Cái chết đột ngột do xuất huyết não của phu nhân Lương Hồng đã khiến tâm trạng của Bí thư Thành ủy Kiều Tuấn Lĩnh rơi vào sự u ám cực độ trong chốc lát. Người sống hãy cứ tạm sống, người chết nay đã hết rồi! Câu thơ này trong bài "Thạch Hào lại" của Thi thánh Đỗ Phủ từng vương vấn mãi trong lòng ông, cấu thành chủ đề chính để ông thương tiếc vong thê và tiễn đưa nàng. Dưới sự thôi thúc của tâm trạng bi thương trong thời điểm đặc biệt này, ông chán ghét mọi sự ồn ào náo nhiệt. Chỉ muốn được yên tĩnh, chỉ muốn cầu nguyện cho vong thê trong sự tĩnh lặng, mong cô ấy lên đường bình an, đồng thời cũng muốn tĩnh tâm suy ngẫm, kiểm điểm lại bản thân xem hoạt động "Năm xây dựng tác phong cán bộ" mà bản thân đã công phu tổ chức, hoạch định từ đầu năm đến nay rốt cuộc có sơ hở và sai sót lớn nào hay không.
Thế nhưng, đúng như câu "Ngồi đất ngày đi tám vạn dặm, dạo trời ngắm xa một ngàn sông", cái cõi hồng trần dơ bẩn trong ngôi làng toàn cầu này chẳng từ ngày đêm, chẳng tiếc phút giây, cứ quay cuồng không ngừng nghỉ dù chỉ một khắc, làm sao có thể để cho ông được yên tĩnh? Nói cho cùng vẫn là vì chiếc ghế dưới mông ông quá quan trọng, từng cử động, hỉ nộ ái ố của ông, dù chỉ là ngồi trên ghế vặn vẹo mông một cái, khéo cũng có khối kẻ đang dò xét xem có động tĩnh mới nào không! Đây có lẽ lại là một định luật vĩnh hằng, rất khó thay đổi. Đặc biệt là chuyện hiếu hỉ trong gia đình của người đứng đầu đảng chính quyền một phương, từ xưa đến nay luôn thu hút sự chú ý của đông đảo mọi người.
Đương nhiên, quan tâm một chút thì cũng thôi đi, chưa hẳn đã là chuyện xấu gì to tát, nhưng một khi đã trở thành sự quan tâm đặc biệt thì phiền phức này lại lớn rồi. Mặc dù cuộc khủng hoảng tài chính mang lại uy thế suy thoái kinh tế đang dâng cao mãnh liệt, nhưng trong tay các ông chủ tại thành phố kinh tế mang tính năng lượng Hạ Hà này, số tiền dùng để giao tiếp tình cảm vẫn nắm bắt từng bó lớn lại từng bó lớn. Hơn nữa, có những ông chủ chẳng mấy bận tâm đến việc vợ mình đi hay ở, nhưng lại cực kỳ bận tâm đến việc vợ của Bí thư Thành ủy qua đời.
Từ nhiều năm nay, việc cửa nhà Bí thư Thành ủy khó bước vào, quà cáp khó biếu xén là điều ai cũng biết. Nhưng hiếm hoi lắm mới gặp được đại sự như phu nhân qua đời, chẳng lẽ lại không cho phép đến viếng thăm bày tỏ đôi chút hay sao? Gửi một vòng hoa hay thứ gì đó đại loại thì tổng không thể đẩy người ta ra ngoài cửa chứ!
Chỉ vì sự việc xảy ra quá đường đột, Lương Hồng từ trần quá vội vàng khiến mọi người trong nhà đều trở tay không kịp. Phó viện trưởng mới bước sang tuổi 53 và gia đình tuyệt đối không thể ngờ tới việc phải chuẩn bị di ảnh để dùng cho tang lễ. Con dâu Cung Ngọc Anh sau khi từ nhà tang lễ của bệnh viện trở về nhà, việc đầu tiên là bận bực bội trách chồng là Kiều Tông Vĩ không nghe điện thoại; việc thứ hai là bận kiếm cơm ăn để dỗ con ngủ. Chẳng còn tâm trí đâu mà chuẩn bị di ảnh, càng không ngờ tới chuyện trong nhà còn phải lập linh cẩu chuẩn bị tế tự, lại càng không ngờ rằng chỉ hơn một tiếng đồng hồ sau khi mẹ chồng nằm xuống nhà tang lễ, các đoàn người đưa vòng hoa đã nối gót kéo đến hết đợt này đến đợt khác.
