Là một Tỉnh ủy phó bí thư phụ trách văn giáo, khi mọi công việc bước vào quỹ đạo bình thường, ông có thể nặn ra chút thời gian để đọc sách. Đây quả thực là một sự hưởng thụ cao cấp chưa từng có trước đây.

Xét từ tầng diện chính trị, từ năm 1962 đến năm 1965, trong khoảng thời gian hơn ba năm một chút, thông qua việc quán triệt thực hiện "Bát tự phương châm", các mặt trận đều đi vào quỹ đạo, công việc của ông cũng cảm thấy thuận tay hơn nhiều.

Thế nhưng bài viết tổng kết kinh nghiệm phản tả lịch sử cách mạng Trung Quốc mà ông muốn viết cứ ngắt quãng, mãi vẫn không hoàn thành. Về sau, tận mắt chứng kiến hiện tượng "tả khuynh" sau khi lập quốc dần dần được khắc phục, ông cũng không muốn viết nữa. Bản thảo bài viết bị đè dưới đáy hòm. Vụ án ông vốn ước tính, trải qua "Ba năm khó khăn", đảng và nhà nước chịu tổn thất lớn như thế, toàn đảng đều đã giác ngộ được sự nguy hại của nó, ít nhất trong hai mươi năm sẽ không lặp lại. Thế nhưng cuộc sống yên bình vừa mới trôi qua ba năm, một cơn bão táp lớn hơn nữa sắp sửa kéo tới. Khúc dạo đầu của cơn bão táp này, bắt đầu từ việc phê phán "Hải Thụy bãi quan".

Vào một ngày giữa tháng 10 năm 1965, thư ký Bặc cầm một xấp tài liệu đến gặp Trương Kính Hoài. Những tài liệu đó giống như mọi khi, đều đã được phân loại, phía trước mỗi phần tài liệu đều dán "Nội dung đề yếu". Có một số tài liệu không quá quan trọng nhưng lại cần Trương Kính Hoài phê thị, Bặc Khuê đều căn cứ vào phương châm chính sách của Đảng, viết sẵn các điểm chính của nội dung phê thị để Trương Kính Hoài tham khảo. Bặc Khuê đặt tài liệu lên bàn làm việc của Trương Kính Hoài, rút một tờ từ trong chồng báo ra, nói: "Đây là một bài viết dài do báo Văn Hối Thượng Hải phát hành vào ngày mười tháng này, tiêu đề là 'Bình tân biên lịch sử kịch ', Bí thư Trương không ngại xem thử, tôi thấy bài viết này rất không đơn giản."

Trương Kính Hoài nhận lấy tờ báo, đại khái lướt qua nội dung, ngẩng đầu hỏi Bặc Khuê: "Cậu nói xem, cái sự 'không đơn giản' này nằm ở chỗ nào?"

Bặc Khuê nghĩ ngợi rồi nói: "Điều tôi không hiểu là: Chiếu theo quy định của Đảng, pháp luật của Đảng và chính sách nhất quán, giống như việc phê phán Ngô Hàm - một phó thị trưởng Bắc Kinh, quyền uy giới sử học, danh lưu giới tri thức như vậy, Trung ương đối với loại phê phán này, trước đó đáng lẽ phải có thông báo bằng văn bản, chào hỏi các tỉnh thành. Từ năm 1961 đến nay, lại nhấn mạnh quán triệt 'Văn nghệ bát điều', lúc này phát hành bài viết như thế, rất không bình thường. Nếu là tinh thần của Trung ương, đều do Nhân Dân Nhật Báo phát hành trước, thế nhưng tài liệu này lại vi phạm thông lệ như vậy, đột ngột do báo Văn Hối phát hành, rất khó hiểu."

Trương Kính Hoài lại lướt qua một lượt, hỏi: "Vưu Văn Nguyên này làm nghề gì?"

Bặc Khuê đáp: "Vốn là một cán bộ đoàn thanh niên ở Thượng Hải, sau đó làm bình luận văn nghệ. Tôi trước kia từng xem mấy bài viết của anh ta... cũng bình thường thôi. Tổng biên tập báo tỉnh gọi điện thoại tới, nói bài viết này rất quan trọng, bảo tôi thỉnh thị Bí thư Trương, hỏi báo tỉnh chúng ta có nên đăng lại không?"

"Để tôi xem lại rồi tính." Ông lại nói: "Cậu ngồi xuống đi."

Bặc Khuê ngồi lên sô pha bên cạnh Trương Kính Hoài.

"Tôi nhớ," Trương Kính Hoài hồi tưởng: "Năm 1959, lúc truyền đạt tinh thần hội nghị Trung ương tại Thượng Hải, Chủ tịch Mao có một đoạn phát biểu, đại ý là: Người nói sự thật với ông ấy ngày càng ít đi. Ông ấy nói, Hải Thụy tuy phê bình Hoàng đế Gia Tĩnh, thế nhưng đối với hoàng đế thì hắn ta vô cùng trung thành, lúc Gia Tĩnh chết, Hải Thụy khóc đến mức nôn cả đồ ăn ra ngoài. Ông ấy hiệu triệu học tập Hải Thụy. Thế là giới văn nghệ toàn quốc hưởng ứng hiệu triệu, viết kịch, bài viết về , , , thịnh vượng nhất thời. Không có sự hiệu triệu của Chủ tịch Mao, ai có thể thổi lên cơn gió 'Hải Thụy' này chứ? Cho nên, tôi tìm Minh sử ra tra cứu, quả nhiên có một đoạn nội dung như vậy..."

Bặc Khuê nói: "Nếu Chủ tịch Mao có bài phát biểu này, khẳng định Tỉnh ủy vẫn còn lưu tài liệu, tôi đi tìm thử xem."

"Được rồi." Trương Kính Hoài nói.

Bặc Khuê lùi ra ngoài. Trương Kính Hoài ngồi trên sô pha lại chăm chú đọc. Bặc Khuê đã dùng bút bi đỏ khoanh tròn chấm điểm vẽ rất nhiều ký hiệu lên bài viết này ở phàm là những luận điểm quan trọng. Trương Kính Hoài đọc hai lần, lại gọi Bặc Khuê tới, nói: "Ngô Hàm là một nhà sử học, lại là phó thị trưởng Bắc Kinh. Giống như cậu nói, theo tình hình bình thường, điểm danh phê phán một nhân vật như vậy, Trung ương trước đó đáng lẽ phải có thông báo. Gần đây không nhận được loại tài liệu này sao?"

Bặc Khuê nói: "Không có. Mấy ngày nay, tôi xem Nhân Dân Nhật Báo, Quang Minh Nhật Báo, Giải Phóng Quân Báo v.v. các báo cấp Trung ương, đều không đăng lại bài viết của Diêu Văn Nguyên."

"Đã mang tiếng các báo Trung ương đều không đăng lại, chứng tỏ Trung ương không biết chuyện này. Tôi thấy đó là hành vi vượt quyền của một số văn nhân cá nhân vì muốn nổi danh cho bản thân, muốn đánh đổ người khác... Vừa mới qua mấy ngày sống yên ổn, có người lại muốn làm mưa làm gió rồi."

"Tuy nhiên..." Bặc Khuê vẫn do dự: "Tôi thấy bài viết này vẫn có chút lai lịch. Thượng Hải cũng ở dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản. Không có lai lịch, Tỉnh ủy Thượng Hải và báo Văn Hối có thể vô tổ chức, vô kỷ luật như vậy sao?"

"Chuyện của Thượng Hải, chúng ta quản không nổi nhiều thế. Báo tỉnh chúng ta chẳng phải hỏi: Chúng ta có đăng lại không sao? Cậu đáp lại tòa soạn, không có thông báo của Trung ương, chúng ta không đăng lại."

Mấy ngày sau, Bặc Khuê lại mang đến mấy tờ báo của các tỉnh khác, báo cáo với Trương Kính Hoài: "Tôi đã lướt qua báo chí các tỉnh, có sáu tỉnh báo tỉnh đã đăng lại bài viết của Diêu Văn Nguyên. Tổng biên tập báo tỉnh lại gọi điện thoại thỉnh thị, nói là hy vọng đăng lại, bằng không... chúng ta sẽ bị động."

Trương Kính Hoài suy nghĩ hồi lâu, nói: "Lại đợi mấy ngày nữa, xem thái độ của Trung ương thế nào. Hay là, cậu gọi điện thoại hỏi Văn phòng Trung ương xem."

Buổi chiều, Bặc Khuê trả lời: "Tôi đã gọi điện thoại, Văn phòng Trung ương nói, họ cũng không biết chuyện này."

“Nói vậy, chuyện này là hành vi vô tổ chức, vô kỷ luật của một số cá nhân nào đó. Chúng ta không đăng lại.” Trương Kính Hoài nói.

Lại qua hơn mười ngày, các báo tỉnh đăng lại "Diêu văn" ngày càng nhiều. Tổng biên tập báo tỉnh lại gọi điện thúc giục, có đăng lại "Diêu văn" không. Trương Kính Hoài chỉ thị Bặc Khuê: “Cậu đáp lại tòa soạn, nếu chúng ta đăng lại, phải thêm một câu 'án ngữ' (lời tựa/lời bình), giải thích là dùng làm vấn đề học thuật để mọi người thảo luận tranh minh. Trong lời tựa, bản thân tòa soạn không được bày tỏ thái độ gì. Cậu thay mặt báo chí thảo trước một lời tựa đi, tôi xem rồi hẵng phát.”

Tỉnh nhà cho đến hơn bốn mươi ngày sau, mới đăng lại "Diêu văn". Chuyện này vừa bắt đầu "Cách mạng Văn hóa" đã bị vạch trần ra, trở thành tội trạng thứ nhất của Trương Kính Hoài là "cản trở tiếng nói của Trung ương", "bảo vệ đại độc thảo".

Đến tháng 5 năm sau, Trung ương phát biểu "Thông cáo 516", ngày 25 tháng 5, Nhiếp Nguyên Tử thuộc khoa Triết học Đại học Bắc Kinh đã phát biểu đại tự báo vạch trần Tỉnh ủy Bắc Kinh. Nhân Dân Nhật Báo đăng lại, đồng thời nói đây là một bức "đại tự báo chủ nghĩa Mác - Lênin". Ngày 1 tháng 6, Nhân Dân Nhật Báo phát biểu xã luận , toàn quốc bắt đầu đại loạn.

Từ giữa tháng 6, căn cứ theo thông báo ở trên, các trường đại học, trung học, trung chuyên toàn quốc đã đình khóa (nghỉ học) để "làm cách mạng", hàng triệu học sinh đã "đại liên kết" trong toàn quốc.

Khu viện Trương Kính Hoài ở, tuy cách đại lộ bởi một con hẻm, nhưng tiếng loa phóng thanh trên đại lộ, tiếng hô khẩu hiệu vang trời, vẫn nghe vô cùng rõ ràng.

Lúc này, những đứa trẻ được người ta gọi là "tiểu tướng cách mạng", lái những chiếc ô tô lớn như thoi đưa, lớn tiếng hét vào micro:

"Các đồng chí cách mạng! Những nhân vật đại diện giai cấp tư sản chui vào trong Đảng, trong chính phủ, trong quân đội và giới văn hóa, là một nhóm phần tử phản động xét lại. Một khi thời cơ chín muồi, bọn chúng sẽ cướp đoạt chính quyền, biến chuyên chính vô sản thành chuyên chính tư sản! Những nhân vật này, có kẻ đã bị chúng ta nhìn thấu, có kẻ đang được chúng ta tín nhiệm, được bồi dưỡng làm người tiếp thụ của chúng ta, ví như nhân vật kiểu Khrushchov vậy. Bọn chúng đang ngủ bên cạnh chúng ta, các cấp ủy đảng phải hết sức chú ý điểm này! Chúng ta nhất định phải nhìn thấu nhân vật kiểu Khrushchov, vạch trần lớp da người của chúng, đánh gục chúng xuống đất, lại dẫm lên một vạn cược chân, để bọn chúng vĩnh viễn không thể ngóc đầu lên được! Bằng không, bọn chúng sẽ đổi trời, sẽ khiến hàng vạn người rơi đầu!"

"Kiên quyết vạch trần cái nắp đấu tranh giai cấp của Tỉnh ủy!"

"Kiên quyết tóm cổ một nhúm phần tử phản động xét lại của Tỉnh ủy!"

"Cách mạng không phải là mời khách ăn cơm, không phải là vẽ tranh thêu hoa, không thể ôn lương khiêm nhượng như thế... Cách mạng là hành động bạo liệt giai cấp này lật đổ giai cấp kia!"

Ở các con đường lớn ngõ nhỏ, lại có một "cảnh quan" khác, dưới sự cổ vũ của tinh thần xã luận "Quét sạch mọi ngưu quỷ thần rắn", những kẻ từng tin theo "Nhất Quán Đạo", từng làm lính trong xã hội cũ, diễn viên từng hát kịch cũ, cái gọi là "địa phú phân tử" có thành phần "cao", "tác phong sinh hoạt" không chính đáng, cái gọi là "giày rách" thật hay giả, đeo một vòng giày kéo lê tới đất giống như vòng cổ, thành đàn thành lũ diễu hành. Những đứa trẻ đeo băng đỏ "Hồng vệ binh" bảo bọn chúng đánh chiêng "tự báo gia môn": "Tôi tên là XXX, là một tên phản chống, tôi tội ác tày trời... Tôi đã phạm tội ác tày trời với nhân dân!" Tiếp theo là tiếng chiêng do chính mình đánh lên: "Tùng, tùng, tùng!"

Chẳng bao lâu sau, trên bức tường dài hơn một trăm mét trước cửa đại viện Tỉnh ủy, liền dán ra một bức đại tự báo: "Vạch trần cái nắp đấu tranh giai cấp của Tỉnh ủy!" Đại tự báo liệt kê "mười tội trạng" Tỉnh ủy đương nhiệm làm xét lại phục tích tư bản chủ nghĩa. Quần chúng vây xem đại tự báo đông như kiến cỏ. Có một nhóm Hồng vệ binh muốn xông vào đại viện Tỉnh ủy, ra lệnh lãnh đạo Tỉnh ủy đối thoại với họ. Thế nhưng, bọn họ bị cảnh vệ chặn ở cửa lớn, đôi bên giằng co. Bọn Hồng vệ binh ở ngoài viện hát bài hát ngữ nghĩa: "Đạo lý của chủ nghĩa Mác - Lênin có ngàn đầu vạn mối, quy lại đến cùng chỉ có một câu, nổi loạn là có lý!" Tiếp theo lại hô lớn: "Nổi loạn có lý! Nổi loạn có lý!! Nổi loạn có lý!!!"

Mấy ngày nay, mặc dù Bí thư Tỉnh ủy Dương Đồng Lý chủ trì mở mấy cuộc họp, chỉ là truyền đạt chỉ thị của Chủ tịch Mao, nói là "các cấp ủy địa phương đối với Cách mạng Văn hóa rất không hiểu, rất không nghiêm túc, rất không đắc lực". Bí thư Dương nói, bản thân mình cũng thuộc về ba cái 'rất không' này. Ông ta cũng nói không rõ, Cách mạng Văn hóa này nên làm thế nào. Ông ta muốn mọi người phát biểu ý kiến. Nhưng Trương Kính Hoài lại cúi gằm mặt, cái gì cũng không nói, chỉ thở dài. Chẳng lẽ ngày tháng tốt đẹp vừa mới qua được mấy ngày, lại muốn quậy phá mù quáng nữa sao?

