Lão cai ngục đã đem đến cho Rôsơ một cái nệm cỏ và một cái chăn để đắp ban đêm. Pipich nằm trên chiếc giường độc nhất trong xà lim, bệnh tình mỗi giờ một nguy kịch. Chừng nào Rôsơ còn nói chuyện được với con người bị tra tấn kia thì anh ta còn thấy có hy vọng và có chỗ dựa. Bây giờ Pipich không trả lời nữa, người lên cơn sốt nóng rực, còn Rôsơ ngồi thu mình trên nệm cỏ ở góc xà lim, trông rõ thảm hại. Anh ta quá khiếp sợ về cuộc hỏi cung ban đêm. Nỗi sợ hãi lởn vởn bên cạnh anh như hình với bóng.

Việc đứa bé đã bị đưa đến Khối 61 hoàn toàn không thể giữ được bí mật trong đội Commando. Qua những câu chuyện giữa anh em tù nhân, Rôsơ đã trở thành một kẻ tòng phạm. Cái điều anh biết đáng ghét ấy nó cứ giày vò day dứt anh đến nỗi anh nghĩ ước gì lúc đó mình bịt ngay tai lại thì tốt biết mấy. Nhưng bây giờ đã muộn rồi, anh ngồi đây liên can đến một việc mà đáng lẽ anh không nên biết một tí gì.

Đêm trong sáng. Bóng của song cửa sổ in trên trần xà lim trăng bệch như những ngón của một bàn tay xòe mở. Rôsơ không muốn nằm xuống ngủ. Bất cứ lúc nào anh cũng có thể bị gọi lên.

Rôsơ nghe ngóng. Bên ngoài im lặng như tờ, lạnh lẽo như nấm mồ trong xà lim tối.

Rudi...

Không có tiếng trả lời nào vang lên trong xà lim.

- Rudi...

Rôsơ chỉ nghe thấy tiếng vang của mình biến dần đi. Bỗng anh đứng dậy rón rén đi đến chỗ Pipich. Pipich nằm co đầu gối lên. Đầu anh đã tụt ra ngoài gối.

- Nhỡ cậu ta chết thì làm thế nào? - Rôsơ nuốt ực một cái.

- Rudi...

Rôsơ không chịu được nữa, anh muốn kêu lên, nhưng anh sợ quá. Anh muốn đấm vào cửa, nhưng lại nhát gan không dám. Anh áp hai nắm tay vào miệng, cúi gập người xuống.

Vừa lúc quay người lại để bò về nệm cỏ, bỗng anh dừng lại như chết cứng. Trong khoảng im lặng tàn ác có tiếng thìa khóa lạch cạch trong ổ, cửa xà lim mở, và tia sáng của một ngọn đèn pin rọi vào xà lim hắt tàn nhẫn vào giữa mặt anh ta. Một tên hiến binh trẻ tuổi làm nhiệm vụ trực đêm bước vào.

- Đi ra đây!

Với một quả đấm của kẻ chiến thắng, hắn dúi anh chàng Rôsơ khúm na khúm núm ra khỏi xà lim.

Cũng vào giờ ấy, một bóng người lom khom bước đằng sau căn nhà chái bằng gỗ ghép của chuồng lợn của bọn SS nằm ở sườn dốc phía bắc trại. Đây đó vẫn cần một quãng trống với mấy cái cây của cánh rừng trước kia còn lại. Đằng trước chuồng lợn là những căn nhà y xá, đối diện với những căn nhà này, cách một con đường gọi là đường y xá, là Trại Nhỏ.

