Ngày thứ hai sau khi Trương Kính Hoài trở về tỉnh thành, ông đã tham gia cuộc họp Thường vụ Tỉnh ủy. Những người lãnh đạo cũ ở Ủy ban Cách mạng tỉnh, phàm là những người thuộc quân đội từng giữ chức vụ trong thời kỳ "ủng hộ cánh tả", giờ đây đều được điều chuyển về đơn vị. Các ủy viên Tỉnh ủy tham gia cuộc họp về cơ bản đều là các thành viên từ trước thời "Cách mạng Văn hóa". Dương Đồng Lý vẫn đảm nhiệm chức Bí thư Tỉnh ủy, những người khác giữ chức Phó Bí thư và Thường vụ. Kể từ lần cuộc họp Tỉnh ủy bị Hồng Vệ Binh giải tán, đã hơn mười năm nay Trương Kính Hoài không gặp mặt họ. Dương Đồng Lý già đi nhiều, gương mặt đầy nếp nhăn như mạng nhện, da dẻ đen sạm, nhưng trông vẫn còn khá khỏe mạnh. Các ủy viên khác, trong mười năm đại kiếp nạn, cũng không hề gặp mặt nhau. Cuộc họp Tỉnh ủy lần đầu tiên này cũng được coi là một "buổi gặp mặt", sau khi bắt tay nhau, xét về mặt tình cảm, câu đầu tiên ai cũng muốn nói chính là: "À, anh vẫn còn sống à!" Nhưng không một ai lên tiếng, nỗi đau thương sau kiếp nạn đã đè nén nguyện vọng muốn lên tiếng.

"Bắt đầu họp!" Dương Đồng Lý tuyên bố. Ông liếc nhìn bàn họp lớn hình chữ nhật, hồi lâu không nói thêm câu thứ hai, vẻ như sắp khóc. Ông đè nén tình cảm của chính mình, nói: "Chẳng phải đều về cả rồi sao? Đừng nói gì nữa. Về là tốt rồi, về là tốt rồi..."

Dương Đồng Lý lại nhìn quanh các đồng chí bên bàn họp, phát hiện chỉ thiếu một người, đó là nguyên Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Phương Nhất Trụ. "Tư lệnh Lưu" ở văn phòng, kẻ phất lên nhờ tạo phản, vì hành vi vi phạm kỷ luật mà từng bị Phương Nhất Trụ xử phạt, nay Phương Nhất Trụ đã không qua khỏi sự tra tấn dã man trong các đợt phê đấu kéo dài, đã qua đời. Dương Đồng Lý nói: "Thường vụ cũ, chỉ thiếu đồng chí Phương Nhất Trụ. Để tưởng nhớ sự ra đi bất hạnh của đồng chí ấy, chúng ta mặc niệm ba phút! Xin mọi người đứng dậy."

Mọi người đứng dậy, cúi đầu mặc niệm.

---❊ ❖ ❊---

Cuộc họp lần này chủ yếu là nghiên cứu vấn đề phân công trong Thường vụ. Vấn đề ai phụ trách "loại bỏ loạn lạc, khôi phục trật tự" (bạt loạn phản chính) và lật lại các vụ án oan sai cũng như thanh trừng "ba loại người" vẫn chưa được quyết định. Trong thời kỳ "Cách mạng Văn hóa", khẩu hiệu được hô hào nhiều nhất là "Chính sách và sách lược là sinh mệnh của Đảng", nhưng thực tế tạo phản mới là tất cả. Năm 1957, Đặng Tiểu Bình từng chấn chỉnh một thời gian, đạt hiệu quả rất lớn. Thế nhưng, sau đó lại có một đợt "phản kích gió lốc lật lại bản án hữu khuynh", mọi thứ lại rối tung lên.

Hiện nay, nhiệm vụ thanh trừng "ba loại người" vẫn còn rất nặng nề, một bộ phận phái tạo phản vẫn còn đang nắm quyền, tư tưởng "hai phàm là" vẫn còn rất thịnh hành. Lực cản đối với việc lật lại các vụ án oan sai cũng rất lớn.

Cuối cùng, Dương Đồng Lý nói: "Tôi thấy nên để đồng chí Trương Kính Hoài phụ trách công tác này. Ai từng chịu nhiều khổ cực nhất, cảm thông sâu sắc nhất, người đó sẽ nắm bắt chặt chẽ nhất. Mọi người đồng ý chứ?"

Các đồng chí đều đồng ý. Dương Đồng Lý hỏi Trương Kính Hoài: "Đồng chí Kính Hoài, thế nào?"

Trương Kính Hoài nói: "Tôi nhận nhiệm vụ."

Trong những ngày tháng ở Thúy Cốc Sơn Trang, ngôi nhà bị hai phái tạo phản chiếm giữ đã được trả lại, bức tường xây cất lởm chởm ở giữa sân nhỏ cũng đã bị phá dỡ. Sau khi tu sửa, dọn dẹp, sơn quét đơn giản, tòa nhà và sân vườn lại khôi phục dáng vẻ ban đầu. Vài nghìn cuốn sách bị tịch thu cũng đã được chuyển về. Đây là chuyện khiến Trương Kính Hoài vui mừng nhất. Chủ nhiệm Đơn ở văn phòng lại mang đến cho ông vài món đồ nội thất, nơi này đã trông giống một gia đình rồi.

"Gia đình" đã được khôi phục. Nhưng tình cảm giữa Trương Kính Hoài với vợ là Ngải Vinh, con gái Thắng Mỹ thì vẫn khó mà "hàn gắn". Mâu thuẫn vẫn xảy ra ở việc sắp xếp công việc cho Ngải Vinh.

Việc thứ nhất vẫn là vấn đề sắp xếp công việc và chế độ đãi ngộ của Ngải Vinh, vợ chồng ông vẫn chưa gỡ bỏ được khúc mắc.

Việc thứ hai là vấn đề nhập học của con gái. Thắng Mỹ đã học lớp tám rồi. Ở trường trung học tại huyện đó, trình độ giáo dục rất thấp. Lần này trở về thành phố, Ngải Vinh muốn cho con gái vào "trường trung học Dục Tài". Thông thường, con cái cán bộ cao cấp đều vào trường này. Ngải Vinh bắt ông gọi điện cho Cục Giáo dục để đưa con vào đó. Trương Kính Hoài nhất quyết không chịu.

Ngải Vinh gần như gào lên với ông: "Làm vợ ông, chẳng có tí lợi lộc gì, ông bị đánh đổ thì chúng tôi chịu khổ lây! Ông có thấy có lỗi với vợ con không!"

Trương Kính Hoài kiên trì nói: "Ở cương vị này, tôi phải giữ tính Đảng, phải làm việc theo nguyên tắc!"

Ngải Vinh nói: "Dẹp cái nguyên tắc tính Đảng của ông đi. Tại sao ông cởi quân phục? Tại sao ông ngồi tù mười năm? Chẳng phải đều là kết quả của cái gọi là nguyên tắc tính Đảng đó sao?"

Câu nói này đâm trúng chỗ đau của Trương Kính Hoài. Trương Kính Hoài cũng gầm lên: "Không cho phép bà nói bậy!"

---❊ ❖ ❊---

Trương Kính Hoài thầm buồn: "Gia đình" thì có rồi, nhưng nó vẫn là sự đổ vỡ thôi!

