Vạn tiễn xuyên tâm, quen rồi là được.

Mỗi khi ra một cuốn sách lại là một lần tu hành đằng đẵng, đặc biệt là đối với một kẻ lười nhác như tôi. Cầm bút, động lòng, sửa sang, định bản, buộc phải cắt giảm, tĩnh lặng đợi chờ. Tốn thời gian tốn sức lực tạm chưa bàn đến, chỉ riêng tình cảm bỏ ra thôi, người không cầm bút khó lòng mà thấu hiểu. Nói tác phẩm là người tình đan xen yêu hận của tác giả, điểm này tuyệt không phóng đại. Chính vì chuyện sáng tác tốn kém tâm thần, bắt buộc phải rời xa chốn ồn ào, mới có thể đổi lấy một sự hoang đường. Cho nên tác giả phần lớn đều là kiểu người bên trong ngạo mạn mà bên ngoài lạnh lùng. Không có sự kiêu hãnh trong tâm thì không thể kiên định, không có sự thanh tịnh ngoại cảnh thì không thể thủ vững. "Mỹ Nhân Tông Sư" là cuốn sách thứ ba của tôi, vì "tiểu tam" này tôi quả thực đã thủ thân cô quạnh suốt một thời gian dài, hơn nữa nói đùa một câu, đàn ông ai cũng thương "tiểu tam" nhất.

"Mỹ Nhân Tông Sư" là một tác phẩm võ hiệp thời nhà Thanh, nhưng cái tôi viết lại không quá giống võ hiệp, hay nói cách khác là một bộ võ hiệp quá độc đáo. Đã có lão gia Kim Yong ở đây rành rành ra đó, đi theo lối viết võ hiệp truyền thống chính là tự tìm đường chết; nhưng tôi lại không muốn viết nó thành thể loại huyền huyễn, xuyên không kiểu lừa trẻ con. Nghĩ tới nghĩ lui, vẫn quyết định duy trì văn phong trào phúng hiện thực không kiêng kị của mình, mượn đôi cha con thời nhà Thanh, lấy "phu tháp" làm đạo cụ, dệt nên một "cổ tích cho người lớn" dung hòa vô vàn suy ngẫm thực tế. Dù trong sách không thiếu những lời châm biếm và quậy phá, cũng không thiếu mỹ nhân và võ công tuyệt thế. Nhưng cảm giác thưởng thức chắc chắn sẽ hoàn toàn khác biệt với mô tuýp võ hiệp truyền thống, và cũng sẽ hoàn toàn khác biệt với những cuốn sách tôi từng viết trước đây. Tôi nghĩ sẽ có một số người không quen, sẽ có người cảm thấy tác giả đang làm vẻ ra điều huyền hoặc, có lẽ còn có người đọc không ra hương vị của nó. Nghi ngờ hay mắng mỏi hay ca tụng, tôi đều tiếp nhận tất. Viết chữ nhiều rồi, tâm thái và cảm nhận cũng sẽ chậm rãi thay đổi. Tôi còn trẻ, buộc phải làm ra những thứ của riêng mình. Mượn câu danh ngôn của Văn mỹ nhân: Vạn tiễn xuyên tâm, quen rồi là được. Cho đến khi tìm được cái tôi tuyệt vời nhất ấy.

