Krêmơ trải qua những giờ buổi sáng trong tình trạng thấp thỏm lo âu. Bôkhâu đã đến chỗ anh một lần, nhưng anh vẫn chưa có gì báo cáo mà cũng không biết là Suyp có thể chui được vào boong-ke không. Số phận của cái nghề trùm trại là luôn luôn bị gọi ra cổng. Cái việc đó thật chẳng thú vị gì. Hôm nay tên Rainơbôt đã gọi anh ra hai lần. Bây giờ tiếng loa lại xè xè và cái giọng lè nhè của tên Rainơbôt lại ngoác lên trong phòng Krêmơ. Trùm trại ra cổng ngay, mau lên! Krêmơ xốc lại áo, chụp mũ lên đầu. Mẹ kiếp, thằng khốn nạn ấy bây giờ lại muốn gì đây?
Krêmơ chạy ra cổng, đi qua sân kiểm soát như đi trên tảng băng mỏng. Liệu tình hình này còn giữ được bao lâu nữa? Trong lúc này Hơfen đã khai chưa? Krêmơ chẳng bao giờ lo sợ cho bản thân, bất kỳ việc gì xảy đến với anh cũng mặc. Anh biết sự yếu đuối chẳng bao giờ vật ngã được mình, dù tình hình nguy hiểm đến đâu cũng vậy. Một đòn giáng xuống chưa đủ làm cho mạch máu anh đập nhanh được đâu. Cái tài giữ kín tất cả mọi tình cảm trong người đã giúp anh giữ được đầu óc sáng suốt, bất chấp mọi cảm xúc bên trong. Krêmơ vẫn luôn luôn bình tĩnh, làm chủ được bản thân mình và làm chủ cả những kẻ thù của anh nữa.
Và bây giờ, với thái độ như vậy, anh đang đứng trước mặt tên Rainơbôt. Tên này ngồi xuống cạnh bàn, đung đưa cái chân và thậm chí còn mời Krêmơ hút một điếu thuốc.
- Tôi không hút thuốc.
- Tốt, trùm trại của chúng ta không hút thuốc. Anh trùm trại khá đặc biệt đấy...
Trên mặt Krêmơ không biểu lộ một chút nào tỏ ra xúc động để tên Rainơbốt có thể thấy câu pha trò của hắn đã có tác dụng. Châm điếu thuốc lá, tên Rainơbôt quyết định đi thẳng vào đề.
- Cố nhiên là mày biết câu chuyện về Hơfen chứ?
- Thưa ngài chỉ huy điểm danh, vâng, hai người của nhà đồ đạc bị bắt giam về việc đem giấu một đứa bé.
- Mày biết rõ nhỉ?
- Làm trùm trại, tôi phải biết.
- Thế thì hẳn mày cũng biết chuyện gì xảy ra ở trong boong-ke đêm qua chứ?
- Không ạ.
- Mày không biết?
- Dạ không?
- Hơfen chết rồi.
Rainơbôt nheo mắt nhìn y như đang ngắm trên nòng súng lục, nhưng chẳng phát hiện được gì. Trong mắt Krêmơ cũng như trên tất cả gương mặt của anh chẳng biểu lộ gì hết. Tên Rainơbôt không thể nhìn thấy được đằng sau trán Krêmơ có gì. Ở sau đó, có một ý nghĩ chắc chắn: “Mày nói dối!”. Trước thái độ tự tin của Krêmơ, tên Rainơbôt đâm ra chưng hửng. Hắn quay mặt đi, nói có vẻ thản nhiên:
- Đến phiên điểm danh chiều nay, mày có thể xóa đi hai tên, coi là đã chết. Hơfen với cái thằng Ba Lan, thằng gì ấy...
- Krôpinxki.
Tên Rainơbôt lại càng mất tự tin, bực tức càu nhàu:
- Phải, Krôpinxki.
Hắn không còn tin chắc ở hắn nữa và cứ bị “hố” mãi.
- Hai thằng ấy thở hơi thở cuối cùng vừa đúng lúc, phải thế không? - Hắn chúm môi lại nói, hắn có cái tài nói những chữ đểu giả nhất một cách lịch sự. - Mày mừng về điều đó lắm phải không? - Mắt hắn xoi mói nhìn thẳng vào mặt Krêmơ.
- Nhưng có một điểm không ổn. Trước khi chúng nó được vinh dự từ trần, chúng nó đã thú tội.
Cái nhìn xoi mói ấy lại chĩa vào mặt Krêmơ.
Krêmơ dướn cặp lông mày lên.
- Ồ, thế ngài đã tìm thấy đứa bé?
Câu nói giáng đúng vào đầu con cáo. Tên Rainơbôt lại “bị hố”. Thằng bé à? Tao rất cảm ơn thằng bé. Nhờ nó mà chúng tao lần được dấu vết đây.
Thế là việc nói đầu đã lòi đuôi!
Chỉ có Hơfen mới có thể “thú tội”; Krôpinxki chẳng biết gì về chuyện đó. Thế là Hơfen vẫn còn sống và không nhận cái gì hết.
