Việt Nam Thư Quán - Thư viện Online

Trương Kính Hoài vừa vào viện điều dưỡng, thư ký Cát vội gọi điện cho Bặc Khuê ở Lâm Cương, nói rằng hôm phu nhân sinh nhật, Phùng Di đến gặp bí thư Trương, nói là cô ấy muốn đi du học nước ngoài, nhưng không gặp được ông, giờ bí thư Trương cũng đổ bệnh vì mệt, đang ở trang viên Thúy Cốc, ông ấy muốn gặp Phùng Di, anh bảo cô ấy tới một chuyến đi.

Hôm sau, Phùng Di đã vội vã đường xa tìm đến thăm Trương Kính Hoài.

Phùng Di bước vào phòng Trương Kính Hoài đang ở, thở hổn hển nói: "Đến gấp quá, con chẳng mang theo gì cả." Cô gượng cười, trông như thể cô đã chạy bộ suốt dọc đường lên núi vậy.

Trương Kính Hoài rất cảm động: "Còn mang theo cái gì nữa, con người đến là quan trọng hơn tất cả rồi."

"Thế nào rồi ạ?" Phùng Di kéo chiếc ghế đẩu, ngồi trước giường bệnh, cố gắng ngồi gần Trương Kính Hoài hơn.

"Không sao đâu, chỉ là hơi mệt một chút. Ta nghĩ nghỉ ngơi vài ngày sẽ khỏe lại thôi."

Phùng Di siết chặt tay Trương Kính Hoài nói: "Bác hãy nghỉ ngơi thêm vài ngày đi, có gì quan trọng hơn sức khỏe chứ, không có một cơ thể khỏe mạnh thì mọi thứ đều bằng không!"

Trương Kính Hoài cũng siết chặt tay cô không buông, nói: "Lần trước con gọi điện đến nhà ta, đúng dịp Ngải Vinh tổ chức sinh nhật. Có lẽ thư ký Cát cảm thấy không tiện nên không đưa cho ta nghe. Trùng hợp là Ngải Vinh lại đổ bệnh. Phải đến khi Ngải Vinh nhập viện, cậu ấy mới báo với ta là con từng gọi điện. Ta ngay cả điện thoại cũng không nghe được, thật có lỗi với con quá."

"Con hiểu mà." Phùng Di nói: "Cho nên lần này vừa nhận được điện thoại, con lập tức chạy đến ngay. Cảm giác như Diêm Vương đang đuổi theo phía sau con vậy."

"Thế nào rồi? Lâu rồi không được cùng con trò chuyện thoải mái. Ta thấy trò chuyện với con chẳng có chút gánh nặng nào cả, tâm trạng nhẹ nhàng đi là có thể chữa bệnh đấy."

Phùng Di nói: "Mấy năm nay, con làm việc ở phòng Giáo dục Lâm Cương, có thể nói là khá nhàn nhã. Có thời gian rảnh, con học "Đại học tại chức", rồi học hai năm ở trường đại học chính quy, qua các kỳ thi, điểm số các môn không chỉ đạt chuẩn mà còn vượt qua rất nhiều người. Con cũng tu nghiệp tiếng Anh, thi TOEFL cũng đỗ. Con đang định đi du học nước ngoài, đang muốn xin ý kiến bác, con rốt cuộc có nên đi hay không?"

Trương Kính Hoài nghe xong lời này, cảm giác như tim bị nhói lên một cái, nhưng rất nhanh đã bình tĩnh lại, tỏ ra rất kiên quyết: "Đi, đi, đi chứ, đương nhiên phải đi. Vấn đề là con muốn học ngành gì?"

"Bác thực sự đồng ý cho con đi sao?"

"Thực sự đồng ý."

"Con không tin, điều này làm con thất vọng quá." Phùng Di rõ ràng có chút đau lòng.

"Có cơ hội tốt như vậy, tại sao lại không đi? Ta có lý do gì để ngăn cản con chứ!"

Phùng Di cũng tự trấn tĩnh lại, nói: "Bác có khát không? Để con rót cho bác cốc nước nhé?"

"Ta không khát. Ở đó có trái cây, con ăn đi."

Phùng Di mở tủ đầu giường, thấy có một túi quýt lớn, cô lấy ra vài quả, bóc vỏ, tách múi, từng múi một đưa vào miệng Trương Kính Hoài. Cái phúc phần này, dù là phu nhân hay con gái cũng chưa từng dành cho ông. Trương Kính Hoài cười nói: "Để con đút cho ta, thật ngại quá, cảm ơn con."