Bóng người trong chỗ tối ấy đứng yên một lúc lâu không động đậy. Hình như nó nghe ngóng. Cách chuồng lợn không xa lắm có một đường dây thép gai mắc điện bao bọc chung quanh trại. Chỗ cao nhất của những bốt gác bê tông dọc hàng rào nghiêng vào phía trong, trên nóc bốt gác lấp lánh những bóng đèn đỏ. Bọn lính gác đứng trên tháp canh. Rõ ràng là bóng người không động dậy kia đang chăm chú nhìn bọn lính gác và đứng im quan sát các tháp canh. Y như nó có đôi mắt của một con cú. Những khẩu súng máy nghếch mõm đen ngòm trên bao lơn tháp canh. Bóng người vẫn không cựa quậy. Mấy tên lính gác cũng đứng im phăng phắc, cuộn người trong áo choàng, mắt đảo nhìn khắp trại. Chốc chốc cái sàn gỗ lại cọt kẹt dưới gót giày mỗi khi chúng đổi chân đứng. Bỗng bóng đen kia tụt xuống, thoắt một cái, và im lặng như một cái bóng, lao đến một gốc cây. Đến đó, nó dừng lại, cúi lom khom, nhìn quanh bốn bề và tính toán bước sau sẽ chạy sang một cây gần đó. Đến lúc nào thuận tiện thì chỉ mấy bước là có thể tới được gốc cây kia mà không có một tiếng động. Bóng đen không đi giày, chỉ mang bít tất. Đó là một tù nhân. Người đó cử động khéo léo như một tay chuyên nhào lộn. Lúc này, bóng người đứng áp chặt vào thân cây và lại chờ cơ hội. Trước mặt hắn, còn một quãng nguy hiểm nhất, quãng đi qua con đường rộng của y xá. Hắn ngập ngừng một lúc lâu, quan sát cẩn thận các tháp canh và mọi vật xung quanh.

Rồi hắn cúi người xuống chạy ngang qua con đường, nhanh như con sóc, nằm rạp trên mặt dất ở quãng trống giữa đám cây đứng và cây đổ. Chờ đợi, không động đây, người dán xuống đất, hắn nằm im một lúc rồi leo hết cây này sang cây khác cho đến khi tới Trại Nhỏ. Hắn cẩn thận nâng hàng dây thép gai dưới cùng lên, đoạn bò qua hàng rào. Lúc này, hắn đã khá xa các tháp canh để có thể lách đi giữa các hố xí ở phía sau căn nhà trại, tránh những thùng đựng rác để lổng chổng khắp nơi và tới khối 61. Áp sát người vào tường nhà trại, hắn từ từ nhấc then cửa xuống từng ly một. Hắn mở cánh cửa chỉ vừa đủ để lách mình vào trong.

Bên ngoài không có gió, hắn không cần phải đóng cửa lại: hắn đứng một lúc cho mắt quen dần với bóng tối chuẩn bị hành sự. Còn một cái vách trong nữa. Người tù nhân bước mau đến, cửa hơi hé mở, hắn bước nhẹ vào trong. Zítkốpxki đang nằm ngủ trên giường. Hai người phụ việc của anh nằm trên cái nệm cỏ đặt dưới. Zítkốpxki đang khò khè ngáy; đứa bé nằm ngủ nép vào sau lưng anh. Người tù nhân cẩn thận bước qua những người phụ việc đang ngủ bấm trước ngón chân xuống đất cho tới khi tới gần Zítkốpxki. Hắn nhè nhẹ luồn tay xuống nâng đứa bé lên. Hắn làm việc này cẩn thận đến nỗi đứa bé không tỉnh dậy. Nhẹ như con mèo, hắn đi vòng qua cái vách trong, bước ra khỏi nhà. Hắn vẫn để cửa hé mở.

