Một ngọn đèn thủy ngân xanh biếc lặng lẽ nhìn xuống cái bóng gầy nhỏ đang lảo đảo bước qua bên dưới.
Lão trông thuyền nơi bến cảng gõ vang chín mươi chín tiếng thanh la cầu bình an xủng xoảng. Đầu cầu trong bóng đèn chẳng có xe cộ, cũng không bóng người qua lại. Con phố nhỏ của chợ buôn bán hải sản này về đêm luôn tĩnh mịch, không còn thấy cảnh ồn ào và dơ bẩn của ban ngày. Thế nhưng mùi tanh nồng và mằn mặn đặc trưng của vịnh Lão Giải thì mãi chẳng tan hết, khiến Triệu Lão Củng vừa bước lên đầu cầu đã cảm thấy ẩm ướt và lạnh lẽo lạ thường. Lão đang trên đường từ xưởng đóng thuyền ở Lão Hà Khẩu về nhà. Nhà xảy ra chuyện rồi, nhìn dáng đi nặng nề đầy vẻ lo âu của lão là đủ biết nhà họ Triệu vừa gặp phải chuyện chẳng lành.
Triệu Lão Củng còng lưng, bước thấp bước cao, ngọn đèn bão cầm trên tay run rẩy không ngừng. Dưới ánh xám bạc lạnh lẽo của đèn đường, ánh sáng từ ngọn đèn bão trở nên yếu ớt và mờ mịt. Hai nguồn sáng như trêu ngươi tâm trạng đang rất tồi tệ của Triệu Lão Củng, chốc chốc kéo dài bóng lão ra, rồi lại nhanh chóng tàn nhẫn thu ngắn lại. Gió lại rít lên rồi, ngọn gió thổi thốc vào mặt khiến hai mắt lão già đau nhức, lại giục những ngọn sóng màu nâu đen dưới chân cầu cuồn cuộn dâng lên đầy quái dị, nhưng sóng có xô qua dạt lại thế nào cũng chẳng tạo ra nổi bọt hoa nào ra hồn. Vạn vật đều chìm trong màn khói sương mù mịt, đó là sương biển. Dựa vào kinh nghiệm của lão già, sương biển quấn chặt lấy những dãy nhà ba tầng ven đường đến mức kín mít thế này tức là trời và biển đang cùng nhau dồn hết sức lực, chuẩn bị ủ mưu một trận triều dâng bão táp xưa nay chưa từng có.
Người một khi đã xui xẻo thì hũ muối trong nhà cũng sinh giòi bọ, hít một ngụm gió lạnh cũng giắt răng. Cái mạng già của Triệu Lão Củng chỉ dựa vào một chiếc răng cửa duy nhất còn sót lại chống đỡ, ngoan cường sống đến tuổi bảy mươi hai. Người sống đến bảy mươi xưa nay hiếm, giờ đây lão già đã lắp cả hàm răng giả, đúng ra là độ tuổi được hưởng phúc. Nhưng gia đình năm miệng ăn này lại chẳng mang đến cho lão chút phúc khí toại lòng đẹp ý nào, trái lại chỉ khiến mắt lão mờ đi, bật ra tiếng thở dài não nuột của tuổi xế chiều: Cái ngày tháng này, cái chuỗi ngày khốn nạn này, đúng là một món nợ mập mờ thối tha do chó đẻ ra mà!
Lão già từng có ba người con trai, con trai cả Triệu Chấn Đào có thể coi là niềm vinh dự của cả nhà họ Triệu. Chấn Đào là con nuôi do Triệu Lão Củng ẵm về, nhưng hắn lại vô cùng hiếu thảo với người cha nuôi này. Chấn Đào không chỉ học đại học, mà nay còn làm đến chức Chủ nhiệm Văn phòng Đối ngoại của chính quyền tỉnh. Người trong làng ai nấy đều khen ngợi Triệu Lão Củng: "Cái danh thợ đóng thuyền của ông chẳng bõ bèn gì, vinh quang lớn nhất đời này của ông chính là nhặt được đứa con trai như thế! Đấy là phúc đức từ kiếp trước của ông đấy." Con trai thứ hai Triệu Chấn Sinh đi lính hải quân, trong một lần đi làm nhiệm vụ ở quần đảo Nam Sa đã bất hạnh hy sinh. Con gái lớn và con gái thứ hai đều đã dựng vợ gả chồng, chỉ còn con gái thứ ba Triệu Hải Anh và con gái thứ tư Triệu Tứ Cúc vẫn ở nhà. Đứa con trai thứ ba Triệu Tiểu Lạc là đứa khiến lão đau đầu nhất. Triệu Lão Củng vốn định truyền nghề mộc gia truyền lại cho thằng bé, nhưng thằng nhãi này sinh ra đã mang số đón đầu ngọn gió nuốt ngọn sóng lớn, vũng nước êm ả thì chẳng chịu ngồi yên, từ nhỏ đã thích chèo thuyền ra biển bươn chải, trốn học liên miên, lẹt đẹt học hết tiểu học thì trở thành một ngư dân chính cống. Ba năm trước, có người thuê chiếc thuyền đáy bẹt của Tiểu Lạc để buôn lậu muối, hắn cũng bị liên lụy theo, phải vào tù. Đầu mùa xuân năm nay, hắn vừa mới ra tù thì Triệu Lão Củng đã đem chiếc thuyền buồm gắn máy do chính tay mình đóng giao cho hắn, để hắn kiếm tiền lấy vợ lập nghiệp.
Vị hôn thê Chu Chu của Tiểu Lạc vốn dĩ yêu hắn, bọn họ đã đính hôn trước khi Tiểu Lạc vào tù, hai nhà cũng đã định sẵn ngày Tiểu Lạc ra tù là sẽ làm đám cưới. Ngay vào cái khúc quanh Tiểu Lạc vừa được tha về này, dự án cảng lớn Bắc Long ở đầu làng được khởi công, Chu Chu vào làm việc ở ban trù bị bến cảng, trở thành một nữ công nhân. Triệu Lão Củng có một thắc mắc mãi không gạt đi được: Đứa bé Chu Chu này cứ lần lữa hoãn ngày cưới hết lần này đến lần khác, rốt cuộc là con bé chớp mắt đã đổi lòng, hay là cái gã mặt trắng bẽo nào ở cảng Bắc Long đã cướp mất hồn vía của nó? Dù sao thì Chu Chu sau khi làm công nhân đã chẳng còn coi gã ăn mày miền biển suốt ngày lăn lộn đầu sóng ngọn gió ra gì nữa. Hôm qua mẹ Chu Chu sai bà mối đến nhà từ hôn, cả nhà Triệu Lão Củng lập tức rối như tơ vò. Triệu Tiểu Lạc ôm cái đầu trọc lốc, đau đớn và phẫn uất gào lên: "Ông đây từ trong trại bước ra, mày đã bất nhân thì mẹ nó đừng trách tao bất nghĩa! Ông đây giết cả nhà mày!"
Tiếng gào của hắn vang lên như tiếng sét đánh trúng đỉnh đầu cả nhà. Thân hình Triệu Lão Củng run lên bần bật, lão giơ tay run rẩy tát cho hắn một cái: "Đồ khốn nạn, cái thằng mày chỉ có ngần ấy tiền đồ thôi sao!" Cái tát này làm vết sẹo trên đùi phải của Triệu Tiểu Lạc giật nảy lên như quả ớt chỉ thiên, hắn bướng bỉnh gầm lên: "Con không phục, mẹ nó chứ con nuốt không trôi cục tức này!"
Lúc này, cô em gái Tứ Cúc đứng một bên liền bảo: "Anh Tiểu Lạc, đừng giận nữa, anh xem con Chu Chu biến thành hạng người gì rồi, thành một con mụ nhà giàu mới nổi xấu xí, cứ để mặc nó đi lắc mông trước mặt mấy tay đại gia đi! Chúng ta lo gì không kiếm được vợ."
Vẻ mặt Triệu Tiểu Lạc bỗng chốc sinh động trở lại, hắn gầm lên như đang hơn thua với ai: "Tao đéo tin, tao nhất định phải tìm một con vợ ở cảng Bắc Long cho bằng được!" Nói xong liền lầm bầm bực bội bước ra khỏi nhà.
Triệu Lão Củng sụp xuống ghế, hồi lâu không nói nên lời. Khoảnh khắc ấy, lão già bỗng cảm nhận được một sự gay gắt chưa từng thấy, một sự gay gắt thuần túy xuất phát từ chuyện vụn vặt gia đình.
Đêm nay, Triệu Lão Củng trực ban ở xưởng đóng tàu, đã nửa đêm rồi thì bất ngờ nhận được cuộc điện thoại của Tứ Cúc từ nhà gọi tới. Con bé hoảng hốt kể với cha rằng Tiểu Lạc đêm nay uống quá chén, cứ xoèn xoẹt mài một con dao phay, mài xong thì đằng đằng sát khí bỏ đi. Triệu Lão Củng nghe xong tim thót lên tận cổ họng, khuôn mặt già nua đen nhẻm nghẹn lại đỏ bừng rồi từ từ tái xanh. Lão không nói một lời, cắm đầu cắm cổ chạy về nhà. "Tiểu Lạc ơi là Tiểu Lạc, cái thằng oan gia nhà mày, mày không được giết người đâu đấy!" Triệu Lão Củng lầm bầm.
Màn đêm mang màu lam thẫm, một sắc lam sâu thẳm vô tận, nhưng rẽ vào khu đất trống của phố Bắc Tiểu Nhai thì lại hóa thành một màu đen mập mờ ám muội. Chân Triệu Lão Củng vấp phải thứ gì đó, lão lảo đảo ngã nhào một cú, ngã vào giữa những quầng sáng đan xen lộn xộn. Lão hoảng hốt bò dậy, chộp lấy ngọn đèn bão, chợt ngẩng đầu thấy công trường bến cảng vẫn đang thi công rầm rộ. Tiếng động không ngơi nghỉ cả ngày lẫn đêm này đã phá tan hoàn toàn sự thuần khiết và thanh bình của làng chài nhỏ thuở nào. Dưới đất, bùn cát ướt sũng dâng ngập mắt cá chân lão, bùn cát dưới bóng đèn biến thành thứ hồ dán bầy hầy, một thứ hồ dán màu xám xịt đang sủi bọt khắp nơi. Lão già phát hiện trong bùn cát ánh lên những mảnh vỡ của các vì sao, tiếng sao vỡ nghe rổn rảng trong trẻo, từng hạt từng hạt một.