Nhân vật chính của câu chuyện này là một đôi cha con, Lâm Sơn Thạch và Lâm Chỉ Đồng. Hai kẻ đầu tẩu võ học luyện quyền Bạch Hạc ở tiểu thành Chương Châu, cuối cùng họ đều vượt qua quyền pháp Bạch Hạc, đều trở thành tông sư một đời. Điều đáng nói là: Mỹ nhân trong "Mỹ Nhân Tông Sư" không chỉ chỉ người con gái Lâm Chỉ Đồng, mà còn chỉ người cha Lâm Sơn Thạch của cô. Trong Sở Từ của Trung Quốc từ sớm đã có truyền thống "hương thảo mỹ nhân", "mỹ nhân" không chỉ chuyên chỉ phụ nữ, mà còn tượng trưng cho tất cả con người và sự vật tốt đẹp. Đây chỉ là sự mượn dùng thủ pháp truyền thống. Đôi cha con trong quá trình trở thành tông sư, đã xảy ra rất nhiều câu chuyện, có chuyện âm xơ dương kém, có chuyện quái dị buồn cười, có chuyện vô cùng giằng xé, có chuyện rất ngọt ngào. Cuối cùng khép lại xoay quanh một sợi chỉ ẩn "kho lương". Bởi vì dân lấy ăn làm đầu, đây cũng là mục đích cuối cùng của giang hồ thực tế. Tôi muốn phác họa "hiệp", nhưng càng muốn phác họa hơn chính là sinh thái của "hiệp". Cho nên trong tiểu thuyết không chỉ có giang hồ, mà còn có quan trường, bách tính và lòng người. Tôi không để đôi cha con nhặt được bí kíp võ lâm, cũng không viết sâu ân oán tình thù của các môn phái giang hồ, thậm chí không có chiêu thức ngắt lá phi tiêu, Lăng ba vi bộ. Mà là đang xây dựng một giang hồ "lớn" có khả năng hiện thực nhất. Tôi còn để đôi cha con này liên tục suy ngẫm, những suy ngẫm này có lẽ còn có giá trị hơn cả võ công. Trong tiểu thuyết, sự giằng xé và cố chấp của Lâm Sơn Thạch gần như xuyên suốt toàn bộ cuốn sách, cho đến tận cùng phá kén thành bướm, anh là một điển hình của võ nhân Trung Quốc bình thường, ít ra ban đầu không hề có bất kỳ tâm lý chuẩn bị nào để làm đại hiệp; mà sự nuông chiều, phóng túng thậm chí là trọng nam khinh nữ của anh, lại nuôi ra một nữ hiệp bướng bỉnh tiêu dao, tùy duyên phóng khoáng, giao thoa giữa "đáng yêu" và "mãnh liệt", hoặc trên người Lâm Chỉ Đồng, có thể dễ dàng nhìn thấy một chút tính siêu việt mà tôi muốn - truyền thuyết tự do.

Quả thật, tôi quá thích Lâm Chỉ Đồng, khi toàn bộ xã hội là một cái giếng tối, cô giống như ánh trăng chiếu rọi xuống đáy giếng. Khi toàn bộ thiên hạ đều áp ức thế sự, cô lại tỏ ra ngây thơ tự chủ đến thế. Cô thậm chí mặc tình bướng bỉnh, như thể quấn quýt triền miên với mấy người đàn ông, thế nhưng lại kiên quyết duy trì sự độc lập của bản thân, bất kể là ở nơi miếu đường cao hay chốn giang hồ xa. Kiểu người này là hư cấu, nhưng cũng là sự hóa thân của lý tưởng. Võ hiệp chẳng phải là cổ tích cho người lớn sao? Vì sự thiên vị này, tôi thậm chí còn sắp xếp cho cô những kỳ ngộ khiến một số cô gái phải ngưỡng mộ.