Cửa không thể đóng lại, dứt khoát cứ để mở toang ra. Hàng xóm láng giềng nghe tin đến giúp đỡ tự nhiên cũng rất nhiều, đêm ấy nhà Kiều Tuấn Lĩnh cửa không đóng then cài, biến thành một khu chợ đêm tấp nập người ra kẻ vào đưa vòng hoa và là đại hội tụ của người thân đến thăm viếng chia buồn. Chỉ gửi vòng hoa thì thôi đi, người đến dù ít dù nhiều cũng nhét vào tay Cung Ngọc Anh một phần tiền tang lễ, gọi là "hình đầu lãnh tụ" để biểu thị tấm lòng an ủi đối với người đã khuất và thân nhân, từng xấp tiền lớn cứ thế ùn ùn kéo vào. Trong hoàn cảnh này nếu không nhận thì không thỏa đáng, nhưng chỉ cần nhận của một người, mở ra tiền lệ thì một trăm người tiền tang lễ cũng không có lý do gì để từ chối, huống chi Cung Ngọc Anh lại là người rất thích đếm tiền! Chỉ có điều thực tế là nhóm này chưa đi nhóm khác đã tới, nào có cơ hội mà đếm tiền mặt đối chất? Trong lúc cấp bách, Cung Ngọc Anh đành phải kéo ra một chiếc túi du lịch lớn, ai phúng điếu thì cứ nhét một nắm vào túi du lịch ấy. Được bao nhiêu thì hay bấy nhiêu. Trông chẳng ra làm sao cả, vừa giống như quyên góp, lại vừa giống như tổ chức bầu cử bỏ phiếu, đằng nào người đã khuất cũng đi rồi, tất nhiên là đều bỏ phiếu thuận hết là được.
Đêm hôm đó, tại thành phố Hạ Hà chính là chiến dịch tổng động viên vòng hoa, tất cả các cửa hàng vòng hoa đều mở cửa suốt đêm, hối hả gia công đủ mọi kiểu dáng vòng hoa, cố gắng sao cho tinh xảo tuyệt mỹ, độc đáo bắt mắt. Toàn bộ lượng hàng tồn kho vét sạch đáy vẫn chưa đủ, có cửa hàng còn cử xe chạy thẳng đến thành phố tỉnh lỵ để lấy hàng trong đêm.
Xã hội đương đại với thông tin phát triển cao độ này thực sự khiến người ta đôi lúc ngớ người không hiểu ra sao. Chỉ vài cuộc điện thoại, vài tin nhắn, vài bản nhạc chờ, đã khiến các ông chủ lớn nhỏ trong giới công thương nghiệp toàn thành phố, cùng sự quan tâm của các vị chánh phó thủ trưởng các bộ ban cục ủy tập trung vào một màn hình tư duy: tiễn đưa phu nhân Lương Hồng của Bí thư Kiều.
Trong thế giới vô hình của tư duy và ý thức, hỉ nộ ái ố của con người tạo thành dòng chảy; vật chất trong thế giới hữu hình cũng chảy đi. Chỉ sau một đêm, vật chất từ cuộc tổng động viên vòng hoa toàn thành phố cuối cùng lại hội tụ về hai nơi: Một là ở trước tòa nhà nhà Kiều Tuấn Lĩnh, được bày thành một biển vòng hoa, câu đối và trướng phúng; hai là ở trong lẫn ngoài nhà tang lễ Bệnh viện Nhân dân thành phố xếp lớp chồng chất vẫn không bày hết, đành phải xếp thành hàng dọc dưới những cây thông tháp ven đường.