Ra đến ngoài, hắn dừng lại suy nghĩ. Hắn phải đánh thức đứa bé dậy để khỏi sợ và có thể kêu lên. Hắn nhẹ lay đứa bé. Đứa bé tỉnh dậy, khẽ kêu một tiếng sợ hãi. Người tù nhân vội áp bàn tay che lên miệng nó và nói nhỏ vài tiếng Ba Lan với đứa bé, vừa ru và âu yếm ôm chặt nó vào người. Tình trạng không bình thường ấy làm cho đứa bé cảm thấy có gì nguy hiểm nên nó im thin thít. Mấy tiếng Ba Lan có trọng âm nhấn mạnh theo lối Nga, có một tác dụng làm nó yên tâm. Theo lời dặn, đứa bé vòng đôi tay nhỏ lên ôm chặt lấy cổ người tù nhân. Người tù nhân ghì đứa bé vào mình, khom người xuống, vội vã bước đi.

Không đầy một giờ sau, Rôsơ trở về xà lim, người còn cúi gập xuống hơn lúc anh ta bước ra. Tên hiến binh nhìn thân hình thảm hại ấy cười khinh bỉ.

Không chú ý đến Pipich, Rôsơ nằm vật xuống nệm cỏ và tuồn vào dưới chăn, khắp người anh ta tràn ngập một cảm giá hèn hạ của kẻ thấy mình thấp hèn quá.

Tên Kluttich choàng tỉnh dậy khi nghe tiếng dây nói bên cạnh giường hắn réo lên. Tên Gai ở đầu kia đang gọi. Còn ngái ngủ, tên Kluttich nghe tiếng tên Gai léo nhéo: Này các bố ở đằng đó dậy đi. Đến khối 61 ở Trại Nhỏ ấy mà lấy thằng nhóc Do Thái ra”.

Tên Kluttich tỉnh hẳn người.

- Lạy Chúa tôi, anh Gai, anh làm thế nào mà tìm ra được thế?

- Chỉ cần thông minh một chút thôi. - Tiếng nói léo xéo ở đầu dây đằng kia trả lời.

Máy điện thoại kêu tách, tên Gai đã bỏ máy.

Tên Kluttich ngồi bên thành giường, đăm đăm nhìn trước mặt, luồn tay dưới áo ngủ gãi sồn sột dưới nách, cần phải hành động ngay. Hắn vội vã mặc thật mau bộ đồ quân phục chạy nhanh lên trại. Hắn bảo tên gác cổng báo cho bọn lính gác biết hắn sắp sửa vào trại, đem theo một tên chỉ huy khối mà hắn vội dặn dò mấy câu rồi hối hả chạy đến khối 61. Hắn đâm bổ vào ngăn nhà trong, bật lóe chiếc đèn bấm của hắn lên và hét:

- Dậy!

Hoảng hốt, các anh em Ba Lan bỏ cả ngủ, từ trên giường của họ vùng dậy. Zítkốpxki theo lính tính ném chiếc khăn lên giường và đứng ngay cạnh đó.

Chỉ trong một nửa giây, tên Kluttich đã bắt gặp được cái cử chỉ đó. Hắn lấy đèn bấm hất cái chăn xuống, Zítkốpxki và những người phụ việc của anh nhìn thấy chiếc giường trống không mà sợ đến lạnh toát người. Tên Kluttich không biết gì về những phản ứng đang diễn ra trong đầu các anh em Ba Lan. Hắn điên cuồng, hộc tốc đi sục sạo khắp căn nhà, giận dữ đá các nệm cỏ của các anh em phụ việc sang một bên. Vì sợ bị lây bệnh truyền nhiễm, hắn không dám lần tay sờ mó vào bất cứ vật gì mà chỉ lấy chân lấy mắt sục sạo khắp nơi. Không thấy gì, hắn xua những người Ba Lan đứng trước mặt hắn vào phòng bệnh nhân. Hắn chiếu đèn hết chỗ này đến chỗ khác và hét lên:

- Tất cả đứng dậy!

Những “anh em bị nhẹ”, miệng lầm rầm trong những chỗ nằm của họ như cái hòm, những “anh em bị nặng” thì nằm mê man trên những nệm cỏ.

Tên Kluttich chĩa thằng tia sáng đèn vào mặt Zítkốpxki đang ngơ ngác.