"Không được nói lời này." Phùng Di cảm thấy Trương Kính Hoài giống như một đứa trẻ, bản năng người mẹ đút cơm cho con thúc đẩy cô, nói: "Thực ra, con đi du học không phải vì muốn lấy bằng cấp gì, chỉ là..."

Trương Kính Hoài nói: "Ta biết, con là người đạm bạc danh lợi. Nhưng con khổ cực làm gì chứ? Mấy năm nay, vừa làm vừa học... Con phản đối lối sống mệt mỏi, thế chẳng phải con cũng đang rất mệt sao?"

"Con đã từng nói rồi, sự nghiệp là gia vị của cuộc sống, con người sống trên đời, luôn phải làm chút gì đó, nếu không thì sống chẳng có ý vị gì cả. Con nghĩ, ở nước ngoài, con vẫn sẽ nghiên cứu xã hội học. Con muốn thỏa mãn chút tò mò của bản thân: Thế giới này, xã hội này, muôn màu muôn vẻ, phức tạp đan xen, rốt cuộc nó từ đâu mà đến? Lại đi về đâu? Các giai cấp, tầng lớp vận hành thế nào, sự phát triển của nó có nhiều bí ẩn, con muốn làm rõ. Nếu không, sống hồ đồ, coi như uổng phí một kiếp người."

"Con nghiên cứu xã hội học, vẫn nên nghiên cứu ở Trung Quốc, nghiên cứu ở nước ngoài chẳng phải quá xa rời thực tế nước ta sao?"

"Con muốn nhìn xem thế giới bên ngoài, có so sánh mới có phân biệt chứ ạ!"

"Ta ủng hộ, kiên quyết ủng hộ!"

"Bệnh tình của phu nhân thế nào rồi ạ?"

"Cãi nhau một trận, là vì tức giận. Ta cảm thấy, cả đời bà ấy thật thiệt thòi. Con người quá hiếu thắng. Nhưng mãi mà không đạt được mục đích. Có rất nhiều lúc, ta cảm thấy có lỗi với bà ấy. Nhưng ta lại không có cách nào... Hy vọng bà ấy có thể được bù đắp khi sống thọ."

"Chúng ta hãy cùng chúc bà ấy sớm bình phục. ...Chúng ta đổi chủ đề khác đi. Con hỏi bác, sau khi con ra nước ngoài, bác có cho rằng con sẽ quay về không?"

Tim Trương Kính Hoài lại bị nhói lên một cái: "Khó nói lắm, chẳng phải chúng ta thường nói, mọi thứ đều nằm trong sự biến đổi sao?"

"Sao con có thể không về được chứ? Ở bên ngoài có lợi ích gì đâu? Con được một người họ hàng xa bảo lãnh kinh tế, ở đó phải vừa học vừa làm, sống sẽ rất vất vả. Vả lại, trong nước có quá nhiều người và việc khiến con nhung nhớ. Chỉ riêng điểm này thôi, con cũng không ở lại nổi. Bác có tin không?" Nói xong cô nhìn chằm chằm vào gương mặt Trương Kính Hoài.

"Ta tin, ta tin, con nói gì ta cũng tin!"

"Con luôn nghĩ, bác sống quá mệt mỏi. Nhưng quyết định của lịch sử đã đưa bác vào vòng tròn mà bác phải làm việc và sinh sống. Đây là việc không còn lựa chọn nào khác." Nói rồi cô lại đút một múi quýt vào miệng Trương Kính Hoài.

Trương Kính Hoài cầm lấy một nửa quả quýt từ tay cô, bóc một múi, cũng đưa vào miệng Phùng Di, cười nói: "Người cha như ta thật không đạt điểm, chưa từng đút cho con gái ta ăn bao giờ. Để ta đút cho con một lần đi."

Phùng Di há miệng, nuốt lấy múi quýt Trương Kính Hoài đưa tới, ngả người ra sau, cười: "Bác chỉ cần đặt vào miệng là được rồi, đút sâu vào trong làm gì? Suýt chút nữa làm người ta nghẹn chết..."

Y tá bước vào: "Đã muộn rồi, đừng để bệnh nhân mệt, mời cô về cho."

