đâu đấy?"

Triệu Thự Quang quay đầu nói: "Đã bổ nhiệm tôi làm quyền Chi thư rồi, việc đầu tiên tôi phải làm là tuân theo lời dạy của Chủ tịch Mao, tôn trọng quần chúng, tin tưởng quần chúng. Quần chúng thôn Dốc Dưới đều là bần nông hạ trung nông, là quần chúng cách mạng chân chính, rốt cuộc có mở lễ truy điệu hay không, tôi phải trưng cầu ý kiến của họ." Nói xong, cậu sải bước đi ra ngoài.

Mặt trời đã lặn, ráng chiều nhuộm đỏ cả bầu trời.

Giọng Triệu Thự Quang truyền đến từ xa, nghe có vẻ bình thản, nhưng từng câu từng chữ đều chứa đựng tình cảm chân thành:

"Giờ phút này, người thôn Dốc Dưới chúng ta, tất cả người dân thôn Dốc Dưới chúng ta đang ở trong thôn – các bà các chị, bọn trẻ, thanh niên trí thức, còn có hai người đến từ phương xa để dự lễ truy điệu, chúng ta, tất cả chúng ta, đều đang rơi lệ vì cái chết của người Bí thư chi bộ Đảng thôn này. Tại sao chúng ta lại đau buồn đến thế? Bởi vì ai nấy trong chúng ta đều hiểu ông ấy là một người tốt, trong giây phút truy điệu ông ấy này, hầu như ai cũng có thể nhớ lại sự quyến luyến của ông ấy đối với thôn Dốc Dưới, sự chăm sóc của ông ấy đối với tất cả chúng ta. Cho dù, đôi khi ông ấy tỏ ra không gần gũi, tỏ ra không có chủ kiến, tỏ ra nhút nhát sợ việc, nhưng chúng ta đều hiểu rất rõ, đó cũng là vì ông ấy yêu thương chúng ta, mà lại quá đỗi bất lực..."

Chi thư nằm trên tấm ván cửa, tay nắm chặt chiếc nõ điếu đã được sửa xong, trên người đắp chiếc chăn cũ. Tấm ván cửa được Đồn Tử, Lưu Giang và hai nam thanh niên trí thức khác khiêng lên. Đội đưa tang từng bước từng bước đi vào ráng chiều.

Bên cạnh mộ Chi thư, Lưu Giang tay cầm chai rượu, vẩy rượu trước huyệt mộ.

Vương đại gia lấy chai rượu từ tay cậu: "Lão đệ, lão ca bồi chú uống vài ngụm!" Nói đoạn, ông ngửa cổ, ừng ực uống rượu không ngừng.

Xuân Mai ở bên cạnh khuyên: "Cha! Đừng thế, cha đang ốm đấy."

Triệu Thự Quang đoạt lấy chai rượu từ tay Vương đại gia, nói nhỏ: "Đại gia, con uống thay bác!"

Đồn Tử lại đoạt chai rượu từ tay Triệu Thự Quang, uống một hơi cạn sạch hơn nửa chai rượu. Uống xong, Đồn Tử quệt miệng, ngẩng mặt nhìn trời. Cậu há miệng, muốn phát ra âm thanh, nhưng không phát ra được. Lại há miệng lần nữa, vẫn không phát ra được. Cậu sốt ruột, hai tay ôm đầu, cúi gằm xuống. Sau đó ngửa lên, gần như ngửa thẳng mặt ra sau, bụng cậu co lại, ngực phồng lên, miệng há rất lớn, cuối cùng phát ra một tiếng "A". Điều khiến mọi người hoàn toàn không ngờ tới là, sau tiếng "A" đó, Đồn Tử lại hát lên hai câu Tín thiên du!

Ai da, ráng chiều ở nơi chân trời kia ôi,

Cháy, cứ cháy rực cả nửa bầu trời kia...

Giọng cậu khàn đặc, hát đến kiệt sức. Hát xong, cậu đoạt lấy cái xẻng từ tay Lưu Giang, xúc một xẻng đất xuống huyệt mộ, hai đầu gối quỳ xuống, dập một cái đầu, đứng dậy, sải bước chân dài bỏ đi xa.

