“Hàn Kỳ phát điên rồi.”

Chiết Khắc Hành xách bầu rượu đi qua đi lại bên cạnh Thẩm An, còn ở đối diện, Văn Tiểu Chủng đang vận động cơ thể.

“Hắn phát điên cái gì?”

Khả năng hồi phục cơ thể của Văn Tiểu Chủng khiến tất cả mọi người phải kinh mộ bất dĩ, lúc trước nhìn thoi thóp là thế, bây giờ đã có thể đánh một bộ quyền pháp rồi.

Chiết Khắc Hành ngẫm nghĩ bộ quyền pháp này, rồi hơi gập đầu tỏ ý tán thưởng, nói: “Cấm quân ở kinh thành đều bị hắn lôi cổ ra luyện tập, còn lớn tiếng phóng ngôn rằng bản thân sống chẳng còn mấy năm nữa, dù có mang tiếng nghịch thần đi chăng nữa, thì cũng phải luyện tập quân đội cho thật tốt.”

“Hắn là Tể tướng. Tể tướng và quân đội tiếp xúc quá mức thân mật không phải chuyện tốt, nhưng từ đó cũng có thể thấy được sự cấp bách của Hàn Kỳ.”

Thẩm An cười nói: “Đây là chuyện tốt, chỉ là quân đội vốn không chỉ để luyện tập... Một lòng luyện tập mà không dùng tâm, cuối cùng vẫn là ngoài mạnh trong yếu.”

“Xin chỉ giáo cho!”

Triệu Trọng Trâm lén chạy ra, thấy quyền pháp của Văn Tiểu Chủng lăng lệ, liền muốn tỷ thí một phen. Nhưng trước đó hắn muốn nghe phân tích của Thẩm An.

Thẩm An nhớ đến những cường quân sau này, liền cảm thấy quân đội hiện tại có hình mà không có thần: “Quân đội hàng đầu là ở tư tưởng, phải trước tiên làm cho tướng sĩ biết vì cái gì mà chiến đấu. Tỉ như tướng sĩ đại Tống vì cái gì mà chiến đấu, ngươi phải nói ra, làm cho tướng sĩ tâm phục khẩu phục, nghe xong là hò hét ầm ĩ, hận không thể lập tức xông lên chém giết.”

“Không có linh hồn!”

Thẩm An lắc đầu nói: “Quân Liêu làm đại ca quen rồi, bẩm sinh đã có ưu thế. Người Tây Hạ nằm ở chốn tây bắc, nghèo nàn khô khốc, xung quanh toàn là kẻ địch, ban đêm ngủ cũng phải gối đầu lên trường đao. Những cái này đều là lý do vì sao phải chiến đấu, khắc sâu vào trong lòng mỗi tướng sĩ. Bọn họ đã có lý do, lý do của đại Tống là gì?”

Triệu Trọng Trâm không chút do dự nói: “Kẻ địch bên ngoài của đại Tống rất mạnh.”

Thẩm An gật gật đầu: “Người Liêu, Tây Hạ, còn có Giao Chỉ, kẻ địch của đại Tống quả thực rất mạnh, thế nhưng tướng sĩ dựa vào cái gì mà liều mạng vì quốc gia? Dựa vào cái gì?”

Chiết Khắc Hành thở dài nói: “Địa vị võ nhân thấp kém, tự coi bản thân mình như súc vật, lấy đâu ra linh hồn.”

Triệu Trọng Trâm ra vẻ trầm ngâm nói: “Quân đội phải có linh hồn...”

“Không sai.”

Thẩm An đang truyền thụ cho hắn lý niệm này, kỳ vọng sau khi hắn đăng cơ có thể ủng hộ cải cách quân đội: “Một bộ quân đội nó phải có linh hồn, cũng chính là tín niệm. Tỉ như vì đại Tống khai cương phá thổ. Đất đai của chúng ta không đủ để cày cấy, phải dùng trường đao đi đoạt lấy đất cày cho đại Tống, đoạt lấy sông ngòi và núi non...”

Triệu Trọng Trâm hơi rủ mi mắt, lầm bầm nói: “Đất đai của đại Tống quả thật không đủ để cày cấy, từ trước đến nay vẫn luôn không có ai đưa ra phương pháp giải quyết, dùng trường đao đi đoạt lấy...”

Hắn quên mất việc tìm Văn Tiểu Chủng để luyện tập, vội vã chạy trở về trong cung, liền đi tìm phụ thân của mình.

Triệu Tông Thực đang đọc sách.

Sau khi hắn vào cung, bên phía Triệu Trinh liền sai người đưa tới không ít sách. Những cuốn sách này đa phần là bí tạng trong cung, bên trong có một số bí sự và đạo lý đế vương.