Phùng Di đành đứng dậy cáo từ, nói: "Tuần sau con đi rồi, bác yên tâm. Hãy chờ con. Con chắc chắn sẽ quay về."

"Ta tin."

"Con nghĩ, khi con quay về, bác chắc đã rời khỏi môi trường sống và làm việc hiện tại rồi. Lúc đó bác sẽ được tự do."

"Có lẽ vậy."

Phùng Di bước ra cửa, Trương Kính Hoài muốn đứng dậy tiễn cô nhưng bị y tá ấn ngồi xuống. Hai người mỉm cười vẫy tay chào nhau.

Sau khi Phùng Di xuất ngoại, Trương Kính Hoài luôn nhớ về cô. Nhưng qua hai tháng, vẫn chưa thấy thư từ đâu, cũng không cách nào nghe ngóng được địa chỉ của cô, ông bắt đầu ăn không ngon ngủ không yên.

Lại qua vài ngày, trong tập tài liệu Cát Hải Nham gửi đến cho ông, có ba phong bì dày cộp. Ông nhìn địa chỉ thấy gửi từ Mỹ đến, vội vã bóc ra xem. Tay ông hơi run rẩy, không biết là lành hay dữ. Ông tự trấn tĩnh một lúc mới mở xấp thư đó ra.

Nhìn nét chữ, chính là bút tích của Phùng Di. Chữ như người, trong sự tiêu sái toát lên vẻ vững chãi, trong sự tú mỹ ẩn chứa nét thanh mảnh. Bức thư đầu rất ngắn, là báo cáo đã bình an đến nơi; bức thứ hai báo cáo cô đã đến trường và bắt đầu việc học bình thường, đều không kể gì đến tình tiết hay chi tiết cuộc sống của cô. Ông khao khát được biết tình hình cụ thể của cô biết bao! Bức thư thứ ba như một tập bản thảo, dày nửa tấc. Ngày tháng của ba bức thư này cách nhau chừng hai mươi ngày hoặc một tháng, có lẽ do vấn đề bưu chính nên cùng nhận được một lúc.

Kính gửi cha-bạn Kính Hoài:

Xin hãy hiểu cho con cách gọi này, cha con đã mất, con không còn cha nữa. Khi ở bên bác, con cảm thấy xét về tuổi tác, bác là cha con, con đang tận hưởng tình phụ tử; thế nhưng, chúng ta không gì không bàn bạc, chúng ta lại là bạn bè bình đẳng. Trong mắt con, bác là một người bình thường. Cho nên con gọi bác là "cha-bạn".

Trước kia, vì bận làm các thủ tục nên con chưa kể chi tiết tình hình của mình cho bác. Nay xin bổ sung đôi chút: Con đã đến đích đúng hạn, vừa xuống máy bay đã có bạn đến đón, có bạn sắp xếp ăn ở, có bạn giúp con làm thủ tục nhập học. Vì phải dựa vào việc đi làm thêm để sống và học tập, lại có bạn giúp liên hệ làm công việc theo giờ. Thật không ngờ, đời người lại có nhiều bạn bè đến thế, đặc biệt là những "chiến hữu" tri thức thanh niên cùng chúng ta "lên núi xuống nông thôn" năm nào nay cũng đến Mỹ, thật sự còn thân hơn cả người thân. Trước kia con thường nghĩ, trong "Cách mạng Văn hóa" sao lại nảy sinh nhiều kẻ xấu thế? Giờ con nghĩ, thiên hạ không thiếu kẻ xấu, nhưng so sánh ra thì người tốt vẫn nhiều hơn, những người nhiệt tâm quan tâm đến người khác vẫn là số đông.

Ấn tượng của con về nước Mỹ, ngoài việc tràn ngập những người tóc vàng mắt xanh ra, thì cũng chưa nói lên được ấn tượng nào khác. Nhưng Hoa kiều ở đây còn nhiều hơn con tưởng, con đang sống giữa những người bạn tóc đen mắt đen, tạm thời chưa có cảm giác cô đơn. Nhưng con nghĩ, khó khăn chắc chắn sẽ có, trước hết con phải tự lực cánh sinh, vừa phải đi làm, vừa phải hoàn thành việc học, sẽ rất vất vả. Ít viết thư cho bác, đây cũng là một lý do. Khổ chút cũng chẳng sao! Có thể khổ hơn việc đào đất đóng băng trong bão tuyết ở Đại Hoang không? Con nghĩ, dùng một câu chúng ta vẫn thường nói: Bánh mì sẽ có, sữa bò sẽ có...