- Mày có hiểu tiếng Đức không, thằng chó này?

Zítkốpxki gật đầu:

- Tôi... một tí.

- Tất cả đứng dậy! Nào, bảo chúng nó đi!

Tên Kluttich khuỳnh hai tay ra. Zítkốpxki truyền đạt lại lệnh đó bằng tiếng Ba Lan. Những người ốm từ trong hòm bò ra, đứng thẳng dậy. Những người thuộc các dân tộc khác cũng hiểu cái lệnh đó và bò ra khỏi những cái thùng của họ. Tên Kluttich soi đèn vào các chỗ nằm.

- Nó làm sao thế này? - Tên chỉ huy khối vừa gắt hỏi vừa trỏ vào một cái nệm cỏ.

Zítkốpxki giơ hai tay lên:

- Hấp hối hay là đã chết rồi đó.

Tên Kluttich hét vào mặt Zítkốpxki:

- Cút! Để lui cái của này ra!

Hắn đưa giày hất một người ốm nằm gần đổ ra khỏi nệm cỏ. Các anh em Ba Lan còn đang bận nâng những người ốm nặng ở nệm co lên. Họ phải chất những người kêu rên rỉ lên trên những người khác trong cái khoảng rất nhỏ bé dành cho họ. Tên Kluttich không thương tiếc giẫm bừa lên các nệm cỏ, lùa mũi giày xuống dưới đá thốc lên họ, nhưng vẫn chẳng tìm được gì.

Hét ầm ĩ, hắn dồn Zítkốpxki và các anh em phụ việc ra xa tận phía sau ngăn nhà trong, hắn điên tiết gầm lên: - Chúng mày để thằng bé ở đâu? Nói ra, đồ khốn kiếp!

Trước những cái đá hung dữ của hắn, các anh em phụ việc chạy biến nào góc nhà. Zítkốpxki còn đang hết sức ngạc nhiên không hiểu tại sao đứa bé lại biến rnất, anh lắp bắp:

- Không có đứa bé. Đứa bé đâu?

Không hề sợ hãi tên chỉ huy khối với tên Kluttich, anh giũ tung cái chăn với nệm cỏ trên giường anh.

- Đứa bé đâu - anh kêu lên thất vọng nhìn khắp căn phòng.

Tên Kluttich cũng đành chịu. Hắn nổi khùng hét toáng lên, đá cho Zítkốpxki một đá và vội vã bỏ ra khỏi căn nhà trại truyền nhiễm ấy. Tên chỉ huy khối bước theo.

Một lát sau khi đã trở lại quen với bóng tối và đã có thể nhận rõ mặt nhau, ba người Ba Lan liền hội ý với nhau. Họ vội vàng khôi phục lại trật tự của phòng bệnh, cho các “bệnh nhân nhẹ” trở về những chiếc hòm của họ và đặt những người ốm nặng xuống các nệm, nhưng khi trở về phòng của họ, họ lại đứng ngẩn người ra. Đứa bé ở đâu mới được chứ? Chuyện xảy ra thánh thật! Chính tối hôm đó Zítkốpxki đã bế đứa bé lên giường, thế mà bây giờ nó đã biến mất!

Chả có lẽ nào đứa bé lại bỏ căn nhà mà đi được. Một chuyện thần kỳ gì đó hẳn là vừa xảy ra. Ba người đứng ngơ ngác không biết giải thích thế vào. Zítkốpxki từ từ quỳ xuống, chắp hai tay cúi đầu nhắm mắt lại.

- Kính mừng Maria đầy ơn phúc...[1]

Hai người phụ việc cũng làm theo như vậy.