Khi viết tôi thường nghĩ đến một số câu hỏi, tại sao người Trung Quốc lại viết võ hiệp? Bách tính Trung Quốc vì sao lại mê mẩn võ hiệp đến thế? Thậm chí còn sùng bái Lý Quỳ vác hai chiếc rìu tusm sát người vô tội như hảo hán? Sau đó tôi từ từ nghĩ thông suốt, khi một xã hội có một nhóm người sở hữu quyền sát thương hợp pháp mà không có sự kiềm chế, thì một nhóm người khác chỉ có thể dùng nắm đấm làm sự thủ vững cuối cùng cho phẩm giá. Đây là một sự tất yếu. Giống như bán hàng đa cấp vì sao cấm mãi không dứt, bởi vì nó mang lại hy vọng cho con người, mặc dù hy vọng ấy là lừa dối. Lão Tử nói: Lục thân không hòa, có hiếu từ; quốc gia hôn loạn, có trung thần. Từ đây có thể suy ra, pháp trị không rõ, thì có võ hiệp. Dưới hoàn cảnh xã hội nào đó, tất yếu có giá trị và hào quang của hiệp. Sự khởi đầu phá kén của Lâm Sơn Thạch, cũng bắt nguồn từ một vụ kiện dở khóc dở cười. Tôi đã nói, tác phẩm này không chỉ viết về hiệp, mà là viết về sinh thái của hiệp. Viết về giang hồ "lớn".

Người hiểu biết đôi chút kiến thức văn học đều hiểu rõ, yếu tố cơ bản của tiểu thuyết chính là tính hư cấu. Nhưng tác giả là con người, khó tránh khỏi việc chuyển dời tình cảm, ví dụ như viết đến con gái của Lâm Sơn Thạch là Lâm Chỉ Đồng, đôi khi cũng sẽ nghĩ đến con gái của chính mình. Lúc mới chớm ý tưởng cho tác phẩm, điểm duy nhất tôi làm rõ là tiểu thuyết phải ca tụng "sự tự do". Viết xong rồi, tôi lại cảm thấy cuốn sách này tương lai có thể tặng cho con gái mình. Bởi vì làm cha, tôi mong biết bao con bé cũng trung thành với nội tâm của chính mình giống như Lâm Chỉ Đồng, có theo đuổi của riêng mình, sống cuộc đời của riêng mình, đương nhiên cũng phải trọng tình trọng nghĩa. "Cuộc đời của mỗi người là của chính mình, không phải là phần hậu truyện của cha mẹ, không phải là phần tiền truyện của con cái, không phải là biệt truyện của bạn bè, không phải là liệt truyện của người xem." Điều tôi muốn nói với con gái mình, cũng là điều Lâm Sơn Thạch nói với Lâm Chỉ Đồng trước lúc lâm chung: "Sau này một mình xông pha giang hồ, không cần kiêng kị quá nhiều. Đời người chỉ có một lần, nếu tốt đẹp, liền gọi là đặc sắc; nếu tồi tệ, liền gọi là trải nghiệm."

Tính nhẩm lại, "Đông Thành Tây Cữu", "Cuộc Sống Bôn Trốn", "Mỹ Nhân Tông Sư" ba cuốn tiểu thuyết dài, cộng thêm một số chuyên mục báo chí linh tinh, tôi cũng rải rác phát hành không ít tác phẩm. Nhưng tổng cảm thấy bản thân vẫn chưa phát huy hoàn toàn, đối với sự ưu ái lầm tưởng của một số bạn bè chỉ đành nơm nớp lo sợ, tôi có lẽ vẫn phải nỗ lực bước tiếp, hy vọng có thể tìm được cái tôi tốt nhất. Nói thật, sự hoang đường của thế giới này tôi đã sớm nhận thức rõ, đại đa số mọi chuyện đều nhìn rất nhạt, nhưng viết sách hầu như là một trong số ít những công việc hiếm hoi tôi đối đãi nghiêm túc. Phù sinh như mộng, suy cho cùng cũng chẳng qua hai bát cơm rau trước mắt, một con chim hồng trong lòng. Có lẽ đặt giữa biển cả văn học mênh mông, những thứ tôi khổ công dệt nên, có cái sẽ trở thành mây bay, có cái đến mây bay cũng không tính là. Thế nhưng tôi vẫn hy vọng người có duyên có thể tận hưởng áng mây này, thu được chút thanh lương tĩnh lặng.

Lam Dược Sư

Tháng 10 năm 2012 tại bục giảng ba thước