Đây chính là một loại phương thức giáo dục của đế vương truyền thừa.

Nghe thấy tiếng bước chân dồn dập, Triệu Tông Thực buông sách xuống, nâng chén trà lên uống một ngụm, giữa mày tăng thêm vẻ mệt mỏi: “Vừa ra khỏi cung đã quay về rồi, chẳng lẽ có chuyện gì sao?”

Triệu Trọng Trâm hành lễ, rồi nói: “Phụ thân, thời Tiên đế đất đai đại Tống còn đủ dùng, nông hộ đều có ruộng đất để cày cấy, thế nhưng ngày nay nhân khẩu ngày càng nhiều, ruộng đất trong thiên hạ này lại vẫn y nguyên như cũ, những nông hộ phá sản ngày một nhiều hơn... Cứ tiếp tục thế này, hài nhi thấy không phải là chuyện tốt.”

“Không phải chuyện tốt ư!”

Triệu Tông Thực thản nhiên nói: “Nông hộ phải có ruộng để trồng, đại Tống không chế ngự thâu tóm, những nông hộ mất đất kia phần lớn đều vào thành, đại đa số làm công, tính ra cũng thỏa đáng.”

Đây là trá hình xua đuổi nông dân vào thành.

Triệu Trọng Trâm có chút khó hiểu nói: “Phụ thân, ruộng đất không đủ, lương thực liền sẽ không đủ ăn... Đến lúc đó bên trên sẽ tăng thuế thu thêm lương thực... Ngày tháng của những nông hộ đó sẽ ngày càng gian nan hơn.”

Đây là một vòng tuần hoàn ác tính!

“Nông hộ sống không nổi sẽ đi vay mượn, cho vay nặng lãi cuồn cuộn dâng lên, cuối cùng đại đa số đều phá sản, sau đó ruộng đất sẽ bị hào sẩm cướp mất... Không ít hào sẩm từ trước đến nay không nộp thuế, thế là lương thực thu thuế hằng năm sẽ ngày càng ít đi... cứ tiếp diễn như vậy, phụ thân, thiên hạ đại Tống này có thể chống đỡ được mấy năm?”

Lịch sử đến thời Huy Tông, thương nghiệp của đại Tống cực kỳ phát triển, nhưng vì nguyên nhân thuế má, nông nghiệp lại rơi vào cảnh nước sôi lửa bỏng. Thế là khói lửa khắp nơi nổi dậy, quy mô làm phản ngày càng lớn...

Sự sụp đổ của bất kỳ đế quốc nào nhất định đều bắt đầu từ bên trong trước, đại Tống cũng không ngoại lệ.

Vấn đề bên trong ngày càng nhiều, Huy Tông lại thảnh thơi tự tại, cuối cùng bị người Kim quật khởi cướp bóc lên phương bắc làm nô lệ.

Triệu Tông Thực nhíu mày nói: “Lo xa không đâu!”

Đừng tưởng rằng bọn họ rất ngu ngốc, ở thời đại này, dựa theo quán tính mà sống tiếp mới là đạo lý lớn nhất.

Từ Hán Đường đến nay, các vị đế vương thỉnh thoảng có hùng tâm, nhưng đa phần đều là nước chảy bèo trôi qua ngày.

Tầm mắt chật hẹp dẫn đến việc bọn họ cảm thấy những vấn đề này không thể giải quyết, đành phải nước chảy bèo trôi qua ngày.

Nhưng Triệu Trọng Trâm và Thẩm An ở chung nhiều năm, ngày đêm huân đào dưới sự ảnh hưởng, liền cảm thấy loại tư duy này thật sự không thể giữ lại.

“Phụ thân, nhân khẩu đại Tống chỉ có ngày càng nhiều hơn, đến lúc đó nuôi không nổi ngần ấy người thì phải làm sao đây?”

Triệu Tông Thực cầm lại cuốn sách lên, thản nhiên nói: “Thẩm An chẳng phải đã làm ra cái gọi là Kim phì đan kia sao? Quan gia cũng đang chú ý.”

Triệu Trinh thoạt nhìn có vẻ hờ hững, nhưng vấn đề an toàn lương thực vẫn luôn là tâm phúc đại họa của hắn.

“Cái đó cũng chẳng quản được bao nhiêu năm!”

Trừ phi là xuất hiện tai nạn lớn, tỉ như dịch bệnh hoành hành, nếu không nhân khẩu chỉ có ngày một nhiều hơn. Mà sản lượng lương thực tăng trưởng có hạn, cuối cùng vẫn sẽ quay lại cái vòng luẩn quẩn chết chóc đó.