Trương Kính Hoài chỉ nghỉ ngơi hai ngày rồi đi làm. Theo sự phân công, ngoài việc phụ trách mảng văn giáo cũ, ông còn kiêm quản tuyến chính pháp. Để thanh trừng "ba loại người" và thực hiện chính sách cán bộ, một tổ chuyên án đã được thành lập, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của ông. Trước đó, tổ chuyên án đã tiến hành một lượng lớn công việc, nhưng hiện nay vẫn còn nhiều vụ án chờ xử lý. Tài liệu văn phòng gửi đến cao cả tấc, những người đến tìm ông xin chỉ thị, báo cáo công việc, hoặc có văn bản khẩn chờ ông phê duyệt, nối đuôi nhau không dứt. Thời gian ban ngày không đủ dùng, người ta lại tìm đến tận nhà ông vào buổi tối. Có người bàn xong công việc vẫn không chịu đi, cứ hỏi han ân cần mãi. Những người này phần lớn cũng đã đi "con đường ngày 7 tháng 5", gần đây lần lượt được điều từ nông thôn về, ông đều quen biết. Trong quá trình tiếp xúc với những người này, ông cảm thấy hơi kỳ lạ: Phàm là những kẻ trong Cách mạng Văn hóa đấu tố ông ác liệt nhất, thậm chí từng đấm đá ông, vì không lọt vào danh sách "ba loại người" nên không nằm trong diện thanh trừng, giờ đây đối với ông lại vô cùng thân thiết. Còn những kẻ không cầm đầu tạo phản, thuộc "phái tiêu dao", hoặc trong các cuộc đại phê phán tương đối thực tế, sau khi ông khôi phục công tác, lại không có nhiều "nhiệt tình" với ông như thế. Nghĩ kỹ lại, điều này cũng không lạ. Thế là trong lòng ông tự đặt ra một sợi dây: Phàm là người trước Cách mạng Văn hóa, khi ông còn tại chức thì nịnh nọt ông, trong Cách mạng Văn hóa thì tích cực "vạch rõ giới hạn" với ông, đấu tố ông tàn tệ nhất, mà nay lại làm trái ngược, tỏ ra "thân cận" đặc biệt, với loại người này ông đều hết sức cảnh giác, lời họ nói phải giữ sự đề phòng, tuyệt đối không được hoàn toàn tin tưởng; còn những người trước Cách mạng Văn hóa, ông cảm thấy họ không quá phục tùng, thường đưa ra ý kiến khác biệt, nhưng trong cuộc "đại phê phán" thời Cách mạng Văn hóa lại tương đối thực tế, nay ông khôi phục chức vụ cũ, họ vẫn giữ quan hệ cấp trên cấp dưới bình thường, với những đồng chí này, ông nói chuyện làm việc cảm thấy an tâm hơn nhiều.

Ngày thứ hai đi làm, Chủ nhiệm Đơn liền xin chỉ thị: Vấn đề thư ký của ông tính sao?

Trương Kính Hoài đang định hỏi về tình hình của Bặc Khuê, Chủ nhiệm Đơn báo cáo: "Đồng chí Bặc Khuê vẫn còn ở nông thôn - đã về quê cũ tại khu vực Tam Bình. Nghe nói trong thời kỳ 'Cách mạng Văn hóa', vì là 'phái bảo hoàng' cứng đầu, khu vực Tam Bình đã cho đồng chí ấy hình thức kỷ luật khai trừ công chức, ngay cả công việc của chị gái đồng chí ấy cũng mất."

Trương Kính Hoài nói: "Đồng chí như vậy chẳng lẽ không nên thực hiện chính sách sao?"

Chủ nhiệm Đơn nói: "Chắc là chưa kịp thôi, chỉ cần Bí thư Trương lên tiếng..."

Trương Kính Hoài nói: "Điều ngay đồng chí ấy về, tôi không cần thư ký nào khác."

Chủ nhiệm Đơn nói: "Tôi sẽ đi tìm Ban Tổ chức, bảo họ xử lý nhanh việc khẩn."

Năm ngày sau, Bặc Khuê trở về báo cáo với Trương Kính Hoài. Gặp Trương Kính Hoài, không nói lời nào, vì thực sự không kiềm chế nổi cảm xúc của mình, Bặc Khuê đã khóc òa lên, sống sót sau kiếp nạn mà!

Trương Kính Hoài cũng không kìm được nước mắt.

Một lát sau, hai người để tâm trạng bình tĩnh lại mới bắt đầu trò chuyện.

Trương Kính Hoài mở lời trước: "Về chuyện của tôi, đừng nhắc gì cả." Ông quan sát Bặc Khuê mười năm không gặp, ngoài sắc mặt trở nên đen sạm, hơi gầy đi, không thấy có thay đổi gì lớn, liền hỏi: "Những năm ở nông thôn, tôi suốt ngày ngồi tù, không biết cậu ở đâu."

Bặc Khuê nói: "Làm nông dân ở nông thôn thôi. Tôi vốn là nông dân, lại để làm nông dân, phản phác quy chân, không thấy có gì không thích ứng cả."

"Vậy tốt, vậy tốt, nên suy nghĩ như thế. Ăn cơm đi, ăn xong chúng ta trò chuyện kỹ hơn."

"Tôi cũng có bao nhiêu lời muốn nói với Bí thư Trương đây." Bặc Khuê nói, "Sức khỏe ngài vẫn tốt chứ?"

"Vẫn tốt! Sống sót trở về, đó là điều quan trọng nhất."

"Trải qua cơn bão lớn này, trụ lại được quả thực không dễ dàng."

"Cậu chẳng phải cũng chịu nhiều khổ cực sao?"

"Khổ qua một thời gian, so với Bí thư Trương thì không đáng là gì."

"May mà lịch sử do nhân dân viết nên, nó công bằng mà cũng vô tình!"

Trầm tư một lát, Bặc Khuê nói: "Bí thư Trương, tôi luôn cảm thấy trong lòng có lỗi, làm liên lụy đến ngài."

Trương Kính Hoài nói: "Không đúng, là tôi làm liên lụy cậu. Có thể hình dung, nếu cậu không làm thư ký cho tôi, làm sao phải chịu trận đòn này."

Bặc Khuê nói: "Điều khiến tôi luôn bất an là, lẽ ra tôi không nên tiết lộ chuyện về 'Chủ tịch Mao vạn tuế' và việc chia 'tư tưởng Mao Trạch Đông' làm hai nửa."

"Cậu đừng gánh nặng vì chuyện này. Lúc đó, cậu có không nói, họ cũng sẽ lấy được tài liệu từ chỗ khác. Hơn nữa, dù không có chuyện này, tôi cũng đủ để họ đánh đổ trăm lần. Cậu có cách nào đâu?"

"Nhưng..." Bặc Khuê vẫn nói giọng buồn bã, "lúc đó, phản đối 'Chủ tịch Mao vạn tuế', chia 'tư tưởng Mao Trạch Đông' làm hai nửa, là tội danh không thể tha thứ! Lần đó họ đấu tố tôi ba ngày ba đêm, tôi lơ mơ kể ra chuyện này, tôi cảm thấy vấn đề quá nghiêm trọng. Tôi đau đớn vô cùng, dùng đầu thuốc lá đốt tay mình mà cũng không thấy đau. Ngài xem..." Bặc Khuê đưa bàn tay trái ra, trên mu bàn tay vẫn còn một vết sẹo.

Trương Kính Hoài xoa tay Bặc Khuê, đau lòng nói: "Đừng nói nữa, mọi chuyện đều qua rồi, đều qua cả rồi."

"Hiện giờ tôi không biết làm sao để bắt đầu công việc. Trải qua Cách mạng Văn hóa, rất nhiều vấn đề đúng sai, vẫn chưa rõ ràng."

"Cậu cứ xem tài liệu trước đi! Hiện nay án oan sai chất chồng, nhiều chính sách bị làm rối tung, cực kỳ cần bạt loạn phản chính, Trung Quốc đã lãng phí mười năm rồi, chúng ta phải đuổi kịp phía trước thôi!"

---❊ ❖ ❊---

Dừng một lát, Trương Kính Hoài lại hỏi: "Mối quan hệ giữa cậu và Thanh Liên, trải qua kiếp nạn này, chắc có cải thiện chứ? Cậu đã về nhà chưa?"

Bặc Khuê thở dài một hồi, nửa ngày mới nói: "Thanh Liên ở nhà mẹ đẻ, trước khi đến chỗ ngài, tôi đã qua thăm một chút. Với tư cách là chồng, tôi chưa làm tròn trách nhiệm, tôi bị đấu tố, cô ấy cũng vạch rõ giới hạn với tôi, đề nghị ly hôn, nhưng chưa làm thủ tục. Với tư cách con rể, ông bố vợ đó của tôi, luôn ghét bỏ tôi. Trong 'Cách mạng Văn hóa', ông cụ đi 'ủng hộ cánh tả' ở một nhà máy lớn. Sau 'Cách mạng Văn hóa', theo lệnh của Quân ủy, khi ông rút khỏi nhà máy này, không biết vì vấn đề gì mà không nói rõ được, quần chúng nhà máy đó không thông cảm, rất lâu không cho ông rời đi. Lần này gặp tôi, bố vợ hỏi trước: 'Mấy năm ở nông thôn, tư tưởng anh cải tạo thế nào? Có hòa làm một với bần nông hạ trung nông chưa?'. Tôi thực sự không biết trả lời thế nào. Còn Thanh Liên? Chỉ hỏi một câu 'Về rồi à', rồi vào phòng riêng của cô ấy. Xem ra, không có khả năng làm hòa."