Con nhất định phải học thật tốt ngành xã hội học mà con yêu thích này. Con không quan trọng việc lấy bằng cấp gì, mà là để làm rõ tất cả những điều về xã hội mà chúng ta đang sống. Con không thể sống hồ đồ trong đó được.

Mấy ngày đầu mới đến, con sống trong sự bao bọc của tình bạn. Nhưng xã hội Mỹ này, nhịp sống của mọi người rất căng thẳng. Sau khi các bạn sắp xếp ổn thỏa cho con, họ đã làm tròn trách nhiệm của người bạn, họ còn phải đi phấn đấu cho bản thân họ. Sau này, đành trông cậy vào bản thân con vậy. Con là người rất tự tin, con không thấy phía trước có ngọn Hỏa Diệm Sơn nào không thể vượt qua. Con chỉ thấy, đôi khi sẽ cảm thấy cô đơn, sẽ nhớ bạn bè trong nước, sẽ nhớ bác. Con thường nghĩ, nếu có ngày, con không thoát khỏi sự cô đơn này, có lẽ con sẽ bỏ cuộc giữa chừng, chạy về nước mất. Đến lúc đó, chắc bác sẽ cười con, sao lại vô dụng như vậy.

Con không mê tín. Về số phận, con hiểu như thế này: "Mệnh" là tiên thiên, ví dụ như bác sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo khổ, con sinh ra trong một gia đình trí thức, đây là "mệnh", là không thể tự chọn; "Vận" là hậu thiên, là của xã hội. Được tạo thành do các yếu tố ngẫu nhiên và tất yếu của mỗi cá nhân. Ví dụ như nhiều trải nghiệm của bác, một số trải nghiệm của con, sự quen biết của chúng ta, chính là "vận" được tạo thành từ nhiều yếu tố ngẫu nhiên. Con chợt nhớ đến gia đình bác, cũng là do "vận" tạo thành... Bác không tin sao?

Con thường nhớ tới bác, địa vị của bác rất cao, xung quanh vây quanh rất nhiều người. Bác không thể không sống trong vòng tròn tồn tại của mình, cũng giống như con không thể không sống trong vòng tròn của con vậy. Nhưng, con không cho rằng bác sống rất hạnh phúc.

Con hy vọng một ngày nào đó, bác có thể bước ra khỏi vòng tròn đó. Hãy đợi con, con nghĩ, vào ngày con quay về, bác đã cởi bỏ những chiếc "vòng kim cô" kia rồi...

Con cứ tùy hứng viết nhiều như vậy, xin dừng bút tại đây.

Nhớ bác, người con gái-bạn nhỏ Di [Ngày tháng năm]

Tái bút: Con chợt nhớ ra, ở đây là ban ngày, bác chắc đang trong giấc ngủ, có giấc mộng đẹp nào không ạ?

Trương Kính Hoài xem bức thư thứ nhất, cảm động đến mức cúi đầu, buông tay lặng đi hồi lâu, lại xem tiếp bức thứ hai.

Kính gửi cha-bạn Kính Hoài:

Con viết cho bác bức thư đó, đã một tháng rồi, bức thư này muốn báo cho bác một tin vui:

Thế giới này thật lớn, mà cũng thật nhỏ. Trong thế giới mênh mông này, con vậy mà gặp được một người họ hàng! Bác nói có kỳ lạ không?

Sự việc là thế này: Một ngày nọ, một người bạn dẫn con đến một nhà hàng Trung Quốc ăn cơm, vì cô phục vụ làm đổ bát canh, làm ướt quần con. Một bà chủ khoảng sáu mươi tuổi đi tới quở trách cô phục vụ. Thực ra lỗi là ở con. Vì lúc cô ấy bưng bát canh đi đến bàn, con vô tình duỗi chân, làm cô ấy vấp ngã.

Ở chỗ họ, bất kể nguyên nhân gì, chỉ cần đắc tội với khách hàng, cô phục vụ sẽ mất bát cơm ngay. Bà chủ đang định quở trách cô ấy, con vội đứng dậy nói: "Thưa bà, việc này không trách cô ấy được, trách nhiệm ở con, là do con vô tình duỗi chân khi cô ấy đi lại gần..."

Bà chủ lại quở trách cô ấy: "Tại sao không cẩn thận, cô không có mắt à?"