Đêm hôm đó, Kiều Tuấn Lĩnh túc trực bên vong thê không những chịu đựng sự hành hạ mà còn vô cùng đau khổ. Ban đầu ông chỉ muốn tĩnh tâm mặc niệm để thổ lộ với vong thê nỗi niềm hổ thẹn trong lòng, nhưng dòng người đưa vòng hoa nối đuôi nhau không dứt khiến ông tiếp đãi không xuể. Đều là cấp dưới, lại đều là những người thành tâm đến viếng thăm chia buồn, đây là tình người tối thiểu nhất, đừng nói chi là vợ của Bí thư Thành ủy, ngay cả vợ của công nhân mất việc làm qua đời thì cũng có một đám anh em nghèo khó cùng góp tiền đưa vài vòng hoa và trướng phúng. Tự nhiên chẳng có ai dám móc tiền phúng viếng trước mặt Kiều Tuấn Lĩnh cả. Không chỉ vì đại nhân Bí thư tâm trạng cực kỳ tồi tệ mặt mày lạnh như băng, mà còn vì sợ tốn tiền mua lấy bực mình. Ngay cả đứa con ruột vi phạm kỷ luật ông còn khai trừ đảng và cách chức cả hai cấp được, thì há lại chừa thể diện cho kẻ mang tiền bạc quà cáp đến biếu sao? Nhưng tiền bạc thứ này cũng giống như nước là vật thể đang chảy, bằng không thì sao người Hạ Hà chẳng có câu cửa miệng xài tiền như nước hay sao? Những thứ đang chảy này đều là những thứ cực kỳ quỷ quyệt. Giao diện "mặt Diêm Vương" lạnh lùng của Kiều Tuấn Lĩnh đã chặn dòng tiền lại, nhưng ông không ngờ rằng người con dâu Cung Ngọc Anh ở nhà lại nở nụ cười thẹn thùng đón nhận.
Trải qua một đêm túc trực bên vong thê cùng với sự tra tấn bởi dòng người đến viếng, đốt tiền, hóa vàng mã do Tổng thư ký Hứa và những người khác tiếp đón không ngừng, Kiều Tuấn Lĩnh mệt mỏi rã rời bước ra từ hành lang nhà tang lễ, ông vốn muốn thư giãn chút đỉnh và hít thở không khí trong lành, nhưng vừa nhìn thấy đống vòng hoa và trướng phúng chất cao như núi bên lối đi, ông lập tức bị choáng ngợp bởi biển núi vòng hoa khổng lồ này. Lý trí mách bảo ông rằng tang lễ của phu nhân Lương Hồng không phải muốn giản dị là có thể giản dị được, nếu tất cả các cơ quan lớn nhỏ trong toàn thành phố đều gửi, riêng khoản này thôi đã là một sự lãng phí xa hoa kinh hoàng rồi. Hơn nữa đây mới chỉ là chuyện trong một đêm, nếu thực sự bày vẽ suốt ba ngày ba đêm thì quả thực không thể tưởng tượng nổi.
Theo phong tục tang ma ở Hạ Hà, phu nhân Lương Hồng đã qua tuổi năm mươi, thuộc hàng bậc trưởng bối, chứ không phải người chết trẻ, đáng lẽ phải để linh cữu ba ngày mới được đem đi hỏa táng. Nhưng vì áp lực của toàn xã hội muốn làm lớn phô trương, Kiều Tuấn Lĩnh nhíu mày suy nghĩ một lúc, quyết định thay đổi kế hoạch bàn bạc của tối hôm qua, lập tức sắp xếp hỏa táng, nhanh chóng kết thúc vấn đề, mục đích là để chặn đứng cái phong cách xa hoa dung tục này lại.
Đã định đoạt xong xuôi, Kiều Tuấn Lĩnh vừa định quay người thì thấy một chiếc Santana màu đen dừng ngay trước mặt. Người bước xuống từ ghế phụ lái chính là La Phương Bảo. Tên "La quái" này vừa xuống xe liền chỉ đạo hai người đi cùng khênh vòng hoa từ cốp sau xe xuống, miệng vẫn chủ động bước tới bắt tay rồi ôm lấy Kiều Tuấn Lĩnh.
La Phương Bảo thăm hỏi xã giao xong xuôi mới nói: "Bí thư Kiều, chị dâu đi nhanh quá vậy! Mặc dù anh đã khai trừ tôi hai cấp, nhưng tôi không oán, càng không hận. Người ta thường nói hổ dữ không ăn thịt con, anh đến con ruột còn khai trừ hai cấp được cơ mà, tôi còn có gì để nói nữa, hòa nhau nhé! Tôi bây giờ đã trở thành thứ dân thường, nhưng vẫn là cấp dưới của anh, đặc biệt đến viếng phu nhân một vòng hoa, vái một lạy, chúc chị ấy lên đường bình an, đồng thời cũng chúc ông vạn thọ vô biên!"