Hai bên đang dò nhau. Tên Rainơbôt sợ mình đã đi quá xa. Để nếm đòn thắng lợi cuối cùng, hắn bước đến gần bên Krêmơ, lại nheo mắt như để ngắm đích...
- Thôi, xóa tên chúng nó đi.
- Vâng ạ!
Krêmơ đương đầu với cái nhìn ấy, mắt anh cũng không chớp. Hai người đối diện, mỗi bên hoàn toàn tự chủ được mình. Mắt tên Rainơbôt càng thêm lạnh lùng, nguy hiểm: gã thanh niên ấy nghe như chính tiếng nói của hắn bắt đầu từ nơi sâu thẳm trong đáy lòng hắn đang hét vào mặt Krêmơ. Nhưng bề ngoài, tuyệt nhiên hắn không để lộ một chút gì thay đổi, để cho Krêmơ thấy được. Hắn chỉ hất tay cộc lốc:
- Cho về!
Krêmơ ra rồi, Rainơbôt quăng điếu thuốc lá, thọc hai tay vào túi quần, ném mình đánh phịch xuống ghế, nhìn ra trước mặt. Trong việc thăm dò tâm lý này, thật là hắn đã toi công.
Có thật là chúng nó đã giết Hơfen không? Xóa tên một người còn sống trong danh sách và coi như là đã chết, cái đó xưa nay chưa làm bao giờ. Krêmơ trở về phòng mình, đầu óc bối rối.
Phải chăng tên Rainơbôt đã nói sự thật với anh? Cái trò nói dối kia bắt đầu từ chỗ nào? Điều này chẳng liên quan gì đến đứa bé hết!
Từ khi Hơfen bị giam vào trong boong-ke, giờ phút trôi qua thật là kỳ lạ và chứa chất biết bao nhiêu nguy hiểm! Một giờ trôi qua đều có thể nổ từ trong nổ ra như một trái bom. Trong tiếng vút của ngọn roi, tất cả những tên chỉ huy khối có thể xông ra để sục sạo tìm các đồng chí trong bộ máy. Trong không đầy một tiếng đồng hồ, tất cả các đồng chí sẽ có thể bị quây hết. Boong-ke sẽ là trạm nghỉ cuối cùng của họ!
Nếu như lúc chạy ra chỗ tên Rainơbôt, Krêmơ cảm thấy mình như đi trên băng mỏng thì khi trở về, anh thấy như mình đi trên một chiếc cầu con bắc qua vực thẳm. Anh vừa bước qua phòng nhân viên thì có tiếng từ chiếc loa to ngoài cổng vang đi khắp trại.
- Thợ điện của trại ra cổng.
Krêmơ dừng lại. Lệnh nhắc lại:
- Thợ điện của trại ra cổng, nhanh lên!
Krêmơ quay ngoắt người chạy đến nhà trại của thợ điện. Suyp đeo túi đồ lủng lẳng trên vai đang bước đến gần anh.
- Này, Vante, ăn thua đấy! - Hai người trao đổi với nhau vài câu.
- Chúng nó bảo Hơfen chết rồi...
Đôi mắt Suyp tròn xoe lên, sửng sốt:
- Trời ơi,Vante!
Krêmơ nói:
- Cậu chạy đi, Henrich, có lẽ cậu có thể thấy rõ sự thực đấy.
Suyp chạy vội đi, Krêmơ nhìn theo.
Fơxtê đã giữ lời hứa của mình. Đường dây điện trong boong-ke không hiểu tại sao lại hỏng. Các cầu chì nổ cả. Suyp xem lò sưởi điện trong phòng tên Mandrin và Fơxtê giúp anh. Tên Mandrin ngờ vực đứng ngay bên cạnh. Hắn không thích có tù nhân trong phòng riêng của hắn. Suyp và Fơxtê biểu lộ thái độ đồng tình bằng sự im lặng. Suyp tránh mọi cử chỉ thân mật. Anh bảo anh gác cửa phải làm gì bằng những lời gọn và đi ngay vào việc. Anh gác cửa phải giữ chiếc lò sưởi cho chặt trong khi Suyp vặn đinh vít ra. Suyp xem xét rất tỉ mỉ các đường dây bên trong lò sưởi và không thể thấy nó có gì hỏng.
- Lò sưởi vẫn chạy tốt, - anh nói, pha đôi chút ba hoa. - Thường thường là những cái của như thế này gây ra trò dứt dây.
Tên Mandrin quay ra gắt:
- Câm cái mồm và làm việc của mày đi!
- Thưa ngài thượng sĩ, vâng ạ! - Suyp ngoan ngoãn đáp và bảo Fơxtê: - Anh thử bật điện xem. Hình như dây cái bị đứt ở đâu ấy...
Với linh tính nhạy bén của một anh tù nhân, anh gác cửa hiểu ngay câu nói bóng ấy. Lập tức hai người tù nhân nhận thấy cần thiết phải tiếp tục thông tin cho nhau bất chấp sự có mặt của tên Mandrin.