"Cuộc hôn nhân của các cậu, là một sai lầm lịch sử."

Bặc Khuê gật đầu.

Hai người nói đến đây, Trương Kính Hoài lớn tiếng gọi: "Mọi người xem ai đến đây này?"

Dù gia đình họ không hòa thuận, nhưng vợ là Ngải Vinh và con gái Thắng Mỹ, đều chào đón Bặc Khuê là điểm chung. Vợ vừa nhìn thấy Bặc Khuê, còn vui hơn cả lúc thấy Trương Kính Hoài, nói: "Thư ký Bặc, anh khỏe không!" Lại gọi vào phòng trong: "Thắng Mỹ, mau lại đây, chú Bặc Khuê của con về rồi!"

Thắng Mỹ lập tức chạy ra, vừa thấy Bặc Khuê đã lao vào vòng tay ông: "Chú Bặc!"

Bặc Khuê xoa tóc cô bé: "À, đã cao thế này rồi. Lại đây, so với chú xem cao thêm bao nhiêu?"

Bặc Khuê dùng tay đo: "Sắp đuổi kịp chú rồi." ...

Ngải Vinh nói: "Đều là học sinh lớp tám rồi."

Bốn người trò chuyện một lát, Ngải Vinh gọi Bặc Khuê ra ngoài, nói: "Anh lại đây, chúng ta phải nói chuyện riêng chút."

Nói rồi Ngải Vinh dẫn Bặc Khuê vào phòng mình, nói: "Thắng Mỹ từ nông thôn về, vấn đề nhập học vẫn chưa giải quyết được. Ở nông thôn học cái trường trung học tồi tàn đó, hoàn toàn là lỡ dở tương lai con trẻ. Tôi bảo ông già nhà tôi lên tiếng, cho Thắng Mỹ vào trường trung học Dục Tài, ông ấy cứ không chịu lên tiếng. Anh xem làm thế nào cho tốt?"

"Chị giao cho tôi đi." Bặc Khuê nói.

Bặc Khuê biết phu nhân là người nóng tính, muốn làm việc gì nhất định phải thành, mà còn phải nhanh. Anh suy nghĩ một chút, thư ký cũ của một Bí thư nọ, hiện đang là Cục trưởng Cục Giáo dục, họ vốn rất quen thân. Bặc Khuê lập tức gọi điện cho Cục trưởng. Hai người tán gẫu qua điện thoại trước, Cục trưởng chúc mừng anh quay lại công tác tại Tỉnh ủy, "khôi phục chức vụ cũ". Lại hỏi Bặc Khuê có việc gì cần ông làm không. Bặc Khuê nói, có con của một đồng chí muốn vào "trường trung học Dục Tài", anh Cục trưởng phải lên tiếng giúp. Cục trưởng hỏi: "Con ai?"

Bặc Khuê biết, anh không thể lấy danh nghĩa Trương Kính Hoài, liền nói: "Con của một người bạn tôi." Cục trưởng nói: "Bạn của anh à, vậy thì dễ thôi. Tôi gọi điện cho trường ngay đây, anh cứ trực tiếp tìm hiệu trưởng Vũ của họ là được."

Vấn đề nhập học trường Dục Tài của Thắng Mỹ, cứ thế mà được giải quyết dễ dàng.

Bặc Khuê lập tức báo cáo với phu nhân, phu nhân vui vẻ nói: "Vẫn là thư ký Bặc, giỏi hơn ông già!"

Trương Kính Hoài một khi bắt tay vào công việc, liền như lâm trận, khôi phục lại tinh thần liều mạng đó. Ông rời xa xã hội này quá lâu, dường như mọi việc đối với ông đều xa lạ. Bặc Khuê mỗi ngày đều mang đến cho ông một đống lớn tài liệu Trung ương, tài liệu Tỉnh ủy, các loại thư từ. Như trước đây, qua sự sắp xếp, phân loại, viết tóm tắt nội dung của Bặc Khuê, đã tạo điều kiện thuận lợi cho ông phê duyệt. Vì ông phụ trách thực hiện chính sách cán bộ, ông phải nắm vững tinh thần Trung ương trước, phàm là tài liệu Trung ương liên quan đến khía cạnh này, ông đều đọc từng chữ một, những điểm quan trọng, ông đều dùng bút bi đỏ gạch chân các ý chính. Thư từ của cán bộ và quần chúng liên quan đến khía cạnh này cũng nhiều nhất. Những lời kêu oan đẫm nước mắt, rướm máu của họ, ông đều đồng cảm, viết sẵn chỉ thị minh oan. Họ bị oan uổng mười năm rồi, do các yếu tố lịch sử và xã hội khác nhau, những vụ án oan sai này kéo dài không quyết. Tiếp đến là thanh trừng "ba loại người", mặc dù đã làm lượng công việc lớn, nhưng một số phái tạo phản vẫn đang tại vị tác oai tác quái. Loại thư kiện cáo này cũng rất nhiều. Ông gần như mỗi ngày đều bị tài liệu chôn vùi, tiếp đến là họp hành nhiều, phàm là hoạt động nghi lễ, ông đều từ chối không tham gia. Ông đã lâu không xuống cơ sở, quá xa lạ với tình hình xã hội sau "Cách mạng Văn hóa". Ông muốn dành chút thời gian, xuống quần chúng làm vài khảo sát nghiên cứu, để có nhiều quyền phát ngôn hơn, ý kiến đề xuất của bản thân cũng sẽ sát với thực tế. Đúng lúc này, trong số tài liệu Bặc Khuê gửi đến, ông phát hiện một lá thư nặc danh từ khu vực Tam Bình.

Lá thư nặc danh viết:

"Lãnh đạo Tỉnh ủy:

Kính sao chép gửi một bài đồng dao ở khu vực Tam Bình, nó phản ánh tình hình hiện tại ở khu vực chúng tôi, hy vọng lãnh đạo đích thân đến điều tra một phen, để thực sự đưa chính sách của Đảng đi vào thực tế..."

Dưới đây là bài đồng dao đó:

Cánh tạo phản luôn luôn đúng đắn,

Hai bàn tay bưng kín nắp đậy.

Ba bữa cơm bữa nào cũng cá tôm,

Bốn bề tiếng ca bài ca vây hãm nhưng không xuống đài.

"Ngũ cốc phong đăng" lại không có lương thực để ăn,

"Lục súc hưng vượng" chẳng có con nào để giết thịt.

Bảy khiếu khó thông thấu lòng dân,

Tám phương oán than không sao thấu lên trên.

Chín chín về một nỗi lòng dân khổ,

Mười mong cấp trên phái người về.

Bặc Khuê viết mấy dòng này trên phiếu "tóm tắt" trước lá thư nặc danh: Viết thư nặc danh, có thể thấy quần chúng vẫn còn sợ hãi. Ánh nắng chính sách của Đảng, vẫn chưa chiếu đến góc này. Xin Bí thư Trương phê thị.

Tương ứng với bài đồng dao này, là "Báo cáo công tác" mà Ủy ban Cách mạng khu vực Tam Bình gần đây báo lên Tỉnh ủy. Tiêu đề báo cáo là: 《Nắm bắt thanh trừng, thúc đẩy sản xuất》. Trong báo cáo mô tả chi tiết khu vực Tam Bình đã thông qua việc nắm bắt thanh trừng "ba loại người", thực hiện chính sách của Đảng như thế nào, hình thành cục diện sản xuất tốt đẹp, tạo ra thành tích tốt trên các mặt trận.

Nhìn từ báo cáo, khu vực Tam Bình hiện nay, quả thực là chính trị thông suốt, nhân hòa, sản xuất công nghiệp phát triển thần tốc, nông nghiệp thì "ngũ cốc phong đăng, lục súc hưng vượng", thu nhập bình quân đầu người hàng năm đạt hơn bốn trăm tệ v.v.

Rõ ràng hai tài liệu này hoàn toàn mâu thuẫn. Trương Kính Hoài lập tức gọi Bặc Khuê đến, hỏi: "Cậu đánh giá thế nào về hai tài liệu này? Cậu hạ phóng về quê tận mấy năm trời, chắc là người hiểu rõ chân tướng nhất."