Nội dung Tỉnh ủy họp, Trương Kính Hoài không thể nói cho Bặc Khuê, Bặc Khuê cũng không tiện hỏi nhiều.

Có một ngày, trước cửa Tỉnh ủy lại dán ra một phần đại tự báo có hơn mười tờ giấy, tiêu đề là "Kiên quyết tóm cổ phần tử lọt lưới tập đoàn phản đảng Bành Đức Hoài - Trương Kính Hoài!"

Lúc tan sở, Bặc Khuê đem chuyện này nói cho Trương Kính Hoài. Trương Kính Hoài nửa ngày không nói năng gì. Một lát sau, nói: "Cậu đi sao chép bức đại tự báo này lại, tôi xem một chút."

Bặc Khuê phụng mệnh đến trước cửa Tỉnh ủy, trong đám đông chen chúc, vã đầy mồ hôi hột, mới sao chép toàn văn bức đại tự báo này về. Đồng thời, bức đại tự báo vạch trần Tỉnh ủy cũng được chép mang về, cùng giao cho Trương Kính Hoài. Trương Kính Hoài xem xét, vô lực đặt lên bàn. Nửa ngày mới hỏi: "Đại tự báo này là ai viết vậy? Xem ra là người hiểu rõ một số tình hình nội bộ đấy."

Bặc Khuê đáp: "Định kiến là người hiểu rõ nội tình viết, ký tên là 'Quần Ngôn Đường'. Mấy thư ký chúng tôi ở cùng nhau bàn tán lén lút, mọi người nghi ngờ, có lẽ do thư ký Lưu Cát Hữu của xứ thư ký văn phòng viết."

Trương Kính Hoài suy nghĩ hồi lâu, hóa ra là Lưu Cát Hữu! Năm kia lúc hắn ta vừa được điều đến Tỉnh ủy, có người từng giới thiệu Lưu Cát Hữu cho ông, Lưu cũng cực lực bày tỏ sẵn lòng làm thư ký cho ông, may mà ông không đồng ý, đây là một nhân vật đáng sợ.

Về nội dung bức đại tự báo vạch trần Trương Kính Hoài, ngoài tài liệu khu quân sự phê phán ông sau hội nghị Lư Sơn ra, còn có chuyện ông ngăn cản báo tỉnh đăng lại bài viết >, nói đây là phong tỏa tiếng nói của Chủ tịch Mao. "Lời tựa" thêm vào lúc đăng lại sau đó cũng là "lấy danh nghĩa vấn đề học thuật, che đậy bộ mặt thật của độc thảo phản đảng phản xã hội chủ nghĩa."

Bên ngoài náo loạn thế nào mặc kệ, công việc bình thường của Tỉnh ủy tổng phải tiến hành chứ! Chính vì để quán triệt tinh thần "Thông cáo 516", Tỉnh ủy cũng phải mở họp chứ!

Hôm sau, văn phòng thông báo: Tỉnh ủy muốn họp toàn ủy hội, thảo luận vấn đề triển khai Cách mạng Văn hóa như thế nào. Cân nhắc đến việc Hồng vệ binh trước cửa vây quanh đại viện nước chảy không lọt, địa điểm họp đổi ở Tân Lăng tân quán để triệu tập.

Hội nghị quyết định mười giờ sáng họp. Xe của Trương Kính Hoài vừa mới lái đến nửa đường, có một chiếc xe chắn trước mặt họ, một thư ký vội vã xuống xe, nhỏ giọng nói với Trương Kính Hoài: "Bọn Hồng vệ binh đã nghe được tin Tỉnh ủy muốn họp, đã bao vây Tân Lăng tân quán rồi, một bộ phận người xông vào tân quán, bắt đi mấy vị đồng chí lãnh đạo rồi. Bây giờ quyết định tạm thời, địa điểm họp đổi ở viện số 1 thành phố Thuận Dương ở ngoại ô."

Tài xế lập tức quay đầu xe chạy về hướng Thuận Dương.

Thuận Dương cách thành phố thủ phủ tỉnh chỉ có bốn mươi cây số. Xe vào lúc mười một giờ, lái đến viện số 1 của thành phố đó.

Các lãnh đạo Tỉnh ủy vừa mới ngồi xuống, hồn vía chưa định, Bí thư Dương Đồng Lý đã vội vã tuyên bố khai hội, nói: "Các đồng chí! Bây giờ là thời kỳ vô cùng, chúng ta cũng không biết xảy ra chuyện gì. Tôi gọi điện thoại cho Trung ương, hỏi rốt cuộc Cách mạng Văn hóa này làm thế nào, đáp án ở trên là: Chẳng phải có thông cáo '516' sao? Các đồng chí cứ làm theo tinh thần thông cáo '516' là được. Tôi vẫn không sờ được manh mối. Học sinh muốn tóm người, muốn bắt 'tư phái', các đồng chí cứ luôn miệng thỉnh thị Tỉnh ủy phải làm sao? Ngay cả tôi cũng không biết phải làm sao..."

Vừa nói đến đây, một thư ký thở hồng hộc chạy vào, nói: "Có tình hình! Hồng vệ binh thành phố Hải Thiên, ngồi hơn chục chiếc xe lớn, đã lái về phía thành phố Thuận Dương rồi! Ước chừng hai mươi phút nữa là đến, bọn họ khẳng định muốn xông vào hội trường bắt người. Xem ra họp ở đây cũng không an toàn!"

Bí thư Dương Đồng Lý ngẩn người năm sáu phút, các ủy viên Tỉnh ủy khác đều không nói câu nào.

Lại qua một lát, lại một thư ký chạy tới báo cấp, nói là xe của học sinh đã lái đến đây rồi.

Bí thư Dương Đồng Lý lại do dự một lát nói: "Các đồng chí, trong số bốn mươi ba ủy viên của chúng ta, có mười bảy đồng chí đã bị bắt đi rồi. Bây giờ cho dù họp, cũng không đến hai phần ba số đa số..."

Ông ta lại dừng lại một nhịp, rõ ràng tâm tình vô cùng kích động: "Các đồng chí, các đồng chí và tôi đều là đảng viên lâu năm, có người từng chín chết một sống trên chiến trường, có người từng làm công tác ngầm. Tôi thực sự không có chủ ý gì nữa. Chúng ta giải tán hội nghị, theo nguyên tắc tính Đảng, tự chiến đấu thôi!" Nói đoạn nước mắt giàn giụa.

"Giải tán hội nghị đi!"

Lúc này Hồng vệ binh đã bao vây tòa nhà số 1, hô lên những khẩu hiệu vang trời.

Trương Kính Hoài và Bặc Khuê chuồn ra từ cửa sau. Bặc Khuê nói với Trương Kính Hoài: "Xem tình hình chúng ta không thể về nhà rồi. Đến nơi nào tạm thời trốn một chút đây?"

Trương Kính Hoài lên ô tô, dùng một tay ôm cái đầu đang sưng đau dữ dội, không trả lời.

Chẳng bao lâu sau, ô tô lái vào khu đô thị Hải Thiên, các đội ngũ diễu hành trên đại lộ. Từng đàn, từng đội, bọn trẻ đánh đại tự tiêu ngữ, khua chiêng gõ mõ, hô khẩu hiệu, giương cờ đỏ, giống như dòng lũ.

Thứ đầu tiên bọn họ nhìn thấy là một đám tiểu tướng đối diện, năm hình trói chặt đang diễu đấu một người. Người nọ đội mũ trắng cao hơn ba thước, giống như "Vô thường" dưới âm tào địa phủ. Tiêu ngữ viết chữ lớn đánh chữ X đỏ. "Đánh đổ phần tử phản động Ngô Quang!" "Ngô Quang cổ xuy 'tinh thần Hải Thụy' tội đáng muôn chết!" Phía sau còn đi theo diễn viên bị diễu đấu.

Ngô Quang là đạo diễn Kinh kịch nổi tiếng của tỉnh nhà, năm kia lúc toàn quốc thổi gió "Hải Thụy", bộ phim do ông ta đạo diễn, ảnh hưởng rất lớn. Trước khi tổng duyệt vở kịch này, cục văn hóa từng thỉnh thị Trương Kính Hoài. Lúc đó ông cũng cảm thấy, cổ vũ mọi người dám đưa ra phê bình đối với các công tác, dám đưa ra ý kiến bất đồng, dám phạm nhan trực gián tinh thần là rất đáng biểu dương. Đã mang tiếng Chủ tịch Mao đề xướng học Hải Thụy, vậy thì không sai. Ông đã phê chuẩn kế hoạch diễn xuất. Lúc này Trương Kính Hoài nghĩ: Ngô Quang chỉ là một đạo diễn, ông ta đạo diễn theo kịch bản mà thôi. Nói đến sai lầm, trước hết là sai lầm của lãnh đạo, đạo diễn và diễn viên còn đến lượt bị đấu tố sao?

Vào khu đô thị, đội ngũ diễu hành đối diện càng nhiều hơn, giống như đi chợ vậy, đến giao thông cũng bị tắc nghẽn.

"Đánh đổ Lưu Thiếu Kỳ!"

"Kiên quyết vạch trần bộ mặt phản động của tư phái Lưu Thiếu Kỳ!"

"Lưu Thiếu Kỳ phái tổ công tác trấn áp quần chúng tuyệt đối không có kết cục tốt!"

Trương Kính Hoài giật mình: "Sao cơ? Lưu Thiếu Kỳ là chủ tịch nước hợp pháp, là nhân vật số hai của Đảng, người muốn đánh đổ Lưu Thiếu Kỳ là những kẻ nào? Không phải phản động thì là gì?" Nhưng nhìn những khuôn mặt ngây thơ, đơn thuần, nhiệt tình đẫm mồ hôi kia, cậu thế nào cũng không tin bọn họ sẽ là phản động! Là kẻ nào xúi giục bọn họ?

Lại một đội ngũ diễu hành đi tới, người bị diễu đấu cũng không biết là ai. Bọn họ hô lớn: "Muôn năm, muôn năm, vạn vạn năm Cách mạng Văn hóa vô sản do tự tay Chủ tịch Mao phát động, tự tay lãnh đạo!"

Trong lòng Trương Kính Hoài lại là một sự chấn động... chẳng lẽ là... Chủ tịch Mao nhất quán là đúng đắn, chúng ta dù thế nào cũng không thể hoài nghi Chủ tịch Mao! Trong lòng Trương Kính Hoài xuất hiện một trận cảm giác tội lỗi quặn thắt.

Đi tiếp về phía trước, bọn họ bị chặn ở giữa hai đội ngũ diễu hành, ô tô không thể tiến thêm một bước. Có mấy đứa trẻ đeo băng đỏ "Hồng vệ binh" tò mò qua cửa sổ kính, thăm dò nhìn vào trong xe, thương lượng với nhau: "Là người nào vậy! Có phải tư phái không?" "Giữ bọn chúng lại đi!" "Biết đâu là người của bộ tư lệnh vô sản thì sao?"

Bặc Khuê hạ cửa sổ kính, nói: "Nhường một chút, nhường một chút, thủ trưởng khu quân sự có nhiệm vụ khẩn cấp, làm lỡ nhiệm vụ quân sự, ai chịu trách nhiệm!"

Hai đội ngũ diễu hành nhường ra một lối đi nhỏ, ô tô vội vàng lái qua.

Bặc Khuê cùng Trương Kính Hoài về nhà, đã là hơn tám giờ tối rồi. Bảo mẫu nhỏ kể cho Trương Kính Hoài nghe mấy sự kiện kinh hoàng: Nói là cô ta đi ra phố mua rau, thấy các trường học đã bắt đầu đấu tố hiệu trưởng và giáo viên của họ, ép buộc họ thừa nhận đã chấp hành cái gọi là "đường lối phản động". Có một hiệu trưởng không chịu thừa nhận, bị đánh đến đầu rơi máu chảy. Học sinh ngoại tỉnh, đã đến thành phố nhà liên kết, bọn họ xông vào trường học, sống sờ sờ đánh chết một giáo viên được cho là từng làm biên tập trong xã hội cũ.

Phu nhân Ngải Vinh cũng thở dài ngao ngán, sau khi kể một số tin tức hỗn loạn trong xã hội liền nói: "Ngay cả tôi cũng bị dán mấy bức đại tự báo rồi!" Vừa nói vừa móc ra một bản sao, ném cho Trương Kính Hoài: "Xem đi, bọn họ thật biết vu oan giáng họa cho người ta!"

Trương Kính Hoài cầm lấy xem, nói Ngải Vinh là bà lớn tư sản, bệnh nhẹ nuôi lớn, tác phong rất cao ngạo, tác phong công tác quan liêu v.v.

"Anh cứ đợi đấy, tôi thấy ngày tháng khó khăn còn ở phía sau kìa!"

Thắng Mỹ đã về, nói: "Cô giáo trong nhà trẻ của con đấu các dì. Thật đáng đời! Cô ấy quản chúng con rất nghiêm, ngay cả lúc ăn cơm ai rơi một hạt cơm, cô ấy cũng phê bình chúng con, cô ấy là một đại ma đầu! Chúng con đấu cô ấy khóc thét, còn lợi hại hơn mấy đứa trẻ con bọn con khóc nữa, thật là vui!"

"Không cho phép đấu dì." Bố mẹ đồng thanh nói.

Ăn cơm chiều xong, trước tiên là Bặc Khuê kiến nghị: Bởi vì Tỉnh ủy bị Hồng vệ binh xông vào làm tê liệt rồi, xem ra ở nhà ở lại cũng có nguy hiểm. Bí thư Trương có nên đến khu quân sự trước, đến đó thăm Chính ủy Trịnh, hỏi tình hình xem sao, có lẽ tình hình ông ấy biết nhiều hơn một chút, có cách... Nói không chừng lúc nào Hồng vệ binh lại đến nhà chúng ta bắt người."

Kiến nghị này rất hợp ý Trương Kính Hoài. Ông cũng muốn tìm Chính ủy Trịnh bàn bạc, Cách mạng Văn hóa này sao có thể làm như vậy chứ! Có lẽ vị chiến hữu cũ này có thể biết tinh thần ở trên, hiến cho ông chút chủ ý.

"Được rồi!" Trương Kính Hoài nói.

Bặc Khuê lại kiến nghị, cởi thường phục, thay quân phục. Bây giờ Hồng vệ binh vẫn chưa dám bắt cán bộ quân đội. Trương Kính Hoài không chỉ không tiếp thu, còn có chút nổi giận, nói: "Sợ cái gì, có cần thiết phải giả mạo làm ra vẻ không!"

Tài xế lái xe ra, chẳng mấy chốc, Bặc Khuê cùng Trương Kính Hoài đến khu quân sự. Ở phòng thu phát gọi điện thoại cho Chính ủy Trịnh, Chính ủy Trịnh lập tức tiếp kiến họ.