- Chính ngài thượng sĩ đã tự mình xem xét bộ máy mà không tìm thấy gì cả, - Fơxtê nói.
Suyp xóa bỏ câu bóng gió ấy đi và nói một cách ngây thơ:
- Chúng ta phải xem kỹ dây. Chắc là có một chỗ đứt ở đâu đấy.
Như vậy là chúng nó tìm bộ máy và Hơfen vẫn chưa chết. Suyp hiểu ý kín đáo của câu nói này như vậy. Đó là một tin tức quan trọng. Nhưng thu xếp thế nào để Fơxtê có thể cho anh biết được ngay về số phận của hai người bị giam kia? Suyp không thể nào cứ chữa điện liền mấy ngày mà không bị chúng nó nghi được.
- Mày làm gì mà phải xem dây kỹ lưỡng như thế? - Tên Mandrin hỏi bằng một giọng rin rít.
Suyp xoa dịu hắn:
- Thưa ngài thượng sĩ, xong bây giờ đây ạ, có lẽ có một chỗ dây đứt.
Anh bảo Fơxtê mang một chiếc thang đến và bắt đầu xem đoạn dây trên đầu tường. Fơxtê phải đứng giữ thang. Từ phòng giấy, hai người lần lần nhích ra đến hành lang tối mò trong boong-ke. Tên Mandrin đứng ở cửa phòng hắn, theo dõi họ. Suyp vẫn im lặng tiếp tục công việc. Anh phải cẩn thận đề phòng con thú ranh ma kia, trong khi ấy anh vẫn liều lĩnh căng óc tìm một dịp nào để nói với Fơxtê mà không bị nguy hiểm. Ngay cái cảnh im lặng giữa hai người cùng đòi hỏi phải thay đổi đi, mà điều đó chỉ có thể làm được nếu tên Mandrin không theo họ ra. Hai người đi dần dần xuống hành lang, khoảng cách từ chỗ họ đến chỗ tên Mandrin xa dần. Hắn có theo sau họ không?
Để cho hắn yên lòng, họ vẫn cặm cụi làm, nhưng thỉnh thoảng buông vài tiếng cố ý cho tên Mandrin nghe thấy:
- Kéo thẳng cái thang ra một tí... thế, được rồi... giữ lấy nhé...
Họ vội vã xì xào với nhau vài tiếng nghe còn nhỏ hơn cả tiếng nói thầm.
- Tôi chờ đến giờ nghỉ của anh...
Không đợi Fơxtê trả lời, Suyp trèo lên thang, ngón tay lần lần sờ dây điện.
Cả hai người để ý tên Mandrin. Fơxtê xem anh thợ điện làm việc một cách lý thú. Khi Suyp trèo xuống và hai người cùng khiêng thang đi một quãng nữa, Suyp nói:
- Bây giờ ta xem một tí chỗ này nữa là xong...
Fơxtê đáp:
- Nếu Hơfen có chuyện gì, tôi sẽ cúi xuống buộc dây giày.
Suyp hiểu ngay, như thế là đủ đảm bảo để báo những tin tức sau. Anh trèo lên thang, lát sau quay xuống gọi Fơxtê:
- Tốt rồi!
Họ gật đầu trong kẽ mắt và hai người không còn gì nói với nhau nữa. Rồi hai người lại cùng khiêng thang ra phía trước.
- Sao, thế nào? - Tên Mandrin gầm gừ gắt hỏi.
Suyp nhún vai làm ra vẻ đáng tiếc:
- Tôi không thấy chỗ nào hỏng ở đường dây trên kia cả. Có lẽ phải ra phía ngoài xem cái ổ nối các đầu dây mới được.
Đường dây trên chạy từ đầu hồi boong-ke xuống ổ điện dưới dất. Đường dây hơi nhô lên mặt đất. Dây điện bị đứt ở đây, Suyp nhe răng cười. Fơxtê thật là một anh chàng có sáng kiến.
Suyp chữa lại một tí chỗ hỏng đó rất nhanh và quay trở vào boong-ke. Anh lắp cầu chì mới vào, đèn lại bật sáng lên. Tên Mandrin lầm lỳ kia có vẻ thỏa mãn.
- Tại cái gì thế?
- Không có gì đặc biệt cả, thưa ngài thượng sĩ, chỉ đứt một tí ở chỗ nối dây dưới đất.
- Sao mày không xem đó trước?
Suyp dang hai tay làm ra vẻ ngây ngô:
- Nếu mà biết ngay được thì còn nói gì ạ?...
Tên Mandrin chẳng có câu gì đáp lại nhà chuyên môn, hắn hất đầu vẻ nghiêm nghị bảo Suyp đi. Suyp đeo túi đồ lên vai. Fơxtê không hề nhìn anh thợ điện khi anh ta bước ra khỏi boong-ke.