Khi nãy xông vào trại một cách vội vã không bình thường như thế nào thì lúc trở về nhà, tên Kluttich cũng vội vã như thế, và về đến nhà là hắn gọi ngay dây nói cho tên Gai. Tên Gai đã trở về nhà riêng của hắn trong tòa nhà có chuồng ngựa. Hắn chưa lên giường nằm, vì chính hắn cũng đang sửa soạn để chuồn. Trong phòng làm việc của hắn, hắn đang lôi những đống giấy tờ ra, đốt hàng đống hồ sơ tài liệu. Hắn nhận được dây nói của Kluttich gọi, vì tên Kluttich yêu cầu cho gọi trực tiếp về nhà riêng của tên Gai.

- Sao lại thế? - Tên Gai hét vào ống nói. - Không tìm thấy nó à? - Một nỗi giận dữ điên cuồng nổi lẽn khắp người hắn. - Mẹ kiếp đồ chuột chết - Hắn quẳng mạnh ống nói xuống.

Pipich cựa quậy. Anh duỗi dài đôi chân bị tê cứng. Cái phút ngắn ngủi tỉnh dậy cũng tốt cho anh, nhưng chỉ khi ý thức hoàn toàn trở lại làm chủ được, Pipich mới biết mình đang nằm ở đâu và đã xảy ra chuyện gì. Đồng thời nỗi đau đớn nhức nhối trở lại, lan khắp người anh như cũ. Nhưng nỗi đau đớn ấy lại đã tới kéo anh vào cơn mê sảng, và trong cuộc vật lộn im lặng, Pipich phải tập trung tất cả sức lực của mình chống lại nó để có thể giữ cho đầu óc sáng suốt, vì anh biết mình đã sắp đến lúc chết.

Pipich soát lại xem khả năng suy nghĩ của mình. Anh vẫn còn có những ý nghĩ trong đầu. Anh nhận thức được những ý nghĩ ấy rất rõ ràng. Nhưng những ý nghĩ ấy vẫn lơ lửng, không có một dây liên hệ nào bên trong. Răng lợi anh khô quắt, và anh cảm thấy như có giấy dán vào. Nhưng đấy chỉ là một phần của cái tình trạng trong người anh, và Pipich thấy không cần phải uống nước. Anh nằm im một lúc không cử động, tò mò nghe ngóng những nỗi đau đớn của bản thân mình. Khi anh nằm trên nền đất, thằng cha hiến binh đã đá cho mấy cái vào hông, vào lưng. Hẳn là trong thận anh có cái gì lôi thôi đây. Hình như lửa bốc lên từ chỗ đó. Người ta có thể chết vì bị rách thận được không? Pipich thấy ngạc nhiên quá. Những ý nghĩ ấy trôi đi và những ý nghĩ khác xuất hiện. Mình... giấu những khẩu súng... kịp thời... tốt quá... chỉ một ngày sau là...

Pipich rên khừ khừ. Bỗng anh chợt nhớ tới Rôsơ. Có phải anh ta bị gọi lên hỏi cung không? Một tia sáng rọi vào xà lim, Pipich hãy còn nhớ điều đó. Anh nghe thấy một tiếng nói. Ôi im lặng, im lặng lâu. Pipich bừng dậy. Từ lúc ấy đến giờ đã bao lâu rồi? - Đêm tối trong xà lim vẫn im lìm bao phủ chung quanh người anh như một cái gì đã chết. Rôsơ đầu rồi? Hay vừa rồi đã có chuyện gì xảy đến? Pipich cảm thấy tâm trí mình lại tối sầm y như anh đang nhìn qua một ô kính bị mưa ướt không cho anh thấy rõ được gì hết. Anh cảm thấy một nỗi sợ cấp bách sôi sục!

- Angút!

Tiếng gọi của Pipich là một tiếng kêu khủng khiếp nhưng chỉ nghẹn lại trong người như trong một cái vòm sâu. Thực ra, tiếng gọi thốt lên như một hơi thở bị quằn quại từ cái miệng khô bỏng.

