Vào bữa tối hôm nay, khi tôi gắp một miếng giăm bông và hỏi con: "Trong thiên 'Thử Nhi' của sách 'Luận Ngữ', câu nói của Khổng Tử liên quan đến thịt khô là gì?" Con đã nghĩ ngợi hồi lâu mà không trả lời được. Cho đến khi tôi nói "Tự hành thúc tu...", con mới tiếp lời "Dĩ thượng", nhưng lại không tài nào nhớ nổi câu tiếp theo — "Dư vị thường vô huấn huế yên."

Tiếp theo, tôi hỏi con: "Có giáo, hai chữ tiếp theo là gì?" Con cũng phải suy nghĩ mất mấy giây mới đáp ra được "Vô loại".

Tôi lại hỏi con, Khổng Tử nói: "'Cử nhất vũ, bất' như thế nào?" Con nhún vai đáp: "Hình như là nghĩ đến ba góc bàn còn lại."

Rồi khi tôi trách sao những thứ mới dạy cách đây không lâu mà con đã quên gần hết, con vẫn còn bướng bỉnh viện cớ rằng bài vở của mình nhiều như thế, những chuyện phải nghĩ lại lắm thế, đương nhiên rất dễ quên, lại trừng mắt lườm tôi một cái rồi nói: "Cha là quái thai, trí nhớ tốt nên mới học thuộc được nhiều thứ như vậy."

Con đã lầm! Trí nhớ của cha chẳng tốt hơn người khác chút nào, sở dĩ cha có thể nhớ làu làu những thứ đã học từ trước, chẳng hạn như "Nhạc Dương Lâu Ký", "Đào Hoa Nguyên Ký" cho đến tận bây giờ, đều là vì cha đã dùng một phương pháp ghi nhớ đặc biệt — phương pháp hồi hộp.

Thực ra ai cũng biết hồi hộp. Tỷ như có một bạn học nói với con rằng ba tháng sau vào ngày này muốn mời con đến nhà chơi. Nếu con và bạn ấy không phải thâm giao, lại chẳng tò mò gì về nhà bạn ấy, thì rất có thể ba tháng sau, trừ phi bạn ấy nhắc lại, con đã quên bẵng cái hẹn đó từ lâu.

Nhưng ngược lại, nếu tổng thống Mỹ nói rằng ba tháng sau vào ngày hôm nay muốn mời con đến Nhà Trắng làm khách, con tuyệt đối sẽ không bao giờ quên.

Tại sao?

Bởi vì con coi trọng ông ấy, xem lời mời đó là chuyện lớn. Trong ba tháng tiếp theo, ngày nào cũng nghĩ đến nó, đương nhiên sẽ không quên.

Đạo lý tương tự, nếu hôm nay con đọc một thứ một tháng sau mới thi, cho dù trong một tháng này con không còn cơ hội ôn tập lại đi nữa, e rằng đến lúc thi, cao lắm cũng chỉ quên đi một phần ba.

Ngược lại, thi xong mới có hai tuần, con lại có thể quên đi hơn một nửa.

Bởi vì kỳ thi đã qua, con đã thả lỏng, không còn hồi hộp nữa.

Bộ não con người rất kỳ diệu, con không chỉ "ngày nghĩ đêm mộng", mà hơn thế nữa, nếu sáng hôm sau có việc quan trọng, cho dù ngủ say đến đâu, chẳng cần đồng hồ báo thức reo, cũng có thể tự tỉnh giấc, điều đó cho thấy trong mơ vẫn còn đang hồi hộp.

Cho nên nếu con muốn ghi nhớ thật kỹ một việc, cách tốt nhất chính là coi trọng nó, nhẩm nhớ lấy nó. Con sẽ phát hiện ra rằng, chỉ cần treo nhẹ nhàng trong lòng, là đã có thể tạo ra hiệu quả rất tốt.

Theo nghiên cứu, việc chúng ta thực hiện "trí nhớ ngắn hạn" và "trí nhớ dài hạn" nằm ở những vùng khác nhau trong đại não. Phần lớn mọi thứ đều được đặt trong trí nhớ ngắn hạn. Tỷ như con muốn gọi điện thoại cho một cửa hàng nào đó, lật danh bạ, tìm ra dãy số đó, ghi nhớ, tiếp theo quay số, nói chuyện điện thoại, điện thoại còn chưa cúp, đã quên mất dãy số rồi. Tính ra cái gọi là "trí nhớ ngắn hạn" đó chẳng qua chỉ vỏn vẹn mấy phút.

Từ đó có thể thấy, khi con muốn học rất nhiều thứ, quả thực có chuyện nhớ cái mới, quên cái cũ. Vấn đề là, nếu mỗi một thứ con học được, đều chỉ đặt trong "kho ký gửi ngắn hạn" trong đầu, học vấn của con có thể phong phú được sao? Cái đó giống như kẻ kiếm được bao nhiêu tiêu bấy nhiêu, vĩnh viễn không thể có tiền tích lũy vậy.

Thời đại học tôi có một vị giáo sư rất bình thường, ông từng du học Nhật Bản, chỉ đem những gì giáo sư người Nhật dạy mình, y nguyên mang sang dạy chúng tôi. Nhưng câu nói mà ông từng nói, cả đời tôi sẽ không quên.

Ông nói: "Hôm nay tôi nói ra, viết lên bảng, các em nhớ kỹ, thì nó sẽ trở thành đồ của các em, không còn là của riêng tôi hay của giáo sư người Nhật của tôi nữa, không ai có thể cướp đi được."

Thử nghĩ xem, trên đời này thứ tài sản nào mà người khác không thể cướp đi? Những thứ đó đều là "vật ngoài thân", bị cướp mất là con không còn gì. Chỉ có kiến thức học được, lưu giữ trong tâm trí, mới là thứ con có thể thực sự sở hữu.

Cho nên tôi khuyên con, hãy dùng "phương pháp hồi hộp". Trước tiên hãy coi trọng những gì con học được, sau đó thường xuyên nghĩ đến nó, nhẩm nhớ nó, khiến nó bén rễ trong kho "trí nhớ dài hạn" của con, để con sở hữu nó suốt đời.