Bặc Khuê nói: "Về tình hình khu vực Tam Bình, tôi chưa kịp báo cáo với Bí thư Trương. Sự việc là thế này: Trong thời kỳ 'Cách mạng Văn hóa', Tam Bình giống như các tỉnh khác trên cả nước, thành lập hai phái không đội trời chung: Một phái gọi là binh đoàn tạo phản 'Tỉnh Cương Sơn', một phái gọi là binh đoàn tạo phản 'Trường Chinh'. Hai phái liên tục đoạt quyền. Vì binh đoàn tạo phản Trường Chinh số lượng đông nhất, tự xưng có mười vạn người. Thủ lĩnh của họ tên là Văn Đại Danh, trong võ đấu cực kỳ hung hãn. Quan điểm của họ lại đứng về phía Quân giải phóng 'ủng hộ cánh tả', cái gọi là đứng đội đúng. Cho nên khi 'thành lập Cách mạng', Văn Đại Danh này liền kết hợp 'vào Cách mạng'. Đầu tiên là Phó chủ nhiệm Ủy ban Cách mạng, Chủ nhiệm chính là Tư lệnh Quân khu.

Sau Cách mạng Văn hóa, đại diện Quân giải phóng rút đi, Bí thư Địa ủy cũ nay là Chủ nhiệm Kỳ lên làm Chủ nhiệm chính. Thế nhưng Văn Đại Danh luôn cho rằng họ là đại diện của 'đường lối đúng đắn', đám anh em của hắn ta cũng nắm thực quyền ở các bộ phận, bưng bít sự thật. Chủ nhiệm Kỳ mặc dù là người đứng đầu khu vực, có lẽ là bị đấu tố sợ rồi, vẫn còn dư chấn, không dám mạnh dạn nắm bắt công việc. Cho nên, nhiều chính sách của Trung ương không được thực hiện. Bài đồng dao này phản ánh tình hình là sự thật."

Trương Kính Hoài nói: "Cậu nêu thêm một ví dụ điển hình nhất xem."

Bặc Khuê nói: "Có một cán bộ công xã, năm 1966, khi xem phim Chủ tịch Mao tiếp kiến Hồng Vệ Binh, thấy Lâm Bưu đi theo sau Chủ tịch Mao, lắc lư cuốn ngữ lục. Cán bộ này riêng tư nói với một đồng chí: 'Anh xem người Lâm Bưu này, lông mày bát tự, mắt hõm sâu, sao tôi thấy có vẻ hơi 'âm' nhỉ'. Lời này bị tố giác, trong Cách mạng Văn hóa, mặc dù ngày nào cũng hô hào 'chính sách và sách lược là sinh mệnh của Đảng', các chính sách khác đều chưa định. Nhưng trong 'Sáu điều Công an' có một điều: Phản đối Phó chủ tịch Lâm, thì có thể định tính là phản cách mạng hiện hành. Thế là đồng chí này bị bắt giam pháp luật, bị phạt tù mười năm, đến tận bây giờ vẫn không được minh oan. Lý do Văn Đại Danh đưa ra là: Lúc đó Lâm Bưu vẫn là Phó chủ tịch, phản đối ông ta vẫn là sai. Hiện tại, cán bộ này đã được phóng thích, nhưng cái 'mũ' 'phản cách mạng' vẫn phải đội."

Trương Kính Hoài suy nghĩ một lúc, nói: "Tôi rời xa thực tế quá lâu, chỉ phê duyệt tài liệu trên tài liệu là không được. Cậu chuẩn bị đi, tuần sau chúng ta xuống khu vực Tam Bình làm chút khảo sát nghiên cứu."

"Vâng ạ."

"Đi là đi ngay, không được báo trước cho họ biết."

"Không thông báo cho cơ quan Công an sao?"

"Cậu xem, đồng chí này, thời Cách mạng Văn hóa tôi còn không chết, giờ còn sợ cái gì nữa!"

Trương Kính Hoài lại nghĩ, trước khi xuống dưới đó, hình như có việc gấp cần làm, nhưng lại không nhớ ra là việc gì. Suy nghĩ một hồi, ồ! nhớ ra rồi; thuận tay cầm bút lông, chấm đầy mực, viết lên tờ giấy xuyến: Phùng Di, Phùng Di, Phùng Di... Liên tiếp viết rất nhiều lần.

Bặc Khuê tiến lại nhìn kỹ một hồi, hỏi: "Phùng Di là ai vậy?"

"Là, là, một cô gái tôi quen ở Thúy Cốc Sơn Trang, tên là Phùng Di. Cha mẹ cô ấy có lẽ đã mất trong Cách mạng Văn hóa. Tôi hỏi cô ấy nhiều lần, cô ấy đều không chịu kể. Cô ấy đơn thương độc mã, không có công việc chính thức, cũng nên thực hiện chính sách đi chứ. Đây là địa chỉ cô ấy cho tôi, trước khi chúng ta xuất phát, cậu tìm cô ấy xem, xem cô ấy có chuyện gì cần chúng ta giúp đỡ không. Giải quyết được thì cố gắng giúp đỡ cô ấy một chút." Nói rồi đưa địa chỉ của Phùng Di cho Bặc Khuê.

"Vâng ạ."

Những ngày này, hễ có chút rảnh rỗi, Trương Kính Hoài lại nghĩ đến Phùng Di. Ông tuyệt đối sẽ không vì khôi phục chức vụ cũ mà quên đi người bạn nhỏ vong niên này. Nếu có thể giúp cô giải quyết chút khó khăn, ông sẽ cảm thấy an lòng hơn.

Ngay trong ngày, Bặc Khuê theo địa chỉ Trương Kính Hoài đưa, tìm được Phùng Di.

Hiện tại Phùng Di sống một mình ở một góc kho sách. Trong phòng tối đến mức mất một lúc lâu mới nhìn rõ dung mạo cô. Ở một góc tường có một cái nồi đen, một cái bát sứ, trên một tấm chiếu cũ xếp một cái chăn rách. Có lẽ đây là tất cả cuộc sống của cô. Chỉ có đống sách xếp trên mặt đất là minh chứng cô đang theo đuổi tri thức.

Bặc Khuê nói: "Tôi vâng lệnh Bí thư Trương đến thăm cô."

"Ồ," Phùng Di nghĩ: Ông ấy vẫn chưa quên mình, sau đó nói: "Tôi phải cảm ơn ông ấy."

"Cô không có gia đình sao?" Bặc Khuê hỏi.

Phùng Di nói: "Ông Trương từng hỏi tôi nhiều lần, tôi đều không kể. Quá đau lòng." Dừng một lúc mới nói: "Cha tôi vốn là giáo sư khoa triết Đại học Hải Thiên, trong Cách mạng Văn hóa đã 'tự tuyệt với nhân dân'. Mẹ tôi vì không chịu nổi cú sốc này, chẳng bao lâu cũng qua đời."

Đây là lần đầu tiên Bặc Khuê nghe người ta gọi Bí thư Trương là "ông Trương", có thể thấy họ là bạn vong niên trong đau khổ, hỏi: "Ông Trương bảo tôi hỏi cô, có cần giúp đỡ gì không?"

Phùng Di dừng lại một lát, nói: "Nếu là ân huệ của lãnh đạo, tôi không cần sự thương hại của bất kỳ ai."

Bặc Khuê vội giải thích: "Không phải, dựa theo tình hình của cô, là cần thực hiện chính sách."

Phùng Di nói: "Hiện tại tôi chính là tình trạng ông thấy đấy, giải quyết thế nào, tôi cũng không nói rõ được."

Hai người trò chuyện rất lâu.

"Được rồi, đừng nói gì nữa, cô cứ chờ đi." Bặc Khuê nói rồi xin phép ra về, Phùng Di tiễn anh đến cửa kho.

Chỉ hai ngày sau, trước khi Trương Kính Hoài đến thị sát khu vực Tam Bình, Bặc Khuê báo cáo với Trương Kính Hoài: "Đã tìm thấy Phùng Di."

"Tình hình cô ấy thế nào?"

"Tôi đã nói chuyện với cô ấy. Tôi thấy nữ đồng chí này rất có tư duy, rất có trình độ, giỏi suy nghĩ độc lập, không phải người bình thường nào cũng sánh được. Tôi thấy là một nhân tài hiếm có. Nhưng hiện tại cô ấy làm công nhân tạm thời, cuộc sống cũng rất khó khăn, đáng thương lắm."

"Cô ấy không nhắc đến việc cần giúp đỡ sao?"