Đối với vị Chính ủy Trịnh này, Trương Kính Hoài vẫn luôn hoài mang tâm trạng cảm kích, ông ấy tuy chủ trì cuộc phê phán đối với bản thân, nhưng trong tình huống lúc đó, không phê phán ông, có lẽ cũng không có cách nào khác. Sở dĩ ông không bị đội mũ, không bị định "phần tử cơ hội chủ nghĩa hữu khuynh", Chính ủy Trịnh đã đóng vai trò rất lớn.

Gặp mặt đồng chí và chiến hữu này, còn chưa ngồi xuống, Trương Kính Hoài đã hỏi: "Lão Trịnh, Cách mạng Văn hóa này rốt cuộc làm thế nào vậy? Ở trên có tinh thần gì không?"

Chính ủy Trịnh nói: "Anh hỏi tôi, tôi đi hỏi ai chứ! Chúng ta gọi điện thoại mấy lần thỉnh thị Quân ủy Trung ương, ngay cả mấy phó quân ủy chủ tịch đều nói không rõ! Yêu cầu chúng ta xử lý theo tinh thần thông cáo '516'."

"Đâu có làm cách mạng kiểu này chứ. Đừng nói trong vận động phản hữu, ngay cả trong điều kiện bình thường, đem những kẻ xông vào cơ quan đảng chính này, định cho hắn ta cái tội phản động cũng không oan!"

Đúng lúc này, phu nhân Trương Kính Hoài gọi điện thoại từ nhà tới, nói là một nhóm Hồng vệ binh đến lục soát nhà, lấy đi không ít tài liệu. Anh tạm thời đừng về nhà.

Trương Kính Hoài đặt điện thoại xuống, nửa ngày không nói năng gì. Chính ủy Trịnh lại nói: "Vừa rồi trường bộ binh gọi điện tới, nói là học sinh của trường đó cũng nổi loạn rồi, đấu hiệu trưởng và chính ủy của họ, còn muốn đến khu quân sự bắt người, tôi cũng không biết nên xử lý thế nào..."

"Hầy! Làm cách mạng nửa đời người, ngược lại thành 'phản động'! Trên đời này làm gì có đạo lý này?"

Chính ủy Trịnh nói: "Tôi thấy anh chi bằng trốn trước một thời gian. Bây giờ quả thực đã đến thế giới vô pháp vô thiên rồi. Chúng ta chẳng phải thường đọc ngữ nghĩa 'Chính sách và sách lược là sinh mệnh của Đảng' sao, làm phong trào gì mà không có chính sách? Tôi nghĩ, qua một đoạn, Trung ương sẽ hạ văn bản thôi, tình hình cũng sẽ sáng tỏ lên."

Trương Kính Hoài không nói gì.

Chính ủy Trịnh nghĩ ngợi, lại nói: "Tôi thấy, anh trước tiên đến trạm rađa Vạn Sơn trốn mấy ngày đi, trạm rađa là vị trí trọng yếu quân sự, bọn họ không dám xông vào đâu. Tôi gọi điện thoại cho bọn họ ngay đây."

Hai tiếng sau, do Bặc Khuê cùng Trương Kính Hoài đến dưới núi trạm rađa. Bọn họ bảo ô tô lái về nhà, đi bộ trèo con đường núi quanh co hơn nửa tiếng, đến trạm rađa. Bởi vì trước đó bọn họ nhận được điện thoại của Chính ủy Trịnh, trạm trưởng trạm này, từ sớm đã đợi ở cửa, lại nhiệt tình tiếp đãi họ, lập tức sắp xếp ổn thỏa chỗ ăn ở. Chẳng bao lâu sau, một quản lý liền bưng lên một bàn cơm canh nóng hổi.

Trương Kính Hoài nghĩ mãi không ra: Một vị lão cách mạng đường đường, đại tướng quân, sao lại rơi vào cảnh nước này, trốn trốn tránh tránh thế chứ!

Đối với sự đến của hai người, quản lý trạm rađa đó cảm thấy tò mò và thần bí: Đây là vị trí trọng yếu quân sự, trong điều kiện bình thường, ngoại trừ thủ trưởng bộ đội thị sát, bất kỳ ai cũng không được vào trạm rađa, sao lại đến hai vị khách mặc thường phục thế này? Nhìn bộ dáng, người lớn tuổi kia là một vị lãnh đạo, quan chắc không nhỏ đâu. Người trẻ tuổi kia khẳng định là thư ký của ông ta. Nhưng bọn họ rốt cuộc là người nào chứ?

Sau bữa ăn, nhân cơ hội bưng mâm bát, anh ta hỏi: "Thủ trưởng quý tính thế ạ!"

Bặc Khuê đẩy anh ta ra ngoài cửa, nghiêm túc đáp: "Việc không nên hỏi, cậu đừng hỏi."

Quản lý nói: "Nơi của chúng ta, là trọng yếu quân sự. Bây giờ đấu tranh giai cấp phức tạp,..."

Bặc Khuê lại đáp trả: "Chúng ta là khách của thủ trưởng khu quân sự các cậu, chúng ta đến làm gì, không can hệ gì tới cậu!"

Sáng sớm hôm sau, Trương Kính Hoài tản bộ trên con đường nhỏ giữa núi. Ánh nắng rọi lên các dãy núi, một mảnh xanh ngát, cộng thêm tiếng chim hót líu lo, khiến người ta cảm thấy: Nơi này yên tĩnh quá vậy! Nơi này tuy cách khu đô thị chỉ có mấy cây số, quả thực là hai thế giới.

Trời xanh, mây trắng, con người ở dưới một bầu trời, sao lại không hiểu nhau đến thế? Đây là chốn đào nguyên ngoại thế sao?

Trương Kính Hoài cả ngày đều cúi gằm mặt đi qua đi lại trên sườn núi, nghĩ, nghĩ mãi, thế nào cũng không nghĩ ra được một đầu mối.

Hôm đó chạng vạng tối, mặt trời đã lặn. Trời đã rất nóng. Trương Kính Hoài hóng mát dưới cái cây lớn ở một bãi đất phẳng, nghĩ, cứ trốn thế này mãi cũng không phải là kế lâu dài, tôi phải làm sao đây? "Cách mạng Văn hóa" này cứ "cách mạng" thế này mãi sao?

Chỉ nghe dưới núi truyền tới một tiếng hò hét. Tiếng này mỗi lúc một gần. Thư ký Bặc Khuê thở hồng hộc chạy tới, nói: "Bí thư Trương, ngài mau trốn đi. Có một nhóm Hồng vệ binh lên núi rồi, bọn họ muốn tóm người!"

Trương Kính Hoài có chút nổi giận: "Sợ cái gì? Chẳng lẽ chúng ta là tội phạm chạy trốn!" Nói đoạn đứng phắt dậy, bất động tại chỗ.

Bặc Khuê không nói hai lời, kéo Trương Kính Hoài đẩy vào căn nhà họ ở. Ngay sau đó lại đến cửa lớn có vệ binh canh giữ để xem rốt cuộc thế nào.

Một nhóm ba bốn trăm Hồng vệ binh mười tám mươi tuổi xông lên núi. Quản lý từng dò hỏi thân phận của bọn họ kia, cười hì hì nghênh đón, hô lên: "Hoan nghênh hành động cách mạng của các tiểu tướng Hồng vệ binh!"

Quản lý đó không biết từ đâu biết được, người tới chính là "phần tử lọt lưới tập đoàn phản đảng Bành Đức Hoài", "phần tử phản động xét lại" trong Tỉnh ủy mà các tiểu tướng Hồng vệ binh ra lệnh "truy nã". Thế là, anh ta tiết lộ tin tức ra ngoài, có mấy trăm Hồng vệ binh xông lên núi rồi.

Thế nhưng, Hồng vệ binh bị vệ binh chặn lại ở cửa lớn trạm rađa. Vệ binh hô lớn: "Đây là trọng yếu quân sự, không cho phép vào!"

Hồng vệ binh hô lớn: "Các người ở đây che giấu tư phái!"

Lúc này trạm trưởng trạm rađa râu ria xồm xoàm đứng ở cửa lớn, nghiêm khắc nói với bọn họ: "Nơi chúng ta ở là trọng yếu quân sự, không có 'tư phái' nào cả, các người xông vào cơ quan quân sự, sẽ phạm sai lầm lớn đấy!"

Hồng vệ binh nói: "Không cho phép biến trạm rađa thành nơi tránh nạn của tư phái!" Tiếp theo hát bài hát ngữ nghĩa: "Người nào đứng về phía nhân dân cách mạng, hắn chính là phái cách mạng; người nào đứng về phía phản động, hắn chính là phái phản động..."

Trạm trưởng râu quai nón lại hét: "Ở đây chúng ta không có tư phái mà các người nói."

"Sao lại không có? Là người trong trạm các người nói cho chúng tôi biết, một đại tư phái trong tỉnh đang trốn ở chỗ các người!"

"Các người hiểu lầm rồi, là thủ trưởng tổ kiểm tra khu quân sự! Đến chỗ chúng tôi thị sát công tác, không có lệnh của khu quân sự bất kỳ ai cũng không được phép vào trong!"

Hồng vệ binh lại hát bài hát ngữ nghĩa: "Đạo lý của chủ nghĩa Mác - Lênin có ngàn đầu vạn mối, quy lại đến cùng chỉ có một câu, nổi loạn có lý!..." Tiếp theo lại hô lớn: "Nổi loạn có lý!" "Nổi loạn có lý!" "Nổi loạn có lý!"

Lúc này một đứa trẻ hô lớn: "Các đồng chí cách mạng, xông lên đi! Xông lên đi! Bọn họ không dám nổ súng đâu! Xông lên đi!"

Thế là Hồng vệ binh đẩy vệ binh ra, một bộ phận lũ trẻ xông vào trong. Bọn chúng chuẩn bị lục soát ở các phòng, Trương Kính Hoài uy nghiêm đứng trước mặt bọn họ, nói: "Các người muốn tìm Trương Kính Hoài phải không? Tôi chính là!..."

Hồng vệ binh ngẩn ra, tiếp theo nói: "Chúng tôi muốn tiến hành hành động cách mạng đối với phần tử lọt lưới tập đoàn Bành Đức Hoài anh!"

"Các ngươi nhãi con, biết cái gì gọi là cách mạng không? Các ngươi biết Vạn lý Trường chinh không? Biết chiến tranh kháng Nhật, chiến tranh giải phóng và kháng Mỹ viện Triều không?" Trương Kính Hoài nghiêm khắc hỏi đám trẻ này.

"Chúng tôi không nghe ông giảng, ông là lão phản động! Ông đi theo chúng tôi, giao phó tội ác phản động của ông trước quần chúng cách mạng!" Mấy đứa trẻ không nói hai lời, xông lên túm lấy cánh tay Trương Kính Hoài. Trạm trưởng râu quai nón và mấy vệ binh làm thế nào cũng không cản được. Lũ trẻ vây quanh đưa Trương Kính Hoài đi mất.

Hóa ra Bặc Khuê đến phòng trực ban gọi điện thoại cho Chính ủy Trịnh khu quân sự, hy vọng ông ấy ra lệnh ngăn chặn. Thế nhưng tìm thế nào cũng không thấy Chính ủy Trịnh, đợi lúc anh ta quay về, Trương Kính Hoài đã bị đưa xuống núi rồi. Bặc Khuê cảm thấy mình không làm tròn trách nhiệm bảo vệ sự an toàn của lãnh đạo, vừa khóc vừa thương lượng với trạm trưởng. Trạm trưởng cũng không có cách nào, nói: "Bây giờ Hồng vệ binh đều phát điên rồi, hoàn toàn không thể nói lý với bọn chúng."

Bặc Khuê lại gọi điện thoại đến nhà Trương Kính Hoài, chuông điện thoại vang hồi lâu, không có ai nghe. Bặc Khuê liên tục gọi nửa tiếng, mới có người nghe, là nhân viên nấu ăn ở nhà Trương Kính Hoài, anh ta nói: "Hôm nay có một nhóm Hồng vệ binh tới, lục soát nhà Bí thư Trương, lấy đi không ít tài liệu. Phu nhân Ngải Vinh cũng bị bắt đi rồi, chỉ còn lại Thắng Mỹ, đứa trẻ chỉ biết khóc. Cậu nói với Bí thư Trương, tuyệt đối đừng về nhé!"

Bặc Khuê không nói chuyện Trương Kính Hoài bị bắt ở trạm rađa cho nhân viên nấu ăn biết, anh ta quyết định mau chóng về thành phố Hải Thiên, xem tình hình rồi quyết định phải làm thế nào.

Hôm đó Bặc Khuê ngồi xe buýt về nhà, đã là hơn chín giờ tối rồi. Người vợ Mẫn Thanh Liên vẫn luôn không hợp với anh vừa gặp mặt đã hốt hoảng hỏi: "Anh đi đâu thế? Mấy ngày nay không về nhà? Không về nhà, cũng gọi điện thoại chứ!"

Sau khi bọn họ kết hôn, Mẫn Thanh Liên đối với Bặc Khuê quả thực nghìn bề quan tâm, vạn bề dịu dàng. Thế nhưng Bặc Khuê giống như làm bằng sắt, khắc bằng đá, thế nào cũng không sưởi ấm được. Mỗi lần anh về nhà, Thanh Liên lại dịu dàng hỏi: "Anh đói bụng chứ?"

"Không đói."

Thanh Liên bưng cơm lên bàn, Bặc Khuê lười biếng không nói một câu, từ từ nuốt xuống giống như uống thuốc đắng. Thanh Liên hỏi: "Mặn à? Nhạt à?"

"Được."

Sau bữa ăn, Bặc Khuê luôn thu dọn tài liệu mang về từ chỗ Bí thư Trương, hễ dọn là đến nửa đêm. Thanh Liên giục anh: "Ngủ đi, anh phải yêu quý cơ thể của mình chứ!"

"Không mệt."

Thanh Liên đi đến sau lưng anh, dùng hai tay ôm lấy cổ anh, nhẹ nhàng hôn anh, Bặc Khuê lúc này liền nghiêm túc nói: "Đừng quậy!"

"Quậy"? Giữa vợ chồng "đừng quậy"? Thanh Liên liền khóc lóc tự mình đi ngủ.

Trải nghiệm cùng Trương Kính Hoài đến trạm rađa "tránh nạn" lần này, nếu là vợ chồng thân thiết, anh ta có bao nhiêu lời muốn kể chứ! Thế nhưng anh ta cái gì cũng không muốn nói với cô ấy.

"Anh rốt cuộc đi đâu thế?"

"Cùng Bí thư Trương ra ngoài mấy ngày..."

"Anh còn đi theo ông ta à! Ông ta là phần tử phản đảng tập đoàn Bành Đức Hoài, anh còn đi theo ông ta! Anh đứng trên lập trường của người nào đi thế?"

"Không cho phép cô vu oan Bí thư Trương!" Bặc Khuê quát to cô ta.

"Em nói cho anh biết nhé!" Thanh Liên nói: "Nhà thủ trưởng của anh bị lục soát rồi. Lục soát ra không ít tài liệu phản động..."