Nếu như cảng lớn Bắc Long không cướp mất con dâu của lão, Triệu Lão Củng vốn vẫn có thiện cảm với công cuộc khai thác xây dựng bến cảng này. Cảng lớn này lẽ ra phải được xây từ lâu rồi, thuở nhỏ lão từng nghe cha kể, ngày 22 tháng 9 năm 1912, lãnh tụ Cách mạng Tân Hợi Tôn Trung Sơn dưới sự tháp tùng của Hoàng Hưng và Tống Giáo Nhân đã đến vịnh Lão Giải thị sát, còn đích thân vẽ ra bản thiết kế của cảng lớn Bắc Long. Lão còn nghe cha nói, khi ấy bãi biển lầy lội, người ta rất khó đặt chân bước xuống, cha lão dắt con tuấn mã bờm đỏ của nhà chạy tới để Tôn tiên sinh cưỡi lên. Tôn tiên sinh mỉm cười cưỡi lên lưng ngựa của tiền nhân họ Triệu, vô cùng vui vẻ đi khảo sát bãi biển. Nghe nói ngài còn mang theo một nắm bùn đen ở nơi này đi. Về sau, đám quân phiệt xây cảng ở đây nhưng không thành; Quốc dân Đảng xây cảng cũng không xong; bọn quỷ Nhật sang xây cảng rốt cuộc vẫn đổ bể. Vì sao? Cụ thể thế nào lão cũng chẳng nói rõ được, chỉ biết bọn chúng đều sợ những trận triều dâng bão táp ở vịnh Lão Giải. Giờ đây đã đến lúc khảo nghiệm những người Cộng sản rồi! Chủ tịch xã và trưởng thôn trong buổi họp phát động từng nói, cảng lớn Bắc Long là công trình mũi nhọn của khu phát triển kinh tế Vành đai Vịnh Bột Hải của tỉnh ta, xây xong sẽ kéo vùng đất này đi lên, nơi đây sẽ trở thành một Thâm Quyến thu nhỏ!
Triệu Lão Củng vừa nghe vừa dần thấy sôi sục trong lòng. Lão nghĩ đó là món nợ kiếp trước dồn lại để kiếp này trả. Lão đã kéo cưa cả đời, đóng thuyền gỗ cả đời, đến lúc già khọm rồi vẫn còn được nhìn thấy những con tàu viễn dương to lớn của nước ngoài, dẫu chẳng dám bảo là phúc phận lớn lao gì, nhưng cũng coi như được mở mang tầm mắt. Triệu Lão Củng bỗng thấy thế giới này đáng để xem, cuộc đời này cũng đáng để sống tiếp. Thiện cảm của lão già dành cho bến cảng lớn còn có thêm một lý do nữa, nghe nói con trai cả Triệu Chấn Đào rất quan tâm đến bến cảng, mấy vị lãnh đạo đầu ngành của thành phố Bắc Long lên tỉnh xin phê duyệt dự án, xin vốn đầu tư, đều phải tìm tới vị Chánh văn phòng họ Triệu này.
Trên nền trời đêm luôn có những thứ nhỏ như hạt gạo bay lượn, lấm tấm đập vào mặt và cổ Triệu Lão Củng. Đó là muỗi biển. Muỗi ở vịnh Lão Giải to hơn muỗi ở những nơi khác, đốt vào người một cái là lập tức nổi cục đỏ lòm, ngứa ngáy khôn cùng. Đúng lúc này, lão nhìn thấy bên cạnh lán trại công trường có đốt một đống lửa biển, ngọn lửa không lớn nhưng khói thì mù mịt, ánh sáng lập lòe chập chờn rơi lả tả xuống mặt biển. Có mấy thanh niên trực ca đêm hút nước đang đứng đó vừa nói vừa cười, một gã dáng cao gầy khom lưng thổi kèn harmonica, chiếc kèn bị tịt mất hai nốt phụ họa cùng chất giọng khàn đặc của mấy chàng trai hát lệch tông, ngân vang giữa bãi biển hoang vắng:
Biển xanh sâu thẳm ơi——
Sao người nỡ vô tình?
Sao người không chịu lặng yên?
Gió biển ướp tiếng hát thêm mằn mặn và ẩm ướt, đàn chim biển về tổ đập đôi cánh mỏi mệt bay đi. Triệu Lão Củng nghe bài hát này thấy sao mà lai căng thế, vừa ẻo lả lại nhỏ mọn, chẳng khác nào nằm rặn ỉa mà không có sức. Đồng thời lão lại hậm hực nghĩ: Biển vịnh Lão Giải vốn dĩ không có tình nghĩa, mẹ nó chứ chẳng bao giờ chịu lặng yên, bảo trở mặt là trở mặt, bảo cắn người là cắn người, hoang dại lắm đấy! Mấy đứa chúng mày mới tới đây được mấy ngày? Đừng thấy ngọn sóng trước mắt ngoan ngoãn như đàn bà mà tưởng bở, đợi đến khi triều dâng bão táp ập tới, chúng mày có ôm đầu heo cũng chẳng tìm thấy cửa quán mà vào đâu! Tiên sư chúng mày! Đợi Triệu Lão Củng mắng thầm xong trong bụng thì lão cũng đã bỏ xa đám thanh niên lao động kia lại phía sau. Lão lại ngoảnh đầu nhìn bọn họ một cái: Mấy đứa trẻ thành phố này cũng chẳng dễ dàng gì, bởi những ngày tháng cô đơn này cứ bình thản trôi qua, chẳng có lấy một câu chuyện nào; nếu có chuyện thì cũng chẳng hát lên thành lời được, trên đời này có biết bao câu chuyện đâu thể chỉ dùng miệng hát hay dăm ba câu nói là giải quyết xong xuôi. Cứ nói riêng về biển này đi, Triệu Lão Củng không chỉ là một thợ đóng tàu cự phách nổi tiếng ở vịnh Lão Giải, mà còn là một thợ lặn biển dũng mãnh. Từ thuở còn rất nhỏ, lão đã lặn ngụp dưới lòng biển cả, nhờ vào sự khai sáng từ một mái chèo và một hạt muối mà bươn chải khắp vịnh Giao Châu, vô tình chạm tới được tinh túy của biển cả.
Lão ngẩng đầu lên, thấy một con chim nào đó lướt qua bầu trời đêm cất tiếng kêu ai oán thảm thiết, lúc này lão lại nhớ tới cái chuyện bực mình trong nhà. Bà lão nhà lão mất sớm, Triệu Tiểu Lạc lại là con trai út nên được lão nuông chiều đến hư đốn. Thằng ranh này ngày thường cứ nghêu ngao hát: Nâng chén rượu tình lên, cuồng nhiệt và đậm đà. Kiếp này xem ra tôi phải độc hành, nhiệt huyết đã bị em vắt kiệt. Hắn quá si tình với con bé Chu Chu, mà một khi đã si tình thì rất dễ đâm đầu vào ngõ cụt. Hắn người to xác đấy, nhưng tâm tính vẫn như con nít, một khi cơn giận bốc lên là bất chấp tất cả. Mày cũng chẳng chịu nghĩ xem, vì cái đứa con gái rượu của lão Chu Toàn Đức mà vứt bỏ cả mạng sống của mình, có đáng không? Lão già chỉ mong sao Tiểu Lạc vào khoảnh khắc vung dao phay lên sẽ chợt tỉnh ngộ mà kịp thời dừng cương trước bờ vực. Kẻ lầm đường biết quay đầu quý hơn vàng mười mà!
Đang là tiết đầu xuân, khí đêm buốt giá, tiết trời lúc này còn lạnh hơn cả mùa đông. Triệu Lão Củng run rẩy rụt cổ bước đi, lão ước chừng mình đã đi được nửa tiếng rồi, đi thêm nửa tiếng nữa là có thể về tới nhà. Lão già biết cái tuổi này của mình đã chẳng thể sải bước nhanh được nữa, chỉ có thể lê từng bước chậm chạp. Đường ở phố Bắc Tiểu Nhai dễ đi hơn một chút, vì nơi đây tập trung các hộ khá giả trong làng. Đa số các ô cửa sổ của những dãy nhà tầng đều đã tắt đèn tối om. Trong bóng tối, lão già vẫn có thể cảm nhận được vẻ bề thế và sang trọng của những ngôi nhà này. Nếu là ban ngày, tiếng nhạc và lời ca phát ra từ dàn máy cassette âm thanh nổi sẽ vang vọng ra tận ngoài đường, lão già còn nhớ được tên của một bài hát ("Người tốt một đời bình an"). Cái thời buổi này, người tốt liệu có thể bình an cả đời không? Nếu người tốt luôn luôn bình an thì nhà họ Triệu Lão Củng đêm nay đã chẳng làm ầm ĩ thành chuyện tày đình như thế.
Cầu mong chỉ là một phen sợ hãi hão. Lão già nhìn những ngôi nhà tầng ven đường, trong lòng dâng lên một cảm giác khó tả. Nhà lão bây giờ vẫn còn ở trong căn nhà gạch cũ kỹ bình thường, nếu nhà lão cũng sớm xây được nhà tầng cho riêng mình, có lẽ Tiểu Lạc đã không theo người ta đi buôn lậu muối, đã không phải vào tù, chuyện lấy vợ cũng chẳng khiến lão phải đau đầu thế này. Lão già bấm ngón tay tính toán, những nhà được ở nhà tầng này đều là những hộ nuôi tàu lớn. Bọn nuôi tàu đều phát tài cả, vậy mà kẻ đóng tàu như lão lại sống cơ hàn thế này. Bà vợ lão chưa từng được sống cùng lão ngày nào thảnh thơi thoải mái, bốn năm trước đã mắc bệnh ung thư rồi buông tay về cõi vĩnh hằng. Dân miền biển rất hiếm khi bị ung thư, nghe nói người hay ăn hải sản thì không bị bệnh này. Vợ lão tiếc của chẳng nỡ ăn cua ăn tôm lớn, toàn ăn cơm thừa canh cặn, bà đến với thế giới này dường như chỉ để đến nhà Triệu Lão Củng ăn cơm thừa vậy. Lúc này trước mắt lão già lại hiện lên khuôn mặt vàng vọt nhiều nếp nhăn của bà, lão bất giác dâng lên nỗi áy náy sâu sắc với vợ và các con. Lão già cũng vô cùng muốn xây một ngôi nhà tầng thật đẹp, nhưng lão sợ Tiểu Lạc ra tù không có việc làm nên đã dồn hết tiền tích cóp bao năm đóng một chiếc thuyền buồm gắn máy cỡ vừa, tốn mất mười mấy vạn tệ. Số tiền này có một phần do con trai cả Triệu Chấn Đào gửi về ngày thường, có tiền con gái hiếu kính, số còn lại là tiền lão già dành dụm được ở xưởng đóng tàu. Lão cảm thấy hy vọng được dọn vào nhà tầng khi còn sống đã tan thành mây khói, nhưng lão không vì thế mà căm ghét những ngôi nhà tầng mới mọc lên hay những người nông dân được dọn vào đó ở. Chẳng phải bảo là để cho một bộ phận người giàu lên trước hay sao? Có người giàu trước thì phải có người giàu sau, mười ngón tay xòe ra còn có ngón ngắn ngón dài cơ mà! Điều Triệu Lão Củng không phục chính là trong số những kẻ giàu trước có rất nhiều hạng người bất lương mờ ám, cứ nhìn Cát Ngọc Cầm, mụ đàn bà thầu xưởng đóng tàu của làng mà xem, con mụ đó độc ác dường nào!