Suyp báo cáo lại. Bên ngoài trông như Krêmơ chăm chú nghe lắm. Anh vẫn ngồi như lúc thường, đôi khuỷu tay khuỳnh rộng trên bàn, hai nắm tay đỡ lấy cằm. Nhưng từ nãy anh đã không nghe Suyp nói. Suyp phấn chấn tả lại việc anh đã đánh lạc sự chăm chú của tên Mandrin như thế nào: Hơfen đã giữ vững tinh thần! Mãi đến bây giờ Krêmơ mới thấy từ khi Hơfen bị giam, anh bị dằn vặt như thế nào. Anh đã có một thứ tình cảm phũ phàng đối với con người ấy. Anh đã chửi rủa Hơfen và bây giờ anh lại thấy thương yêu Hơfen.
Một câu hỏi của anh chàng thợ điện làm anh bừng tỉnh.
- Hơfen có ở trong ban lãnh đạo không?
Rồi hình như câu hỏi ấy cũng làm cho chính anh ta hoảng hốt, Suyp nói tiếp thật nhanh:
- Thôi, anh đừng trả lời tôi nữa.
Krêmơ ngẩng lên nhìn Suyp không đáp. Suyp đã thấy được câu trả lời, anh không hỏi thêm, một cử chỉ nhỏ thế cũng đủ. Hai người ngồi đối diện nhau, mỗi người theo đuổi những ý nghĩ riêng. Trong lòng Krêmơ, tình cảm khắt khe cuối cùng đã tan đi và trở thành một tình cảm mãnh liệt, thân thiết đối với Hơfen.
- Chỉ vì cái trò dại dột về việc đứa bé kia mà rút cục đâm ra thế này... - Krêmơ nhìn ra trước mặt suy nghĩ.
- Chúng mình phải tìm cơ hội, - Suyp nói, - cố đưa họ ra khỏi boong-ke.
Krêmơ cười ngờ vực:
- Cậu làm thế nào?
- Dùng thằng Xvailinh!
Câu đáp nhanh của Suyp không phải là ý nghĩ nảy ra trong chốc lát.
Krêmơ xua tay:
- Chính thằng khốn ấy đã làm cho họ lâm vào cảnh này...
- Tôi biết, - Suyp gật đầu. - Pipich bảo tôi thế. Chính vì vậy mà chúng mình phải thử xem. Đại đội đặc biệt[1] trước đây đã làm được đấy!
Krêmơ không tin:
- Đây là chuyện khác.
Mấy năm trước một số tù chính trị đã bị đưa vào một đại đội khổ sai do hành động phản bội to lớn của những phần tử thường phạm gây ra, nhưng tình đoàn kết của các đồng chí của họ ở trong trại đã khiến cho tất cả những anh em đó được thả. Suyp không muốn để cho lời phản đối của Krêmơ mà anh phải nói khác với ý kiến của mình. Anh ngồi dịch ra ngoài rìa ghế, tha thiết:
- Thằng Xvailinh muốn nắm cả hai đầu và nó không muốn chống lại ai. Chúng mình phải lợi dụng cái đó chứ. Pipich có thể nói chuyện ấy với nó được. Tôi có nên hỏi cậu ấy không?
Trong một lúc, trong người Krêmơ đã có ý kiến phản đối. Không phải anh không nghĩ đến việc dùng bọn SS để đi cứu tính mạng các đồng chí đang bị đe dọa, việc đó đã làm trong trường hợp của Đại đội đặc biệt. Cuộc đấu tranh giành quyền lực giữa các tội nhân thường phạm với các tù chính trị hồi đó đã làm cho các đồng chí lâm vào tình trạng gay go. Nhưng lần này lại chính là một tên SS đang đe dọa thủ tiêu Hơfen và Krôpinxki.
Chẳng dùng ai lại dùng đến cái thằng cò mồi ấy chứ, ý nghĩ thật là bẩn thỉu. Nhưng Krêmơ cũng suy tính. Giữa tên chỉ huy trưởng với tên Kluttich vẫn thường xuyên có xung đột. Tên Kluttich đứng về phía những thằng trộm cướp trong trại, còn tên chỉ huy trưởng thì muốn dùng tù chính trị. Nếu họ làm thế nào cho tên Xvailinh lên chỗ chỉ huy trưởng... Pipich có thể xoay được đấy, Krêmơ chắc thế. Hai mắt Suyp nhìn gần vào Krêmơ chờ đợi. Krêmơ lẩm bẩm, xoa cạnh bàn tay lên bàn, chẳng muốn nói mình tán thành hay phản đối.
- Nhưng phải làm cái đó cẩn thận đấy, - Sau cùng Krêmơ bảo như vậy.
Từ lúc Suyp nói chuyện với anh, Pipich thấy rõ khả năng có thể cứu giúp các bạn bằng cách sử dụng tên Xvailinh. Anh rình cơ hội bắt chuyện với tên Xvailinh. Cơ hội chẳng bao lâu đã đến.
- Chúng mày có tìm ra cái gì về đứa đàm phán ấy không? - Tên Xvailinh hỏi Pipich khi anh mang bản danh sách vào phòng hắn.
- Thưa ngài thượng sĩ, không ạ, mà có lẽ chúng tôi cũng chịu.