Triệu Tông Thực lại một lần nữa buông sách xuống, nhìn trưởng tử của mình, mỉm cười nói: “Vậy con nói phải làm sao bây giờ?”

Trong mắt hắn, tính cách thiếu niên cấp bách, nhưng lại thiếu đi mưu tính lâu dài, ánh mắt nông cạn.

“Đi ra ngoài mà đòi.”

“Đi ra ngoài đòi ư?”

Triệu Tông Thực nhíu mày nói: “Đòi ở đâu? Đòi thế nào?”

Cung nữ và nội thị ở trong điện đều đang nhìn Triệu Trọng Trâm, cảm thấy cơ thể thiếu niên này bỗng nhiên thẳng tắp, giống như là muốn phá hủy đi thứ gì đó.

“Phụ thân, hài nhi thường đọc sử, thấy những kẻ man rợ ngày tháng gian nan, liền nghĩ xem bọn họ phải làm thế nào đây.”

Đây là đọc sử mà đọc lọt vào trong, thậm chí là nhập tâm vào trong luôn rồi.

Đứa con này không tồi, tiến bộ rất lớn.

Triệu Tông Thực mỉm cười nhè nhẹ, cảm giác có người nối dõi tông đường khiến hắn có chút đắc ý.

“Hài nhi phát hiện lựa chọn của bọn họ cơ bản đều là cướp bóc...”

Hửm...

Nụ cười trên mặt Triệu Tông Thực biến mất.

Hắn nhìn đứa con trai đang hăng hái phơi phới, trong lòng thầm nghĩ sao trong lời nói này lại có vẻ đằng đằng sát khí thế nhỉ?

Chưa từng có ai đi thống kê qua những chuyện này, chưa từng có ai đưa ra vấn đề này, cho nên vừa nghe Triệu Trọng Trâm nhắc tới, Triệu Tông Thực liền ngây người.

Ngoài điện, Triệu Trinh và Tào hoàng hậu đang đứng ở bên sườn. Triệu Trinh xua xua tay, ra hiệu đừng thông báo.

“Bọn họ sống không nổi nữa, việc đầu tiên nghĩ đến chính là đi ra bên ngoài tìm kiếm thức ăn, chứ không phải là tàn sát lẫn nhau ở bên trong. Giết người của mình gần hết rồi, ruộng đất còn sót lại vừa vặn đủ trồng, thế là từ từ hồi phục nguyên khí, nhân khẩu lại từ từ khôi phục...”

Triệu Trọng Trâm hai nắm tay siết chặt, ánh mắt sáng rực nói: “Thế nhưng qua mấy chục năm nữa, những vấn đề này sẽ lại xuất hiện một lần nữa. Phụ thân, Hoàng cân chi loạn thời Tiền Hán bắt nguồn từ đâu? Hài nhi cho rằng chính là vì nhân khẩu ngày càng tăng, thế mà ruộng đất lại chỉ có bấy nhiêu, cuối cùng bách tính không có ruộng để cày đành phải giương cao gậy gộc, dùng đao thương tìm cho mình một con đường sống...”

Đây là con trai của ta ư?

Triệu Tông Thực ngẩn ngơ, cuốn sách bị hắn tiện tay ném lên bàn.

Tào hoàng hậu ở bên ngoài cả kinh trong lòng, liền nhìn về phía Triệu Trinh.

Những lời này đang ám chỉ tình hình đại Tống hiện nay.

Quan gia liệu có tức giận không?

Bà ta chỉ có thể nhìn thấy sườn mặt của Triệu Trinh.

Khuôn mặt này vô cùng lạnh lùng.

“Phủ binh chế thời Tiền Đường bại hoại, vì sao? Cũng là vì đất đai không đủ... Những phủ binh đó theo lý phải nên cấp huân điền, thế nhưng đất đai đều đã bị chiếm hết rồi, lấy đâu ra ruộng đất ban thưởng cho bọn họ? Thế là phủ binh chế tự nhiên không thể duy trì, về sau liền dùng mộ binh chế. Mộ binh thì tốt đấy, thế nhưng lại khiến cho những tướng lĩnh kia thành phiên trấn, trở thành một cõi hào cường, dã tâm tự nhiên ngày một tăng lên.”

Khuôn mặt Triệu Trọng Trâm có chút đỏ bừng lên, hắn cảm thấy bản thân mình đang đứng trên lầu thành Tuyên Đức Môn, đối diện với thiên hạ này mà hô to gọi nhỏ.