Trong cả làng này, Triệu Lão Củng không phục nhất chính là loại người như Cát Ngọc Cầm, vậy mà lão vẫn phải làm thuê cho mụ. Người ngoài không hiểu chuyện cứ ngỡ Triệu Lão Củng hám tiền của con mụ đó, thực ra lão già chỉ là không nỡ bỏ mặc ba bốn đứa đệ tử của mình. Triệu Lão Củng đã mấy lần buông tay đình công, nhưng Cát Ngọc Cầm đều đe dọa rằng: "Cái lão già khú này hễ bước chân trước ra khỏi cửa thì chân sau tôi sẽ đuổi cổ mấy thằng đệ tử của ông ngay!" Triệu Lão Củng sợ đệ tử mất bát cơm manh áo nên đành phải cắn răng nuốt nhục chịu đựng. Lão biết nắm xương tàn này của mình chẳng còn vắt ra được bao nhiêu dầu mỡ nữa, thứ con hồ ly Cát Ngọc Cầm nhắm vào ở lão là chuyện khác.
Trong mắt người đàn bà lớn tuổi này có bóng ma của lịch sử, bóng ma ấy đã hóa thành mối thù hận sâu hoắm. Triệu Lão Củng đã sớm nhận ra mối thù này ăn sâu vào tận xương tủy mụ. Lão nhớ Cát Ngọc Cầm kém lão một giáp, năm nay chắc cũng ngót nghét sáu mươi rồi nhỉ? Người đàn bà này mập mạp, trên mặt không có mấy nếp nhăn, mụ ghê gớm chính là ở đôi mắt. Đôi mắt tam giác không lớn không nhỏ ấy đen láy sáng quắc, dẫu mấy năm nay mụ bị bệnh về mắt, lông mi gần như rụng sạch, viền mắt quanh năm sưng đỏ viêm nhiễm, tóc không những hoa râm mà còn thưa thớt đến mức không túm gọn ra sau đầu được, nhưng ánh mắt sắc lẹm của mụ vẫn chẳng hề suy giảm. Mụ là con gái của Cát Thất, tên trùm bá chủ vùng biển vịnh Lão Giải thuở trước. Cát Thất từng ức hiếp dân lành, cướp đoạt gái nhà lành, bóc lột thôn xóm, giết người không chớp mắt. Vào năm sắp giải phóng, Cát Thất dẫn theo gia quyến đi thuyền chạy trốn theo đường biển. Triệu Lão Củng khi ấy với tư cách là Chủ nhiệm Hội Nông dân đã dẫn dân làng chèo thuyền đuổi theo trên biển, bắt sống được Cát Thất và cô con gái út Cát Ngọc Cầm của lão, còn con gái lớn Cát Ngọc Mai và con trai cả Cát Thụy Cao của Cát Thất thì đi trên một chiếc thuyền khác trốn thoát.
Cát Thất bị chính quyền xử bắn, Cát Ngọc Cầm lớn lên thì gả cho gã đánh cá Tôn La Oa. Tôn La Oa phúc mỏng, hoàn toàn chẳng được hưởng chút lộc nào từ người đàn bà này: trong danh sách phát lương thực cứu tế của công xã nhân dân chưa từng có tên họ; hồi Cách mạng Văn hóa, Cát Ngọc Cầm bị đấu tố đi quét đường, Tôn La Oa phải đi cùng; Cách mạng Văn hóa vừa kết thúc thì Tôn La Oa chết trong một vụ tai nạn xe cộ. Tôn La Oa người ngợm chẳng ra hình thù gì, nhưng Cát Ngọc Cầm lại sinh cho hắn ba đứa con gái xinh đẹp như hoa. Thầy bói bảo Cát Ngọc Cầm trời sinh mệnh lớn, không phải người phàm, về già nhất định đại phú đại quý, thời tới cản không nổi.
Đầu thời kỳ Cải cách Mở cửa, Cát Ngọc Cầm quả nhiên phất lên như diều gặp gió, đời sống bảo khấm khá là khấm khá ngay. Mụ làm giàu từ một đợt khan hiếm dầu ở vịnh Lão Giải. Năm đó dầu diesel khan hiếm cùng cực, rất nhiều thuyền buồm gắn máy không thể ra khơi xa, chỉ đành quanh quẩn ở vùng lộng ven bờ, cả xã cả làng sốt vó lên như chảo dầu sôi. Cát Ngọc Cầm nhìn chuẩn cơ hội, nhờ cậy các mối quan hệ gom được dầu về; điều mụ tinh quái hơn là dầu chở về vịnh Lão Giải mụ không bán lấy tiền mà dùng đổi lấy hải sản. Toàn bộ hải sản tươi sống ở vùng biển này đều rơi vào tay mụ, mụ liền nâng giá làm loạn thị trường, kiếm trác được một món hời kếch xù. Mụ nhân đà đó mở một công ty, lên làm Tổng giám đốc, mấy năm nay càng làm ăn càng phát đạt, có đội thuyền của riêng mình, lại còn mua đứt luôn xưởng đóng tàu của làng. Triệu Lão Củng còn nghe nói Cát Ngọc Cầm mở rộng công ty lên tận thành phố, mua cả biệt thự ở thành phố Bắc Long. Công ty mụ còn cung cấp vật liệu cho công trường cảng lớn Bắc Long, tiền tài đổ về như nước. Ban đầu Triệu Lão Củng hậm hực chửi rủa trong bụng: Tiên sư cả họ nhà nó! Hằng năm mỗi khi con trai cả Triệu Chấn Đào về quê ăn Tết, lão già cũng luôn miệng nói xấu Cát Ngọc Cầm. Triệu Chấn Đào chỉ mỉm cười bảo rằng đây là kinh tế thị trường, bát tiên quá hải ai có bản lĩnh nấy trổ tài. Dần dà, lão già dường như cũng vơi bớt nỗi tiếc nuối và phẫn nộ ban đầu.
Lúc này đây, nỗi tiếc nuối và phẫn nộ trong lòng Triệu Lão Củng lại chuyển dời sang gia đình Chu Toàn Đức. Chu Toàn Đức là người gác đèn biển ở vịnh Lão Giải, là bạn nhậu của lão, có ba đứa con trai và một mụn con gái rượu. Triệu Lão Củng nắm rất rõ gia cảnh nhà lão, nói theo cách mộc mạc và chân chất của Triệu Lão Củng thì nếu phân định lại thành phần thì hai lão già này vẫn cứ là bần nông. Lão biết Chu Toàn Đức là người thật thà, nhưng lại chẳng làm chủ được bà vợ tên Lạt Hoa. Lạt Hoa là mụ đàn bà ham hư vinh, Chu Chu là viên ngọc quý trên tay mụ, mụ luôn cảm thấy con gái gả cho Tiểu Lạc là chịu thiệt thòi, mụ liền nịnh bợ Cát Ngọc Cầm để đưa Chu Chu vào bến cảng làm công nhân. Trong lòng Triệu Lão Củng sáng như gương, chắc chắn là hai mụ đàn bà này đã xúi giục Chu Chu thì con bé mới chịu từ hôn.
Triệu Lão Củng bất giác đi tới trước cổng nhà Chu Toàn Đức, lão dừng bước, nín thở lắng nghe động tĩnh trong sân. Trong sân tĩnh mịch, không hề có dấu hiệu của việc giết người cướp của. Chẳng lẽ Tiểu Lạc đã nhanh tay giải quyết xong xuôi rồi bỏ trốn rồi? Triệu Lão Củng lại đứng nghe thêm một lát, bỗng nghe thấy hai tiếng ho khùng khục khó nghe của Chu Toàn Đức, tim lão mới dần bình ổn trở lại. Lão khẽ thở dài một tiếng rồi lảo đảo bước đi.
Triệu Lão Củng vừa đi vừa nghĩ ngợi, chẳng mấy chốc đã về đến nhà. Trong nhà đèn vẫn sáng nhưng không có bóng người.
Lão già linh cảm thấy điều chẳng lành, toàn thân rũ xuống, mềm nhũn ra. Chắc chắn là hai đứa con gái đã chạy ra ngoài tìm cái thằng nghịch tử kia rồi. Đã tìm thấy Tiểu Lạc chưa? Lòng lão thắc thỏm đứng ngồi không yên, đi lòng vòng trong nhà ngoài sân một hồi rồi lại tập tễnh bước ra ngoài.
Ánh đèn hắt ra, đục thủng màn đêm u tối của làng quê thành nhiều lỗ rách. Triệu Lão Củng nương theo ánh đèn có thể nhìn thấy hai hàng thân cây sừng sững bên con đường nhỏ. Cây hòe đầu xuân mới chỉ vừa nhú mầm, nhìn bằng mắt thường khó mà thấy được những chồi non. Bên cạnh thân cây có đặt một chiếc thuyền gỗ rách nát vẹo vọ, nheo mắt nhìn kỹ lão mới nhận ra đó là một chiếc thuyền đáy bẹt được đóng từ thời đội sản xuất, đây là chiếc thuyền đội chia cho nhà Diêu Lão Nhị ở đối diện. Chiếc thuyền này chính là do Triệu Lão Củng đứng đầu chỉ đạo đóng ra, nó dập dềnh trên biển cả mênh mông vô tận suốt ba mươi năm ròng, cuối cùng cũng được vinh quang "nghỉ hưu". Triệu Lão Củng chưa biết nên đi đâu bèn bất giác nhìn chiếc thuyền thêm mấy lượt: Ván thuyền đã tróc hết sơn, gỗ thông dầu đã bị phong hóa mục ruỗng, méo mó biến dạng nhe cả răng ra. Cả đời Triệu Lão Củng chẳng biết đã đóng bao nhiêu con thuyền, trong bảy mươi hai năm cuộc đời, hầu như mỗi một ngày ban ngày của lão đều trôi qua trong lao động. Hít bụi gỗ mà không ngừng đóng thuyền, không ngừng nhìn những con thuyền lớn ngạt ngào mùi hương gỗ từ Lão Hà Khẩu chầm chậm tiến ra biển lớn. Lão chưa từng kịp cảm thán hay luyến lưu, chưa từng chất vấn cuộc đời xem nghề đóng thuyền rốt cuộc đã mang lại điều gì cho cuộc sống của mình, cũng căn bản chẳng kịp ngắm nghía thưởng thức những tác phẩm do chính tay mình tạo ra. Vậy mà sau bao nhiêu năm, vào một đêm không bình thường này, lão lại ngây ngốc nhìn thật kỹ con thuyền cũ do chính tay mình đóng. Lão nhớ lại, khi đóng con thuyền này thì trong bụng vợ lão đang mang thai Tiểu Lạc. Mẹ Tiểu Lạc bụng mang dạ chửa kềnh càng đến xưởng đóng tàu ở Lão Hà Khẩu đưa cơm. Lão cùng các bạn thợ dùng xà beng và dây thừng kéo chiếc thuyền này xuống nước. Họ cùng nhau hô vang những câu hò lao động thật to rõ: "Hò dô ta nào, hò dô ta——"
Khi ấy có người nói với Triệu Lão Củng rằng mẹ của đứa trẻ tới rồi, bảo lão tạm thời đừng hô nữa kẻo làm kinh động đến thai nhi trong bụng người đàn bà. Triệu Lão Củng quệt mồ hôi trên trán, cười xòa hào sảng bảo: "Không sợ, cứ để nó nghe tiếng hò lao động, biết đâu thằng ranh con này sau này lại thành một tay bươn chải biển cả cừ khôi đấy chứ! Ha ha ha!" Thế là những tiếng hò càng vang dội hơn vang lên trên bãi bồi. Quả đúng như lời Lão Củng nói, thằng ranh Tiểu Lạc sinh ra mẹ nó đã là một con sâu biển. Người miền biển vốn hoang dã, người miền biển vốn liều lĩnh tàn nhẫn lắm.