Mọi người lấp đầy huyệt mộ xong, lần lượt giải tán. Chỉ còn Vương đại bá vẫn hai tay nắm chặt cán xẻng, chống xẻng đứng tại chỗ. Triệu Thự Quang thấy lạ, bước lên nói: "Đại bá, bác cũng phải giữ gìn sức khỏe ạ!" Cậu muốn lấy cái xẻng từ tay Vương đại bá, Vương đại bá lại không buông tay, cậu nhìn mặt Vương đại bá, Vương đại bá mở trừng hai mắt, con ngươi cố định, không động đậy. Đột nhiên, một ngụm máu tươi phun ra từ miệng ông.

Triệu Thự Quang hoảng sợ kêu lớn: "Đại bá!"

Tiếng khóc của Xuân Mai: "Cha!"

Ráng chiều nơi chân trời, vẫn cháy đỏ rực như vậy, đúng như Đồn Tử hát, đốt đỏ nửa bầu trời!

Trong ký túc xá thanh niên trí thức đêm tuyết, ngoài Lý Quân Đình ra, các thanh niên trí thức khác đều có mặt. Mọi người kẻ ngồi người đứng người nằm, ai nấy vẻ mặt nặng nề, không khí ảm đạm.

Triệu Thự Quang ngồi trước bàn, mười ngón tay đan vào nhau, chống cằm lẩm bẩm một mình: "Bây giờ, đã là giữa tháng mười một rồi, trong thôn cơ bản không còn việc gì để làm..."

Lưu Giang đang thẫn thờ đứng bên cửa sổ, khoanh tay nhìn ra ngoài cửa sổ xuất thần. Bậu cửa sổ bên ngoài, đã bị tuyết phủ trắng xóa.

Thanh niên trí thức đang ngồi xổm bên cửa lò sưởi, đặt mấy củ khoai tây nướng trong vạt áo lên bàn, nói nhỏ: "Ai ăn khoai không?"

Không ai lên tiếng.

Trong sự yên tĩnh, Triệu Thự Quang cuối cùng lên tiếng nói: "Hôm kia tôi đi họp ở công xã. Công xã chỉ thị, mùa đông năm nay, toàn huyện nông thôn sẽ dấy lên một cao trào mới của cuộc đấu tranh giai cấp và đấu tranh đường lối, thôn thôn đều phải tiến hành tái giáo dục về đấu tranh giai cấp và đấu tranh đường lối. Ý tôi là, chi bằng mọi người đều xin phép về nhà đón năm mới, đón Tết đi. Tôi bây giờ không chỉ là đội trưởng thanh niên trí thức, mà còn là quyền Chi thư nữa. Chỉ cần mọi người đưa cho tôi một tờ đơn xin nghỉ, lý do viết thuyết phục chút, thì tôi sẽ thực hiện chức quyền của quyền Chi thư, phê chuẩn cho mọi người về Bắc Kinh cả, sang năm mùa xuân nông vụ bận rộn lại quay về."

Lưu Giang hỏi cậu: "Thế còn cậu?"

Triệu Thự Quang: "Tôi là Chi thư rồi, tôi phải ở lại thôn. Hơn nữa tôi đi phải xin phép công xã, lý do thông thường họ sẽ không phê chuẩn đâu. Huống chi Hồng Binh vẫn còn bị giam, dù có người đuổi tôi đi, tôi cũng không thể đi."

Một thanh niên trí thức hỏi: "Trên đơn xin nghỉ của bọn tôi, viết lý do bình thường cậu cũng phê chuẩn à?"

Triệu Thự Quang: "Cậu cũng không đến mức viết lý do bình thường hơn cả học sinh tiểu học trốn học chứ?"

Cậu quay mặt về phía Phùng Hiểu Lan, Phùng Hiểu Lan bóc xong một củ khoai tây, đang định đưa cho cậu: "Cậu cũng phải đi."

Phùng Hiểu Lan sững người, bàn tay cầm củ khoai tây lơ lửng giữa không trung.

