Hôm nay trong giờ học tiếng Trung, thầy hỏi con có nhớ câu chuyện về một người thời cổ đại rất giỏi múa rìu, thường đến trước mặt nhà vua để biểu diễn, nhưng bỗng nhiên một ngày ông ta không biểu diễn nữa hay không.
Con nghiêng đầu suy nghĩ một lúc, nói không nhớ, chỉ nhớ người đó múa rìu rất chuẩn, tuyệt đối không chém lệch.
Thế là thầy vẽ một người đang múa rìu bên cạnh sách giáo khoa của con, phác họa đơn giản đường nét bên sườn của một người, rồi tô vài nét lên mũi người đó. Thầy còn chưa vẽ xong! Con đã kêu lên, nói con nhớ ra rồi, có một người thường dẫn bạn cùng biểu diễn, bôi một ít tro lên mũi người bạn đó trước, rồi vung rìu chém lướt qua trước mặt bạn. Người bạn hoàn toàn không bị thương, mọi người cứ tưởng vung rìu hụt, nhưng nhìn kỹ mới phát hiện tro trên mũi đã biến mất. Sau đó, người đó đột nhiên không biểu diễn nữa, nhà vua hỏi tại sao, có phải không còn chuẩn nữa không. Ông ta nói kỹ nghệ của mình hoàn toàn không thối bộ, chỉ là người bạn cùng biểu diễn đã chết.
Con có biết tại sao thầy không trực tiếp nhắc nhở con, mà lại vẽ một bức tranh biếm họa không? Bởi vì thông qua "hình ảnh" là phương pháp ghi nhớ tốt nhất. Thầy tin rằng từ nay về sau con sẽ không bao giờ quên câu chuyện này nữa, vì bức tranh biếm họa sẽ lưu lại trong tâm trí con, càng làm tăng cường trí nhớ của con.
Con có nhớ cách đây không lâu, có một ngày thầy bảo con học thuộc bài "Quá cố nhân trang" của Mạnh Hạo Nhiên, con chỉ nhớ được "Cố nhân cụ kê thử, yêu ngã trí điền gia", rồi không tài nào đọc tiếp được nữa, thầy đã làm gì không?
Thầy dùng hai ngón tay chỉ vào cái cây ngoài cửa sổ, rồi chụm hai tay lại.
Con liền đọc "Lục thụ thôn biên hợp."
Thầy chỉ về phía xa, làm động tác hình trái núi.
Con nói "Thanh sơn quách ngoại tà."
Thầy lại làm động tác mở cửa.
Thế là con nhớ ra "Khai hiên diện trường phổ."
Thầy lại ra hiệu "cạn chén".
Con nói "Bả tửu thoại tang ma."
Thầy lại giơ chín ngón tay lên, hơn nữa còn ra hiệu hai lần; chỉ chỉ vào mắt, dùng hai tay làm động tác hình bông hoa.
Con bèn đọc "Đãi đáo trùng dương nhật, hoàn lai tự cúc hoa."
Phương pháp tăng cường trí tưởng tượng bằng động tác này, cũng chính là "hóa hình ảnh".
Con cũng có thể không cần vẽ, mà dùng cách diễn xuất, để bản thân bước vào nội dung đang đọc, đặc biệt là các tác phẩm văn học, bởi vì các nhà văn thường có hình ảnh trong đầu trước, rồi mới viết ra. Trong văn bản tràn ngập "ý tượng". Thậm chí cả một đoạn dài, con cũng có thể giống như một kịch bản, diễn lại một cách thật nhẹ nhàng.
Lấy một tác phẩm rất cổ xưa làm ví dụ —— thiên "Thạc nhân" trong "Kinh Thi".
Mỹ nhân được miêu tả trong đó tên là Trang Khương, nhìn từ góc độ ngày nay, Trang Khương chắc chắn giống như một người mẫu, vóc dáng cao ráo, mặc áo gấm, bên ngoài còn khoác thêm một chiếc áo choàng.
Bài thơ đó miêu tả Trang Khương như thế nào:
"Thủ như nhu đề, phu như ngưng chi, lĩnh như cù đề, xỉ như hồ ti, thuấn thủ nga mi. Xảo tiếu thiền hề, mĩ mục phán hề."
Dịch sang văn xuôi là:
"Tay như búp cỏ non mềm mại,
Làn da như mỡ mịn màng,
Cổ trắng ngần như con sâu đục thân cây,
Răng đều đặn như hạt quả bầu,
Trán rộng tựa con ve, lông mày cong cong như râu con ngài,
Cười duyên dáng làm lộ hai lúm đồng tiền xinh đẹp,
Đôi mắt đen trắng rõ ràng, liếc nhìn trái phải thật xinh đẹp!"
Nếu con cảm thấy khó học thuộc, chỉ cần nghĩ thế này:
Cậu con trai làm thơ, đầu tiên cúi gằm mặt, không dám nhìn chằm chằm vào cô gái, chỉ dám nhìn đôi tay của cô ấy.
Sau đó, ánh mắt cậu ta lén lút dịch chuyển lên trên, nhìn thấy làn da ở cánh tay. Lại dịch lên trên nữa, nhìn thấy chiếc cổ của cô gái.
Lại hướng lên trên, nhìn thấy hàm răng đều đặn.
Cuối cùng lấy hết can đảm, nhìn trán và đôi mày mắt của cô gái.
Bài thơ này được viết mới tuyệt vời làm sao! Sự tuyệt vời nằm ở trình tự miêu tả của tác giả, từ tay đi lên trên dần dần đến điểm nhấn, rồi lại dùng cái nhíu mày cười duyên sinh động, cái nhìn liếc đưa tình ở phía cuối làm điểm chốt hạ.
Chỉ cần con cũng biến thành cậu nam sinh rụt rè đó, cũng tưởng tượng lại một lượt như vậy, há chẳng phải có thể học thuộc lòng được toàn bộ đoạn thơ hay sao?
Thế là "học vẹt" biến thành "đọc sách sống động", nhờ đó con có thể càng thêm thấu hiểu sâu sắc tác phẩm văn học ấy, khiến cho các nhân vật và tình tiết trong sách trở nên sống động, nhảy vào trong cuộc sống của con.
Đọc sách phải như vậy, mới nhớ sâu sắc, và cũng mới có thể trở thành một sự tận hưởng chứ!