Triệu Lão Củng thật sự chẳng tìm ra lý do để đi đâu tiếp, bèn rút chiếc tẩu thuốc bằng gỗ hồng sắc ra hút, vừa hút vừa đợi mấy đứa con gái hoặc Tiểu Lạc trở về. Lão đi loanh quanh quanh chiếc thuyền đáy bẹt, đi từ mũi thuyền đến đuôi thuyền, cuối cùng cũng tìm thấy thứ lẽ ra phải có trong ký ức. Lão nhớ sau khi mẹ Tiểu Lạc rời đi, đám đệ tử xúm lại trêu đùa lão: "Bác thợ Triệu ơi, bác bảo đứa bé trong bụng mẹ nó là trai hay gái thế?"
Triệu Lão Củng tự tin đáp: "Chắc chắn là một thằng cu có củ rồi!"
Mọi người cười hì hì ầm ĩ: "Cái đó còn chưa chắc đâu nhé."
Triệu Lão Củng giơ rìu và đục trong tay lên hô lớn: "Mấy đứa chúng mày không tin à? Tao sẽ chạm khắc một con chim ưng biển ở mũi thuyền, tặng cho con trai tao!" Lão vừa hô vừa vung tay đục đẽo thoăn thoắt, một con chim ưng dũng mãnh tung cánh chẳng mấy chốc đã thành hình. Chim ưng là để trấn áp tà ma, về sau dân chài ai nấy đều tranh nhau dùng con thuyền này. Triệu Lão Củng cũng biết đây là con chim ưng đẹp nhất mà lão từng khắc trong đời.
Lão già đưa cánh tay ra, dùng bàn tay to lớn phủ đầy vết chai sần sờ nắn, con chim ưng gồ ghề vẫn còn nguyên ở đó. Ngón tay lão già đã lần tới cánh chim ưng, trên cánh đọng lại lớp bùn biển khô giòn, vảy bùn rào rào rơi lả tả. Đầu ngón tay lão lướt theo cánh chim rồi chạm vào đầu chim ưng, trong lòng bỗng dâng lên một nỗi xúc động, một thứ cảm xúc dạt dào tương tự như thảng hoặc lão mới dành cho đứa con trai của mình. Lão cảm nhận rõ rệt một dòng nước mát lạnh truyền qua đầu ngón tay thô ráp lan tỏa khắp toàn thân. Tâm trạng này bao hàm cả sự kỳ vọng dành cho con trai, bao hàm nỗi luyến tiếc những năm tháng đã qua, bao hàm cả lòng tự tôn của một người lao động bình thường và sự tôn sùng đối với lao động. Đêm đen như mực, chẳng nhìn thấy gì hết. Lão dùng tay vỗ nhè nhẹ vào ván thuyền mấy cái: "Bạn già ơi, mày còn nhận ra Triệu Lão Củng này không? Hỡi chim ưng, mày còn có thể tung cánh bay lượn trên biển lớn được nữa không?" Triệu Lão Củng bất giác rơi hai hàng nước mắt nóng hổi. Lão không thèm lau, mặc cho nó lăn dài theo những nếp nhăn uốn lượn xuống khóe miệng, đắng chát.
Một tràng âm thanh lách cách rổn rảng làm Triệu Lão Củng giật mình. Lão ngẩng đầu thấy một chiếc xe đạp đang lọc cọc đạp tới. Lão bất an bước ra khỏi thân thuyền.
Người đi xe đạp nhảy xuống, cất tiếng gọi đầy vẻ bất ngờ mừng rỡ: "Bố, bố ơi——"
Triệu Lão Củng quay người lại, thấy đó là cô con gái thứ tư Triệu Tứ Cúc.
"Bố làm con tìm mỏi cả mắt, sao bố lại ngồi thu lu ở đây thế này?" Tứ Cúc cằn nhằn. Vừa rồi trên đường đi tìm Triệu Lão Củng, trong lòng cô đã hối hận vì không nên gọi điện cho cha. Người đã từng này tuổi rồi, đêm hôm tối om om thế này, lỡ vấp ngã va quệt vào đâu thì biết làm sao?
"Tứ Cúc, Tiểu Lạc nó... nó đâu rồi?" Triệu Lão Củng sốt ruột hỏi.
Tứ Cúc đáp: "Nó không sao rồi bố ạ, vào nhà rồi nói!"
Triệu Lão Củng quay người đi vào nhà, vừa đi vừa mắng: "Cái thằng ôn con này, lát nữa tao đánh gãy chân nó!"
Vào đến nhà, Triệu Lão Củng ho khù khụ không dứt: "Chị... chị ba Hải Anh của con đâu?"
Ánh mắt Tứ Cúc né tránh không dám nhìn vào mắt cha: "Chị ba... chị ấy... không có ở nhà. Chị ấy mà ở nhà thì con thấy Tiểu Lạc như thế cũng đâu đến mức cuống cuồng lên thế này!"
Triệu Lão Củng nghi ngờ hỏi: "Có phải chị ba con lên tỉnh tìm anh cả con rồi không?"
Tứ Cúc ấp úng không chịu lên tiếng.
Triệu Lão Củng bướng bỉnh lầm bầm: "Mày đừng có giấu giếm thay nó, đồ khoai tây giả làm khoai lang, cái ngữ không có xương sống! Từng đứa từng đứa một chẳng có đứa nào làm tao bớt lo cả. Mày bảo xem, thằng rể ba của tao có phải người đàng hoàng không? Nó đánh chị mày ra nông nỗi ấy mà chị mày vẫn còn muốn đi cầu xin người ta chạy chức chạy quyền cho nó. Nó leo lên được chức Bí thư Đảng ủy xã chẳng phải là nhờ bóng của anh cả mày hay sao? Nó làm Bí thư rồi thì cả nhà mình được thơm lây cái gì từ nó nào?"
"Bố ơi, bố đừng mắng chị ba nữa, chị ấy cắn răng chịu đựng chẳng qua cũng là vì con cái thôi. Con cái lớn ngần ấy rồi, ly hôn, bước ra khỏi nhà này vào nhà khác, dễ dàng lắm sao bố?" Tứ Cúc thở dài nói.
Hơi lạnh lẳng lặng luân chuyển trong phòng, buốt giá.
Triệu Lão Củng lại châm một điếu thuốc: "Haizz, con Hải Anh nó còn non lắm. Tao biết anh cả mày là người có nguyên tắc vững vàng, dẫu chị ba mày có nói hươu nói vượn hoa trời rơi rụng đi chăng nữa thì anh cả mày cũng không đời nào làm chuyện vi phạm nguyên tắc tổ chức đâu! Thôi thôi, tạm thời không nói chuyện con Hải Anh nữa. Mày vẫn chưa nói hết, thằng Tiểu Lạc rốt cuộc nó có làm bậy không?"
Tứ Cúc mấp máy môi nói: "Bố à, không phải con kể công với bố đâu, đêm nay mà không nhờ con cẩn thận thì đã gây ra đại họa rồi! Cái tính khí quái đản của anh Tiểu Lạc bố còn lạ gì nữa? Anh ấy nốc cạn một chai rượu, hai mắt đỏ ngầu lên. Ban đầu anh ấy trốn trong phòng nghe nhạc, sau đó con ở gian ngoài nghe thấy trong tiếng nhạc có tạp âm, con nhìn qua khe cửa thì thấy anh ấy đang mài dao, làm con sợ toát hết cả mồ hôi hột. Con biết anh ấy nhắm vào Chu Chu nên mới gọi điện cho bố, rồi nhắn tin máy nhắn tin cho Chu Chu, lại gọi thêm một cuộc điện thoại cho Lưu Liên Trọng nữa..." Nhắc đến Lưu Liên Trọng, đầu lưỡi cô hơi khựng lại một chút.
Triệu Lão Củng biết Lưu Liên Trọng là bạn học của cô, là hộ chuyên ấp nở tôm giống cua giống ở vịnh Lão Giải, hơn nữa độ này đang yêu đương hẹn hò với Tứ Cúc. Lão già trừng to đôi mắt mờ đục hỏi: "Đừng có lôi thôi dài dòng nữa, nói mau, gọi điện xong rồi sau đó thế nào?"
Tứ Cúc sốt ruột kể tiếp: "Trong lúc con đang gọi điện thì anh Tiểu Lạc mắt nhắm mắt mở say khướt bước ra, miệng lảm nhảm gào lên: 'Giết nó, giết chết nó!' rồi hùng hổ bước ra ngoài. Con lao tới ôm chặt lấy anh ấy, bảo anh ấy phải bình tĩnh. Anh ấy nổi điên lên hất văng con xuống đất, làm trán con đập xuống sưng một cục to tướng! Con lồm cồm bò dậy đuổi theo anh ấy ngay!"
Triệu Lão Củng hỏi: "Có đuổi kịp không?"
Tứ Cúc chớp chớp hàng mi dài và dày đáp: "Anh ấy lao thẳng về phía nhà bác Chu Toàn Đức, vừa tới gần cổng lớn nhà lão Chu thì đúng lúc anh Lưu Liên Trọng vừa chạy tới nơi. Anh Lưu Liên Trọng người to con lại khỏe sức, lao vào cướp ngay con dao trong tay anh Tiểu Lạc, hai người giằng co vật lộn một hồi. Đang đánh nhau thì anh Tiểu Lạc nôn mửa ra, nôn hết cả lên người anh Liên Trọng."
"Cái thằng súc sinh này, tạo nghiệp mà!" Triệu Lão Củng đau lòng buốt ruột vì sự tha hóa của con trai.
Tứ Cúc chớp mắt nói tiếp: "Bố ơi, con với anh Liên Trọng khiêng anh Tiểu Lạc lên xe tải của anh Liên Trọng, anh ấy chở anh Tiểu Lạc ra nhà tắm công cộng tạm bợ ở bến cảng xối nước tắm rửa sạch sẽ rồi. Anh Liên Trọng bảo sẽ kéo anh Tiểu Lạc về nhà anh ấy, đợi ngày mai anh Tiểu Lạc tỉnh rượu thì anh ấy muốn khuyên giải anh một phen! Ngay sau đó là con chạy khắp các ngõ ngách đi tìm bố đấy."
Triệu Lão Củng nói: "Tao không cần chúng mày phải bận tâm. Haizz, cũng may mà có thằng Liên Trọng. Hôm nào gọi thằng Liên Trọng qua đây, tao mời nó uống rượu!"
Tứ Cúc bĩu môi nói: "Uống rượu suông thôi là xong chắc? Người ta chẳng qua cũng vì đứa con trai quý hóa này của bố thôi đấy."
Triệu Lão Củng ngáp một cái rồi bảo: "Cái con ranh này, người ta còn chưa cưới mày về mà mày đã bênh người ngoài rồi à?"