"Ban đầu không có. Tôi thấy lòng tự trọng của cô ấy rất cao, không chủ động nhắc." Bặc Khuê nói, "Tôi nghĩ, việc này bày ra trước mắt, cũng không cần cô ấy phải nhắc, nên chủ động giúp cô ấy giải quyết - hiện tại, các vấn đề cần giải quyết đều đã xong. Công việc đã sắp xếp ở Nhà máy Cơ khí Tân Cách, làm cán sự ở Ban Tuyên giáo Đảng ủy. Nhà ở, hộ khẩu, quan hệ lương thực đều đã làm xong."

Việc này quá ngoài dự đoán của Trương Kính Hoài. Hiện nay việc trở về thành phố, giải quyết công việc, hộ khẩu v.v., không việc nào là không khó hơn lên trời. Ông không ngờ Bặc Khuê lại làm thuận lợi như vậy. Hỏi: "Sao giải quyết nhanh gọn thế?"

Bặc Khuê báo cáo: "Thực ra cũng chẳng tốn sức gì, tôi chỉ gọi điện cho Cục trưởng Thường, kể tình hình một cái, ông ấy nói một câu, anh cứ yên tâm giao cho tôi làm. Không cần tôi hỏi lại, ngày hôm sau, ông ấy đã gọi điện bảo tôi đi xem nhà rồi. Ngài xem, bây giờ không phải thời kỳ chúng ta bị đấu tố nữa rồi."

"Cục trưởng Thường? Cục trưởng Thường nào?"

"Chính là tiểu Thường, thư ký cũ của Bí thư Vu Thiện Hữu đấy ạ! Hiện là Cục trưởng Cục Nhân sự. Bảo sao người ta trong Cách mạng Văn hóa lại liều chết đi đoạt quyền như vậy! Có quyền rồi, việc gì cũng dễ làm."

Điều này không khỏi khiến Trương Kính Hoài suy nghĩ sâu xa: Nhiều người làm thư ký cho lãnh đạo, ba năm năm là được phái "ngoại nhiệm" làm lãnh đạo. Giống như thư ký Bặc Khuê đây, có văn hóa, có trình độ lý luận, phẩm chất tốt, làm việc nghiêm túc trách nhiệm, trung thành tận tụy với Đảng, trải qua sự kiểm nghiệm của Cách mạng Văn hóa, cán bộ như vậy mà không đề bạt thì thật không có lý. Ông không thể cứ "giam" Bặc Khuê bên cạnh mình mãi được! Ông phải nghĩ cho tương lai của Bặc Khuê. Nhưng xét hiện tại, ông thực sự không rời được Bặc Khuê. Để sau này tính vậy. Trương Kính Hoài nghĩ.

"Phùng Di còn nói gì nữa không?" Trương Kính Hoài muốn biết tình hình nhiều hơn.

"Không ạ." Bặc Khuê nói, "Ồ, cô ấy bảo, nhờ tôi cảm ơn Bí thư Trương."

"Cô ấy không bảo đến thăm tôi à?" Trương Kính Hoài hỏi.

"Không ạ."

Điều này làm Trương Kính Hoài rất buồn. Sao lại thế? Tại sao địa vị thay đổi, cô ấy lại xa cách với mình thế này? Để từ Tam Bình về rồi tính sau, Trương Kính Hoài nghĩ.

Chuyện họ xuống khu vực Tam Bình khảo sát nghiên cứu, Bặc Khuê không thông báo cho cơ quan Công an, nhưng theo quy trình công việc bình thường, theo kỷ luật công việc, anh phải báo cáo với Chủ nhiệm Đơn ở văn phòng, một là hỏi xem Tỉnh ủy gần đây có cuộc họp quan trọng nào không, hai là họ ra ngoài phải nhận phí công tác, Chủ nhiệm Đơn là lãnh đạo trực tiếp của anh. Với tư cách thư ký cũng phải báo cáo với ông.

Và cũng là điều đương nhiên, Chủ nhiệm Đơn phải thông báo cho khu vực Tam Bình trước khi Bí thư Trương lên đường để họ tiếp đón. Cho nên, họ còn chưa xuất phát, Văn Đại Danh đã nhận được tin, và chuẩn bị chu đáo các việc tiếp đón.

Ngay buổi tối trước ngày Trương Kính Hoài xuất phát, cuộc gọi của Văn Đại Danh gọi đến nhà Bặc Khuê, điện thoại bằng một giọng nhiệt tình, quan tâm, thân thiết lại kèm chút nịnh nọt: "Thư ký Bặc à? Tôi là Văn Đại Danh đây! Hôm nay nhận được điện thoại của Chủ nhiệm Đơn ở văn phòng, nói là Bí thư Trương muốn đến khu vực Tam Bình thị sát. Nhờ anh thông báo một chút, Bí thư Trương muốn thị sát những nơi nào? Điều tra vấn đề gì? Cần chúng tôi chuẩn bị tài liệu gì?"

Câu trả lời của Bặc Khuê là: "Với tư cách là thư ký, những điều không nên hỏi thì tôi không thể hỏi bừa bãi. Đến lúc đó các anh sẽ biết."

"Người đồng hương tốt của tôi ơi! Anh đừng có dùng giọng quan cách với tôi. Việc khác tôi không hỏi nữa, được không? Nhưng Bí thư Trương có thói quen sinh hoạt gì, ví dụ như thích ăn gì? Khẩu vị thích mặn chút hay nhạt chút? Những việc nhỏ này chắc không phải là bí mật chứ. Nếu không, Bí thư Trương đến khu vực chúng tôi mà ăn uống không tốt, ảnh hưởng sức khỏe, cũng không hay lắm. Bảo chúng tôi một tiếng để chúng tôi làm chút chuẩn bị cần thiết..."

"Bí thư Trương trong chuyện ăn uống rất tùy tiện." Bặc Khuê nói.

Văn Đại Danh lại lải nhải: "Ôi, anh bạn... mấy năm anh về quê, tôi có chỗ tiếp đãi không chu đáo. Trình độ tôi thấp, nhìn không xa, anh còn chưa tha thứ à? Tiếp đón Bí thư Trương, nếu chúng tôi làm quá sơ sài thì thất lễ với Bí thư Trương; nhưng quá xa xỉ thì lại sợ Bí thư Trương quở trách. Anh là cán bộ từ khu vực Tam Bình ra, coi như nửa chủ nhà, anh nói xem, tiếp đón thế nào mới gọi là 'thích hợp'?"

"Càng tùy tiện càng tốt."

"Cho Bí thư Trương ăn mì sốt thịt băm?" Văn Đại Danh cười ha hả nói.

"Đúng đúng đúng! Sốt thịt băm, sốt tàu đều được!" Nói rồi đặt điện thoại xuống. Sau đó tức giận lẩm bẩm: "Đồ khốn!"

Hôm sau, Bặc Khuê cùng Trương Kính Hoài lên xe xuất phát, chưa đầy bốn tiếng đồng hồ đã đến khu vực Tam Bình.

Trong đợt "bạt loạn phản chính", phần lớn các khu vực đều tách "Ủy ban Cách mạng" hợp nhất Đảng - chính quyền thành "Địa ủy" và "Cơ quan Đặc phái viên". Thế nhưng trước cổng khu vực Tam Bình vẫn treo tấm biển "Ủy ban Cách mạng khu vực Tam Bình". Khi xe đến, các thành viên lãnh đạo Ủy ban Cách mạng khu vực đều đứng trước cổng đón tiếp. Tên Văn Đại Danh đó vượt qua Chủ nhiệm Kỳ - người hiện là người đứng đầu Ủy ban Cách mạng, giành đi trước vài bước, nắm chặt lấy tay Trương Kính Hoài, lắc nhiệt tình: "Chào mừng, chào mừng! Chào mừng Bí thư Trương đến thị sát công việc!" Tiếp đó lại nắm lấy tay Bặc Khuê lắc kịch liệt. Lại giới thiệu từng người đến đón tiếp với Bí thư Trương, như thể hắn là lãnh đạo số một của khu vực Tam Bình.

Trương Kính Hoài rút tay ra khỏi tay Văn Đại Danh hỏi: "Ủy ban Cách mạng ở đây ai là người đứng đầu?"

Lúc này Văn Đại Danh mới giới thiệu với Trương Kính Hoài: "Đây là Chủ nhiệm Kỳ của chúng tôi, Chủ nhiệm Kỳ!"

Trương Kính Hoài hỏi Văn Đại Danh: "Cậu có phải hơi 'vượt cấp' rồi không!"

Mặt Văn Đại Danh đỏ bừng, lùi ra một bên.

Ngày này, Văn Đại Danh như kiến bò trên chảo nóng, đi không nỡ, ở không xong, không biết phải làm sao.