Con lại giải thích thay cô ấy. Bà chủ nguôi giận, nói với con: "Ở chỗ chúng tôi, quy tắc là như vậy. Tôi không quở trách nó, thì làm sao đối đãi với khách hàng đây!"

Chúng ta nói chuyện thêm vài câu. Bà chủ này chợt hỏi con: "Cô chắc mới đến Mỹ nhỉ. Nếu ở Mỹ lâu rồi, cô sẽ không nói những lời giải vây cho nó như vậy đâu."

Con trả lời: "Mới đến, mới hơn hai tháng thôi."

"Làm ăn ở đâu?"

Con cười: "Làm ăn gì đâu, sinh viên nghèo mà..."

Bà chủ hỏi: "Nghe giọng cô, hình như chúng ta là đồng hương. Quê quán của cô ở đâu?"

Con nói: "Chiết Giang, vùng Kim Hoa."

Bà chủ hơi ngạc nhiên: "À, chúng ta là đồng hương, cô ở vùng nào của Kim Hoa?"

Con đáp: "Ở Lan Khê, cách Kim Hoa hai ba mươi dặm thôi ạ. Sau giải phóng đổi thành xã Thắng Lợi, trước giải phóng gọi là gì, con không nhớ rõ nữa. Con từ tám tuổi đã đến Bắc Kinh, sau đó lại đến tỉnh ngoài, chưa từng quay về quê nhà."

"Càng nói càng gần!" Bà chủ tiếp tục hỏi: "Họ tên cô là gì?"

Con đáp: "Con họ Phùng, tên Phùng Di."

"Ôi trời, cô là người nhà họ Phùng cũ. Cha cô tên gì?"

Con đáp: "Cha con tên Phùng Cống Kỳ, đã qua đời rồi ạ."

Lúc này bà chủ nắm lấy tay con: "Cô biết không, cha cô là anh em của dì chồng cô đấy! Theo vai vế, cô phải là em gái của dì rồi!"

Tiếp đó bà thân mật nắm tay con gọi: "Em gái ngoan!" Và nói: "Nếu em sống ở Mỹ có khó khăn, có thể tìm chị." Bà biết, con nhất định rất tự trọng. Nếu nhận sự giúp đỡ của bà không không, sợ con khó xử.

Bà lại nói: "Nếu em muốn, có thể đến nhà hàng của chị làm nhân viên theo giờ vào buổi tối, làm nhiều làm ít không tính. Mỗi giờ hai mươi đô la."

Sau khi từ nhà hàng về, con bàn bạc với mấy người bạn, quyết định làm nhân viên theo giờ ở nhà hàng của bà ấy. Thế là, chi phí sinh hoạt trong thời gian con học ở Mỹ đã được giải quyết. Đây là chuyện vui, nên báo cho bác biết.

Con thường nghĩ, trong cái tất yếu của đời người, được tạo thành từ rất nhiều sợi dây "ngẫu nhiên". Bác thử hình dung xem, cuộc gặp gỡ kỳ lạ lần này của con, chẳng phải là những vòng tròn của rất nhiều mắt xích "ngẫu nhiên" nối lại với nhau sao? Nếu hôm đó con không đến nhà hàng đó ăn cơm, nếu khi ăn cơm, không phải con vô tình duỗi chân, nếu khi con duỗi chân, không làm cô phục vụ vấp ngã, nếu bà chủ không vô tình nhìn thấy, nếu bà chủ nhìn thấy mà không quở trách cô phục vụ, nếu bà ấy quở trách cô phục vụ mà con không nói giúp cô ấy, nếu con nói mà giọng con không có âm hưởng Kim Hoa, nếu bà chủ không phải người Kim Hoa, nếu con không phải người thân của bà ấy (con bây giờ cũng không hiểu nổi: người là "anh em của dì chồng" của cha con này sao lại thành chị của con), quá nhiều "ngẫu nhiên" như thế, bỏ đi bất kỳ một mắt xích nào, câu chuyện sau đó đều sẽ không xảy ra. Hồi tưởng lại con đường con đã đi qua, ví dụ như cuộc đời để con gặp bác, nếu lúc đó con bơi ở đó mà không làm phiền bác câu cá, nếu... không nói nữa, dù sao đời người cũng được tạo thành từ rất nhiều mắt xích ngẫu nhiên. Bác nói có đúng không?