Tứ Cúc đỏ mặt, hờn dỗi: "Bố này, ai bảo con muốn gả cho anh ấy chứ?"
Triệu Lão Củng cười khà khà: "Đúng thế, tao chỉ còn mỗi đứa con gái út này thôi, đứa nào muốn rước đi thì phải xem bản lĩnh của nó lớn đến đâu đã! Hì hì——"
Tứ Cúc nhìn đồng hồ trên tường: "Bố ơi, hai rưỡi sáng rồi, bố mau về phòng ngủ đi thôi."
Triệu Lão Củng gõ tắt tẩu thuốc, bất giác ngó đầu nhìn ra ngoài. Màn sương ngoài cửa sổ càng lúc càng dày đặc hơn, cuồn cuộn dâng lên như treo một tấm rèm sương dày cộp. Lão có chút lo lắng nói: "Tao thấy biển này trở chứng rồi, sợ là mấy ngày tới sẽ có triều dâng bão táp đấy! Mau đi ngủ đi, sáng mai nhớ ra trông nom gia cố cái trại nuôi trồng của mày cho cẩn thận."
Tứ Cúc không để tâm lắm, nói: "Bố thật là, già rồi mà cứ hay lo xa, mau đi ngủ đi bố."
Triệu Lão Củng cuối cùng cũng nhấc thân hình gầy gò bước ra ngoài, đi đến cửa lại ngoảnh đầu dặn thêm một câu: "Hôm nào bảo anh cả mày về một chuyến, dạy dỗ thằng Tiểu Lạc cho ra bã vào!"
Triệu Lão Củng chẳng buồn cởi quần áo, cứ thế nằm vật ra giường, kéo chiếc chăn bông đắp lên người. Thân hình lão nhỏ thó, khắp người toàn gân với xương rắn rỏi, gầy guộc. Lão già trằn trọc trở mình mãi không sao chợp mắt được, những chuyện xưa cũ lại như màn đêm nặng nề đè nặng xuống lòng lão. Lão không còn nghĩ đến Tiểu Lạc nữa, mà đang hồi tưởng lại cảm giác lúc đứng bên cạnh con thuyền cũ ở trước cửa. Món ân tình chân thật từng bị thời gian dần dà bào mòn ấy nay lại trào dâng trong đáy lòng lão. Lão bỗng thấy đời mình không hề sống uổng phí, không hề sống uổng...
Lão già không sao nghĩ tiếp được nữa, nắm chặt lấy mép chăn mà nghẹn ngào bật khóc.
2
Đêm nay, ở tận thành phố của tỉnh, Triệu Chấn Đào cũng rơi vào một cuộc khủng hoảng.
Thực ra, với tư cách là Chủ nhiệm Văn phòng Đối ngoại của tỉnh, mấy ngày nay Triệu Chấn Đào luôn có một linh cảm chẳng lành: Đối với hắn, có lẽ sắp có một cơn bão tố ập đến. Quả nhiên, chiều nay hắn vừa tiễn đoàn thương nhân nước ngoài của Đoàn khảo sát Nông nghiệp Úc đi xong thì Phó Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy họ Cảnh đã tìm hắn nói chuyện, bãi nhiệm chức vụ Chủ nhiệm Văn phòng Đối ngoại của hắn. Tỉnh ủy quyết định: cử hắn đến lớp bồi dưỡng cán bộ trẻ của Trường Đảng Trung ương để học tập. Triệu Chấn Đào không hề hỏi lấy một câu lý do tại sao, chỉ khẽ gật đầu, lẳng lặng quay về văn phòng thu dọn đồ đạc. Các đồng chí ở Văn phòng Đối ngoại sớm tối gắn bó cùng hắn đều vô cùng kinh ngạc, chỉ có một mình Triệu Chấn Đào là tự hiểu rõ mọi chuyện trong lòng.
Ba ngày trước, Trương Lập Tân, thư ký của Bí thư Tỉnh ủy Phan Hồng Sâm, đã lén tiết lộ cho hắn một bí mật, nói rằng cả Bí thư Phan và Tỉnh trưởng Phó Hoài Xương đều nhận được một bức thư tố cáo hắn. Tội trạng chủ yếu có hai điểm: Một là vụ tai nạn thương nhân nước ngoài đi săn làm bị thương người khác gây chấn động tỉnh lỵ mấy hôm trước, hắn phải chịu trách nhiệm chính; hai là vấn đề liên quan đến việc hắn chạy vốn cho cảng Bắc Long ở quê nhà thành phố Bắc Long, nói rằng hắn đã nhận hối lộ. Khi ấy, Triệu Chấn Đào tức đến run bần bật khắp người, vô cùng uất ức mắng một câu: "Vu khống, hoàn toàn là vu cáo!"
Trương Lập Tân là người do một tay hắn cất nhắc lên hồi hắn còn làm Bí thư Tỉnh đoàn, rồi giới thiệu sang Văn phòng Tỉnh ủy. Cậu ta khuyên giải Triệu Chấn Đào vài câu, bảo hắn nên viết một bản giải trình để cậu ta chuyển tận tay Bí thư Tỉnh ủy Phan Hồng Sâm, đồng thời dặn dò hắn phải đề phòng những kẻ tiểu nhân bên cạnh mình. Đầu óc Triệu Chấn Đào nổ vang một tiếng "ong", lập tức hiểu ra vấn đề. Hắn nghĩ, bản thân là người đứng đầu một cơ quan mà còn không quản nổi người dưới trướng mình thì đành tự làm tự chịu vậy!
Buổi tối về đến nhà, Triệu Chấn Đào đặt cái túi đồ lên bàn, ngẩng đầu thấy vợ mình là Mạnh Dao đang vừa trò chuyện vừa gói sủi cảo cùng em gái thứ ba Triệu Hải Anh. Triệu Hải Anh ngoảnh lại thấy Triệu Chấn Đào bước vào nhà đầu tiên, cô đon đả cất tiếng gọi: "Anh cả, anh cả đã về rồi đấy à!"
Triệu Chấn Đào gượng gạo lên tinh thần bảo: "Hải Anh đến đấy à?" rồi ngã phịch xuống ghế sô pha. Khuôn mặt hắn tái mét như cà tím bị sương giá đánh, chẳng ra đen cũng chẳng ra tím.
Mạnh Dao chỉ liếc mắt một cái là nhận ra tâm trạng sa sút của chồng, lại thấy cái túi lớn hắn để trên bàn liền kinh ngạc hỏi: "Chấn Đào, sắc mặt anh kém thế, trong người thấy khó chịu ở đâu à?"
Triệu Chấn Đào châm một điếu thuốc, rầu rĩ rít một hơi: "Anh bị bãi chức rồi!"
Triệu Hải Anh và Mạnh Dao đều giật nảy mình, đặc biệt là Hải Anh. Cô giấu cha lặn lội đường xa tới đây chính là để nhờ vả anh cả lo việc, giờ đây anh cả lại bị bãi chức, hy vọng của cô coi như tan thành mây khói. Cô nghẹn ngào như sắp khóc hỏi: "Anh cả, anh... anh phạm sai lầm gì sao?"
Mạnh Dao lấy tạp dề lau bột mì trên tay, bước tới trước mặt Triệu Chấn Đào bảo: "Chấn Đào, anh nói rõ xem nào, cấp trên tại sao lại bãi chức anh?"
Triệu Chấn Đào xua tay: "Hai người đừng hỏi nữa, anh cây ngay không sợ chết đứng. Bảo anh đi Trường Đảng Trung ương học tập, thì học thì học!"
Mạnh Dao chớp mắt nói: "Có phải bức thư tố cáo anh đã phát huy tác dụng rồi không? Không được, em phải đưa anh đi tìm bố em, quan có thể không làm, nhưng vấn đề đúng sai rành rành này nhất định phải làm cho rõ ràng! Để lại ấn tượng xấu trong lòng lãnh đạo thì anh dù có ba đầu sáu tay cũng khó mà ngẩng đầu lên được."
Triệu Chấn Đào lắc đầu: "Mạnh Dao, anh dẫu trong lòng uất ức nhưng cũng không muốn để bố biết. Tổ chức cũng đâu có xử lý kỷ luật anh, cứ coi như là sự điều động tổ chức bình thường đi!"
Mạnh Dao bướng bỉnh nói: "Không được, anh có thể sống kiểu cho qua chuyện chứ bố em không gánh nổi cái nhục này với anh đâu. Bên ngoài đồn ầm lên bảo con rể của Chủ nhiệm Hội đồng nhân dân tỉnh họ Mạnh phạm sai lầm bị bãi chức! Nghe có lọt tai được không hả!"
Triệu Chấn Đào bực bội gắt lên: "Em lại thế rồi, anh chẳng đã nói với em bao nhiêu lần rồi sao, chuyện của anh thì tự anh chịu trách nhiệm. Anh muốn dựa vào bản lĩnh của chính mình để làm việc, anh không muốn người ta nói Triệu Chấn Đào này là thằng ngu dựa hơi bố vợ để kiếm cơm!"
Mạnh Dao tức đến run rẩy: "Anh... anh... không nhờ bố em thì anh có được vị trí như ngày hôm nay không? Anh là đồ vong ân bội nghĩa, là con sói nuôi mãi không thuần!" Cô ta nấc lên khóc thút thít.
Triệu Chấn Đào nói: "Em xem, cái tính tiểu thư lại nổi lên rồi, khóc lóc cái gì? Anh đã chết đâu!"
"Anh tưởng anh là ai chứ? Anh chết đi thì chúng tôi lại càng rảnh nợ!" Mạnh Dao the the giọng giận dữ hét lên, mắt đỏ hoe.
Triệu Chấn Đào lườm vợ một cái, thở dài thườn thượt.
Triệu Hải Anh khuyên can: "Anh cả, chị dâu cũng là vì muốn tốt cho anh thôi, nghe lời chị dâu đi anh!"
Triệu Chấn Đào gắt gỏng: "Đi đi, cô thì biết cái gì!"
Triệu Hải Anh lại quay sang dỗ dành Mạnh Dao: "Chị dâu, chị đừng buồn nữa, tính khí anh em xưa nay vẫn thế, chị còn lạ gì anh ấy nữa?" Nói đoạn, cô lủi thủi ngồi gói sủi cảo một mình.
Triệu Chấn Đào mạnh tay dập tắt tàn thuốc trong tay, đứng dậy, hai tay đặt lên đôi vai tròn trịa của người đàn bà, áy náy nói: "Em xem em kìa, đừng giận nữa, có lẽ em nói đúng. Đi thôi, sang chỗ bố nói chuyện một chút, để cụ đi tìm Bí thư Phan dò hỏi thực hư xem sao. Theo thường lệ, những người được cử đi Trường Đảng Trung ương học tập thường có hai diện: một là bị gạt sang một bên, bị 'treo' chức đó; loại thứ hai là được bồi dưỡng để chuẩn bị trọng dụng vào vị trí khác! Mẹ kiếp, chẳng biết anh thuộc loại nào đây?"