"Tài liệu phản động' cái gì! Nhà Bí thư Trương làm gì có 'tài liệu phản động'!"

Mỗi khi anh nổi giận, Thanh Liên lại mềm mỏng xuống, nói: "Có tài liệu vẫn là nét chữ của anh đấy. Tư lệnh Lưu gần đây muốn tìm anh nói chuyện, hy vọng anh khởi nghĩa đấy."

"Tư lệnh Lưu nào?"

"Cơ quan Tỉnh ủy thành lập 'Diên An phản chiến binh đoàn'. Thư ký Lưu của văn phòng là tư lệnh binh đoàn đấy!"

"Nói nhảm vớ vẩn!"

"Anh đừng gấp gáp trước đã. Cửa lớn còn dán một bức đại tự báo vạch trần vấn đề của anh nữa. Em chép một bản rồi. Anh xem thử đi!"

Nói đoạn giao tiểu tự báo chép đầy hai tờ giấy cho Bặc Khuê.

Bặc Khuê xem, tiêu đề là , anh ta đại khái lướt qua nội dung, là bản thảo vạn ngôn "Thượng thư" năm 1962 của Trương Kính Hoài gửi Trung ương Đảng và Chủ tịch Mao.

Phần lớn bản thảo "Thượng thư" đó do Trương Kính Hoài khởi thảo, do anh ta sao chép. Một phần là do anh ta khởi thảo.

Bản thảo "Thượng thư" này, bởi vì Trương Kính Hoài vẫn luôn không hài lòng, cho nên cũng không phát đi. Không ngờ tới, bản thảo "Thượng thư" lại bị phe nổi dậy lục soát đi. Đối với phần "Thượng thư" này, đại tự báo dán trước cửa lớn Tỉnh ủy đã cắt chương trích cú, vô hạn "nâng tầm", nói đây là "cương lĩnh tổng thể khôi phục tư bản chủ nghĩa" của Trương Kính Hoài, là "tuyên ngôn thư minh oan kêu oan cho Bành Đức Hoài để lật lại bản án cho ông ta"! Toàn là một phái nói nhảm.

Bặc Khuê phẫn nộ nói: "Nói ra những lời xằng bậy này, muốn làm gì?"

Thanh Liên nói: "Sao anh có thể nói đây là 'lời xằng bậy' chứ! Chỉ trong một hai ngày nay, Tư lệnh Lưu sắp tìm anh nói chuyện đấy. Thái độ này của anh sắp chịu thiệt thòi rồi! Bây giờ Tỉnh ủy đều tê liệt rồi. Ngay cả một bí thư cũng không tìm thấy, ngay cả chủ nhiệm Đan văn phòng cũng nghe điều khiển của Tư lệnh Lưu rồi. Tư lệnh Lưu đã thay thế bí thư Tỉnh ủy chủ trì công tác toàn diện rồi."

"Tôi mới không thừa nhận cái tổ chức phi pháp này của hắn."

"Thái độ này của anh không được đâu. Anh nghe em một lần đi, hảo hán không chịu thiệt thòi trước mắt!"

Bặc Khuê không thèm để ý đến cô ta nữa. Tự mình nhào lên giường, ngủ thiếp đi. Mấy ngày nay, thân tâm anh đều mệt mỏi vô hạn! Nhưng anh nằm một lát, liền đứng dậy đi ra ngoài cửa. Anh phải đi nhà Bí thư Trương xem thế nào, anh không biết sau khi bị lục soát nhà, nơi đó thành bộ dạng gì rồi?

"Anh đi đâu thế?" Thanh Liên gọi với theo ở sau lưng.

Bặc Khuê phớt lờ cô ta.

Bặc Khuê đi đến nhà Trương Kính Hoài, cảnh vệ trước cửa đã không còn nữa. Anh gọi mở cửa, người mở cửa cho anh là vị sư phụ tốt bụng đó. Hai người cùng nhau đi vào phòng khách. Sư phụ mếu máo, nói: "Hôm trước có người tới lục soát nhà, cũng không biết là từ đâu tới, giống như thổ phỉ vậy. Tôi nói, các người không thể làm vậy. Bí thư Trương là cán bộ cao cấp của Đảng, tài liệu của ông ấy có cơ mật của Đảng, các người không thể lục soát bừa bãi được nhé! Sẽ phạm sai lầm đấy!"

"Cái gì mà Bí thư Trương của anh chứ! Ông ta bây giờ là phản động!"

Bặc Khuê xem xét các phòng, hỗn độn một mảnh. Giấy vụn đầy đất, sách vở, quần áo cũ, đồ đạc cũng xiêu vẹo bừa bộn, tất cả hòm xiểng tủ bát vốn có khóa, toàn bộ đều bị cạy tung lên.

"Đồng chí Ngải Vinh cũng bị bắt đi rồi sao?"

Sư phụ đáp: "Người đến lục soát nhà nói, Ngải Vinh chỉ là một phó chi bộ bệnh viện, vẫn là mâu thuẫn trong nhân dân, bảo cô ấy vạch rõ giới hạn, vạch trần Trương Kính Hoài. Thế nhưng, đã ba ngày rồi, vẫn chưa thấy về."

"Còn Thắng Mỹ thì sao?"

"Thắng Mỹ chỉ biết khóc, bây giờ ở phòng phía tây, tôi vừa dỗ nó ngủ rồi."

Bặc Khuê đến phòng phía tây, thấy Thắng Mỹ đang ngủ. Nghe thấy tiếng bước chân, liền giật mình tỉnh giấc. Vừa thấy là Bặc Khuê, không mặc quần áo, từ trên giường nhảy xuống liền ôm lấy Bặc Khuê: "Chú Bặc, con sợ, sợ lắm." Vừa nói vừa khóc trong ngực Bặc Khuê.

Bặc Khuê nói: "Đứa trẻ ngoan, đừng sợ, có chú đây rồi." Lập tức giúp con bé mặc quần áo tử tế: "Đi theo chú, đi theo chú." Ôm lấy Thắng Mỹ quay đầu lại dặn dò sư phụ: "Ông đừng đi đâu cả, nhiệm vụ hiện tại của ông là trông nhà, đợi tôi về."

"Phe nổi dậy lại đến lục soát nhà thì làm sao?" Sư phụ hỏi.

"Có thể ngăn cản bọn họ, thì chặn lại một chút, thật không được, mặc kệ bọn họ làm gì! Bây giờ là thế giới vô pháp vô thiên rồi."

Bặc Khuê về nhà, Thanh Liên vừa thấy anh ôm Thắng Mỹ, liền tức giận đến biến sắc nói: "Sao anh lại ôm nó về nhà thế? Anh điên rồi à?"

Bặc Khuê nói: "Bí thư Trương và Ngải Vinh đều bị bắt đi rồi, tôi không ôm con bé về nhà chúng ta thì anh nói phải làm sao?"

"Bây giờ người ta vạch rõ giới hạn còn không kịp, anh còn dán lên!"

"Thế cô nói phải làm sao?"

"Mỗi người tự lo thân mình đi! Quản nhiều như thế làm gì! Cho nó đi đi! Vốn dĩ anh và Trương Kính Hoài đã có quan hệ nói không rõ rồi, người ta đang chuẩn bị tóm anh đấy. Anh đúng là không biết thời thế."

"Nếu cô đuổi Thắng Mỹ đi, vợ chồng chúng ta giải tán!"

Thanh Liên vẫn cãi nhau không ngừng với Bặc Khuê, mà Thắng Mỹ thì ôm cổ Bặc Khuê, hét lên: "Con muốn về nhà, con muốn về nhà!"

Hôm sau, Bặc Khuê đành phải nhờ người đưa Thắng Mỹ về nhà mình ở khu Tam Bình, để người mẹ già chăm sóc.

Ngay ngày hôm sau, Bặc Khuê thấy trước cửa Tỉnh ủy dán một bức "Thông cáo":

Các đồng chí cách mạng, các đồng chí chiến binh Hồng vệ binh!

Ngày 28 tháng này, "Diên An phản chiến binh đoàn" chúng tôi, liên hợp các tổ chức phe nổi dậy tỉnh, thành phố, triệu tập đại hội phê đấu dư đảng Bành Đức Hoài, phần tử cơ hội chủ nghĩa hữu khuynh, phần tử phản động xét lại Trương Kính Hoài tại sân vận động. Hy vọng các đồng chí hăng hái tham gia, đồng thời triệt để vạch trần tội ác phản đảng của ông ta.

Bộ tư lệnh Diên An phản chiến binh đoàn

Bộ tư lệnh Tương Cương Sơn phản chiến binh đoàn

Tổng bộ phe nổi dậy đại liên hợp

Tổng bộ tổng tư lệnh Hồng vệ binh toàn thành phố

Tổng bộ bảo vệ đường lối cách mạng Chủ tịch Mao

Tổng bộ liên hợp đại học

Tổng bộ binh đoàn "Phản đáo đỉnh"

Hồng vệ binh tư tưởng Mao Trạch Đông

Hồng vệ binh chủ nghĩa Mao Trạch Đông

Ngày 26 tháng 8

Quỷ thần xui khiến thế nào, cũng không biết là ai bỗng chốc biến ra nhiều tổ chức phe nổi dậy mang cờ hiệu cách mạng như vậy.

Vốn dĩ Bặc Khuê muốn đi tìm tung tích của Trương Kính Hoài, còn chưa tìm thấy manh mối đâu, thế thì khỏi cần tìm nữa. Ngày mai tại đại hội phê đấu, khẳng định sẽ gặp Trương Kính Hoài ở sân vận động.

Sáng sớm hôm sau, Bặc Khuê đã đến sân vận động từ trước. Chỉ thấy từng đội Hồng vệ binh trẻ tuổi, người nào người nấy tinh thần phấn chấn, ý chí chiến đấu sục sôi, phấn phát ý khí, giống như trong một đêm bọn họ bỗng chốc biến thành tiên phong chúa tể thế giới.

Mỗi đội ngũ đều khua chiêng gõ mõ, giương cờ đỏ, hô khẩu hiệu, giống như thủy triều, tụ tập về sân vận động. Trong đội ngũ Hồng vệ binh, cũng có từng đội trung niên, cũng đeo băng đỏ "Hồng vệ binh". Rất rõ ràng là những phe nổi dậy "giết" ra từ cán bộ các cơ quan.

Bặc Khuê đứng chờ trước cửa lớn sân vận động. Chẳng mấy chốc, mấy chiếc ô tô lớn lái tới. Trên xe áp giải khoảng hơn chục người trước ngực treo biển lớn. Trên biển lớn viết "Đại phản đồ", "Đại đặc vụ", "Đến nắm quyền con đường tư bản chủ nghĩa", "Dã tâm gia phản đảng" v.v. "danh phận". Có mấy người Bặc Khuê quen biết, hóa ra bọn họ đều là lãnh đạo Tỉnh ủy và Chính phủ tỉnh. Chỉ có một mình Trương Kính Hoài là một chiếc xe riêng. Biển treo trước ngực Trương Kính Hoài là "Phần tử phản động lịch sử đoàn AB", "Dư đảng Bành Đức Hoài", "Phần tử cơ hội chủ nghĩa hữu khuynh", "Đến nắm quyền con đường tư bản chủ nghĩa". Trên tên "Trương Kính Hoài" còn đánh một chữ X đỏ lớn. Tim Bặc Khuê chấn động, đi theo dòng người chen chúc bước vào hội trường, nhất thời không chú ý, làm rơi cả giày. Định cúi đầu tìm giày, đám người lập tức đẩy anh ta ra rất xa. Anh ta không kịp tìm giày nữa, bị ép đi về phía trước trong đám đông. Lúc này, trong toàn hội trường, từng tầng từng lớp ngồi đầy các phương đội. Bặc Khuê đứng ở một góc. Thấy vô số đối tượng bị phê đấu, mỗi người đều bị hai người quặt hai lưng, một người túm tóc ấn đầu, ở trạng thái "phản lực", xuống ô tô lớn. Các đối tượng bị phê đấu khác, Hồng vệ binh đều quát lệnh bọn họ "Quỳ xuống!", kẻ nào không nghe lệnh, đều ăn một trận đấm đá. Kết quả cũng quay mặt về phía khán giả, quỳ trước đài chủ tịch. Trong số những người bị áp giải, chỉ có một người thân phận đặc biệt: Ông ta không phải cán bộ lãnh đạo cấp tỉnh. Bởi vì tỉnh nhà trong phong trào viết Hải Thụy, diễn Hải Thụy, từng đạo diễn , người này treo tấm biển trước ngực viết là "Văn nhân phản động, đạo diễn độc thảo lớn Ngô Minh". Trương Kính Hoài một mình bị khiêng lên đài chủ tịch. Rất rõ ràng, đối tượng chủ yếu của đại hội phê đấu hôm nay là Trương Kính Hoài, những người khác đều là "kém đấu" mà thôi.

Trong hội trường, tiếng hát chập chùng như thủy triều, khẩu hiệu vang trời. Sau khi hát mấy bài ngữ nghĩa "Đạo lý của Marx ngàn đầu vạn mối, quy lại đến cùng chỉ có một câu, nổi loạn có lý, nổi loạn có lý!", một người trên đài chủ tịch chĩa vào micro, lớn tiếng nói: "Các đồng chí cách mạng, các đồng chí chiến binh Hồng vệ binh! Hôm nay chúng ta phê đấu dư đảng Bành Đức Hoài - Trương Kính Hoài!" Lập tức quay đầu quát: "Áp giải phần tử phản động lịch sử, dư đảng Bành Đức Hoài, phần tử đi theo con đường tư bản chủ nghĩa Trương Kính Hoài lên đây!" Dưới đài đồng thời hô lên những khẩu hiệu vang trời:

"Trương Kính Hoài phải thật thà khai ra tội ác phản đảng!"

"Trương Kính Hoài không đầu hàng thì gọi hắn diệt vong!"

"Chủ tịch Mao vạn tuế, vạn tuế, vạn vạn tuế!"

Bặc Khuê nhìn, người chủ trì hội hội chính là thư ký Lưu Cát Hữu của văn phòng.

"Anh là người nào?" Lưu Cát Hữu gọi, bảo Trương Kính Hoài "tự báo gia môn" lại nói: "Ngẩng đầu lên, gọi mọi người xem bộ mặt xấu xa của ngươi!"

Một Hồng vệ binh dùng sức túm tóc Trương Kính Hoài, Trương Kính Hoài bị ép ngẩng mặt lên, không hề sợ hãi nói: "Tôi là cán bộ cách mạng."

"Mẹ kiếp ngươi đừng giả vờ cán bộ cách mạng nữa, ngươi là phần tử hai mặt phản động! Xem ra không vạch trần bộ mặt thật của ngươi, ngươi cũng sẽ không thật thà đâu!"

"Rốt cuộc ngươi là người nào?" Lại có người quát hỏi.

"Tôi là cán bộ cách mạng!" Trương Kính Hoài vẫn điềm tĩnh đáp.

"Ngươi là cán bộ cách mạng cái mẹ gì, ngươi mẹ kiếp là phản động! Cúi đầu xuống!"