Triệu Thự Quang: "Đầu tiên là cậu, phải đi. Càng sớm càng tốt, người khác có quyền không đi, cậu thì không." Cách nói chuyện này của cậu khiến Phùng Hiểu Lan cảm thấy bị đè nén.

Phùng Hiểu Lan rụt tay cầm khoai tây lại, đặt khoai lên bàn, nghịch phản nói: "Đây là nông thôn, không phải quân đội. Tôi là thanh niên trí thức, không phải chiến sĩ!"

Triệu Thự Quang: "Những cái đó tôi đều không quan tâm. Tốt nhất cậu hãy như nữ binh, coi lời nói của tôi là mệnh lệnh của người chỉ huy."

Phùng Hiểu Lan: "Cậu bớt ra lệnh cho tôi đi!" Nói xong, cô đứng phắt dậy, lao ra khỏi phòng. Cửa ký túc xá không đóng lại, một luồng gió lạnh lẫn bông tuyết ập vào. Triệu Thự Quang cũng đứng dậy, đuổi theo ra ngoài.

Triệu Thự Quang chặn Phùng Hiểu Lan đang rảo bước về phía nhà họ Vương lại.

Trên mặt Phùng Hiểu Lan đẫm nước mắt: "Tại sao cậu lại ép tôi cũng phải về Bắc Kinh? Tôi ở Bắc Kinh làm gì còn nhà nữa, cậu bảo tôi về đâu hả?"

Triệu Thự Quang vặn lại: "Chẳng lẽ nhà tôi không phải là một mái nhà khác mà cậu có thể về ở được sao?"

Phùng Hiểu Lan: "Tôi cũng từng cho là như thế, nhưng bây giờ tôi không cho là thế nữa!"

Triệu Thự Quang hai tay đặt lên vai cô: "Tại sao? Tại sao bây giờ cậu lại không cho là thế nữa?"

Phùng Hiểu Lan vặn người, thoát khỏi hai bàn tay cậu: "Trước đây giữa chúng ta như anh em, sau đó giữa chúng ta nảy sinh tình yêu, mà sau đó nữa, tình yêu giữa chúng ta gặp vấn đề..."

Triệu Thự Quang: "Đó không phải là vấn đề, đó hoàn toàn là hiểu lầm!"

Phùng Hiểu Lan: "Trong cuộc sống hoàn toàn không có cái gọi là hiểu lầm thuần túy! Cho nên bản thân hiểu lầm chính là vấn đề! Cho nên bây giờ, tôi không rõ tình yêu giữa chúng ta có còn là tình yêu nữa hay không, không rõ bản thân tôi có phải lại chỉ là một người được bảo hộ hay không! Mà tôi cho rằng mình hoàn toàn bảo vệ được chính mình, hoàn toàn không cần một người bảo hộ như cậu!"

Triệu Thự Quang: "Cậu đã chỉ xem tôi là một người bảo hộ thôi sao?"

Phùng Hiểu Lan: "Lời này cậu nên hỏi chính mình đi!"

Hai người không nói gì, chỉ nhìn nhau.

Triệu Thự Quang đột nhiên ôm chặt lấy cô, hôn cô nồng cháy. Phùng Hiểu Lan ban đầu kháng cự cậu, nhưng dần dần trở nên dịu dàng, hôn đáp lại.

Họ hôn nhau trong tuyết lớn, hôn mãi. Đến khi truyền đến mấy tiếng cú kêu, hai người mới tách ra.

Triệu Thự Quang khẽ hỏi cô: "Bây giờ còn cho rằng tôi chỉ là người bảo hộ nữa không?"

Phùng Hiểu Lan có chút thẹn thùng: "Tình yêu tiếp tục trong tiếng cú kêu, có vẻ không cát tường lắm."

Triệu Thự Quang: "Tôi không có ấn tượng gì xấu về cú cả. Lỗ Tấn còn từng tự ví mình với cú cơ mà. Nó vừa rồi là đang cổ vũ cho chúng ta hôn nhau đấy, trong tai tôi, tiếng kêu của nó như là – Tốt, tốt, làm lại lần nữa đi."