Khuôn mặt ủ dột cau có của Mạnh Dao cuối cùng cũng giãn ra: "Anh... anh cũng nghĩ thông rồi đấy à? Người xưa có câu, có người trong triều thì dễ làm quan. Thực ra con đường quan lộ của anh đi cũng quá suôn sẻ rồi, đáng lẽ phải để anh vấp ngã một cú cho tỉnh người ra. Năm đó anh mới ba mươi hai tuổi đã lên tới hàm Chính sảnh rồi."
Triệu Chấn Đào chán nản bảo: "Suôn sẻ gì chứ, em tính xem, từ ngày rời Tỉnh đoàn đến nay đã tám năm rồi, chẳng phải vẫn dậm chân tại chỗ đó sao?"
Mạnh Dao lấy ngón tay chọc vào trán hắn: "Anh ấy à, đúng là một kẻ mê làm quan! Bố em từ sớm đã nói rồi, nếu anh cứ tiếp tục quanh quẩn ở tỉnh lỵ thì cái chức quan này cũng chỉ đến thế mà thôi. Nếu anh muốn tiến xa hơn nữa thì phải xuống cơ sở, lăn lộn liều mạng một trận, sút đi mấy cân thịt, làm ra chút thành tích chính trị rõ ràng. Có thành tích rồi cộng thêm chút năng lực quan hệ của bố em thì anh mới có hy vọng."
Triệu Chấn Đào ngẩn người ra, hỏi: "Sao bố không nói chuyện đó với anh?"
Mạnh Dao cười: "Là em không cho bố nói đấy! Anh phải biết rằng em không đồng ý để anh tiếp tục lăn lộn trên chốn quan trường nữa đâu. Lần này nếu em thi đỗ vào Đại học Ball của Úc, sau khi tốt nghiệp em sẽ không quay về nữa, em muốn làm thủ tục đón cả bé Nam Nam sang đó luôn. Còn anh thì hai năm này lo mà học tiếng Anh cho tốt vào, cái đích đến cuối cùng của anh là ở bên kia đấy, biết chưa?"
Triệu Chấn Đào không để tâm lắm, đáp: "Biết rồi, em nói câu này cả trăm lần rồi. Bản thân em còn chưa biết có thi đỗ hay không mà đã bắt đầu vẽ ra kế hoạch tương lai cho anh với Nam Nam rồi à?"
Mạnh Dao nói: "Em là người xuất sắc nhất, rồi anh sẽ thấy."
Triệu Chấn Đào không muốn nghe vợ lải nhải nữa bèn cắm cúi sắp xếp lại đống sách vở và mấy tấm giấy khen mang từ văn phòng về. Mạnh Dao bước tới cúi đầu lục lọi rồi bảo: "Này, tiền trong ngăn kéo của anh đâu rồi? Mau nộp quỹ đen ra đây!"
Triệu Chấn Đào hơi giật mình: "Quỹ đen ở đâu ra chứ? Lương của anh đều nộp đủ cho em cả rồi! Em đừng có hù dọa người thật thà này nhé. Em mau đi gói sủi cảo đi, ăn cơm xong chúng ta sang tìm ông cụ!" Mạnh Dao cười khúc khích, vừa cười vừa đi về phía Triệu Hải Anh để gói sủi cảo tiếp.
Triệu Chấn Đào trốn vào phòng đọc sách của mình, vô cùng tỉ mỉ thu dọn đồ đạc. Hắn tìm thấy một bức ảnh chụp chung giữa mình và Mạnh Dao. Hắn cho rằng đây là bức ảnh chụp chung đẹp nhất của hai vợ chồng nên vẫn luôn cất giữ trong ngăn kéo. Bức ảnh này chụp hồi hai người còn học ở Đại học Vũ Hán. Cảnh sắc khuôn viên trường Vũ Đại đẹp có tiếng xưa nay: Rừng trúc buổi sớm mai xanh mướt mát rượi, lại ánh lên một tầng sắc đỏ mờ ảo, khiến những chiếc lá trúc với muôn hình vạn trạng hiện lên rõ từng đường gân sợi chỉ, dường như chỉ cần thổi nhẹ một hơi là có thể bay lơ lửng lên được. Không chỉ có hậu cảnh đẹp mà thần thái của hắn và Mạnh Dao cũng vô cùng tự nhiên, phóng khoáng, căng tràn sức sống thanh xuân. Nét mặt của Mạnh Dao không thuộc kiểu vừa nhìn đã thấy rung động lòng người, nhưng cô có làn da rất trắng, vóc dáng thon thả đẹp đẽ, hơn nữa từng cái nhíu mày nụ cười đều toát lên vẻ dịu dàng đằm thắm của phụ nữ, mang theo một phong vị khó tả thành lời. Khi đó cô mặc một chiếc áo sơ mi vải lanh dáng thụng trùm dài tới tận đầu gối, chân đi đôi giày thường ngày màu trắng đắt tiền. Triệu Chấn Đào khi ấy vẫn là một chàng trai quê mùa thô kệch, nhưng mày thanh mắt sáng, khung xương cơ bắp phát triển nở nang, khuôn mặt chữ điền vuông vức góc cạnh như một bức tượng đá lạnh lùng cứng cỏi. Hồi đó cha của Mạnh Dao đã là Chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch tỉnh, về sau lại thăng lên làm Phó Bí thư Tỉnh ủy.
Chính Mạnh Dao đã nhào nặn nên hắn. Hắn ở thành phố Bắc Long từng có một mối tình chẳng đi đến đâu, điều đó khiến hắn luôn có đủ sự cảnh giác đối với thứ tình yêu bị bao phủ dưới bóng đen quyền lực, thế nhưng hắn rốt cuộc vẫn bị người đàn bà này bắt làm tù binh. Giờ đây, Triệu Chấn Đào cảm thấy Mạnh Dao ngày càng thực dụng hơn, cái phong vị đằm thắm năm xưa trên người cô gần như đã biến mất sạch sành sanh. Sau khi tốt nghiệp, cô trở thành giáo viên ngoại ngữ của Học viện Sư phạm tỉnh, sự hứng thú lại chuyển dịch từ trong nước ra nước ngoài. Ngoài giờ lên lớp, toàn bộ thời gian và tâm sức của cô đều dành cho việc thi cử và ôn luyện. Mục tiêu của cô là ra nước ngoài, si mê như bị trúng bùa phép. Triệu Chấn Đào cảm thấy mọi nỗ lực của cô đều là công dã tràng: Hạng người như chúng ta ra nước ngoài thì làm được cái trò trống gì chứ? Hắn lại cẩn thận cất bức ảnh đi.
Mạnh Dao bảo Hải Anh gọi Triệu Chấn Đào ra ăn cơm. Triệu Hải Anh vừa bước tới cửa thì điện thoại trong phòng bỗng đổ chuông. Triệu Chấn Đào nhấc ống nghe lên, vừa nghe là nhận ra ngay giọng của Cao Hoán Chương, Bí thư Thị ủy thành phố Bắc Long quê nhà. Chất giọng trầm ấm vang lên từ đầu dây bên kia: "Chấn Đào đấy à? Nói trước xem nào, cậu đã ăn cơm chưa đấy?"
Triệu Chấn Đào đáp: "Dạ chưa, bác lên hồi nào thế ạ? Sang nhà cháu ăn sủi cảo đi! Mạnh Dao vừa mới gói xong sủi cảo nhân tam tiên này!"
Cao Hoán Chương nói: "Chấn Đào à, bên này bọn tôi có một đoàn đông người lắm, cậu ra ngoài này đi, gọi cả Mạnh Dao với cháu nhỏ cùng sang nữa! Tôi mời cả nhà cậu ăn cơm. Tôi còn có chuyện gấp cần bàn với cậu đây!"
Cổ họng Triệu Chấn Đào nghẹn lại: "Bác Cao ơi, nếu bác nhớ cháu thì cháu đi, còn nếu bác tìm cháu để bàn công việc, làm việc công thì cháu xin phép không đi đâu ạ!"
Cao Hoán Chương ở đầu dây bên kia bắt đầu mắng xối xả: "Cái thằng nhãi mày làm quan to rồi nên lên mặt đấy hả? Định làm bộ làm tịch với tao đấy phỏng? Mày có còn muốn về lại Bắc Long nữa không? Cẩn thận tao vác xác tới tận nhà mắng mày đấy!"
Triệu Chấn Đào ấp úng: "Bác nói xong chưa ạ? Bác có thể để cháu nói một câu được không? Nói thật với bác, cháu vừa bị Tỉnh ủy bãi chức rồi!"
Đầu dây bên kia im bặt suốt một phút đồng hồ, tiếng thở dốc nặng nề của Cao Hoán Chương truyền qua ống nghe khiến Triệu Chấn Đào nghe thấy rõ mồn một. Mãi một lúc sau, Cao Hoán Chương mới lên tiếng: "Chuyện... chuyện này không thể nào, cậu đang làm tốt thế kia mà, sao tự nhiên lại bị bãi chức được chứ? Cái thằng nhãi này đừng có trêu lão già này đấy nhé!"
Triệu Chấn Đào chậm rãi nói: "Gặp mặt rồi cháu sẽ nói chi tiết với bác sau." Hắn đặt ống nghe xuống.
Triệu Hải Anh vẫn đứng lặng lẽ bên cạnh anh cả từ nãy đến giờ. Thấy anh đặt điện thoại xuống, cô mới rụt rè lên tiếng: "Anh cả, em biết anh đang bận túi bụi, hôm nay tâm trạng lại không tốt, anh cho em xin ba phút thôi, nghe em nói mấy câu được không anh, em xin anh đấy." Cô cắn chặt môi, nước mắt ròng ròng trên mặt.
Triệu Chấn Đào ngẩn người: "Hải Anh, đợi tối anh về nhà rồi nói được không?"
Triệu Hải Anh vội nói: "Nói ngay lúc này là cơ hội tốt nhất anh ạ. Anh cả, vẫn là chuyện của bố thằng bé nhà em, anh Tề Thiếu Vũ làm Bí thư ở xã mình làm việc cũng khá lắm, đợt này anh ấy là ứng viên cho chức Phó Huyện trưởng. Trong bốn người mới được bổ sung chỉ chọn lấy một người thôi, em xin anh cả nói đỡ vài lời với Bí thư Cao, giúp anh ấy lên chức với. Anh ấy bảo kinh phí chạy chọt ở tỉnh với thành phố, mười vạn hay hai mươi vạn anh ấy đều lo được——"
Triệu Chấn Đào lập tức nổi trận lôi đình: "Cái trò gì thế này hả? Dùng tiền mua quan bán tước, Triệu Chấn Đào này khinh bỉ nhất là cái loại người đó! Hải Anh, hai đứa chẳng phải đã ly hôn rồi sao?"
Triệu Hải Anh bỗng thấy cổ họng nghẹn ứ lại: "Anh cả, em dẫu đã ly hôn với cái thứ súc sinh ấy rồi, nhưng nó không cho em gặp con, em không thể sống thiếu con được anh ơi! Nó bảo em giúp nó lần này thì nó sẽ trả con lại cho em." Cô không thể nói tiếp được nữa, chỉ biết gạt nước mắt liên hồi.