"Tôi tham gia cách mạng từ hồi Trường chinh, chưa từng làm bất cứ chuyện gì tổn hại đến cách mạng!"

"Ngươi hồi Trường chinh đã là đặc vụ rồi! Cúi đầu xuống!"

Trương Kính Hoài không cúi đầu, tên thanh niên túm tóc Trương Kính Hoài kia liều mạng ấn xuống, Trương Kính Hoài liều mạng ngẩng lên, cứ ấn rồi ngẩng lặp đi lặp lại nhiều lần như thế.

Lúc này, mấy Hồng vệ binh đi lên đài, cầm bút mực và phẩm màu chuẩn bị sẵn, hai người túm tóc, lại thêm hai người ấn vai, một người dùng mực đen bôi đen lên má phải Trương Kính Hoài, người khác dùng phấn trắng vẽ má trái Trương Kính Hoài thành màu trắng. "Xem đi, đây chính là bộ mặt của phần tử hai mặt phản động." Tên cầm bút mực và phấn trắng kia đổ ào số phẩm màu còn thừa lên đầu Trương Kính Hoài. Nước mực và bột trắng chảy dọc theo người xuống.

"Vạch trần!" Lưu Cát Hữu nói. Tiếp theo có người cầm bản thảo chuẩn bị sẵn lớn tiếng đọc.

Bặc Khuê tiện tay lấy sổ ra, nhanh chóng ghi chép lại nội dung vạch trần đó.

Đại hội phê đấu lần này, vạch trần Trương Kính Hoài tổng cộng có "mười tội trạng":

Thứ nhất là vấn đề lịch sử, nói ông ở khu Xô Viết đã tham gia đoàn AB, là phần tử đặc vụ Quốc dân Đảng.

Thứ hai là dư đảng Bành Đức Hoài.

Thứ ba là năm ngoái lúc phê phán "Hải Thụy bãi quan", trấn áp việc phê phán "Hải Thụy bãi quan", hạ lệnh báo chí tỉnh nhà không được phép đăng lại bài viết của Diêu Văn Nguyên trên báo "Văn Hối".

Thứ tư là lục soát ra được một bản vạn ngôn thượng thư ở nhà ông, công kích các cuộc vận động chính trị trước nay của Đảng, là cương lĩnh toàn diện khôi phục tư bản chủ nghĩa.

Thậm chí trong năm tháng khó khăn, nhà Trương Kính Hoài nuôi hai con gà, cũng là "thí điểm" cá nhân làm tư bản chủ nghĩa.

Nói chung, toàn là vu vơ không có căn cứ bừa bãi nâng cao tầm quan trọng.

Tiếp theo lại có mấy người lên đài làm phê phán vạch trần.

Trước và sau mỗi lần phát biểu, đều là một trận khẩu hiệu "Đánh đổ đại đặc vụ, phần tử phản đảng Trương Kính Hoài!" "Trương Kính Hoài không đầu hàng thì gọi hắn diệt vong!" "Chủ tịch Mao vạn tuế, vạn tuế, vạn vạn tuế!" v.v.

"Tội ác vạch trần của anh có phải sự thật không?" Lưu Cát Hữu hỏi sau một màn vạch trần.

Trương Kính Hoài kiên quyết đáp: "Không phải sự thật!"

"Đánh đổ Trương Kính Hoài!" "Đánh đổ tư phái chết không hối cải!" "Đánh gục phần tử phản đảng xuống đất, giẫm lên hàng vạn cái chân, gọi hắn vĩnh viễn không thể ngóc đầu lên!"

Lại là khẩu hiệu vang trời "Trương Kính Hoài phản đối Chủ tịch Mao, phản đối tư tưởng Mao Trạch Đông tội đáng muôn chết!"

"Chết không hết tội!"

Lại có mấy phe nổi dậy lên đài, ấn Trương Kính Hoài ngã xuống đất, giẫm lên mười mấy cái chân, sau đó bọn họ dang rộng hai tay ra mắt hoan hô.

Bặc Khuê trong suốt quá trình đại hội phê trích, ngực nghẹn đến mức không thở nổi. Anh đang nghĩ: Nguyên nhân gì khiến con người ta trong một đêm trở nên điên cuồng như vậy? Vô pháp vô thiên như vậy? Không lương tri như vậy? Ai có năng lượng lớn như thế? Cơ sở xã hội sản sinh ra hiện tượng xã hội loại này là gì?... Anh nghĩ mãi không ra, chỉ có nhanh chóng viết bút ghi chép ngầm, "lập này để làm bằng chứng" thôi.

Cuộc họp phê đấu kéo dài bốn tiếng đồng hồ, Trương Kính Hoài bị hai Hồng vệ binh xốc nách, đưa lên xe ô tô rồi chở đến nơi tạm giam anh. Đây có lẽ là một trường học, hình như nơi anh bị giam ban đầu vốn là một phòng học.

Bảo sao bên trong lại kê mấy chục bộ bàn ghế học sinh. Cúi học sinh mở cửa, hai người dùng sức đẩy một cái, Trương Kính Hoài liền ngã nhào xuống nền xi măng.

Trương Kính Hoài cảm thấy toàn thân đã tê liệt.

Hôm sau, lại là một cuộc họp phê đấu, anh vẫn tiếp tục bị xốc người gập lưng chín mươi độ, lại thêm hơn bốn tiếng đồng hồ nữa. Sau cuộc họp phê đấu lần này, hai chân của anh hoàn toàn mất cảm giác. Đốt sống lưng như thể bị trật khớp, khắp người không có chỗ nào là không đau.

Anh muốn trở mình nhưng không còn chút sức lực, cử động cánh tay cũng chẳng nổi. Ngực đau đớn khôn tả, dường như xương sườn đã bị đá gãy mấy cái. Đầu đau như muốn nứt tung ra. Tóc bị giứt mất mấy chòm. Máu rỉ ra, đóng thành lớp vảy cứng trên mặt. Các ngón tay hình như bị giẫm đến sưng phồng. Điều khiến người ta khó chịu hơn cả là khắp đầu và mặt toàn là phẩm màu. Thế nhưng, tất cả những điều này đều bị sự mệt mỏi do mấy ngày liền không được chợp mắt đè bẹp. Anh chỉ muốn nằm xuống, ngủ, ngủ, ngủ! Vĩnh viễn không dậy nữa.

Khi trời vừa sẩm tối, hai Hồng vệ binh bưng một hộp cơm đi vào, mở nắp ra, quát lớn: "Ăn đi, đồ chó phản cách mạng! Ăn no vào rồi mà khai báo cho tốt mấy vấn đề của mày!"

Tên học sinh nọ lại ném cho anh mấy tờ giấy, quát tháo: "Ăn cơm, ăn cơm, ăn no rồi thì viết bản kiểm điểm khai báo!"

Hai tên học sinh bước ra ngoài. Trương Kính Hoài chẳng ăn gì cả, cứ thế thiếp đi trên nền xi măng.

Thể xác Trương Kính Hoài hoàn toàn suy sụp. Hơn nữa ngày nào cũng sốt cao. Mấy tên Hồng vệ binh bảo anh: "Ngày mai còn mở hội phê đấu đấy, về mà suy nghĩ cho kỹ, còn dám ngoan cố chống đối lại quần chúng cách mạng như thế nữa, mày sẽ chẳng có kết cục tốt đẹp đâu!"

Trương Kính Hoài nằm đó, lại thấy đầu óc hôm nay vô cùng tỉnh táo. Anh thầm nghĩ: "Rốt cuộc không thể cứ thế này mãi được! Mình nên làm thế nào đây?"

Trước kia, tuy anh cũng từng nhìn thấy các buổi họp phê đấu, sau Hội nghị Lư Sơn, anh cũng từng đối mặt với những lời phê phán vô lý, nhưng chưa bao giờ bị tra tấn nhục hình cả, điều khiến anh khó chịu nhất chính là sự lăng mạ nhân cách. Đối với tù binh giặc Nhật, đối với chiến phạm Quốc dân đảng, chúng ta còn quy định không được khám người, không được lăng mạ nhân cách, thậm chí còn dành sự đãi ngộ khoan hồng cơ mà. Cứ cho là tôi thực sự phạm lỗi đi, sao lại đối xử tàn nhẫn với đồng chí của mình như vậy? Trong nội bộ Đảng, trong nội bộ nhân dân, chẳng phải vẫn nói là biết gì nói nấy, nói không giấu giếm, người nói không có tội, người nghe đủ để răn mình sao? Bản thân chẳng qua chỉ nói vài câu thôi mà? Tại sao lại mắc tội tày đình thế này?

Nếu cứ tiếp tục bị đấu tố thế này, chắc chắn bản thân không thể sống nổi. Thà cứ sống thế này, chi bằng chết đi còn hơn.

Trong mấy chục năm chiến tranh trước đây, bản thân anh đã chết đi sống lại bao lần rồi. Có thể sống đến ngày hôm nay, so với những đồng chí đã hy sinh, anh đã lãi được bao nhiêu năm thế này là đủ vốn rồi. Cứ đà này, chết đi vẫn hơn. Chết là giải thoát hết thảy. Hiện tại có bệnh mà không cho chữa, rõ ràng là chúng muốn bức tử mình. Đã thế, chi bằng tự vẫn cho xong. Chết thì có gì đáng sợ, một cái chết là mọi tội danh đều hóa thành mây khói...

Anh lại nghĩ: "Có phải mình quá yếu đuối không? Sao lại không chịu nổi thử thách thế này? Biết bao liệt sĩ cách mạng trong ngục tù của địch, trước pháp tòa vẫn hiên ngang bất khuất. Sao mình vừa chịu chút uất ức thế này đã muốn chết? Thế nhưng, nói đi cũng phải nói lại, sự hy sinh đổ máu trước kia là do kẻ địch gây ra mà. Ở trong ngục tù hay pháp tòa của địch, nào có chuyện uất ức hay không uất ức. Còn việc chịu nỗi oan ức từ chính người mình thì thật khó lòng chịu đựng... Không thể, tuyệt đối không thể tiếp tục thế này nữa!" Anh hạ quyết tâm tìm đến cái chết!

Nhưng chết bằng cách nào đây? Dù ngày hay đêm, bên ngoài lúc nào cũng có hai Hồng vệ binh canh gác. Anh ở tầng một, nhảy lầu thì không có điều kiện, tốt nhất là có một lọ thuốc ngủ, ngặt nỗi thuốc ngủ chẳng tài nào kiếm đâu ra. Lấy đầu đâm vào tường lở nhỡ không chết thì sao? Thắt cổ thì chúng sẽ phát hiện ra ngay, còn phiền phức hơn. Anh chợt nhớ đến giai đoạn "Tam phản Ngũ phản", có người dùng cách cắt mạch máu ở cổ tay để tự sát, đây quả là một cách hay. Nhưng kiếm dao nhỏ ở đâu ra chứ!

Anh dùng hai tay chống thân mình, chầm chậm lê lết trên mặt đất, đảo mắt tìm kiếm khắp nơi. Dưới sàn trống trơn, chẳng có dụng cụ gì cả. Anh lại dịch người về phía cửa sổ, thấy một cánh cửa sổ mở quạt vào trong bị gió thổi rơi mất một nửa kính. Anh bất chợt dâng lên một niềm vui mừng khôn tả. Vướn nửa người ra, giơ tay khẽ lấy một cái, một mảnh thủy tinh liền rơi xuống. Cầm mảnh thủy tinh trong tay, anh né vào một góc phòng, thở dốc một hồi, dùng cạnh sắc nhọn ấy thử cứa lên mu bàn tay một nhát, vậy mà lại tạo ra một cảm giác sảng khoái nhẹ nhõm, tựa như có thể giảm đau vậy, đến cả những vết thương chịu đựng bấy lâu nay cũng chẳng thấy đau nữa.

"Làm cách mạng kiểu gì thế này? Bản thân đi làm cách mạng suốt mấy chục năm trời, rốt cuộc lại phải ngồi trong cái nhà tù do chính chúng ta tạo ra để tìm cái chết, thật là bi ai làm sao!"

Anh tiếp tục suy nghĩ về hậu quả của việc tự sát: Nếu tối nay mình tự sát, ngày mai mọi chuyện sẽ ra sao nhỉ? Có thể đoán trước được rằng: Ngày mai chúng phát hiện ra mình chết ở đây, trên phố lập tức sẽ dán đầy đại tự báo Trương Kính Hoài sợ tội tự sát!, Trương Kính Hoài tự sát phản Đảng, chết không hết tội!, Kiên quyết vạch mặt hành vi phản động tự sát phản Đảng của tên bù nhìn Trương Kính Hoài của tập đoàn phản động Bành Đức Hoài!

“A! Là một người cộng sản mà tự sát chính là phản Đảng!” Toàn thân anh chợt vã ra một trận mồ hôi lạnh. “Chỉ cần tôi vừa tự sát, cái án phản chống cách mạng của tôi sẽ được đóng đinh đóng cột luôn! Không được, không thể chết! Tôi phải chống mắt lên xem cuộc ‘cách mạng’ này kết thúc ra sao đây! Chết rồi thì chẳng còn thấy được gì nữa. Không thể chết! Phàm là những thứ trái với quy luật, nhất định sẽ không thể kéo dài lâu, lịch sử là tàn nhẫn nhất! Tôi muốn sống, tôi muốn sống, tôi muốn sống!”

Anh lại nghĩ: Hơn nữa, tôi mà chết, ‘tự sát phản Đảng’ sẽ là kết luận do tôi tự vẽ ra cho cuộc đời mình, đời đời kiếp kiếp không thể ngóc đầu lên được. Tôi sống tiếp, thể nào cũng có ngày được minh oan. Những tiền lệ lịch sử như thế này có quá nhiều. Cuộc cách mạng quái quỷ này trái với mọi kỷ cương phép nước của Đảng, có thể làm mưa làm gió được bao lâu? Cắn răng mà chờ đợi thôi...

Anh lại nghĩ sâu thêm: Nhưng còn phải chịu bao nhiêu trận phê đấu nữa đây? Nỗi đau thể xác này phải chịu đựng tiếp thế nào đây! Anh nhớ lại, trong trận Chiến dịch Trăm trung đoàn thời kỳ Kháng chiến chống Nhật, anh từng bị thương. Một mảnh đạn găm vào giữa vùng xương chậu, cần phải phẫu thuật. Hồi đó không có thuốc tê, bác sĩ hỏi anh, bắt buộc phải phẫu thuật ngay, nếu không thì không thể quay lại chiến trường được nữa.

Anh cắn chặt răng: Bác sĩ! Ông cứ làm thế nào thì làm đi! Tôi chịu đựng được! Quan Công chẳng phải còn có thể ‘cạo xương trị độc’ đó sao?

Thế là bác sĩ cứ thế mổ lấy mảnh đạn ra mà không hề dùng thuốc mê. Khiến bác sĩ và y tá cảm động đến mức nước mắt đầm đìa. Anh thầm nghĩ, thể xác dẫu chịu đau đớn đến đâu, còn vượt qua nổi ca phẫu thuật lần đó không? Mình phải sống tiếp, phải ăn cho no căng bụng, nhất định phải tận mắt chứng kiến cuộc Cách mạng Văn hóa này kết thúc ra sao!