Sau bữa tối, Trương Kính Hoài trò chuyện riêng với Chủ nhiệm Kỳ trước, bảo ông xóa bỏ "dư chấn", thẳng lưng lên, mạnh dạn làm việc. Tiếp đó lấy ra hai tài liệu: một là lá thư nặc danh và "bài đồng dao" ở khu vực Tam Bình, một là báo cáo 《Nắm bắt thanh trừng, thúc đẩy sản xuất》 mà họ viết dưới danh nghĩa Ủy ban Cách mạng gửi lên Tỉnh ủy, nói: "Anh xem, hai tài liệu này, tài liệu nào phản ánh tình hình là sự thật?"

Chủ nhiệm Kỳ xem xong, nghĩ hồi lâu nói: "Đương nhiên, 'bài đồng dao' phản ánh tình hình là sự thật."

Trương Kính Hoài hơi tức giận: "Đã 'bài đồng dao' phản ánh tình hình là sự thật, vậy tài liệu 《Nắm bắt thanh trừng, thúc đẩy sản xuất》 này, sao có thể lấy danh nghĩa Ủy ban Cách mạng khu vực gửi lên Tỉnh ủy được?"

Chủ nhiệm Kỳ lại chần chừ hồi lâu mới trả lời: "Văn Đại Danh kẻ này kiêu ngạo hống hách, tâm dục quyền rất mạnh. Nghe nói hắn có chỗ dựa phía trên. Không ai dám động đến hắn..."

"Việc này tôi phải phê bình anh rồi. Hắn có chỗ dựa gì? Chúng ta chỉ có một 'chỗ dựa', đó là chính sách của Đảng. Anh ấy à..."

Trương Kính Hoài dừng một lát nói tiếp: "Anh vẫn sợ! Càng sợ, quỷ càng đến bắt nạt anh! Anh không sợ quỷ nữa, quỷ sẽ sợ anh!"

"Vâng, vâng!"

"Chúng ta đều là những người trải qua kiếp nạn Cách mạng Văn hóa này, hình phạt nào mà chưa chịu? Khổ cực nào mà chưa nếm? Còn có gì đáng sợ hơn những ngày tháng đó sao? Tôi thấy, thế hệ chúng ta, chỉ cần không hay quên, Cách mạng Văn hóa sẽ không lặp lại đâu. Toàn dân chịu nạn, kinh tế quốc dân đến bờ vực sụp đổ, bài học còn chưa đủ sâu sắc sao?"

Cuộc nói chuyện riêng lần này của Trương Kính Hoài và Chủ nhiệm Kỳ kéo dài đến tận đêm khuya.

Khi họ bước ra khỏi phòng nói chuyện, Văn Đại Danh đang ngồi trên ghế sofa ở cửa. Thấy Trương Kính Hoài ra, như bị lửa đốt, đứng bật dậy.

Trương Kính Hoài hỏi: "Cậu ở đây làm gì?"

"Tôi sợ Bí thư Trương có việc gì dặn dò, ở đây chờ."

"Tôi có việc." Trương Kính Hoài nói.

"Việc gì? Tôi đi làm ngay!"

"Việc của tôi là đi ngủ!" Nói xong bỏ đi thẳng.

Văn Đại Danh đứng đó hồi lâu, hậm hực bỏ đi.

Hôm sau, Chủ nhiệm Kỳ dẫn Trương Kính Hoài đi các bộ phận trong khu vực tổ chức hai cuộc tọa đàm, tối lại tìm vài đồng chí trò chuyện riêng, ngày thứ ba lại xuống hai khu tìm hiểu tình hình. Ngày thứ tư, triệu tập "Ủy ban Đảng Cộng sản Trung Quốc khu vực Tam Bình". Đây là cuộc họp Ủy viên Địa ủy chính thức đầu tiên sau Cách mạng Văn hóa. Văn Đại Danh vốn không phải đảng viên, là vào thời kỳ Cách mạng Văn hóa, trong một vụ võ đấu, được một phái tạo phản khác giới thiệu, "gia nhập Đảng tại chiến tuyến", cuộc họp không thừa nhận tư cách đảng viên của hắn, vừa họp liền bị "mời" ra khỏi hội trường.

Cuộc họp do Chủ nhiệm Kỳ chủ trì, Trương Kính Hoài phát biểu trước tại cuộc họp. Chủ nhiệm Kỳ và các Ủy viên Địa ủy khác đều phát biểu. Kết quả cuộc họp là đưa ra mấy quyết nghị:

Quyết nghị bãi miễn mọi chức vụ của Văn Đại Danh - kẻ phất lên nhờ tạo phản có hành vi đập phá cướp bóc, và đồng bọn, đồng thời cách ly thẩm tra;

Quyết nghị tiếp tục thanh trừng "ba loại người" và thực hiện chính sách cán bộ;

Quyết nghị nắm bắt tốt sản xuất hiện tại và cải thiện cuộc sống nhân dân.

Ngoài ra còn có mấy quyết nghị liên quan đến một số công việc cụ thể.

Những quyết nghị này khiến lòng dân hả hê. Khu vực Tam Bình đã thấy ánh mặt trời.

Sau khi từ khu vực Tam Bình về, trong một cuộc họp Thường vụ Tỉnh ủy, về tình hình chuyến đi Tam Bình lần này, Trương Kính Hoài báo cáo với các thường vụ. Bí thư Dương Đồng Lý hoàn toàn khẳng định công tác của ông, và nói: "Đồng chí Trương của tôi ơi, anh vất vả rồi. Nghỉ ngơi mấy ngày đi."

Khi Trương Kính Hoài nghỉ ngơi ở nhà, ông muốn viết một bài về chuyến đi Tam Bình, tiêu đề cũng đã nghĩ xong: 《Báo cáo văn bản và tình hình thực tế》, còn tìm vài cuốn sách và vài tài liệu. Nhưng tâm thần không yên, đọc thế nào cũng không vào. Ông tự hỏi: "Mình bị làm sao vậy?"

Nghĩ hồi lâu, bỗng gọi: "Thư ký Bặc, cậu lại đây chút."

Khi Trương Kính Hoài không đi làm, Bặc Khuê cũng ở lại văn phòng nhà Trương Kính Hoài. Bặc Khuê lập tức đứng trước mặt Trương Kính Hoài.

"Cậu có tìm được tiểu Phùng không?"

"Dễ tìm ạ." Thư ký Bặc đáp.

"Cậu bảo cô ấy, bảo cô ấy đến nhà một chuyến."

"Vâng ạ."

Ngay chiều hôm đó, Phùng Di đến. Cô cảm thấy như là "vâng lệnh" mà đến. Dường như một cán bộ bình thường đến yết kiến lãnh đạo, xa cách, đứng đó, cúi đầu, chờ Trương Kính Hoài hỏi chuyện. Nhưng Trương Kính Hoài nửa ngày không nói.

Phùng Di hỏi: "Bí thư Trương tìm tôi có việc gì không ạ?"

Câu hỏi này khiến Trương Kính Hoài hơi đau lòng, lại nửa ngày, Trương Kính Hoài nói: "Tại sao cô không đến tìm tôi?"

"Tại sao tôi phải tìm ông?" Câu này lại đâm trúng Trương Kính Hoài.

"Không có việc gì thì không thể tìm tôi à?"

"Tôi đã nhờ thư ký Bặc cảm ơn ông rồi. Còn việc gì để tìm ông nữa?"

"Cô ngồi xuống đi. Chúng ta trò chuyện như ở Thúy Cốc Sơn Trang được không? Lúc đó, cô đâu phải như thế này!"

Phùng Di nói: "Lúc đó, ông dưỡng bệnh, tôi cũng nghỉ dưỡng. Chúng ta là bạn bệnh, cũng có thể nói là những người bạn bình đẳng, hiện tại khác rồi."

"Khác chỗ nào? Tôi vẫn là tôi, cô vẫn là cô mà!"

"Khác chứ, khác chứ. Trước hết, ông hiện tại chắc chắn rất bận, tôi không muốn làm phiền ông."

"Tôi bận, điều đó đúng. Nhưng cũng không bận đến mức không có thời gian gặp một người bạn chứ!"

"Ông là Bí thư Trương, tôi chỉ là một cán bộ bình thường. Giữa chúng ta chênh lệch quá xa. Tôi đến tìm ông - một cán bộ bình thường, cứ chạy đến nhà Bí thư Tỉnh ủy, người khác sẽ nhìn tôi thế nào, rồi nhìn ông thế nào chứ?"