“Tiếng trống Ngư Dương chấn động mặt đất đến, kinh phá khúc Nghê thường vũ y, căn nguyên ở đâu? Sự vô năng của đế vương, sự vô năng của bề tôi, văn thèm võ chơi. Quyền quý tham lam, hào sẩm tàn độc... Bách tính trong thiên hạ này chịu đủ cảnh lầm than, thế nhưng căn nguyên vẫn nằm ở chỗ ruộng đất không đủ!”

“Quyền quý hào sẩm khéo léo cướp đoạt lấy ruộng đất, thế nhưng những ruộng đất này phải có người cày cấy. Cho nên lúc thôn tính dữ dội nhất, thường chính là lúc nhân khẩu nhiều nhất. Bách tính lúc này chỉ cần có thể ăn được một miếng cơm, liền sẽ ngoan ngoãn nghe lời...”

“Thế nhưng khi một miếng cơm này cũng không có chỗ để ăn nữa, phụ thân, người có biết sẽ xảy ra chuyện gì không?”

Triệu Trọng Trâm thở dài nói: “Làm phản, từ lúc Trần Sách Ngô Quảng hô to một tiếng ở Đại Trạch Hương, Trung Nguyên chưa từng thiếu cảnh làm phản. Tiền Hán suy vong vì làm phản, Tiền Đường cũng là như thế... Sau những cuộc làm phản quy mô lớn, Hán Đường đều suy sụp, sau đó thoi thóp qua ngày, bất quá chỉ chuốc lấy tiếng cười chê cho người ta mà thôi.”

Đây chính là con trai của ta đấy!

Triệu Tông Thực mỉm cười đầy thỏa mãn,

Mặc kệ lời nói này của Triệu Trọng Trâm đúng hay sai, chỉ bằng việc hắn có thể thốt ra những lời này, Triệu Tông Thực liền cảm thấy thế hệ tiếp theo trong tông thất không ai có thể sánh bằng.

Con cái có tiền đồ rồi, người vui mừng nhất chính là cha mẹ.

Nội thị cung nữ trong điện cũng cảm thấy vui mừng trong lòng, đối với bọn họ mà nói, địa vị của cha con Triệu Tông Thực càng củng cố vững chắc, ngày tháng sau này của bọn họ sẽ càng dễ chịu hơn.

Không khí trong điện dần dần thả lỏng trở lại, Triệu Tông Thực đứng dậy, vừa định nói chuyện, khóe mắt liền liếc thấy Triệu Trinh ở bên ngoài.

“Phụ thân.”

Triệu Trinh hơi gật đầu, ánh mắt lại nhìn về phía Triệu Trọng Trâm.

Hắn chậm rãi bước vào, xua tay từ chối chỗ ngồi mà Triệu Tông Thực nhường cho, chằm chằm nhìn Triệu Trọng Trâm hỏi: “Những cái này là ai dạy cho con?”

Ánh mắt của hắn lạnh băng, bên trong ẩn chứa ý tứ không rõ.

Đế vương không thể bị người ta khống chế, đây là đại kỵ!

Chính bản thân hắn là một bi kịch, cho nên đối với chuyện này có sự đau đớn thấu xương, hắn hy vọng thế hệ sau có thể nhảy ra khỏi vòng luẩn quẩn này.

Trong lòng Triệu Tông Thực thắt lại, nhưng lại không dám ám chỉ con trai phải cẩn thận.

Triệu Trọng Trâm giống như không biết ý nghĩa trong câu nói này, vô cùng thuần lương nói: “Những lời này là do một tay thần tự suy ngẫm ra.”

“Tự suy ngẫm ra ư?”

Đối với việc Triệu Trọng Trâm không tự xưng là cháu, Triệu Trinh không muốn so đo, nhưng hắn lại muốn biết đằng sau chuyện này rốt cuộc có những gì.

“Vâng.”

Triệu Trọng Trâm nói: “Tạp học không cầu khoác lác bàn suông, cái cần chính là số liệu, mỗi một chuyện đều phải dùng số liệu để nói chuyện... Số liệu chính là... Tỉ như đại Tống từ năm lập quốc cho đến nay thu nhập hằng năm, chỉ cần đem những thu nhập hằng năm này liệt kê ra, liền có thể biết được sự phát triển của đại Tống là đang đi lên hay là đang ngưng trệ...”

Cái này không tồi!

Triệu Trinh gật gật đầu.

“Thần trước kia đọc sử chủ yếu là xem sự hưng vong, trọng điểm là nhìn vua tôi, mà lại bỏ quên việc đi tìm nguyên nhân. Về sau học tạp học rồi, dần dần liền thích thú với việc truy gốc gò nguồn. Thế nhưng nguyên nhân hưng vong của quốc gia là gì? Thần không nhịn được mà muốn đi khám phá một phen.”

---❊ ❖ ❊---

Chương ba được gửi đến, ngủ ngon nhé!