Rôsơ lúc đó đang mơ mơ màng màng, choàng dậy ngồi thừ người trên nệm cỏ, tai lắng nghe, kinh sợ, không hiểu anh ta đã nghe tiếng gọi ấy hay chỉ là mơ thấy. Ôi anh ta lại nghe gọi tên mình lần nữa, tiếng gọi yếu ớt rã rời như nó đến lả tả từng âm tiết một. Rôsơ chỉ chồm một cái đã đến bên cạnh Pipich. Pipich cảm thấy sự sống ở ngay đó, và muốn đi vào cái vệt mờ mờ trước mặt anh. Nhưng không sao được, Pipich không hé được một tiếng nào khác. Phải chăng máu đang chạy lồng lộn khắp người anh, hay là tim anh đang đập điên cuồng trong lồng ngực? Hơi thở anh phều phào.

Bỗng trong hành lang nghe có tiếng chân vội vã dồn bước đến gần. Tiếng chìa khóa lạch cạch trong ổ, cái bóng đèn mờ tối trên trần đung đưa, và tên Gai lao mình vào trong xà lim trước mặt tên hiến binh và đẩy cánh cửa. Hắn tống hai quả đấm vào Rôsơ làm anh ta mất thăng bằng lảo đảo ngã về phía sau.

- Mẹ mày, thằng khốn kiếp! Mày định đánh lừa ông hả!

Tên Gai lay mạnh người Rôsơ như lắc một cành cây. Các xà lim bên cạnh đều choàng tỉnh dậy. Tám người tù nhân khác của phòng đồ đạc bị tiếng ồn ào dữ tợn đánh thức dậy, sợ hãi đứng nép người vào các cánh cửa.

Tên Gai nổi khùng. Hắn túm chặt lấy Rôsơ lắc đi lắc lại gào thét, đấm đá. Rôsơ đưa hai tay lên tránh đỡ trận đòn túi bụi, rụt đầu vào rên la thảm hại:

- Tôi đã nói với ngài hết cả, thưa ngài trưởng ty. Xin ngài, xin ngài! Tôi không biết gì hơn nữa!

- Đứa nào biết? - Tên Gai gầm lên dúi Rôsơ vào một góc.

- Xin đừng đánh tôi, ngài trưởng ty! Pipich biết, anh ấy biết tất cả mọi thứ. Tôi không dính dáng gì vào đấy.

Trong cơn điên dại, tên Gai túm lấy Pipich giật lăn xuống chân giường. Người Pipich nằm im không động đậy. Rôsơ khiếp sợ một cách hèn nhát kêu lên the thé cầu cứu.

Tên hiến binh cầm cái dùi cui bằng cao su trong tay nhảy đến nện Rôsơ một cái thật đau:

- Mày có câm mồm đi không?

Tên Gai rống lên, chân đá vào con người mê man nằm đó, không kể là mũi giày của hắn thốc vào chỗ nào.

- Nói đi, thằng này, không tao đạp cho mày chết! Hắn vẫn lấy giày nện xuống người Pipich như một thằng điên.

Nhưng thần chết thật là tốt bụng. Từ lâu nó đã đặt bàn tay nhân từ của nó lên con tim đã có một lần rất sung sướng ấy...

Anh em tù nhân ở các xà lim khác đứng dán chặt vào cửa. Họ nghe tiếng khóc của xà lim và khi có tiếng chân nện mạnh bước qua, họ nhảy lùi lại đằng sau. Rồi họ đứng thở nặng nề, người nọ tìm mắt người kia trong bóng tối sau khi cái cảnh tĩnh mịch của ban đêm bị phá vỡ một cách khủng khiếp ấy đã qua. Không ai nói với ai một lời. Nhưng những ý nghĩ đang thét lên trong người họ.

❀ ❀ ❀

[1] Một câu trong Kinh Thánh: Kính mừng Maria ơn phúc, Đức Chúa Lời ở cùng Bà...” (N.D).