- Sao lại thế? - Xvailinh thè cái lưỡi trên môi.
Pipich có kiểu đối xử khác anh chàng Hơfen ôn tồn, anh mạnh bạo đi ngay vào mục tiêu. Như một người đi trên dây đang đặt chân xuống cẩn thận nhưng chắc chắn. Pipich đưa ra những lời bóng gió.
- Cái đồ chấy rận ấy bày trò khéo quá, - anh nói thêm một cách ranh mãnh. - Nhưng bây giờ chúng tôi đã biết tại sao hắn làm thế.
- Mày không nói đùa đấy chứ? Tại sao thế?
- Tên đó tự cho mình là cực kỳ khôn ngoan, và tưởng rằng hắn có thể đứng về phía ngài chỉ huy trại.
- Để làm gì? - Xvailinh khôn ngoan hỏi dè dặt.
Pipich ngập ngừng chưa trả lời.
Anh nghĩ thật nhanh, chỉ trong nửa giây, anh đã quyết định: anh đang đi trên dây và phải vượt qua nó.
- Ngài lại còn phải hỏi nữa, thưa ngài thượng sĩ, ngài cứ nhìn lên bản đồ chiến sự sẽ thấy.
Tên Xvailinh bất giác quay về phía tường có treo tấm bản đồ. Pipich theo dõi kỹ cử chỉ ấy và khi tên Xvailinh quay lại nhìn anh, Pipich nhếch một nụ cười đầy ý nghĩa. Tên Xvailinh đâm ra chột dạ. Có phải như thế là ám chỉ vào hắn chăng? Chính hắn cũng như đang đi trên dây. Hắn quyết định nhập vào trò chơi ú tim này.
- Mày muốn nói là thằng ấy định để dành lương thực đề phòng ngày mưa phải không?...
- Nhất định là thế, - Pipich lạnh lùng đáp.
Câu chuyện dừng lại. Bây giờ Pipich đi thẳng vào vấn đề:
- Đề phòng ngày mưa, - anh dùng ngay hình ảnh của tên Xvailinh. - Nhưng mưa từ phía nào tới, ai mà biết được?...
Xvailinh ngửa người ra ghế đáp trống không, bâng quơ:
- À, à, thế thì lôi thôi nhỉ?
Tình trạng căng thẳng trong đầu Pipich đã dứt: thẳng cha thế là đã hiểu ý anh. Anh thử bước thêm một bước nữa xem.
- Cái đó tùy ở ngài, thưa ngài thượng sĩ.
Lưỡi tên Xvailinh lại thè lè ra, óc hắn căng thẳng không kém. Không thấy hắn trả lời, Pipich phải nói tiếp.
- Chúng tôi sẽ có thể vui mừng nói rằng: ngài thượng sĩ Xvailinh thật là một người tốt, ngài ấy đã làm cho Hơfen và Krôpinxki thoát khỏi boong-ke...
Tên Xvailinh bỗng thấy trong người nóng bừng lên; à ra đây là một cuộc mặc cả trắng trợn. Những phản ứng của hắn bật lên rất nhanh. Giữa hắn và các tù nhân hiện nay còn có một khoảng cách che đỡ cho hắn. Một ngày kia, khoảng cách ấy có thể hết, và lúc đó thì họ túm lấy cổ hắn: lương tâm mày mang tội với Hơfen và Krôpinxki! Còn đối với bọn SS, nhất định không thể có chuyện nước đôi được. Đối với các tù nhân là tự do hay chết; đối với bọn SS là chiến đấu đến người cuối cùng hay là chạy đến một nơi nào đó chưa biết; mà Xvailinh thì không muốn chiến đấu đến người cuối cùng. Cuộc mặc cả này nghe cũng ngon xơi lắm.
- Tao biết làm như thế nào được? - Hắn hỏi lưỡng lự.
Thắng lợi rồi! Bây giờ Pipich mới nắm được đầu dây bên kia và phải lấy chỗ đứng cho vững.
- Đối với ngài thì nói chuyện với ngài chỉ huy trưởng chắc không khó. Ngài hiểu rằng ngài chỉ huy trưởng có ý nghĩ tốt về tù chính trị như thế nào rồi.
Tên Xvailinh bỗng đứng phắt dậy, bước vội đến cửa sổ. Trong lòng hắn rối tơi bời. hắn có nên đuổi ngay Pipich ra ngoài không? Hay là gật? Rồi, với một kiểu mập mờ, nửa muốn nửa không, hắn quay lại phía Pipich càu nhàu:
- Thôi, cút ra ngoài kia!
Pipich quay ra, Xvailinh lè nhè thêm:
- Ra ngoài thì câm cái mồm, hiểu chưa?
Pipich hiểu điều đó lắm! Anh trả lời thẳng thắn:
- Thưa ngài thượng sĩ, ai lại đi nói chuyện như thế ạ?
Trong người tên Xvailinh giận dữ điên cuồng. Hắn ngồi xuống bàn giấy, nhìn lên bản đồ.