Phùng Hiểu Lan không nhịn được cười, đánh cậu, nhìn cậu nói: "Cậu nói chuyện với tôi lúc này, sao lại khác với cậu nói chuyện với tôi lúc nãy thế?"

Triệu Thự Quang cười cười: "Lúc nãy không phải là trước mặt mọi người sao!"

Phùng Hiểu Lan lườm cậu một cái đầy vẻ nũng nịu: "Trở nên giả tạo rồi à?"

Triệu Thự Quang lại khẽ ôm lấy cô, biện bạch: "Không phải trở nên giả tạo, quả thực là hy vọng cậu phục tùng lời tôi nói. Tôi sợ cậu ở lại, trở thành bia đỡ đạn cho một số kẻ chuyên đi chỉnh người."

Phùng Hiểu Lan: "Nhưng, cậu không về, tôi một mình về, gặp bác trai bác gái thì nói sao đây?"

Triệu Thự Quang: "Thế mà không dễ giải thích à? Cứ bảo bây giờ tôi là quyền Chi thư, chức trách trên vai, không đi được. Chi thư cũ không còn, Vương đại bá cũng không còn, chỉ còn mình tôi là đảng viên, cậu bảo tôi có thể đi được không? Việc quyền Chi thư này, vốn tôi không muốn đảm nhận. Nhưng nghĩ lại, nhỡ chi bộ thôn Dốc Dưới bị xóa bỏ, tôi bị sáp nhập vào chi bộ thôn khác, lại vớ phải một tên Chi thư tả khuynh đến cùng cực, thế chả phải là việc rất tồi tệ đối với bà con thôn Dốc Dưới, hay đối với mấy người thanh niên trí thức chúng ta sao? Đặc biệt đối với Hồng Binh, lại càng bất lợi. Tôi là quyền Chi thư rồi, thì ít nhiều có chút quyền lực để biện hộ cho Hồng Binh, có phải không?"

Phùng Hiểu Lan: "Hy vọng thế. Vậy tôi nghe cậu được chưa? Mau về đi!" Cô khẽ đẩy Triệu Thự Quang đi.

Triệu Thự Quang đi được hai bước, dừng lại, quay người, thấy Phùng Hiểu Lan vẫn đứng tại chỗ, bước quay lại ôm cô, hôn cô, và nói: "Có cậu, tôi có thêm một nguyên tắc làm người không theo đuôi dư luận."

Sau khi tảo mộ xong cho Chi thư và Hàn nãi nãi, thanh niên trí thức quay về ký túc xá, xách hành lý đã đóng gói, bước lên con đường về nhà.

Một thanh niên trí thức vừa đi vừa than vãn: "Người nhà tôi gửi thư nói, thằng Nhị nhà hàng xóm xuống nông thôn năm ngoái, bắt kịp đợt Binh đoàn Đông Bắc, mấy hôm trước xách lớn xách bé về nhà rồi, nào là bột mì trắng, nào là đậu tương, dầu đậu nành gì gì đó. Còn có hạt dẻ nữa, mộc nhĩ, nấm hầu thủ nữa, tức nhất là còn mang cho bố mẹ nó mỗi người một tấm da hoẵng!"

Thanh niên trí thức khác: "Cậu tức cái gì chứ?"

Thanh niên trí thức đó: "Đều là thanh niên trí thức, nhưng hai số phận hoàn toàn khác biệt! Người ta còn mang hơn một trăm tệ tiền mặt về đưa cho bố mẹ nữa kìa! Cảm giác về thăm nhà của người ta là thế nào? Nhìn chúng ta xem, chẳng có gì đặc sản địa phương có thể mang về nhà, sao mà không tức được?"

Thanh niên trí thức thứ ba cười cười: "Tôi khuyên các cậu mang theo ít kê, các cậu đều không mang!"

"Kê? Dẹp đi! Chẳng hiếm lạ gì!"