"Người khác nhìn thế nào, tạm không nói. Tôi muốn hỏi cô, làm lãnh đạo rồi thì không được phép có bạn à?"

"Hiện tại, bạn bè của ông... chỉ có thể tìm trong vòng công việc của ông thôi."

"Logic hoang đường! Sao làm lãnh đạo rồi lại không thể kết bạn với người bình thường?"

Phùng Di im lặng.

Trương Kính Hoài chậm rãi nói: "Tiểu Phùng à, xem ra cô vẫn không hiểu tôi. Giai đoạn chúng ta ở Thúy Cốc Sơn Trang, với tư cách là người bình thường với người bình thường, không gì không nói. Đó là niềm vui lớn nhất trong đời tôi. Hiện tại, lịch sử lại đẩy tôi vào cương vị này, cô nghĩ tôi muốn vậy chắc! Tôi không còn lựa chọn nào khác. Chúng ta có thể khôi phục mối quan hệ bạn vong niên như ở Thúy Cốc Sơn Trang được không?"

Phùng Di lúc này mới dần dần có nụ cười.

"Được ạ, chỉ cần ông không phải là lãnh đạo trước mặt tôi."

"Ôi, cô, cô! Cô tưởng tất cả mọi người đều 'giàu đổi bạn, sang đổi vợ' sao?... Thôi bỏ đi, tôi muốn hỏi cuộc sống, công việc của cô thế nào?"

Phùng Di lúc này mới cùng Trương Kính Hoài trò chuyện trên trời dưới biển, nói mãi không dứt.

Họ trò chuyện suốt cả buổi chiều. Trương Kính Hoài muốn giữ cô ở lại ăn cơm, Phùng Di không chịu. Trương Kính Hoài cũng không ép cô.

Sau khi Phùng Di đi, Trương Kính Hoài cứ chìm trong suy nghĩ sâu sắc, làm cán bộ cao cấp, đến kết một người bạn bình thường cũng khó thay! Ông cảm thấy nỗi buồn vô hạn.

Khi Bặc Khuê dẫn Phùng Di vào sân, phu nhân Ngải Vinh và con gái Thắng Mỹ đều ở nhà. Trước kia quan hệ vợ chồng không tốt, Ngải Vinh luôn nghi ngờ chồng có thể có ngoại tình. Nhưng qua quan sát, kiểm tra, điều tra nhiều mặt, không hề phát hiện dấu vết gì. Hôm nay thấy Bặc Khuê dẫn một cô gái vào, trông xinh xắn như vậy, liền gây sự chú ý của Ngải Vinh. Hai mẹ con trốn vào phòng phía Tây, lắng tai nghe kỹ. Ban đầu không có tiếng động gì, sau đó lại liên tục truyền ra những cuộc trò chuyện vô cùng hào hứng, hơn nữa chồng còn thường xuyên cười sảng khoái. Ngải Vinh chỉ có lúc họ mới cưới không lâu, mới nghe thấy tiếng cười vui vẻ như vậy. Nhưng họ nói gì thì nghe không rõ.

Khi Phùng Di xin phép ra về, Trương Kính Hoài còn đích thân tiễn ra cửa, nói: "Chào mừng cô thường xuyên ghé chơi!"

Một cô gái, nhiều lắm là cán bộ cấp khoa có khi còn chẳng phải cấp khoa, mà trò chuyện nhiệt tình với Bí thư Tỉnh ủy như vậy, Ngải Vinh chưa từng thấy. Trong lòng không khỏi dâng lên một nỗi chua xót. Như bị đau dạ dày vậy muốn nôn. "Cái thứ gì!" bà thầm chửi một câu.

Sau khi Phùng Di đi, ông già lại bắt đầu phê duyệt tài liệu. Bặc Khuê cũng trở về phòng phía Tây. Ngải Vinh cũng theo vào.

Ngải Vinh đối với Bặc Khuê, lúc thì coi như con trai mình, lúc coi như em trai mình, lúc cũng coi như thư ký tâm phúc của mình. Mâu thuẫn gia đình họ, không có gì là giấu Bặc Khuê cả. Vừa vào phòng Bặc Khuê, Ngải Vinh đã hỏi nhỏ: "Cô gái vừa nãy, là làm nghề gì?"

Bặc Khuê biết phu nhân rất nhạy cảm khía cạnh này, vội đáp: "Là một thanh niên trí thức mà Bí thư Trương quen ở viện điều dưỡng. Cha mẹ cô ấy đều bị hại chết trong Cách mạng Văn hóa. Một đứa trẻ rất đáng thương. Bí thư Trương thực hiện chính sách cho cô ấy, cô ấy đến để cảm ơn."

"Không có quan hệ gì khác?"

"Không có đâu, không thể nào."

"Sao nói chuyện thân mật thế?"

"Cô gái thích kể chuyện cười thôi."

"Anh biết không, ông già nhà chúng tôi đã từng cười như thế với tôi chưa?"

"Tôi xin đảm bảo với dì, tuyệt đối không có chuyện gì khác. Bí thư Trương ở phương diện này rất truyền thống. Dì cứ yên tâm."

"Đàn ông thời nay, ai bảo đảm được!"

Ngải Vinh ra khỏi phòng Bặc Khuê, lại cùng con gái thì thầm một hồi lâu. Mẹ lại hỏi ý kiến con gái, con gái nói: "Bố con, không có đâu. Thế hệ của họ, dù gia đình thế nào, phương diện này đều rất truyền thống."

Mẹ nghĩ ngợi hồi lâu: "Phòng đàn bà, còn khó hơn phòng kẻ trộm."

Trương Kính Hoài vẫn bận rộn ngày đêm, thời gian trôi qua trong các cuộc họp và phê duyệt tài liệu. Từ sáng đến đêm khuya, gần như không có một phút nào thuộc về chính ông.

Có một buổi tối, Bặc Khuê như thường lệ mang đến cho ông một đống lớn tài liệu và báo chí.

Ông xem qua mấy tờ báo lớn của Trung ương, thấy tờ Quang Minh Nhật báo đăng một bài viết 《Thực tiễn là tiêu chuẩn duy nhất để kiểm nghiệm chân lý》, chỉ từ tiêu đề này, ông đã thấy rất mới mẻ. Ông đọc sơ qua một lần: Thú vị! Thú vị! Ông nghĩ. Lại đọc đi đọc lại mấy lần, càng đọc càng thấy bài viết này không đơn giản. Lại xem thêm hai lần, trước mắt một tia sáng đang lóe lên. Xem ngày đăng bài này là 11 tháng 5. Tên người ký là "Bình luận viên đặc biệt của báo". Theo thói quen hình thành từ Cách mạng Văn hóa, phàm là xã luận, bình luận đại diện cho tinh thần Trung ương, đều do "hai báo một tạp chí" - Nhân dân Nhật báo, Quân giải phóng nhân dân Nhật báo và tạp chí Hồng Kỳ đăng trước. Thế nhưng, một bài viết đầy tư tưởng mới, tinh thần mới như vậy, sao lại đăng trên Quang Minh Nhật báo? Lại tại sao không dùng "xã luận" mà dùng danh nghĩa "bình luận viên đặc biệt" nhỉ?

Trương Kính Hoài gọi Bặc Khuê đến, chỉ vào Quang Minh Nhật báo hỏi: "Bài viết này cậu đọc chưa?"

"Đọc rồi, đọc mấy lần rồi."

"Cậu có suy nghĩ gì?" Trương Kính Hoài nhìn chằm chằm thư ký kiêm bạn của mình.

Bặc Khuê cũng không giống như báo cáo với Trương Kính Hoài, như ý kiến đồng đẳng nói thẳng thắn: "Tôi thấy bài viết này đầy tư tưởng mới và tinh thần mới, có thể sẽ gây ra sự thay đổi rất lớn cho đất nước chúng ta."

Trương Kính Hoài thảo luận với thư ký: "Nếu bài viết này đại diện cho Trung ương, thì đáng lẽ phải do 'hai báo một tạp chí' đăng trước, thông thường cũng dùng hình thức 'xã luận'. Thế nhưng Quang Minh Nhật báo đăng trước, lại dùng 'bình luận viên đặc biệt' thì hơi thú vị."