Mới vài ngày trước đây, hắn đã phải chuyển kim găm đánh dấu đến Men; thế mà bây giờ mũi dùi đã thọc đến Frankfurt.
Ở trên, về phía Bắc, mặt trận phía Tây, những chiếc kim đã cắm ở Đuyxbuôc. Còn bao lâu nữa nó sẽ cắm vào Kaxen? Rồi nó sẽ chuyển từ Vexphali và Hetxơ đến Tuyarinh...
Cơn giận vô ích vì hắn đã bán mình cho Pipich khiến hắn đâm ra lo sợ bứt rứt... Lương tâm mày đã mang tội với Hơfen và Krôpinxki... Cái bọn khốn kiếp ấy tin chắc ở chúng nó biết chừng nào...
Khoảng giữa trưa, Bôkhâu đến chỗ Krêmơ.
- Có tin gì không?
- Không có tin gì.
Bôkhâu mím môi. Nỗi lo lắng của anh hiện rõ trên nét mặt.
- Có chuyện gì xảy ra không? - Krêmơ hỏi!
Bôkhâu không trả lời. Anh hất mũ từ trán ra đằng sau gáy, cựa mình một cái như sắp ngồi xuống ghế, nhưng rồi vẫn đứng yên.
Đối với anh, việc thi hành quyết định để Krêmơ giao phó việc bảo vệ vũ khí cho những bàn tay chưa biết thật là một điều khó khăn. Lần đầu tiên, một bí mật vượt ra ngoài phạm vi những người có trách nhiệm lãnh đạo. Krêmơ thấy rõ trong con người Bôkhâu đang có sự đấu tranh.
- Sao, anh cứ nói đi!
Bôkhâu càu nhàu:
- Chao ôi, Vante ơi, ôi đời ơi là đời!... Lắm lúc mình muốn chửi cho bố ấy một trận, - Anh ám chỉ Hơfen.
- Anh phải bình tĩnh mới được.
Krêmơ gạt đi, an ủi Bôkhâu ngay.
- Cậu ấy là đồng chí của chúng mình, cậu ấy làm hỏng việc, phải rồi, nhưng sao lại chửi cậu ấy chứ? Thôi ông ơi, đừng cáu kỉnh nữa.
Thái độ thật thà dễ dãi của Krêmơ làm Bôkhâu cũng yên lòng.
- Phải, phải, anh nói đúng, anh nói đúng. Này, bây giờ có một việc khác phải giải quyết cho mau chóng.
Krêmơ không ngạc nhiên khi nghe Bôkhâu nói nhà đồ đạc là một trong những nơi giấu vũ khí, và theo anh biết, chỉ có thể giao phó việc ấy cho một người, người đó là Pipich.
- Tôi sẽ chú ý đến việc ấy, anh đừng lo.
Krêmơ nói cho Bôkhâu yên tâm. Bôkhâu bảo Krêmơ con số những chiếc bị và nơi treo, rồi càn nhằn:
- Điều tệ nhất là mình cứ phải đứng ngoài mà không làm gì được hết...
- Ai bảo là chúng mình không làm gì được cả? Thí dụ chúng mình sẽ làm thế nào cho hai cậu ấy ra khỏi boong-ke.
Bôkhâu cười, coi đó như một câu nói đùa.
- Tôi đã bắt đầu thử.
Bôkhâu cười héo hắt:
- Anh điên hay sao?
- Hoàn toàn không, - Krêmơ thản nhiên đáp. - Tôi mong anh sẽ đồng ý.
Anh kể lại việc anh vừa thu xếp với Suyp.
- Hắn đồng thời cũng đã chú ý đến Pipich nữa, điều đó thì chắc rồi, còn như cái cậu Pipich ấy thì cừ lắm, anh có thể tin cậu ta được. Cậu ta sẽ tìm ra được chỗ yếu nhất của thằng Xvailinh rồi bắt chẹt nó. Chúng mình không thử làm thế được ư?
- Rồi sao nữa? - Bôkhâu nghiến răng nói. Anh úp hai bàn tay lên mặt. Krêmơ nhìn Bôkhâu lắc đầu. Con người kia đang ở trong tình trạng tinh thần căng thẳng, nó bứt rứt khắp người anh ta, như đang mọc đầy cỏ dại.
- Tôi vẫn thường tự nhủ rằng Bôkhâu là một tay cừ khôi, chẳng có gì vật ngã được anh ta đâu. Thế mà bây giờ thử nhìn vào tay ấy xem...
Bôkhâu không phản ứng. Cái lối úp mặt vào hai bàn tay thật là tiện. Một lát sau anh mới buông hai tay xuống và gật đầu với Krêmơ. Một nụ cười mệt mỏi thoáng hiện trên gương mặt.
- Anh nói đúng, Vante ạ, giờ không phải là lúc hoảng hốt.
Krêmơ bĩu môi.
Đang quay ra định bước đi, anh bỗng dừng lại:
- Cái việc với thằng Xvailinh ấy, tốt, chúng mình sẽ không từ bỏ một biện pháp nào[2]... - Bôkhâu ra khỏi phòng.