Lưu Giang: "Được rồi được rồi, đều đừng nói mấy lời than vãn đó nữa! Đến lượt chúng ta xuống nông thôn, người ta đã tuyển người vào binh đoàn rồi! Đến khi chúng ta đến Thiểm Bắc cắm đội, người ta lại tuyển đợt thứ hai rồi. Thế nào gọi là số phận? Đây gọi là số phận. Nghĩ kỹ đi, bản thân từ số phận, vốn đã mang ý nghĩa không thể kháng cự, cho nên người ta không thể đấu lại với số phận."

Cậu quay đầu hỏi Triệu Thự Quang: "Thự Quang, cậu chính là người từ bỏ cơ hội đi binh đoàn, nghe lời ba người bọn họ, trong lòng càng không phải vị gì nhỉ?"

Triệu Thự Quang không kìm được nhìn Phùng Hiểu Lan, Phùng Hiểu Lan cũng đứng lại, thâm tình nhìn cậu.

Một thanh niên trí thức xen vào: "Cậu ấy bây giờ thành quyền Chi thư rồi, có hối hận, thì cũng chỉ có thể là uất ức trong lòng, nói không ra miệng thôi!"

Triệu Thự Quang mỉm cười nhẹ: "Tình huống mỗi người mỗi khác. Tôi không hề vì sự từ bỏ của mình mà hối hận. Đối với tôi, có những thứ đáng coi trọng hơn cả bột mì trắng, dầu đậu nành, da hoẵng và tiền lương."

Lưu Giang: "Đó là gì?"

Triệu Thự Quang: "Một thứ vô giá."

Phùng Hiểu Lan ngắt lời họ: "Được rồi, đừng mở hội thảo nhân sinh ở đây nữa, để đồng chí quyền Chi thư về đi!"

Triệu Thự Quang: "Tôi cũng tiễn xa lắm rồi, không tiễn thêm nữa. Lời tôi dặn, đều nhớ kỹ chứ?"

Lưu Giang: "Chẳng phải là gặp cha mẹ, phải nói nhiều lời khiến họ yên tâm, ít nói lời khiến họ phải lo lắng cho chúng ta à!"

Triệu Thự Quang: "Lo nhất là các cậu không làm được điều này. Lưu Giang, cậu phải đến gặp mẹ của Hồng Binh. Về tình hình hiện tại của Hồng Binh, một chữ cũng không được nói. Chỉ được nói cậu ấy mọi việc đều tốt, nói cậu ấy không về Bắc Kinh, là sợ tôi một mình ở lại thôn lẻ loi, nên ở lại bầu bạn với tôi. Còn phải nghĩ cách nghe ngóng tình hình cha cậu ấy nữa, tôi nghĩ đây là điều Hồng Binh hy vọng biết nhất."

Lưu Giang gật đầu.

Triệu Thự Quang lại hỏi Phùng Hiểu Lan: "Thư mang theo rồi chứ?"

Phùng Hiểu Lan gật đầu.

Triệu Thự Quang kéo Lưu Giang sang một bên, thì thầm: "Hôm đó tôi lừa cậu đấy – trong hồ sơ của cậu không có bất kỳ tình hình chính trị gia đình bất lương nào cả. Tôi lừa cậu lúc đó, là vì nhất thời cũng không tìm ra cách gì hay để ngăn cậu lại."

Lưu Giang ngẩn người nhìn cậu một lát, tung một cú móc chân khiến cậu ngã xuống, tiếp đó vung cặp sách đánh cậu. Phùng Hiểu Lan và các thanh niên trí thức khác vội vàng tiến lên kéo Lưu Giang ra.

Vương đại nương và vợ Chi thư nắm tay nhau ngồi trên giường gạch nhà Chi thư, Thúy Hoa ôm Xuân Mai ngồi bên mép giường, Ma thẩm và mấy người phụ nữ khác kẻ đứng người ngồi, Đồn Tử ngồi xổm ngoài cửa nhị môn hút thuốc lá cuốn giấy.

Một người phụ nữ: "Ai, mọi người đều cùng buồn cũng không ích gì, cùng lo cũng không ích gì, ngày tháng vẫn cứ phải sống tiếp, có phải không?"