Triệu Chấn Đào tức giận nói: "Đây là cái thứ chuyện gì vậy hả? Loại người như Tề Thiếu Vũ mà cũng đòi làm Phó Huyện trưởng sao? Anh thấy cái chức Bí thư xã của nó cũng đến ngày tận số rồi! Hải Anh, em đúng là quá đỗi lương thiện rồi đấy. Em nhớ kỹ cho anh, chuyện con cái anh sẽ lo cho em, còn chuyện chạy chức chạy quyền cho nó thì em tuyệt đối đừng dính vào, lỡ đâu nó xảy ra chuyện gì thì cả nhà mình đều phải gánh tội thay cho nó đấy. Không thèm nhắc tới nó nữa, Hải Anh này, bố, em tư với thằng Tiểu Lạc ở nhà dạo này vẫn khỏe cả chứ?"
Triệu Hải Anh ngước đôi mắt đẫm lệ lên nói: "Anh cả, em chỉ muốn đòi lại con thôi."
Triệu Chấn Đào vỗ vỗ vai Hải Anh: "Đi ra ăn cơm với chị dâu đi. Anh ra ngoài một lát rồi về ngay."
Mạnh Dao ở gian ngoài đều đã nghe thấy hết, cô ta đẩy cửa bước vào, cao giọng nói: "Chấn Đào, anh có còn trí nhớ nữa không đấy? Chẳng phải anh bảo ăn cơm xong sẽ sang thăm bố em sao? Sao hả, cái lão Cao gầy kia vừa gọi một cuộc điện thoại là anh đã lon ton chạy đi ngay rồi à? Chẳng phải anh đâu có thóp gì trong tay bọn họ sao? Bức thư nặc danh kia tố cáo anh lúc chạy dự án cảng Bắc Long đã nhận hối lộ của bọn họ đấy! Bộ anh không thấy oan ức à?"
Triệu Chấn Đào nói: "Cây ngay không sợ chết đứng. Bí thư Cao là quan phụ mẫu ở quê hương anh, việc giúp xây dựng cảng Bắc Long là điều anh tự nguyện muốn làm. Bác Cao bảo có chuyện gấp cần tìm anh, anh cũng nhân tiện nói với bác ấy về việc thay đổi công tác của mình luôn. Chỗ bố thì ngày mai chúng ta sang cũng được mà."
Triệu Chấn Đào xách cặp công tác, vội vã rời đi.
Tại khách sạn Thiên Nguyên, Triệu Chấn Đào đã gặp các vị lãnh đạo chủ chốt của thành phố Bắc Long: Ngoài Bí thư Thị ủy họ Cao, còn có Thị trưởng trẻ tuổi Hồ Dũng, Chánh văn phòng Thị ủy kiêm Chánh văn phòng Chính quyền thành phố, cùng với Tổng chỉ huy công trình cảng Bắc Long Hùng Đại Tiến. Triệu Chấn Đào gặp lại những người bạn cũ này cảm thấy vô cùng thân thiết, khi nâng chén rượu trên bàn tiệc lên, hắn liền nuốt trôi mọi muộn phiền trước mắt theo từng ngụm rượu cay nồng. Mặt hắn đỏ bừng lên, nói: "Cả khu cơ quan Tỉnh ủy ai nấy đều biết Triệu Chấn Đào tôi đã biến thành văn phòng đại diện của thành phố Bắc Long rồi đấy. Bí thư Cao, Thị trưởng Hồ, hai bác nghe cho rõ nhé, sau này Triệu Chấn Đào tôi mà có phải đi ăn mày dọc đường thì hai bác nhất định phải thí cho bát cháo đấy nhé! Ha ha ha!"
Cao Hoán Chương cười bảo: "Tiểu Triệu à, nếu cậu bằng lòng thì để tôi đến gặp Bí thư Tỉnh ủy Phan thưa chuyện, cậu cứ về quê hương mà làm việc đi. Sang năm tôi cũng phải nghỉ hưu rồi, cậu với Thị trưởng Hồ cùng nhau kề vai sát cánh làm một trận ra trò, dỡ bỏ hoàn toàn cái danh nghèo đói cho vùng đất Bắc Long của chúng ta!"
Thị trưởng Hồ phụ họa theo: "Đúng đấy, bác Bí thư nói rất đúng, Chấn Đào à, cậu về làm Bí thư đi, tôi tiếp tục làm chân kéo xe phụ tá cho cậu!"
Triệu Chấn Đào e dè xua tay: "Thôi thôi thôi, ban nãy tôi chỉ nói đùa một câu thôi, các bác đừng coi là thật nhé. Tôi làm sao có được bản lĩnh như Bí thư Cao với Thị trưởng Hồ chứ? Bây giờ tôi chẳng khác nào món nợ khó đòi, nợ xấu trong ngân hàng, thuộc diện cần phải thanh lý dọn dẹp đây này! Chẳng phải thứ Hai tuần tới tôi đã phải đến Trường Đảng điểm danh rồi sao."
Cao Hoán Chương khựng lại một nhịp rồi bảo: "Tôi thật sự không ngờ đấy, nghe nói có người vu khống cậu à?"
Triệu Chấn Đào xua tay nói: "Uống rượu đi, uống rượu đi nào, hôm nay không nhắc tới chuyện đó nữa, không làm quan thì người nhẹ tênh! Lên Bắc Kinh đổi gió cho thanh thản đầu óc cũng đâu có tệ chứ!"
Thị trưởng Hồ nói: "Người anh em Chấn Đào, cậu đừng có tung hỏa mù nữa. Đến Trường Đảng Trung ương là nơi để mạ vàng dát ngọc đấy, học xong trở về là thăng chức ngay thôi. Nào, kính cậu một ly, chúc mừng trước bước đường thăng quan tiến chức của cậu!"
Triệu Chấn Đào liền sảng khoái cạn chén.
Trở về nhà khách Tỉnh ủy, Cao Hoán Chương kéo Triệu Chấn Đào vào phòng nghỉ của mình. Cửa vừa đóng lại, Triệu Chấn Đào mượn hơi men bắt đầu dốc bầu tâm sự với Cao Hoán Chương, đem toàn bộ nội dung trong bức thư vu cáo cùng những suy nghĩ chất chứa trong lòng mình kể ra không sót một lời.
Cao Hoán Chương phẫn nịnh nói: "Nếu như trên tỉnh trọng dụng cậu, tôi không nói gì cả, nhưng nếu vì Bắc Long Cảng chúng tôi mà lỡ dở tương lai của cậu, trong lòng tôi áy náy lắm! Dù thế nào đi nữa, ngày mai khi gặp Bí thư Phan, tôi nhất định sẽ thay cậu nói mấy câu này!"
Triệu Chấn Đào rõ ràng vô cùng xúc động, nắm chặt tay Bí thư Cao: "Lão Cao, có câu này của ngài, Triệu Chấn Đào tôi mãn nguyện rồi! Chúng ta tạm không nhắc chuyện của tôi nữa, trên bàn rượu, ngài vẫn còn giấu một nửa chưa nói. Nói cho tôi biết, đại nhân mã các ngài kéo đến tỉnh thành, rốt cuộc là để làm gì?"
Cao Hoán Chương nói: "Bốn ngày nữa, cao tốc từ Bắc Long thị thông xe đến Bắc Long Cảng sẽ khánh thành, cầu vượt biển nối liền huyện thành Diêm Hóa và Bắc Long Cảng cũng sẽ tổ chức lễ thông xe. Chúng tôi đến để mời các lãnh đạo Tỉnh ủy, Tỉnh chính quyền và các ban ngành liên quan đến tham dự lễ thông xe!"
Triệu Chấn Đào mừng rỡ như điên: "Tuyệt quá, chúc mừng các anh nhé!"
Cao Hoán Chương vẫn trầm mặt: "Hại, mượn câu nói của người nổi tiếng nào đó mà nói, chuyện vui thì đều giống nhau, chuyện khó thì mỗi người một nỗi khó riêng!"
Triệu Chấn Đào lạng người: "Sao thế? Trên đời này còn có chuyện làm khó được đại lão Cao ngài cơ à?"
Cao Hoán Chương mút răng kêu âm thanh lốp bốp: "Hại, hiện giờ đang là lúc quản lý chấn chỉnh, ngân hàng thu hẹp tín dụng, Bắc Long Cảng chúng ta lại là cảng trực thuộc địa phương, thật sự gồng không nổi, đã phải đình công xuống mã rồi!"
Triệu Chấn Đào kinh ngạc nói: "Ấy, tôi nghe tam muội nói cảng vẫn đang thi công cơ mà!"
Cao Hoán Chương nói: "Đó là chó gầy kéo cứt cứng, cố gượng chống đỡ đấy! Nếu không kéo được vốn ngoại, đợi lễ cắt băng khánh thành vừa kết thúc, là phải đình công ngay thôi! Chúng ta dừng lại dăm ba bữa nửa tháng thì không sợ, điều tôi lo lắng là, sau khi tôi lui xuống, ban bối mới có tiếp tục làm nổi hay không."
Triệu Chấn Đào quả quyết nói: "Tuyệt đối không được xuống mã nhé! Bắc Long Cảng mà dừng lại, bao nhiêu tiêu điểm mâu thuẫn sẽ chĩa vào anh đấy! Bối cảnh lúc lên mã ban đầu, anh còn nắm rõ hơn tôi cơ mà. Đến lúc đó, ngay cả một người ngoài cuộc như tôi cũng thấy mất mặt!"
Vòng mắt Cao Hoán Chương thâm quầng, đôi môi run rẩy: "Những điều này tôi đều nghĩ qua hết rồi."
Triệu Chấn Đào nói: "Lão Cao, tiểu Hồ phối hợp với anh thế nào?"
Cao Hoán Chương đau đớn lắc đầu: "Lần này tôi có dự cảm không lành."
Trong lòng Triệu Chấn Đào nặng trĩu, mong ngóng lão Cao nói tiếp, thế nhưng Cao Hoán Chương lại nghẹn bỗng một tiếng không nói nữa.
3
Tứ Cúc thu dọn căn phòng đơn giản một chút, lúc này mới rửa mặt, chải đầu.
Tứ Cúc không nghe thấy động tĩnh trong phòng của cha, cô đang nghiêm túc soi gương. Cô nhận ra từ trong gương có một vết máu bầm trên trán, vết máu bầm màu tím, đó là do lúc Tiểu Lạc vung tay đánh ngã đập đầu xuống đất, nhưng điều này không hề ảnh hưởng đến gương mặt tuấn tú xinh đẹp của cô. Trong bốn chị em bọn họ, đặc điểm của mỗi người đều rất rõ ràng: Đại tỷ đoan trang, nhị tỷ bộc trực, tam tỷ lương thiện, còn Tứ Cúc á, theo lời của đại ca Triệu Chấn Đào, chính là hội tụ đặc điểm của ba người chị vào một người. Đôi mắt cô đen láy, khuôn mặt trắng ngần, khóe miệng còn vương hai cái lúm đồng tiền nhạt. Vẻ đẹp kiều diễm đoan trang này của cô đủ sức đánh trả bất kỳ ánh mắt lẳng lơ nào của đàn ông.