Krêmơ nhìn theo đầy thiện cảm. Đôi vai Bôkhâu sao mà trĩu xuống nặng nhọc thế...
Cũng vào buổi trưa hôm đó, tên Mandrin quan sát một tù nhân trong câu lạc bộ đang chữa cái bàn gãy ở góc phòng ăn. Hắn chăm chú nhìn kỹ cách anh tù nhân làm, xem anh ta vặn chiếc bàn kẹp[3] để ép chặt gỗ vào như thế nào.
Tối hôm ấy, khi đang nốc rượu mạnh ở câu lạc bộ, tên Mandrin sực nhớ đến chiếc bàn kẹp. Bỗng óc tò mò của hắn thức dậy. Hắn bước đến chiếc bàn, lúc này đã bị kéo sang một bên, và nhìn vào cái dụng cụ kia. Sau cùng hắn thử tháo chiếc bàn kẹp. Nó đã gắn chặt vào bàn, phải dùng sức mới tháo ra được. Vào giờ ấy, trong câu lạc bộ chẳng còn mấy ai. Vài tên chỉ huy khối ngồi ở các bàn quanh đó để ý nhìn cử chỉ lạ lùng của tên Mandrin. Các anh em tù nhân làm hầu bàn len lén nhìn. Tên Mandrin cầm chiếc bàn kẹp trong tay; đằng sau cái trán rắn của hắn như đang nghĩ đến chuyện gì. Bọn chỉ huy không nói gì với thằng cha hung dữ ấy khi hắn đem chiếc bàn kẹp trở về chỗ ngồi. Một vệt nhợt nhạt hiện trên cái mồm trắng bệch của hắn khi hắn nhận thấy những cái nhìn lấm lét chung quanh. Lúc hắn rời câu lạc bộ thì trời đã khuya. Cái vẻ say rượu của hắn không bao giờ lộ ra ngoài cả.
Càng uống nhiều rượu hắn càng đi thẳng. Mặc dầu đầu óc hắn rối như bòng bong, nhưng hắn đã định làm việc gì thì chẳng bao giờ hắn đi chệch hướng. Trong người hắn có một cái gì cứng cỏi, một thứ tinh thần tự chủ thầm kín.
Phải tra cho đến khi nào chúng nói mới thôi.
Chiếc bàn kẹp đã làm hắn nảy ra một ý nghĩ.
Đêm đến, hắn tới xà lim số 5. Hơfen và Krôpinxki nằm sát vào nhau trên nền đất lạnh. Thấy đèn bật sáng và tên Mandrin bước vào, hai người đứng dậy. Họ đứng run rẩy, sợ hãi trước mặt hắn. Mặt xám đen thản nhiên như không, Mandrin hỏi Hơfen:
- Thế nào, từ lúc nãy đến giờ, mày đã suy nghĩ chưa?
Hơfen nuốt ực một cái. Anh không nói. Nỗi lo sợ chập chờn trong người anh như một con chim kinh hãi. Khoảng không của xà lim chơi vơi trong ánh sáng tù mù của chiếc bóng đèn, không đủ sức sáng để in lên bóng người. Tên Mandrin im lặng chờ một lát nữa qua, dường như có thể có chuyện gì xảy ra; rồi hắn đẩy Krôpinxki đang đứng bên cạnh Hơfen vào một góc xa nhất. Hắn hỏi Hơfen:
- Mày có nói không?
Cổ họng Hơfen nóng lên, anh lại nuốt, anh không thở được.
Krôpinxki đứng nép vào góc đường như anh muốn biến thành một phần của góc xà lim. Tên Mandrin không vội vã:
- Nào, thế nào? Bây giờ mày có nói không?
Ngực Hơfen như một cái vòm trống rỗng, và có một tiếng rú vọng lên trong đó. Anh muốn chạy đến chỗ Krôpinxki đứng trong góc. Nhưng anh cảm thấy chân mình như bị buộc chặt vào xích sắt.
- Thế là mày không nói hử?
Tên Mandrin bước đến Hơfen, lắp cái bàn kẹp vào, y như hắn đã trông thấy người thợ mộc làm, kẹp hai bên thái dương Hơfen.
- Mày có nói không?
Hơfen mở to hai mắt khiếp sợ; tên Mandrin đã cho cái phần cử động được của bàn kẹp sát vào, và cho xoay cái trục vặn chặt.
Krôpinxki rít lên một tiếng kêu khẽ.
Máu quay cuồng giần giật mạnh ở thái dương Hơfen, tiếng kêu trong cổ họng bắt miệng anh há hốc và bị nghẹn lại.
Tên Mandrin đút hai tay vào túi, đưa đầu gối lên hích vào bụng Hơfen, giục:
- Tao biết một tên rồi, đó là mày. Đứa nào là đứa thứ hai? Mày có nói không?
Bên dưới sọ Hơfen cháy bồng như lửa địa ngục. Anh nắm chặt hai tay, nỗi khủng khiếp đang bám chặt lấy cổ họng anh.