"Lời này đúng." Ma thẩm nhìn Thúy Hoa, nhìn Đồn Tử: "Theo tôi, hai nhà các người, chi bằng hợp thành một nhà mà sống!"

Vợ Chi thư nghi vấn nhìn Ma thẩm: "Hợp thế nào ạ?"

Ma thẩm nhanh mồm nhanh miệng: "Chọn ngày lành tháng tốt, cứ để Thúy Hoa tái giá với Đồn Tử là xong!"

Thúy Hoa: "Con không! Con phải đợi Vương Xuyên! Đợi đến năm nào tháng nào cũng phải đợi!" Thúy Hoa khóc nức nở. Đồn Tử lặng lẽ đứng dậy đi ra ngoài.

Ma thẩm: "Này, Thúy Hoa, thẩm trước đây vẫn thường nghe con nói mình thích Đồn Tử đến nhường nào mà!"

Thúy Hoa: "Con đó đều là lời nói đùa thôi!" Cô khóc chạy ra ngoài, va sầm vào Triệu Thự Quang đang bước vào cửa.

Thúy Hoa trừng mắt nhìn Triệu Thự Quang: "Triệu Thự Quang, cậu bây giờ là Chi thư rồi, sau này con sẽ đòi chồng với cậu!"

Triệu Thự Quang không biết nói gì, ngẩn ngơ nhìn Thúy Hoa chạy ra khỏi cửa.

Vợ Chi thư nói với cậu: "Thự Quang à, chị Thúy Hoa của con ăn nói không biết nặng nhẹ, đừng trách nó nhé, được không?"

"Thự Quang sẽ không đâu." Vương đại nương nói, lại giải thích với Triệu Thự Quang: "Là mấy lời có ý tốt của Ma thẩm con lúc nãy, không muốn chọc nó khóc đấy thôi."

Triệu Thự Quang: "Hai bác, còn mọi người, cháu vừa tiễn thanh niên trí thức trong thôn đi rồi. Mùa đông năm nay trong thôn cũng không có việc gì quan trọng, chi bằng để họ về nhà đoàn tụ với cha mẹ một lần. Cháu không về. Cháu muốn ở lại thôn đón năm mới, đón Tết cùng mọi người. Các bác nếu có việc gì cần tìm cháu, thì cứ đến ký túc xá thanh niên trí thức tìm. Dù là việc lớn việc nhỏ nhà ai, cháu đều sẽ nghiêm túc giúp đỡ giải quyết. Cháu nhất định sẽ dốc sức vì thôn Dốc Dưới như Chi thư cũ vậy..."

Buổi tối, trong ký túc xá sau khi thanh niên trí thức rời đi trở nên vô cùng yên tĩnh. Trên giường ngoài đệm của Triệu Thự Quang còn trải ra, chăn đệm của người khác đều đã đóng thành bó. Triệu Thự Quang quỳ hai đầu gối xuống đất, ghé miệng lò sưởi thổi lửa, ngọn lửa trong miệng lò sưởi cuối cùng cũng cháy lên.

Triệu Thự Quang vừa ngẩng đầu, thấy Phùng Hiểu Lan xách hành lý đứng trước mặt tự lúc nào, cậu nhìn Phùng Hiểu Lan đứng dậy.

Phùng Hiểu Lan: "Em không đành lòng để người em yêu một mình lẻ loi ở cái nơi lạnh lẽo này..."

Triệu Thự Quang không nói, chỉ nhìn cô.

Phùng Hiểu Lan: "Tối nay em có thể không về nhà đại nương, đằng nào cũng không ai biết em bây giờ lại quay về rồi..."

Triệu Thự Quang vẫn không nói.

Phùng Hiểu Lan: "Hôm nay và mấy ngày sau này, là những ngày em không thụ thai..."

Triệu Thự Quang ôm chặt lấy cô, hôn cuồng nhiệt.

Trong miệng lò sưởi, ngọn lửa đang cháy hừng hực, soi sáng hai đôi giày của Triệu Thự Quang và Phùng Hiểu Lan đang hơ bên miệng lò sưởi đỏ rực...