Trước đây bác lo lắng về vấn đề chi phí sinh hoạt trong thời gian con du học ở Mỹ, có cuộc gặp gỡ ngẫu nhiên lần này, bác có thể yên tâm rồi.

Theo lịch trình khóa học, sau này sẽ càng căng thẳng hơn, con có thể sẽ ít viết thư hơn, việc này phải nhờ bác, người cha-bạn này "thông cảm" cho.

Sức khỏe bác thế nào? Con luôn nhớ tới bác. Mọi người ngày nào cũng ngồi xe không đi bộ, sự lão hóa sẽ bắt đầu từ đôi chân đấy.

Đêm kia, tình cờ viết được vài bài thơ nhỏ, sao chép gửi bác, bác xem cho giải sầu, cười rồi xé đi nhé.

Nhớ bác, người con gái-bạn nhỏ Di [Ngày tháng năm]

Bức thư thứ ba là:

Kính gửi cha-bạn Kính Hoài:

Dạo này bài vở dần theo kịp rồi. Nghỉ hè, nhà hàng cũng không bận lắm. Lại tùy hứng viết vài bài thơ nhỏ, sao chép gửi bác. Xem rồi xé đi nhé.

"Con thuyền nhỏ"

Một chiếc lá thuyền

Phiêu dạt ra biển lớn mênh mông

Nói một tiếng

Con đi đây

Tạm biệt lãng mạn xanh

Gửi lại thực tại trong mộng

Phiêu dạt về

Nước xa

Sóng hiểm

Nơi ấy

Để lại hai hàng

Thơ mặn chát

Trên gương mặt tái nhợt của con

Một hàng là

Nỗi nhớ miên man

Sự chờ đợi vô kỳ

Con dùng hai câu thơ này

Trải một đường

Đường ray

Trong tâm tưởng quy cố hương

"Con thuyền già"

Bộ xương của năm tháng

Viết những nếp nhăn trên mặt bác

Trên bãi biển

Biển lớn thổi lên những bọt sóng cuồng loạn

Bay lượn khắp trời

Bác lặn vào những con sóng trào dâng

Tìm kiếm bảo tàng dâng tặng thế gian

Hoài bão chí lớn tràn đầy

Như cánh buồm trắng

Tuy không ngừng bị xé nát

Vẫn cứ tung bay

Bánh lái gạch những suy tư đứt đoạn

Trong lồng ngực biển khơi

Vạch một dấu chấm lửng

Chỉ còn lại khung sườn con thuyền ấy

Phơi những hạt muối

Cái sống lưng cong cong

Như nửa dấu ngoặc

Ghi lại chặng đường chinh chiến

Giữa sóng to gió lớn

Hoàng hôn

Cổ tùng

Nâng vầng trăng khuyết

Lá khô

Bay xuống màn sương chiều

Một mảng vàng nhạt

Ngưng kết sự tĩnh lặng bán trong suốt

Bác nhìn con

Con nhìn bác

Như hai pho tượng cổ

Ngăn cách bởi làn gió chiều như lụa

Không thể va chạm như núi băng

Không thể lao vào như sóng trào

Thế là

Cùng đứng sừng sững

Mặc cho chúng

Trong đáy lòng

Nứt vỡ

Sụp đổ

Tan tành

Văng tung tóe

Trong hủy diệt cũng có sự vĩnh hằng của sinh mệnh

Một mảng chết chóc

Dòng máu quá dính quá đặc

Kết dính

Sự nảy mầm của nhân tính

Hai đại lục đối đầu

Ngăn cách bởi không gian đông cứng

Trời

Chìm vào đáy biển

Bị đốt cháy bởi lửa địa tương.

Vài bài thơ nhỏ này, viết tùy hứng, là ghi chép tâm cảnh của con.

Người con gái-bạn nhỏ Di của bác [Ngày tháng năm]

Trương Kính Hoài cầm thư, xem đi xem lại. Thơ, đọc đi đọc lại, bất giác rưng rưng lệ rơi.

Ông cầm bút, nghĩ một chút. Suy nghĩ như ngựa hoang đứt cương, viết xuống:

Con gái-bạn nhỏ Di:

Ta đồng ý con gọi ta là "cha-bạn", vì ta có thể làm cha con, nhưng lại có tình bạn vượt tuổi tác, con gọi ta là "cha-bạn" thật không gì thích hợp hơn.