Bặc Khuê tiếp tục bày tỏ ý kiến của mình: "Vấn đề này, quan trọng. Nếu theo tinh thần bài viết này, e rằng Cách mạng Văn hóa sẽ bị phủ định triệt để. Cũng có thể vốn là tinh thần Trung ương, vì quan trọng, nên đăng trên Quang Minh Nhật báo trước, chuẩn bị dư luận một chút. Tất nhiên, cũng có thể là ý nghĩ cá nhân của một nhà lý luận nào đó, vì phù hợp với tư tưởng của tổng biên tập, không xin ý kiến Trung ương, tự tiện đăng cũng có thể."

Trương Kính Hoài nói: "Việc này xem Nhân dân Nhật báo và Quân giải phóng nhân dân Nhật báo có đăng lại không là biết. Nếu hai tờ báo lớn này đăng lại, thì đây chính là tiếng nói hiện tại của Đảng Trung ương. Nếu họ không đăng lại, thì có thể là ý kiến của cá nhân nào đó."

"Tôi nghĩ là vậy."

Hôm sau, tức ngày 12 tháng 5, Trương Kính Hoài và thư ký đều nóng lòng chờ báo. Đến tận chiều, báo trong ngày mới tới. Trương Kính Hoài xem Nhân dân Nhật báo trước, đăng lại nguyên văn không sai chữ nào, lại xem Quân giải phóng nhân dân Nhật báo, cũng đăng nguyên văn. Tân Hoa Xã phát bản tin gửi toàn quốc.

"Đây chắc chắn là tinh thần của Đảng Trung ương!" Trương Kính Hoài vui vẻ nói.

Tiếp đó Bí thư Tỉnh ủy Dương Đồng Lý, gọi điện cho Trương Kính Hoài: "Ông Trương à, bài 《Thực tiễn là tiêu chuẩn duy nhất để kiểm nghiệm chân lý》, anh đọc chưa?"

"Đọc rồi."

"Cảm nghĩ thế nào?"

"Tôi thấy bài này là đại diện cho Đảng Trung ương phát ngôn. Theo tinh thần bài viết, phải đánh giá lại lịch sử hơn hai mươi năm qua của chúng ta, nhiều lịch sử bị đảo lộn phải đảo lộn lại."

"Tôi đồng ý với quan điểm của anh." Dương Đồng Lý nói, "Phóng viên Tân Hoa Xã hôm nay muốn phỏng vấn tôi, muốn tôi bày tỏ thái độ. Lại hy vọng tôi viết bài, việc lớn, việc lớn!" Tâm trạng phấn khích của Bí thư Dương nghe ra được qua điện thoại.

"Vâng, vâng, là việc lớn có ý nghĩa lịch sử." Trương Kính Hoài nói.

"Anh bạn, anh cũng viết một bài đi. Cuộc đại luận chiến này với 'hai phàm là', chúng ta phải tham gia thôi!"

"Tôi sẽ viết." Trương Kính Hoài nói.

Những ngày sau đó, Trương Kính Hoài đều nóng lòng chờ đọc báo mỗi ngày, phát hiện các Bộ, Ủy ban Trung ương, các quân, binh chủng Quân giải phóng, lãnh đạo chủ chốt các tỉnh, lần lượt phát biểu, ủng hộ và ủng hộ 《Thực tiễn là tiêu chuẩn duy nhất để kiểm nghiệm chân lý》. Trang nhất các tờ báo, đều là các bài báo cáo và bài viết kiểu này.

Bài viết của Trương Kính Hoài nhanh chóng viết xong. Tiêu đề là 《Cần chấn chỉnh lại "ba phong"》.

Nội dung chính của bài viết là: Trước hết ôn lại việc Diên An chấn chỉnh chủ nghĩa chủ quan, chủ nghĩa tông phái, đảng bát cổ trong thời kỳ kháng chiến chống Nhật, khiến cách mạng Trung Quốc từ thắng lợi này sang thắng lợi khác. Bài viết tiếp đó nói đến, gần hai mươi năm nay, Đại nhảy vọt phạm sai lầm chủ nghĩa chủ quan; Cách mạng Văn hóa tự dựng cho mình nhiều kẻ thù giả tưởng, như Don Quixote chiến đấu với cối xay gió; tổ chức tạo phản san sát, tạo ra nhiều tông phái mới, dẫn đến nội chiến toàn diện; trong Cách mạng Văn hóa, ngôn từ nhất định phải trích dẫn lời lãnh tụ, "báo nhỏ sao chép báo lớn, báo lớn sao chép Lương Hiệu", lời sáo rỗng tràn lan, nói mà không có nội dung, ai cũng không dám nói tư tưởng mới, quan điểm mới của mình... đây là sự lan tràn của "đảng bát cổ". Chính vì sự tác oai của loại chủ nghĩa chủ quan, chủ nghĩa tông phái, đảng bát cổ này, hai mươi năm nay, chúng ta từ thất bại này sang thất bại khác, thế mà luôn nói tình hình rất tốt, ngày càng tốt. Đại nhảy vọt đề xuất: Khổ chiến ba năm thay đổi diện mạo nghèo nàn lạc hậu, do chủ nghĩa chủ quan, kết quả gây ra thảm họa kinh tế quốc dân... Cuối cùng, bài viết về việc mở rộng sâu rộng cuộc đại thảo luận này, còn đưa ra một vài ý kiến và kiến nghị.

Bài viết sắc bén, văn phong lưu loát, trải dài chiếm trọn hai trang báo. Sau khi đăng trên báo tỉnh, các tờ báo khắp cả nước đã thi nhau đăng tải lại.

Cùng lúc đó, Bặc Khuê cũng viết một bài dài, tiêu đề là "Sự mất mát của tinh thần cầu thị thực tế". Bài viết trải dài từ thời Đại Nhảy Vọt đến Cách mạng Văn hóa, cũng chiếm hơn một nửa trang báo. Nhiều độc giả đã viết thư nói rằng bài viết của anh ấy có trình độ rất cao.

Một ngày nọ, trên trang văn nghệ của báo tỉnh đăng một bài tạp văn nhan đề "Câu chuyện cái nồi đất giã tỏi", phụ đề là "Cảm nhận khi đọc 'Thực tiễn là tiêu chuẩn duy nhất để kiểm nghiệm chân lý'", viết rất thú vị.

Ngay từ đầu bài viết đã kể một câu chuyện dân gian:

Tục ngữ có câu "Nồi đất giã tỏi, gà trống đẻ trứng", hoàn toàn là nói nhảm! Thế nhưng có một nhà lý luận lại khăng khăng nói: "Nồi đất nhỏ, có thể giã tỏi, ngàn chày vạn chày đánh không vỡ." Mọi người không tin, vậy thì hãy thực tiễn một chút xem sao: Người thứ nhất lấy đến một cái nồi đất. "Chát" một tiếng, vỡ tan. Nhà lý luận nói: "Chất lượng nồi đất của anh không tốt!" Thế là lại thực tiễn lần nữa, mọi người lấy đến cái nồi đất thứ hai, "chát" một tiếng, lại vỡ. Nhà lý luận lại nói: "Cách giã của anh không đúng!" Vậy thì tiến hành thực tiễn lần thứ ba, lại lấy đến một cái nồi đất, lần thứ ba lại vỡ. Nhà lý luận tức tối, cuống cuồng nói: "Anh có ý đồ phá hoại!"

Mặc dù thử đi thử lại lần nào cũng thất bại, nhưng chính là không chịu thừa nhận thực tiễn, chính là không chịu thừa nhận quy luật "nồi đất không thể giã tỏi" này.

Trương Kính Hoài và Bặc Khuê xem xong đều nói viết rất hay, rất hình tượng lại còn có tính triết lý. Nhìn xuống tác giả, ký tên là "Nhị Mã Câu", rõ ràng là một bút danh. Trương Kính Hoài bảo Bặc Khuê hỏi thăm tòa soạn báo xem tác giả là ai, ông rất muốn trò chuyện với người đó.

Bặc Khuê gọi điện thoại cho ban biên tập tòa soạn để hỏi thăm, tòa soạn trả lời rằng tác giả tên là "Phùng Di", đồng thời cung cấp địa chỉ và số điện thoại của tác giả.

Bặc Khuê quay về báo cáo với Trương Kính Hoài: "Anh đoán xem, Nhị Mã Câu này là ai?"

"Là ai thế?"

"Là người anh quen đấy."

Trương Kính Hoài suy nghĩ một chút: "Là tiểu Phùng phải không?"

"Đúng vậy."

Trương Kính Hoài và thư ký đều cười lớn đầy sảng khoái.

"Cô tiểu Phùng này, ngòi bút cũng thực sự có chút văn tài đấy!"