Ba ngày sau buổi xem đấu tố Trương Kính Hoài, “Tư lệnh Lưu” của Binh đoàn Nổi dậy Tỉnh ủy liền cho gọi anh lên nói chuyện. Địa điểm trò chuyện diễn ra tại phòng tiếp tân thư tín và khiếu nại của Văn phòng Tỉnh ủy trước kia. Nơi này nay đã tạm thời đổi thành tổ tuyên truyền của “Bộ Tư lệnh”. Bặc Khuê đến đó đúng hẹn.

Lưu Cát Hữu, thủ lĩnh phe nổi dậy lớn nhất Tỉnh ủy, hoàn toàn trái ngược với bộ mặt hổ báo hôm họp phê đấu, tỏ ra vô cùng khách sáo với anh, nhiệt tình và thân thiện nói: “Đồng chí Bặc Khuê, đồng chí Bặc Khuê, mời ngồi, ngồi đi.”

Bặc Khuê không kiêu ngạo không tự ti an tọa.

Lưu Cát Hữu nói: “Tôi đã sớm muốn trò chuyện với thư ký Bặc Khuê rồi. Chỉ vì bận quá. Giờ đây, cán bộ Tỉnh ủy chúng ta đại thể có thể chia làm ba loại người: Một là đại đa số, họ đều hưởng ứng lời hiệu triệu của Chủ tịch Mao, tích cực tham gia vào tổ chức nổi dậy; Hai là ‘phe bảo hoàng sắt đá’, cho rằng ban lãnh đạo cũ của Tỉnh ủy trước kia là tốt, họ không làm phái cách mạng mà làm ‘phái bảo hoàng’ chết giữ lấy một nhúm kẻ cầm quyền đi theo con đường tư bản chủ nghĩa của Tỉnh ủy, những cán bộ như vậy hiện nay cơ bản đã không còn nữa; Ba là đứng ngoài lề, làm ‘phái tiêu dao’, giờ cũng rất ít. Trong cuộc đấu tranh vĩ đại bảo vệ tư tưởng Mao Trạch Đông, bảo vệ đường lối cách mạng của Chủ tịch Mao và bảo vệ chủ nghĩa xã hội này, ai nấy đều phải chịu sự kiểm nghiệm, ai nấy đều phải chạm đến tận cùng linh hồn. Chúng tôi muốn mời đồng chí Bặc Khuê tham gia vào tổ chức của chúng tôi, để chúng ta đoàn kết bên nhau, cùng chiến đấu, cùng chiến thắng, cùng chia sẻ thành quả chiến thắng, anh thấy thế nào?”

Bặc Khuê cúi đầu im lặng, hồi lâu mới cất lời: “Đường lối của tôi... giác ngộ không cao, tư tưởng không theo kịp thời thế.”

Lưu Cát Hữu nói: “Không thể nói thế, không thể nói thế được chứ! Trước kia có ai giác ngộ đường lối cao đâu? Tôi cũng có cao đâu nào! Trong một thời gian rất dài trước đây, tất cả chúng ta đều cho rằng đám lão già ở Tỉnh ủy đó đều là cách mạng cả. Ai mà ngờ được, thứ mà họ thực thi lại là một con đường lối chủ nghĩa xét lại chứ! Bọn chúng là cách mạng giả, phản cách mạng, đã che mắt biết bao nhiêu người cơ chứ.

Nếu nói trước kia không giác ngộ thì còn có thể châm chước được. Đã qua học tập ‘Thông báo 516’ của Trung ương về việc phát động Cách mạng Văn hóa, lại trải qua chặng đường thực tiễn đấu tranh này, sau này mà còn không giác ngộ nữa thì không tài nào nói nổi đâu.”

“Anh phải cho tôi suy nghĩ đã...” Bặc Khuê vẫn cúi gằm đầu.

“Kẻ địch ở ngay trước mắt, còn suy nghĩ cái gì nữa.” Lưu Cát Hữu tỏ vẻ không đồng tình nói: “Tôi hoàn toàn hiểu được tâm trạng của anh, quan hệ giữa anh và Trương Kính Hoài, dưới sức ảnh hưởng của hắn, dẫu là vì nguyên nhân tình cảm đi chăng nữa, hay là bị che mắt quá sâu, nhất thời chưa xoay chuyển kịp, thì hoàn toàn có thể hiểu được, cần phải có một quá trình. Thế nhưng, quá trình này không thể kéo dài quá lâu được đâu.”

Bặc Khuê đáp: “Mấy hôm trước, tôi thấy ngoài cổng cơ quan chúng ta có dán một tờ đại tự báo viết về tôi, hiện tôi đang tự kiểm điểm vấn đề của bản thân đây.”

Lưu Cát Hữu cười lớn nói: “Đồng chí Bặc Khuê, bức đại tự báo mà bọn họ dán cho anh ấy, chưa có sự đồng ý của tôi đâu.

Tôi vẫn cho rằng anh bị che mắt quá sâu. Hiện tại anh vẫn là mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân, vẫn là đồng chí, vẫn là đối tượng mà chúng ta cứu vớt cơ mà! Chúng tôi đang chờ anh vạch trần vấn đề của Trương Kính Hoài đấy. Anh là thư ký của hắn, tổng thể mà nói chẳng lẽ lại bảo anh ‘không rõ tình hình’ chắc?”

Bặc Khuê lại suy nghĩ ngẫm nghĩ: “Tôi thực sự không tài nào nhớ ra nổi có tài liệu nào có thể vạch trần được nữa.”

“Đó là do sự giác ngộ đường lối của anh chưa được nâng cao đấy thôi. Đợi khi anh nâng cao được sự giác ngộ đường lối rồi, những vấn đề có thể vạch trần về vị Bí thư Trương của các anh nhiều lắm đấy. Anh sống chung chọi với hắn từng ngày, nghe hắn phát lệnh chỉ thị, giúp hắn làm việc, làm thư ký thì thế nào cũng có lúc tâm sự với nhau chứ, hắn đã từng nói gì với anh rồi? Làm sao mà không có gì để vạch trần cho được chứ?”

Bặc Khuê vẫn trầm mặc không nói.

Lưu Cát Hữu liền nói: “Nếu anh ‘không nhớ ra’, tôi có thể ‘nhắc khéo’ anh một tiếng nhé: Vụ Trương Kính Hoài phái anh đi khu căn cứ cũ năm một nghìn chín trăm sáu hai để làm ‘điều tra’ là thế nào? Hắn đã chỉ thị anh ra sao, hai người đã lên kế hoạch gì với nhau. Nói cho anh biết, anh cũng có tội đấy nhé. Nếu anh không vạch trần Trương Kính Hoài, không lập công chuộc tội, hậu quả sau này anh phải tự chịu lấy đấy!” Trong lời nói mang theo ý đe dọa rõ rệt.

“Chuyến điều tra lần đó, là do Bí thư Trương muốn đúc rút chút kinh nghiệm lịch sử...”

“Anh đừng có mà ngụy biện nữa, đó chỉ là hiện tượng bề ngoài thôi, thực chất là muốn phủ nhận đường lối cách mạng của Chủ tịch Mao... Cứ bàn đến đây thôi. Chúng tôi cho anh thời gian, nói cách khác, quần chúng cách mạng cho phép anh có một quá trình giác ngộ, nhưng không thể đợi lâu quá đâu. Sự kiên nhẫn của chúng tôi là có giới hạn đấy.” Lưu Cát Hữu cười nói, nhưng sắc mặt lại kéo dài dằng dặc.

Bặc Khuê bước ra khỏi phòng tiếp tân của đám phái nổi dậy, trở về nhà. Thần người ngồi phịch bên đầu giường chìm đắm vào suy tư.

Mẫn Thanh Liên cất tiếng hỏi: “Lưu Cát Hữu tìm anh nói chuyện rồi à?”

“Nói rồi.”

“Họ nói gì thế?”

“Anh ta muốn tôi ‘khởi nghĩa’ tham gia tổ chức nổi dậy của bọn họ, rồi vạch trần Bí thư Trương.”

“Anh đồng ý chứ?”

“Không...”

“Anh đừng có rượu mừng không muốn lại thích uống rượu phạt.” Thanh Liên tức giận đùng đùng nói: “Bây giờ người ta tìm anh nói chuyện, là người ta còn nể trọng anh đấy.”

“Tôi không cần bọn họ nể trọng.”

“Em thấy anh lún sâu lắm rồi đấy. Cứ nói cái bức ‘thượng thư’ của mấy người Trương Kính Hoài ấy xem nào, vấn đề nghiêm trọng đến thế nào cơ chứ. Bọn họ bảo với em: Anh chính là kiểu ‘đẩy một cái’ là ngã sang phía kẻ địch ngay, kéo một cái mới là mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân. Người ta kéo anh mà anh cứ lùi lại phía sau thế hả...”

“Tôi không cần bọn họ kéo.”

“Anh không cần kéo! Thế nhưng, anh phải biết rằng: Trở thành kẻ thù của cách mạng, đồng nghĩa với cái gì chứ? Về mà suy nghĩ cho kỹ đi!” Ngừng lại một lát, cô ta lại nói: “Bố em muốn anh qua đó một chuyến.”

Bặc Khuê thầm nghĩ: Qua đó một chuyến, nghe xem vị nhạc phụ uy quyền này nói những gì cũng có cái lợi của nó, ông ấy cũng là một lão cách mạng, lại là cán bộ cao cấp, biết nhiều chuyện, xem ông ấy nói gì, chí ít cũng có thể nắm bắt thêm chút tình hình. Thế là anh liền cùng Thanh Liên sang nhà ông ấy. Hơn ba năm kết hôn này, anh rất ít khi sang thăm viếng cái vị “Thái sơn” này.

Anh lầm lũi bước vào phòng khách của “Thái sơn”, vị Chính ủy quân khu nghiêm nghị không hay cười ấy dùng miệng ra hiệu: “Ngồi xuống đi!”

Bặc Khuê an tọa, vị nhạc mẫu khá ôn hòa nãy giờ cũng đứng bên cạnh lắng nghe.

“Bọn họ tìm cậu nói chuyện rồi à?”

“Dạ rồi ạ.”

“Họ nói những gì thế?”

Bặc Khuê thuật lại một lượt.

“Cậu đáp lại thế nào?”

Bặc Khuê lại kể lại thái độ của mình.

Nhạc phụ đại nhân là Chính ủy nghiêm giọng quở trách: “Đây không phải là vấn đề giác ngộ hay không giác ngộ, trong cuộc đại cách mạng hiện nay, đây là vấn đề lập pháp đứng về phía con đường lối nào!”

Bặc Khuê vẫn im lặng không nói.

Nhạc phụ đại nhân bảo: “Cậu đã bị nhiễm độc quá sâu bởi cái tên Trương Kính Hoài kia rồi! Cậu phải quay đầu là bờ đi!”

“Tôi thực sự không xoay chuyển nổi tư tưởng.”

Nhạc phụ đại nhân nói: “Không phải là cậu không xoay chuyển nổi, mà là lập trường của cậu đứng sai chỗ rồi! Cậu không muốn xoay cũng phải xoay cho tôi! Dạo gần đây, cậu đã tự kiểm điểm tư tưởng của mình lần nào chưa?”

“Từng nghĩ rồi, nhưng không thông nổi.”

Nhạc phụ đại nhân đưa ra một vấn đề sắc bén: “Bây giờ đối với cậu mà nói, là cần Đảng hay là đi theo cái tên bù nhìn phản Đảng Trương Kính Hoài để làm vật chôn theo đây! Vấn đề nghiêm trọng đến thế là cùng, về nhà mà suy nghĩ cho kỹ vào!”

Bặc Khuê cáo từ ra về. Thanh Liên cũng lủi thủi đi theo ra. Chỉ nghe thấy tiếng nhạc phụ đại nhân nói với vợ mình: ...Cuộc hôn nhân này của Thanh Liên, tự bản thân nó đã là một sai lầm lịch sử rồi!

Hôm sau, Binh đoàn Nổi dậy Tỉnh ủy liền cử hai cán bộ đeo băng đỏ đến, đưa ra mấy vấn đề bắt Bặc Khuê viết tài liệu vạch trần. Bọn họ lôi anh đến một căn phòng kho vốn là nhà ăn trước kia, đặt ra “kỷ luật thép”: Không được về nhà, không được liên lạc với thế giới bên ngoài, không được gọi điện thoại, càng không được viết thư ra ngoài, trên thực tế đã là “quản thúc tại gia” rồi (thời đó gọi là “cách ly kiểm điểm”). Thế nên, một trận chiến bề ngoài là “khai thị” sự giác ngộ cho anh, nhưng thực chất là những buổi “trò chuyện” vô tận theo “chiến thuật bánh xe” đã chính thức bắt đầu.

Lúc này, toàn bộ “những kẻ nắm quyền” ở Tỉnh ủy, căn cứ theo cấp phó bộ trưởng để “vạch tuyến”, các bộ trưởng, phó bộ trưởng của từng bộ, ủy ban, chủ nhiệm, phó chủ nhiệm đều bị đánh thành “kẻ cầm quyền đi theo con đường tư bản chủ nghĩa”, còn từ cấp trưởng phòng trở xuống thì được xếp vào hàng ngũ “quần chúng cách mạng”, là những đối tượng có thể tham gia vào tổ chức nổi dậy. Đối với những kẻ nắm quyền này, tất cả đều lập ra “tổ chuyên án”. Bặc Khuê bị treo tên dưới danh sách “Tổ chuyên án Trương Kính Hoài”, tạm thời vẫn chưa định tính cho anh.

Lưu Cát Hữu đã tiến hành phát động nhân viên “Tổ chuyên án Trương Kính Hoài”, nói rằng: “Nhất định phải hạ gục cái pháo đài cứng đầu Bặc Khuê này cho bằng được! Hắn không những nắm giữ rất nhiều tài liệu phản Đảng của Trương Kính Hoài, mà còn nhúng tay vào việc phác thảo rất nhiều bài phát biểu, báo cáo mang tính phản động của Trương Kính Hoài. Con người này, nếu chúng ta tranh thủ lôi kéo được sang phe mình, thì vấn đề phản Đảng của Trương Kính Hoài sẽ sáng tỏ như ban ngày.

Còn về việc định tính đối với con người này thế nào, phải xem biểu hiện của hắn ra sao. Nếu hắn dũng cảm đứng ra vạch trần, thì cũng có thể xem xét xử lý như mâu thuẫn nội bộ, nếu hắn còn tiếp tục ngoan cố chống đối, thì bản thân hắn chính là một tên đại hữu phái lọt lưới, những tài liệu để bắt bóp thóp hắn thì nhiều vô kể. Phương pháp để hạ gục pháo đài cứng đầu này, phải dựa vào sự công tâm về chính trị và công tâm về chính sách. Nhất định phải duy trì áp lực cực lớn, khiến cho tinh thần hắn sụp đổ hoàn toàn. Đối với việc đánh sập pháo đài cứng đầu này, phái cách mạng chúng ta nhất định phải chuẩn bị đầy đủ tư tưởng, đánh cho thắng trận này...”

Chiều hôm đó, “trận chiến” chính thức bắt đầu.