Sau này viết thư ta sẽ ký tên là "bác-bạn", tức là bao hàm hai nghĩa bạn bè và bác. Sau này ta nghĩ, con nói con từ nhỏ mất tình cha, hy vọng có được tình cha, đã gọi ta là "con gái-bạn", sau này ta viết thư, cũng sẽ ký là "cha-bạn" nhé. Con đồng ý không?

Ta hình như chẳng có chuyện gì có thể kể với con, ngoài bận rộn, vẫn là bận rộn. Bận gì? Hoàn toàn là bận rộn theo sự sắp xếp mà ta không thể tự chủ. Lời nói việc làm của ta, vừa là chính ta, lại vừa không phải chính ta. Đời người, chính là phấn đấu. Khi nào nhắm mắt, mới có thể kết thúc. Đây là việc không chuyển dịch theo ý chí của mỗi cá nhân.

Chuyện trong nhà, mọi thứ vẫn như cũ, không có gì để nói.

Con hỏi về tình hình sức khỏe của ta, tốt lắm! Hiện nay ngoài việc mỗi sáng chạy ba ngàn mét, ta còn thỉnh thoảng "vi hành", ví dụ như chen chúc xe buýt chẳng hạn. Đây là một lớp học lớn đấy. Ở trong xe hơi là không học được bài học này đâu. Đôi khi chen ra cả người mồ hôi, rất thoải mái.

Những bài thơ ngắn con viết, ta nghĩ rất hay. Ta thích thơ từ cổ, cũng đã đọc qua một ít. Nhưng, con nghĩ xem, người như ta, trong môi trường sống và làm việc như thế này, cho dù muốn viết, thì lấy đâu ra tình thơ ý họa chứ? Gần đây thường nghĩ về một vài vấn đề, nay viết cho con, cũng coi như là một bức chân dung tâm cảnh của ta vậy.

Ta biết, con đường là đi ra từ nơi không có người; ta không biết, tại sao người khai phá lại luôn bị gai góc xé rách đến mức chẳng còn mảnh vải che thân;

Ta biết, thời gian đã mất, nên truy đuổi trở lại; ta không biết, tại sao con đường lại gian nan đến vậy;

Ta biết, điều ta muốn nói đều là lời thật; ta không biết, có nên nói ra hay không;

Ta biết, điều ta nghe được đều là lời hay; ta không biết có nên đi nghe hay không;

Ta biết, lòng người đều bằng thịt; ta không biết, tim của mỗi người có phải đều bằng thịt không;

Ta biết, con người nên quan tâm người khác; ta không biết người quan tâm người khác liệu có đều nhận được sự quan tâm không;

Ta biết, sự thật hơn hẳn hùng biện; ta không biết, tại sao hùng biện lại thường vượt trên sự thật;

Ta biết, lý luận nên là cây thông đứng thẳng; ta không biết, tại sao dư luận lại thường vượt trên lý luận;

Ta biết, chân lý nên là điều được công nhận; ta không biết, điều được công nhận có phải đều là chân lý không;

Ta biết, làm người nên có lương tâm; ta không biết, làm người chỉ có lương tâm có được không;

Ta biết, những thứ ta tự cho là biết có thật sự là biết; ta không biết, những thứ không biết, ta có phải thật sự không biết;

Ta biết, người thân chia ly nên khóc, nhưng lại đều cười chia tay; ta không biết, khi gặp nhau nên cười, tại sao mọi người lại luôn khóc;

Ta biết, khi thắng lợi mọi người nên cười; ta không biết, tại sao khi thắng lợi lại đều chọn cách khóc;

---❊ ❖ ❊---

Cảm xúc quá nhiều, viết không hết, dừng bút tại đây.

Ta không có thơ văn của riêng mình, đối với thơ con gửi đến, không có gì để báo đáp, ta tùy ý sao lại vài bài từ cổ của Tần Quan và hai người khác, coi như lời hồi đáp cho thơ của con:

Nhãn Nhi Mị

Dải liễu mềm mại đùa êm nhẹ

Sợi khói dệt thành nỗi sầu

Hải đường chưa mưa

Lê hoa đã tựa tuyết

Một nửa xuân tàn

Giờ đây chuyện cũ khó xem lại

Mộng về quẩn quanh lầu Tần

Tương tư chỉ ở

Trên cành Đinh Hương

Đầu cành đậu khấu

Tán Kiều Tiên