Tên Mandrin thè đầu lưỡi liếm môi, từ từ rút một tay ra khỏi túi áo và vặn cái trục. Hơfen rú lên. Anh như bị kẹp giữa hai tảng đá đang nghiến anh đến chết, kinh khủng không sao thoát được.
Krôpinxki ngã khuỵu xuống. Trong cái cảnh thảm thương không có cách gì cứu vãn và không thể nói được, anh rên rỉ bò đến chỗ tên Mandrin, hắn lại đạp anh lăn vào góc.
- Nằm đấy, đồ chó đẻ, đừng có cựa quậy.
Hơfen lợi dụng lúc vô ý ấy giằng cái bàn kẹp giết người kia ra. Chiếc bàn kẹp rơi cạch xuống đất. Máu rực lên, gầm rú trong đầu anh. Trước mặt Hơfen tối sầm lại, anh ấn chặt hai nắm tay vào thái dương, lảo đảo. Bất thình lình, nổi xung, tên Mandrin lao đến bên Hơfen đang lảo đảo, thoi anh mấy cái thật mạnh làm anh ngã lăn ra đất. Qua cuộc tấn công bất ngờ ấy, các giác quan của Hơfen thức tỉnh lại.
Để thoát những đòn trút xuống như mưa, anh lăn lộn tránh y như một cuộc đánh lộn. Yếu quá, và đã quằn quại, Hơfen lịm đi rất nhanh trước sức lực của tên Mandrin. Hắn quỳ lên người Hơfen, lấy hai đầu gối chặn lên hai cánh tay Hơfen rồi lại ép chặt bàn kẹp vào hai thái dương anh.
Hơfen lắc đầu từ bên nọ sang bên kia, miệng kêu la nhưng bàn kẹp đã bắt chặt vào rồi. Tên Mandrin lấy hai tay bịt miệng không cho Hơfen kêu la, đoạn xoay cái trục một vòng.
Hơfen ngắc ngứ trong cổ, đôi mắt anh lồi bật.
- Đứa thứ hai là đứa nào?
Trong cơn khủng khiếp không thể tả được ấy Krôpinxki nắm chặt tay ấn lên môi, không hiểu người anh em của anh rồi sẽ ra sao. - Đứa thứ hai là đứa nào?
Đau đến tột cùng, Hơfen đập hai tay hai chân lên nền đá:
- Tên là! Tên là!...
Những tên ấy đang bám trong cổ họng ngắc ngứ của anh chỉ chờ tuôn ra.
- Đứa thứ hai là đứa nào? Mày có nói không?...
Tên Mandrin vừa rút tay, cái tiếng kêu bị chẹn từ trong miệng Hơfen bật ra như một tia nước:
- Grooooooo...
- Đứa thứ hai là đứa nào?
- Grooo... Groooo...
Bỗng Krôpinxki cũng bắt đầu rú lên, anh đưa hai tay lên mặt, ôm chặt lấy đầu, kêu la...
Không khí trong xà lim cũng rú lên, những bức tường không nuốt được những tiếng rú ấy và không khí điên loạn chạy qua khắp xà lim.
Tên Mandrin đứng dậy dạng chân trên người Hơfen nằm sóng sượt, Hơfen chưa được chết, nên Mandrin lại tháo chiếc bàn kẹp.
Tiếng kêu điên dại của Hơfen đã nghẹn tắt thành một tiếng khừ khừ khô khan, thất thanh, người anh duỗi thẳng và lịm đi.
Hết sức hoảng sợ, Krôpinxki chờ cho tên Mandrin vừa bước ra và tắt đèn là bò đến chỗ Hơfen, đưa hai bàn tay run run sờ lên người anh, và Krôpinxki bắt đầu rên rỉ khóc, thất vọng, không nói nên lời.
Hơfen cảm thấy cái sống đã thắng cái chết. Máu chạy dồn khắp người anh như bị roi quất. Đầu não đau quá như muốn chảy tan đi, và ngay cả những ý nghĩ cũng bốc cháy lên như những ngọn lửa. Hơi thở anh hổn hển:
-... tên người... Marian ơi...
Krôpinxki gõ gõ vào ngực Hơfen phập phồng.
- Anh chỉ kêu thôi, anh ạ... Anh vẫn chỉ kêu thôi...
Hơfen há hốc miệng, anh yếu quá, không đáp lại được nữa. Lương tâm đang day dứt của anh lăn lóc trên miệng hố của lãng quên, nhưng nó không rơi xuống cái vực thảm cực lạc ấy.
- Trời ơi, - Hơfen than vãn. - Trời ơi...
Khó mà có thể chịu đựng được lâu nữa...
❀ ❀ ❀
[1] Một đội Commanđô khổ sai, phải làm những việc vô ích như kéo những tảng đá nặng, hết đi lên lại đi xuống, và rất ít khi được ăn uống.
[2] Không để một tảng đá nào không lật hết lên (Thành ngữ trong nguyên văn).
[3] Tiếng chuyên môn thường dùng: êtô (do chữ étau của Pháp).