Nói đoạn, La Phương Bảo cứ thế cẳng chân lẩy bẩy đi thẳng đến trước linh cữu Lương Hồng thắp vàng mã vái lạy. Xung quanh quan tài pha lê xong xuôi còn đi một vòng, nhìn chéo vào chiếc áo khoác dùng tạm làm áo tẩm liệm cho Lương Hồng mà nháy mắt mấy cái đầy quỷ quái. Kiều Tuấn Lĩnh tất nhiên hiểu rõ mục đích đến của La Phương Bảo, cũng nghe ra ẩn ý và giọng điệu nghiến răng nghiến lợi trong lời nói của La Phương Bảo, nhưng ông cũng chẳng thèm chấp nhũ với hắn ta. Những kẻ này lúc đeo mũ ô sa thì đối với ông cung kính hết mực, trông có vẻ như con người đàng hoàng lại cố ra vẻ trang trọng của quân tử, nhiều lúc thì nịnh hót thậm chí vẫy đuôi cầu xin. Bởi vì hắn ta có việc phải lậu cầu cạnh ông, là muốn giành lấy từ tay ông nhiều tư bản quyền lực hơn để đẻ ra lợi ích thiết thực, mà một khi những nguyện vọng này tan vỡ, những kẻ này liền biến thành kẻ tiểu nhân đích thực, quay đầu lại nhìn bằng con mắt xanh rồi trừng mắt giận dữ. Mà vấn đề thực tế là kẻ tiểu nhân này không chỉ đánh mất toàn bộ tư bản chính trị và tư bản lợi ích, mà ngay cả bát cơm cũng mất toi. Điều này không tránh khỏi việc sa ngã thành kẻ du thủ du thực đầu đường xó chợ hoặc chó điên. Còn chấp nhũ gì với chó điên nữa? Chỉ có điều Kiều Tuấn Lĩnh nằm mơ cũng không ngờ rằng mới có mấy ngày thế này, lại chạm mặt La Phương Bảo ngay trước linh cữu phu nhân Lương Hồng, đúng là oan gia ngõ hẹp chuyện gì cũng có thể xảy ra mà!
Kiều Tuấn Lĩnh vô cùng bực bội, sắc mặt càng thêm khó coi. Trôi qua chưa được bao lâu, lại một chiếc Audi màu đen chạy tới, là Hà Chí Đạt đại diện cho Thành ủy, Ủy ban Nhân dân thành phố Thương Sơn đến gửi vòng hoa. Kiều Tuấn Lĩnh thầm nghĩ, tin tức của cái tên Hà bốn mắt này vẫn đủ linh thông. Dù sao cũng là người đứng đầu thành phố láng giềng, mọi người vẫn phải đối xử với nhau theo lễ nghĩa, tưởng nhớ người đã khuất, nắm tay thở dài thổn thức khôn nguôi. Hà Chí Đạt còn khóc lớn mấy tiếng trước linh cữu Lương Hồng, vắtỏ ra hai giọt nước mắt.
Sáng sớm hôm đó, Kiều Tông Vĩ sau khi được rửa dạ dày, tiêm truyền dịch tỉnh táo lại với gương mặt vàng vợt, bò sấp lên quan tài pha lê của mẹ khóc rống lên thảm thiết. Kiều Tuấn Lĩnh đứng một bên nhìn, trong lòng càng thêm đau đớn, bèn phân phuý Tổng thư ký Hứa và Cái Tam Huyện cùng những người khác nhanh chóng sắp xếp, thông báo nhà tang lễ chuẩn bị hỏa táng.
Cứ như vậy, tang lễ lại càng diễn ra nhanh gọn lẹ hơn. Cái Tam Huyện vội vã mời thợ trang điểm lại cho Lương Hồng, lại chạy về nhà họ Kiều cùng Cung Ngọc Anh lấy chiếc áo khoác lông chồn màu hạt dẻ từng tặng Lương Hồng vào dịp Tết Nguyên Đán mang đến mặc cho Lương Hồng. Chiếc áo đắt giá này là vật yêu thích của Lương Hồng, vì sợ chồng quở trách nên suốt ngày chẳng dám mặc lần nào. May có người chị em tốt Cái Tam Huyện quan tâm chăm sóc, Lương Hồng cuối cùng cũng được toại nguyện mặc chiếc áo ấy trên con đường đi về thiên đàng.