Theo sự bố trí của Lưu Cát Hữu, nhân viên tổ chuyên án luân phiên tìm anh trò chuyện. Đầu tiên họ sử dụng “tâm lý chiến chính trị”. Ở đây chúng tôi không muốn miêu tả chi tiết những buổi trò chuyện lặp đi lặp lại đến phát ngán đó, chỉ trích dẫn ra mấy đoạn là đủ rồi.

Đồng chí Bặc Khuê, cuộc Cách mạng Văn hóa lần này là một cuộc đại cách mạng chạm đến tận cùng linh hồn con người, mỗi người chúng ta đều phải chịu đựng sự thử thách trong cuộc đấu tranh giữa hai giai cấp, hai con đường lối này.

Có chịu nổi thử thách hay không, biểu thị ở việc anh có quay trở lại đường lối cách mạng của Chủ tịch Mao hay không, có trung thành với Chủ tịch Mao hay không, trung thành với tư tưởng Mao Trạch Đông hay không, trung thành với đường lối cách mạng của Chủ tịch Mao hay không. Trung thành hay không, cứ nhìn vào hành động. Việc này phải xem anh có vạch trần được cái tên bù nhìn phản động Bành Đức Hoài là Trương Kính Hoài này hay không, và có tham gia vào hàng ngũ phê phán tội ác phản cách mạng của hắn cùng chúng ta hay không.

Cuộc cách mạng này là một cuộc đại cách mạng phòng chống chủ nghĩa xét lại, chống chủ nghĩa xét lại, là một cuộc đại cách mạng có liên quan đến tương lai tiền đồ cách mạng nước ta.

Anh thử nghĩ xem, nếu để loại người như Bành Đức Hoài nắm quyền, nước ta sẽ phải quay trở lại xã hội cũ, chuyên chính vô sản sẽ biến thành chuyên chính tư sản, hàng triệu cái đầu sẽ phải rơi xuống đất. Đó là một viễn cảnh đáng sợ làm sao!

Đồng chí Bặc Khuê, chúng tôi đương nhiên cũng hiểu rằng, việc chuyển biến lập trường là một việc không hề dễ dàng chút nào. Chúng ta có thể chờ đợi. Nhưng chờ đợi cũng có giới hạn của nó thôi chứ!

Bây giờ chúng ta cùng học tập một đoạn ngữ lục của Chủ tịch: ‘Kẻ nào đứng về phía nhân dân cách mạng, kẻ đó là phái cách mạng; kẻ nào đứng về phía phản cách mạng, kẻ đó là phái phản cách mạng’... Chúng tôi hy vọng anh có thể đứng về phía nhân dân cách mạng. Anh đứng sang đây, chính là đồng chí cách mạng, chính là người một nhà của chúng ta, có thể tham gia vào binh đoàn của chúng ta, thậm chí có thể tham gia vào ban lãnh đạo.

“...”

Cái gọi là “tâm lý chiến chính trị” đại loại toàn là những lời kiểu này.

Tiếp theo là “chính sách chiến lược”:

Đồng chí Bặc Khuê, chúng tôi biết xuất thân của anh rất cực khổ, là bần nông trung nông cốt cán. Không có Đảng Cộng sản, không có Chủ tịch Mao, liệu có được ngày hôm nay của anh không? Anh chẳng qua chỉ là thư ký của Trương Kính Hoài, phục vụ cho Trương Kính Hoài mà thôi. Anh dẫu có chép tay hộ hắn, thì tất cả cũng đều là chủ ý của hắn, là tư tưởng của hắn cơ mà! Anh là đối tượng kéo một cái là có thể sang, đẩy một cái là có thể ‘sang bên kia’ rồi. Hiện tại chúng tôi là kéo anh, chứ không phải đẩy anh. Anh đừng có phụ lòng tốt của đông đảo quần chúng cách mạng.

Đối với những đồng chí đã phạm sai lầm, chúng ta là ‘nhìn trước, giúp sau’. Có ai mà không phạm sai lầm chứ! Phạm sai lầm mà sửa chữa, thì vẫn là đồng chí tốt. Bằng không, ngoan cố không đổi, thì nguy hiểm lắm đấy. Có sửa chữa sai lầm hay không, chính là xem anh có vạch trần được Trương Kính Hoài, nhổ tận gốc tội ác phản Đảng của hắn ra hay không.

“Quả thực, tôi chẳng thấy hắn có hành vi phản Đảng nào cả.”

Những lời hay ý đẹp của tổ chuyên án nói ra cả đống, còn Bặc Khuê chỉ nói độc nhất mỗi một câu này.

Một thành viên trong tổ chuyên án lôi ra một xấp tài liệu, nói: “Vốn dĩ chúng tôi không muốn trưng ra tài liệu, để anh tự tranh thủ sự chủ động, làm một điển hình khoan hồng khai báo. Thế nhưng, anh cứ mở miệng ra là ‘không nhớ nổi’, ‘không nhớ rõ’. Bây giờ, chúng tôi buộc phải lấy tài liệu ra rồi. Anh tự nhìn xem, xấp tài liệu này có phải là chứng cứ thép chống lại Chủ tịch Mao hay không?”

Bặc Khuê nhận lấy tài liệu, liếc nhìn, hóa ra đó là bản báo cáo của nhà triển lãm về việc thay thế bức tượng Chủ tịch Mao vào năm ngoái.

Bặc Khuê chợt nhớ ra: Hóa ra, trước cổng nhà triển lãm có dựng một bức tượng Chủ tịch Mao. Có rất nhiều khán giả góp ý, nói rằng tạc trông không giống lắm, nhà triển lãm liền thỉnh thị Tỉnh ủy xin đổi bức tượng khác, bức tượng mới do Học viện Mỹ thuật sáng tác. Báo cáo được chuyển đến tay Trương Kính Hoài, Trương Kính Hoài đồng ý, liền giao cho Bặc Khuê thảo ra bản “phê thị”. Sau đó bức tượng mới được hoàn thành khánh thành. Thế nhưng bức tượng cũ xử lý thế nào thì nhà triển lãm không dám tự quyết. Bức tượng cũ cao hơn tám mét lận. Tình hình thực tế là: Nếu cất giữ đi, kho quá nhỏ không dựng lên được, vận chuyển thì quá nặng, thế nên nhân viên đành cưa đứt thành ba đoạn, vứt bức tượng nằm trong kho. Cách mạng Văn hóa vừa bùng nổ, liền có phe nổi dậy vạch trần giám đốc nhà triển lãm có “tội ác tày trời”, vậy mà lại dám “phanh thây Chủ tịch Mao”! Đây chính là kẻ địch giai cấp căm thù Chủ tịch Mao! Thật là nhẫn nhịn được thì cái gì cũng nhẫn nhịn được nữa. Bọn chúng liền lôi giám đốc nhà triển lãm ra phê đấu. Giám đốc nhà triển lãm khai báo rằng ông ta đã thỉnh thị Tỉnh ủy. Thế là đi tra cứu hồ sơ, lật ra được bản phê thị của Trương Kính Hoài.

“Anh nhìn xem, bản phê thị này vẫn còn nét chữ của anh đấy nhé.”

Bặc Khuê đã đưa ra lời giải thích xung quanh vấn đề này.

“Bây giờ anh vẫn còn đang bao che cho hắn, nếu không phải cực kỳ căm thù Chủ tịch Mao, thì sẽ không thể đưa ra cái quyết định độc ác nhường này đâu.”

“Thật sự là tôi chẳng thể ngờ được vấn đề lại thành ra thế này.” Bặc Khuê lại giải thích.

“Anh xem tiếp xấp tài liệu này đi.”

Một thành viên khác của tổ chuyên án lại lôi ra xấp tài liệu thứ hai. Bặc Khuê nhìn qua thì thấy đó là Vạch trần một âm mưu lớn: Hiệu sách Tân Hoa tiêu hủy sáu triệu cuốn trước tác của Chủ tịch Mao, một tội ác tày trời chống lại tư tưởng Mao Trạch Đông!

Tên thành viên đó lại nói bồi thêm: “Sự kiện phản động này, cũng do Trương Kính Hoài phê duyệt đấy, cũng là nét chữ của anh đấy.”

Bặc Khuê cũng nhớ lại sự việc này: Mấy năm nay, cả nước dấy lên cao trào học tập trước tác của Chủ tịch Mao, các nhà xuất bản trên khắp cả nước đều khởi động máy in ấn, in ấn trước tác của Chủ tịch Mao. Do số lượng quá lớn, các nhà in lớn in không xuể, nhiệm vụ được phân bổ xuống các nhà in nhỏ. Sau đó phát hiện ra có một xưởng in chất lượng in quá kém, giấy thì ngả vàng, đóng gáy không cẩn thận, có mấy trang in chữ nhòe nhoét không rõ. Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy kiến nghị tiêu hủy sáu triệu cuốn trước tác của Chủ tịch Mao này, báo cáo được chuyển đến tay Trương Kính Hoài, Trương Kính Hoài đồng ý, bèn phê duyệt một tiếng, chữ ký là của Trương Kính Hoài, lời phê lại là nét chữ của Bặc Khuê.

“Chống lại tư tưởng Mao Trạch Đông, chứng cứ thép rành rành ra đó! Anh tự mình nhìn cho rõ đi.” Tên thành viên đó vừa nói vừa ném tài liệu vạch trần cho Bặc Khuê.

Bặc Khuê lại dựa vào tình hình lúc đó để giải thích.

“Anh đừng có chối tội thay cho cái tên Bí thư Trương của anh nữa! Ai mà muốn chống lại tư tưởng Mao Trạch Đông thì kiểu gì cũng tìm ra lý do thôi! Tội ác chống lại tư tưởng Mao Trạch Đông của Trương Kính Hoài, cũng có phần của đồng chí Bặc Khuê anh đấy! Chúng tôi hiện giờ là đang cứu vớt anh, vẫn gọi anh là ‘đồng chí’, sao anh cứ mãi không chịu giác ngộ thế hả! Anh nhất định phải đợi đến khi bản thân mình trở thành kẻ thù của cách mạng, để chúng tôi xử lý anh theo mâu thuẫn địch ta thì mới vừa lòng hả dạ phỏng? Đồng chí ơi! Anh đã bước chân ra tới tận mép bờ vực thẳm nguy hiểm rồi, mà còn bước thêm một bước nữa thì hậu quả không thể tưởng tượng nổi đâu!”

Đến lúc này, Bặc Khuê cảm thấy nói gì cũng là thừa thãi. Anh ngồi đó, hai tay ôm lấy đầu gối, cúi gằm mặt xuống rồi thiếp đi lúc nào không hay. Những buổi trò chuyện theo kiểu “bánh xe” như thế này, đã kéo dài suốt hai ngày hai đêm rồi.

“Này! Này! Anh tỉnh lại đi, chúng tôi cho anh xem cái này tiếp.”

Nói đoạn họ nhét vào tay anh một tờ giấy, Bặc Khuê miễn cưỡng mở mắt ra, nhìn thấy đó là một bức thư do Thanh Liên gửi cho mình, trong thư viết: “Nếu anh còn không chịu giác ngộ, không chịu quay về đường lối cách mạng của Chủ tịch Mao, thì em sẽ ly hôn với anh.”

Bặc Khuê đọc xong, yếu ớt thốt lên: “Nếu... cô ấy muốn ly... ly... hôn, tôi đồng ý... tôi muốn đi... ngủ...” Nói dứt câu anh lại cúi gằm đầu thiếp đi.

“Này! Này! Đừng có ngủ nữa! Anh vẫn chưa trả lời câu hỏi của chúng tôi cơ mà.” Có kẻ đang điên cuồng lay người anh. Nhưng lay thế nào cũng không tài nào lay tỉnh nổi.

Cứ thế, bốn tổ người liên tục chiến đấu, kéo dài hơn bảy mươi tiếng đồng hồ. Giữa chừng, ngày nào cũng có người đúng giờ mang cơm đến, bọn phái nổi dậy luân phiên ăn uống ngủ nghỉ, còn Bặc Khuê thì không ăn cơm, chỉ uống vài ngụm nước.

Giờ đây lời kể của chúng ta không cần phải lặp đi lặp lại mấy cái câu nhảm nhí đó nữa. Đến chiều ngày thứ tư, lại một đám người khác xông lên sàn diễn, liên tục chiến đấu, chiến lược “duy trì áp lực” chính thức được phát huy.

Đám người này vừa lên đến nơi liền hùng hổ la lối quát tháo: “Bặc Khuê! Anh có vạch trần hay không? Bọn tao thấy mày tính ngoan cố đến cùng đấy phỏng! Nhất định phải ngoan cố đến mức trở thành ‘đống cứt chó không thèm đứng chung hàng với loài người’ chắc?”

“Bặc Khuê, mày không vạch trần Trương Kính Hoài, mày chính là đồng bọn của hắn, mày chính là kẻ thù không đội trời chung với quần chúng cách mạng!” Lúc này, bọn chúng vây kín lấy Bặc Khuê, bắt đầu dùng tay chân xô đẩy anh.

“Khai báo! Khai báo mau!”

“Vạch trần! Vạch trần mau!”

Tiếp theo là một loạt tiếng khẩu hiệu vang lên:

“Ngoan cố tới cùng, chỉ có con đường chết!”

“Bặc Khuê ngoan cố bảo vệ Trương Kính Hoài, chẳng có kết cục tốt đẹp đâu!”

“Mày có vạch trần hay không hả?”

Có kẻ xô đẩy một cái, Bặc Khuê ngã phịch xuống đất, không tài nào gượng dậy nổi.

“Dậy mau, dậy mau lên! Đừng có mà giả vờ giả vịt như con chó chết nữa!”

“Mày bày đặt giả chết à! Đừng có mà giở cái trò này ra với bọn tao!” Tên đó vừa nói vừa dùng chân đá mạnh vào vùng thắt lưng của Bặc Khuê. Anh cảm thấy một trận đau buốt thấu xương, dường như xương sườn đã gãy mấy cái. Hai tên xốc nách dựng anh dậy, nhưng anh đứng không vững lại ngã nhào xuống đất.

“Nghỉ lát đi, đừng có đánh chết hắn.” Một tên thì thầm nhỏ giọng. “Đi kiếm gì cho hắn ăn đi.”

“Này này, ăn cơm thôi, ăn cơm thôi!”

Bặc Khuê nằm bẹp dí bất động.

“Sao hả? Định dùng chiêu tuyệt thực để dọa bọn tao đấy à!”

Bặc Khuê vẫn nằm im thin thít, hồi lâu sau mới cất lời: “Các người để tôi ngủ... ngủ một lát đi...”

Một tên ra hiệu cho phép anh ngủ.

Hơn mấy chục phút trôi qua, Bặc Khuê giãy giụa chống tay định đứng dậy. Hai tên nhân cơ hội xốc nách nâng anh đứng lên.

Bặc Khuê lơ mơ cất lời: “Các người cho tôi xin điếu thuốc hút nào.” Vốn dĩ Bặc Khuê không hề hút thuốc. Không hiểu sao lúc này anh lại muốn hút thuốc.

Có kẻ châm lửa hộ cho anh một điếu thuốc, đoạn cất giọng hỏi: “Mày có chịu vạch trần hay không?”

“Tôi... vạch... vạch trần, vạch... vạch trần.”

“Thế thì tốt, bọn tao cho mày thời gian đấy.”

Bặc Khuê rít một hơi thuốc, sặc sụa ho khù khụ một hồi lâu, đứt quãng lên tiếng: “Năm ngoái, hồi phê phán ‘Hải Thụy bãi quan’, tờ báo... báo tỉnh ta không đăng lại bài báo của ‘Văn hối báo’ là do... là do Trương Kính Hoài chỉ... chỉ thị, do tôi tự thảo ra bản phê thị đó.”

“Chuyện rích rác đời tám hoánh nào rồi, chuyện này đã sớm ghi vào hồ sơ rồi, còn cần mày vạch trần nữa chắc, nói chuyện gì mới mẻ vào, kiếm cái nào cốt lõi ấy!”

“Năm sáu mươi hồi phê phán Trương Kính Hoài, bảo hắn là thành viên tập đoàn phản Đảng Bành Đức Hoài, hắn vẫn luôn không phục...”

“Lại là chuyện cũ rích, nói chuyện mới đi, kể xem sau lưng hắn thường nói với mày những lời phản Đảng gì nào.”

---❊ ❖ ❊---

“Tôi, tôi, không nhớ nổi nữa.”

“Cứ xem thái độ nâng cao giác ngộ đường lối của mày đến đâu đã, mày mà nâng cao rồi, tự khắc sẽ có rất nhiều thứ để vạch trần.”

“Nói chuyện cốt lõi vào, chủ yếu là kể mấy lời tâm sự riêng tư mà bình thường hắn hay nói với mày ấy, mấy cái chuyện không thể gặp ánh mặt trời ý!”

Bặc Khuê im thin thít.

“Mày suy nghĩ kỹ xem nào, hắn có bàn luận gì với Chủ tịch Mao trước mặt mày không? Đã từng nói những gì? Đây mới là trọng tâm của trọng tâm.”

“Có... m... một, một lần, hắn từng nói với tôi về chuyện... chuyện ‘Chủ tịch Mao vạn... vạn tuế’. Hắn bảo, con người ai rồi cũng phải chết, là không thể ‘vạn tuế’ được đâu.”

Mấy tên phái nổi dậy đưa mắt nhìn nhau, một tia mừng rỡ lướt qua, chúng cảm thấy Bặc Khuê đã khai ra tội ác mới của Trương Kính Hoài rồi.

“Thái độ này của mày tốt đấy, coi như mày lập được một công trạng. Nói thẳng tuốt ra đi, dốc bầu tâm sự, vạch trần cho triệt để vào!”

Bặc Khuê lại suy ngẫm một lúc, “Mấy năm trước, khi phê phán ‘nhập làm một’, học tập ‘chia làm hai’. Có một học viên trường Đảng, trong buổi thảo luận, đã nêu ra một câu hỏi, bảo rằng: Chủ tịch Mao nói, vạn vật đều có thể chia làm hai. Tư tưởng Mao Trạch Đông liệu có thể, c... chia... chia... làm hai hay không. Trường Đảng coi vấn đề này là ‘tư tưởng động thái’, đưa lên bản tin vắn, báo cáo lên Tỉnh ủy, chuyển đến tay Trương Kính Hoài, yêu cầu trả lời. Trương Kính Hoài bảo: Theo lẽ... lẽ thường,Ký nhiên ‘vạn vật’ đều có thể chia làm hai, ‘vạn vật’ đương nhiên bao gồm cả tư tưởng Mao Trạch Đông... Thế nhưng, chuyện này Trương Kính Hoài đã đè... đè xuống rồi, chỉ nói riêng với cá nhân tôi thôi, không hề có bút phê nào cả.”

Mấy tên trong tổ chuyên án lại được một phen mừng rỡ. Chúng cảm thấy Bặc Khuê đã khai ra trọng điểm phản đối tư tưởng Mao Trạch Đông của Trương Kính Hoài, chúng đã đánh được một trận đại thắng, bèn lập tức chạy đi báo tin mừng với Lưu Cát Hữu.

Chúng lại hô to: “Lập trường của mày bắt đầu có sự chuyển biến rồi đấy, kể tiếp đi!”

Bặc Khuê rít một hơi thuốc, sặc sụa ho khù khụ một trận, rồi lại cúi đầu thiếp đi. Bàn tay phải đang cầm điếu thuốc buôngõ thõng xuống, đầu mẩu thuốc đang cháy rơi trúng cổ tay trái, phát ra tiếng xèo xèo nhè nhẹ. Anh chẳng hề cảm thấy đau đớn gì cả. Thân người trượt tuột xuống nền đất.

Sau khi Bặc Khuê khai ra tài liệu về việc Trương Kính Hoài bàn về câu nói “Chủ tịch Mao vạn tuế” và tư tưởng Mao Trạch Đông cũng có thể “chia làm hai”, Lưu Cát Hữu cảm thấy đây chính là hai quả đại bác hạng nặng để đánh đổ Trương Kính Hoài. Bất cứ kẻ nào dám chống lại Chủ tịch Mao và tư tưởng Mao Trạch Đông, thì tội ác của hắn còn nghiêm trọng hơn cả giết người phóng hỏa, thổ phỉ cường đạo, còn hung ác hơn cả ma quỷ nanh vuốt xanh lè. “Bản tin vắn” khai báo của Bặc Khuê do tổ chuyên án biên soạn vừa được chuyển đến tay Lưu Cát Hữu, vị “Tư lệnh” này phấn khích vô cùng: Có được hai cái tội trạng này rồi, Trương Kính Hoài đời đời kiếp kiếp không tài nào ngóc đầu lên nổi. Hắn lập tức quyết định mở một buổi đại hội phê phán quy mô lớn. Thời gian họp được ấn định vào ngày kia, địa điểm đặt tại quảng trường. Nhân viên tổ chuyên án báo cáo lại rằng: “Cái lão già Trương Kính Hoài đó, đã đi lại không nổi nữa rồi.”

Tư lệnh Lưu tỏ ra có chút thiếu kiên nhẫn: “Đi không nổi thì khiêng đi! Lòng nhân từ với kẻ địch, chính là sự tàn nhẫn với nhân dân! Các cậu còn đồng cảm với hắn ta nữa à! Sự giác ngộ đường lối vứt đi đâu rồi!?”

Vị Tư lệnh Lưu này dạo gần đây tính khí ngày càng cáu kỉnh. Toàn bộ ban lãnh đạo cũ của Tỉnh ủy đều đã bị đánh đổ. Phái nổi dậy hiện tại thay thế Tỉnh ủy thực thi công tác. Vị Tư lệnh Lưu này, xe con cũng được ngồi rồi, thư ký cũng được sắp xếp rồi, ra cửa cũng có mấy tên phái nổi dậy vai u thịt bắp làm vệ sĩ, ra dáng hệt như cỗ xe hộ vệ tư nhân của hắn vậy.

Hôm ấy, hơn một nghìn tên phái nổi dậy, giương cao cờ đỏ, đánh chiêng gióng trống, hát vang các bài ca ngữ lục, tập hợp đầy đủ dưới hội trường.

Tư lệnh Lưu cất giọng uy nghiêm thét lên: “Áp giải tên phản cách mạng Trương Kính Hoài lên đây cho tao!”

Thế là hai tên phái nổi dậy khiêng một chiếc sọt lớn bước lên đài chủ tịch. Trương Kính Hoài ngồi lọt thỏm trong chiếc sọt, trải qua bao nhiêu ngày tra tấn đấu tố, rõ ràng thể trạng của Trương Kính Hoài đã rơi vào trạng thái bán tê liệt. Thế nhưng thần thái của anh vẫn điềm tĩnh thản nhiên, ánh mắt sắc bén, đầu óc vô cùng tỉnh táo.

Toàn hội trường vang lên những tiếng hô ngữ lục và khẩu hiệu “vạn tuế” từng đợt từng đợt.

Tư lệnh Lưu lớn tiếng gào lên: “Trương Kính Hoài! Khai báo tội ác phản đối ‘Chủ tịch Mao vạn tuế’, phản đối tư tưởng Mao Trạch Đông của mày mau!”

Trương Kính Hoài đáp: “Tôi chưa từng phản đối Chủ tịch Mao vạn tuế, cũng chưa từng phản đối tư tưởng Mao Trạch Đông.”

Lại là một tràng khẩu hiệu hô vang dậy trời.

Tư lệnh Lưu bảo: “Bọn ta không đôi co mất thời gian với mày nữa, lượng mày cũng chẳng chịu thành khẩn khai báo đâu, vạch trần ra!”

“Tư lệnh Lưu” sai một tên phái nổi dậy đem tài liệu vạch trần do Bặc Khuê viết đưa cho anh xem, đồng thời nói: “Đây là do thư ký của mày vạch trần đấy, có chuyện này hay không. Chứng cứ thép rành rành ra đó, mày đừng hòng chối cãi!”

Trương Kính Hoài nhìn lướt qua, trầm ngâm suy nghĩ đôi chút, anh chợt nhớ ra. Liền đáp: “Là thế này: Tôi chỉ đứng ở góc độ quy luật tự nhiên mà nói thôi, con người ai rồi cũng phải chết. Ngay cả Chủ tịch Mao cũng từng nói, một người chết đi, đó là thắng lợi của phép biện chứng. Tôi không có ý gì khác cả!”

“Tư lệnh Lưu” thét lên: “Mày còn già mồm ngụy biện!”

Lại một tràng khẩu hiệu vang trời dậy đất.

Trương Kính Hoài tiếp tục giải thích đầu đuôi ngọn ngành sự việc.

Tiếp đó trong hội trường vang lên tiếng hát chấn động:

Trời rộng đất dày không bằng ân tình Chủ tịch Mao lớn bao nhiêu,

Cha mẹ thân yêu không bằng Chủ tịch Mao thân thiết,

Muôn vàn cái tốt không bằng tư tưởng Mao Trạch Đông tốt,

Sông sâu biển thẳm không bằng tình cảm với Chủ tịch Mao sâu đậm.

Tư tưởng Mao Trạch Đông là bảo vật cách mạng,

Kẻ nào dám phản đối ngài, kẻ đó chính là kẻ thù của chúng ta!

Lại là những tiếng hô khẩu hiệu “Đả đảo” và “Vạn tuế” rung chuyển đất trời.

Đúng lúc này từ dưới đài nhảy vọt lên mấy tên cán bộ trẻ tuổi, tay cầm một sợi dây thép bọc cao su, giơ tay định đánh, liền bị một người kéo lại, nhỏ giọng can ngăn bọn chúng: “Đừng có đánh chết hắn...”

Tư lệnh Lưu lại quát tháo: “Trương Kính Hoài, mày khai mau! Đừng tưởng bọn tao không nắm được tài liệu phản Đảng của mày, chứng cứ thép chống lại việc mày phản đối Chủ tịch Mao, phản đối Đảng rành rành ra đó!”

“Tôi chẳng có gì để khai báo cả!” Trương Kính Hoài đáp.

Tư lệnh Lưu nói: “Mày dám bảo là không có phỏng?”

“Không có!”

Tư lệnh Lưu bảo: “Nếu có thì tính sao đây?”

“Các người cứ đi điều tra xác minh rồi gia tăng mức độ xử lý là được chứ gì!” Mang theo một vẻ mặt kiên quyết bất khuất.

Lúc này trời đã vào đông, gió lạnh hiu hắt thổi bay mái tóc bù xù của Trương Kính Hoài. Hai vành tai anh bị cái lạnh cắt da cắt thịt làm cho tái nhợt. Đúng lúc này xảy ra một sự kiện đột ngột, khiến người ta nghĩ mãi không ra.

Phía dưới đài cách đó không xa, đứng một bé gái chừng mười tuổi đội chiếc mũ len đỏ, con bé chen chúc vào xem náo nhiệt. Ấn tượng đầu tiên của nó khi nhìn thấy người bị đấu tố trên đài là: Người này cùng lắm chỉ chừng bốn mươi tuổi, trông rất giống thầy giáo Trương hồi năm lớp Hai của nó. Nó luôn cảm thấy thầy giáo Trương là một người đàn ông tuấn tú, luôn muốn tìm cơ hội để đến gần và trò chuyện với thầy Trương. Người đang bị đấu tố này cũng vô cùng khôi ngô tuấn tú, dáng vẻ bất khuất kia cũng khiến nó vô cùng ngưỡng mộ, kính trọng.

Hơn nữa, hồi năm lớp Ba, người này từng được mời đến trường, kể chuyện về cuộc Trường chinh cho bọn chúng nghe, lúc ấy, nó đã cảm động đến mức nước mắt đầm đìa.

Bé gái cũng chẳng biết đã đọc bao nhiêu cuốn truyện tranh, hiểu biết rất nhiều câu chuyện cách mạng. Nó vô cùng ngưỡng mộ những người anh hùng nơi chiến trường, trong ngục tù, trước pháp tòa của kẻ địch. Nó chẳng biết cái gọi là “Cách mạng Văn hóa” và “kẻ cầm quyền đi theo con đường tư bản chủ nghĩa” rốt cuộc là gì, nó chỉ cảm thấy người đang đứng trên đài lúc này chính là một người anh hùng. Nó muốn bày tỏ sự kính trọng của mình với người anh hùng, nhưng nhất thời lại không biết bày tỏ thế nào. Nó gần như vô thức chạy về phía đài chủ tịch, vừa chạy vừa tháo chiếc mũ len đỏ trên đầu mình xuống. Nó chạy vụt lên đài, đội chiếc mũ len đỏ ấy lên đầu người nọ, để có thể che bớt gió lớn. Hành động này hoàn toàn là do bé gái tự phát, thậm chí còn được làm trong trạng thái vô thức. Trong lúc mọi người vẫn chưa kịp định thần lại chuyện gì đang xảy ra, bé gái đã chạy tót xuống đài, lao vút ra khỏi hội trường.

Lưu Cát Hữu chủ trì hội nghị chết sững người, đám đầu sỏ phái nổi dậy trên đài chủ tịch chết sững người, toàn thể hội trường ngẩn ngơ mất trọn hai phút đồng hồ, lặng phắc như tờ.

Vẫn là Lưu Cát Hữu phản ứng nhanh nhạy hơn cả, hắn trầm ngâm suy nghĩ rồi cất lời: “Đồng chí! Bé gái này tuổi còn nhỏ, giác ngộ lại cao. Con bé đang vạch trần cái tên phản cách mạng Trương Kính Hoài đấy! Đừng nhìn thấy Trương Kính Hoài đội mũ đỏ mà lầm, hắn mang một cái tâm địa đen tối phản cách mạng cơ đấy! Con bé đã vạch trần bộ mặt mặt dày hai mặt phản cách mạng của Trương Kính Hoài rồi đấy!”

Lúc này hội trường mới lại vang lên những tiếng hô khẩu hiệu chấn động:

“Đả đảo tên hai mặt phản cách mạng Trương Kính Hoài!”

“Triệt để vạch trần bộ mặt ghê tởm của tên hai mặt phản cách mạng Trương Kính Hoài!”