Thành tích khi đi học của cô rất khá, nhưng năm thi đại học, cô đã trượt bảng. Cô và Chu Chu là bạn học cùng lớp, Chu Chu cũng trượt đại học cùng năm đó. Lúc ấy cả nhà đều cảm thấy tiếc nuối thay cho cô, đại ca đại tẩu còn đặc biệt từ tỉnh thành chạy về Lão Giải Lam Hà Vịnh, an ủi cô, khuyên cô tiếp tục ôn thi đại học. Đại ca còn nói, có thể tìm cho cô một trường đại học tự túc, ba người chị và anh rể đều đồng ý bỏ tiền tài trợ cô. Cô là một cô gái có lòng tự tôn rất cao, cả nhà càng đối xử tốt với cô thì cô lại càng buồn hơn. Điều khiến cô kinh ngạc là, cha ngược lại đỏ hoe mắt không nói một lời nào. Lúc đó, tam tỷ vẫn chưa ly thân với anh rể, Tiểu Lạc lại đang ngồi tù, cô nghĩ: Cha cô đơn quá, ông nuôi con cái, chắt chiu cực nhọc chống chọi đến tận hôm nay, bên cạnh phải có người chăm sóc chứ. Lúc ấy, cha dùng ánh mắt vô cùng phức tạp liếc nhìn cô một cái, ánh mắt này khiến tim cô nhói lên một nhịp thật nặng nề. Ngay vào khoảnh khắc này, Tứ Cúc đã đưa ra quyết định cuối cùng cho số phận của mình, cô điềm đạm nói: "Đại ca, đại tẩu, chị, anh rể, hảo ý của mọi người em ghi nhớ cả đời, nhưng một cô gái nhà quê như em thì có thể có triển vọng đến đâu cơ chứ? Em chấp nhận số phận, ở lại Lão Giải Lam Hà Vịnh, thay mọi người chăm sóc cha chúng ta!"
Những người có mặt đều chết lặng. Khuôn mặt già nua mọc đầy râu quai nón của Triệu Lão Củng giật giật, nước mắt già giàn giụa. Đại ca cảm động nói một câu: "Tiểu muội, tâm can của em trong suốt thấy đáy!"
Tứ Cúc vẫn thản nhiên giữ lại nụ cười cần thiết ấy: "Lão Giải Lam Hà Vịnh chúng ta chẳng lẽ không sống nổi người nữa sao?"
Câu nói đầy tính khiêu chiến này của cô, quả nhiên đã được ứng nghiệm. Cô cùng vài người bạn học chung vốn làm trang trại nuôi trồng hải sản, cô được bầu làm chủ trang trại, mặc dù thu nhập mỗi năm không nhiều, nhưng cuối cùng cô cũng có sự nghiệp của riêng mình. Cô còn được bầu làm cờ đỏ mùng Tám tháng Ba của huyện. Về mặt tình cảm cá nhân, cô cũng có chủ kiến của riêng mình, cô là một người phụ nữ coi trọng tình cảm, cô tuyệt đối không dùng tình cảm thuần khiết của mình đi đổi chác, tuyệt đối không cho phép bản thân và càng không cho phép người khác đến mạo phạm nó. Lấy Lưu Liên Trọng mà nói, cô vẫn đang thử thách chàng trai lực lưỡng này, cô đang mang theo cảm xúc tươi mới và bền dẻo, tỉ mỉ quan sát anh ta.
Nghĩ đến đây, cô mỉm cười với chính mình trong gương, có chút ngượng ngùng vì dáng vẻ si mê của mình. Cô cất gương đi, lên giường đi ngủ.
Tứ Cúc không giống cha, cô ngủ rất say vào đêm này. Sáng hôm sau, một tia sáng bị rèm cửa sổ trúc mực màu xanh nhạt lọc qua, liền trở nên nhạt nhòa, hồng phấn, yêu kiều, chiếc cổ trắng ngần sáng bóng như lọ thủy tinh của cô toát mồ hôi mịn ửng đỏ khi ngủ, trên mặt dường như cũng ánh lên rạng rỡ xinh đẹp. Cô nghe thấy trong phòng cha có động tĩnh không nhỏ, còn nghe thấy tiếng phanh xe ô tô, sau đó chính là giọng nói trầm đục ồm ồm vang dội của Lưu Liên Trọng: "Triệu đại bá, cháu đưa Tiểu Lạc về nhà rồi đây, đêm qua bác lo lắng củ mật lắm phải không?"
Tiếp theo chính là giọng của cha: "Liên Trọng đấy à, Tứ Cúc đã kể hết với bác rồi, nhờ có cháu đấy! Bằng không tên súc sinh này không biết sẽ gây ra họa gì cho bác nữa đây!"
Tứ Cúc vội vàng vùng dậy, mặc quần áo gọn gàng nhanh nhẹn. Cô thấy Tiểu Lạc bước vào phòng với vẻ mặt đuối lý, nơm nớp lo sợ liếc nhìn Triệu Lão Củng một cái.
Triệu Lão Củng trừng trừng nhìn Tiểu Lạc, tức giận đến mức đốt sống lưng cũng co giật, những lời lão nghẹn ức suốt một đêm, giáng thẳng vào mặt hắn như hạt mưa bão: "Mày có bản lĩnh rồi hả? Nở mày nở mặt rồi hả? Mày nếu là con trai của Triệu Lão Củng tao, người ta đã đá mày rồi, thì phải tự biết giữ thể diện, sống ra cho người ta thấy! Mày nốc hai ngụm rượu mèo vào, múa đao múa gậy giở thói côn đồ thì tính là bản lĩnh gì chứ? Mày cứ làm loạn đi, tao thấy mày sớm muộn gì cũng bị mấy thằng đội mũ vành cao áp giải đến ăn một viên kẹo đồng, lúc đó mày mới thấy thoải mái chứ gì!"
Triệu Tiểu Lạc thẫn thờ đứng đó, thở hồng hộc.
Lưu Liên Trọng nói: "Đại bá, sau khi Tiểu Lạc tỉnh rượu, cháu đã khuyên can cậu ấy rồi, cậu ấy cũng biết hối hận rồi, bác đừng mắng cậu ấy nữa." Nói xong, cậu ta liền quay người đi ra, đến phòng Tứ Cúc.
Triệu Lão Củng không chịu buông tha cho Tiểu Lạc: "Mấy năm tù giang sơn đổi chủ mày vứt đi đâu rồi? Mấy năm tù tội vừa qua, mày uổng công ngồi tù chắc? Đợt giảm án lần này của mày, đại ca mày đã phải cầu xin người ta đấy! Vì ai? Không phải vì mày Triệu Tiểu Lạc, mà là vì cha mày là tao đây! Mày không cưỡi tuấn mã mà lại cưỡi lừa mù, chuyên đi đường tà đạo, thực sự gây ra chuyện lớn, đại ca mày cũng không bảo vệ nổi mày đâu! Hiểu chưa?"
Triệu Tiểu Lạc đau đớn nhăn nhó mặt mày, liếc nhìn cha một cái.
Triệu Lão Củng nhìn dáng vẻ đáng thương của con trai, lòng mềm nhũn: "Con à, đừng chấp nhặt với Chu Chu nữa, tức giận chẳng ích gì đâu, muốn giận thì giận chính mình ấy! Có ngốc không cơ chứ? Cha mày cả đời đường đường chính chính làm người, dung túng cho kẻ bất nhân, chứ không dung túng cho việc bất nghĩa! Cha mày cũng đã già thế này rồi, nói không chừng ngày nào đó đứt hơi một cái, liền buông tay đi theo mẹ con rồi, người cha yên tâm nhất chính là con đấy! Con nói xem, cha còn mưu cầu cái gì nữa? Chẳng phải chỉ muốn nhìn thấy con lập gia đình, bình an vô sự thôi sao."
Lão dừng lại một lát, nâng vạt áo lau đôi mắt: "Con nói xem, con có xứng đáng với cha không? Con mà không học hành đàng hoàng, cha xuống suối vàng, biết ăn nói thế nào với mẹ con đây? Hử? Cả đời này cha có xin lỗi con điều gì không——"
Triệu Lão Củng không nói nổi nữa, hu hu nghẹn ngào.
Triệu Tiểu Lạc "bịch" một tiếng quỳ sụp xuống chân cha, rút con dao từ thắt lưng ra, dâng hai tay lên đỉnh đầu, nước mắt đầm đìa: "Cha, con có lỗi với cha, hôm nay con dâng con dao này cho cha, từ nay về sau nếu con không nên người, cha cứ dùng con dao này chặt đứt tay con đi!"
Triệu Lão Củng cúi người, nhận lấy con dao, toàn thân run rẩy kịch liệt, người chồm về phía trước, suýt ngã nhào.
Những âm thanh ở đây đều bị Tứ Cúc và Lưu Liên Trọng ở phòng đối diện nghe thấy hết. Lưu Liên Trọng định qua xem thử, đã bị Tứ Cúc cản lại. Trong lòng Triệu Tứ Cúc bỗng dâng lên một dòng nước ấm, kích thích sống mũi hơi cay cay. Tiểu Lạc ca ca có thể bớt khiến người nhà bận lòng, cha già sẽ sống thêm vài năm nữa, đây là tâm nguyện của cô, đợi sau này cô thành gia lập thất, sẽ đón cha qua đó, còn Tiểu Lạc tự quản lý được bản thân đã là may mắn lắm rồi. Lưu Liên Trọng không hiểu tâm tư của Tứ Cúc, giơ tay quàng lên bả vai Tứ Cúc, ra vẻ nịnh nọt nói: "Tứ Cúc, anh phát hiện em cực kỳ có tâm với cái nhà này đấy. Em yên tâm, đợi em thành vợ của anh, anh sẽ chăm sóc hai bố con họ thật tốt!"
Tứ Cúc trừng mắt nhìn anh ta nói: "Ai nói gả cho anh hồi nào?"
Lưu Liên Trọng vội vã đáp lời: "Đôi mắt biết nói của em mách bảo anh đấy. Em sẽ trở thành vợ của Lưu Liên Trọng anh. Anh có sự tự tin này!"
Tứ Cúc hỏi: "Mắt của em á? Ai cũng nói mắt em trong veo đen láy, mắt đen thì nhìn ra được cái gì chứ. Em thấy, đó chỉ là cảm giác của anh thôi, chỉ dựa vào tối ngày hôm qua á? Vì chuyện của Tiểu Lạc mà em sẽ gả cho anh ư?" Cô hơi hếch cằm lên.
Lưu Liên Trọng bỏ tay ra, ánh mắt vô cùng bướng bỉnh hướng về phía Tứ Cúc: "Anh dựa vào mị lực của bản thân để chinh phục người phụ nữ mình yêu, anh sẽ không giống như Tiểu Lạc đâu. Dao găm không giữ được lòng người, cho dù bắt giữ được người, cũng không giữ được trái tim. Một cuộc hôn nhân không tóe ra lấy một đốm lửa, thì tính là hạng nhất sao? Thế thì có ý nghĩa gì chứ? Dưa ép không ngọt! Anh đã sớm nói với em rồi, anh là ngư dân kiểu mới, phải theo đuổi hôn nhân hạng nhất!"
Tứ Cúc mang theo nụ cười lắng nghe: "Ý tưởng này thực sự không tồi, em cũng tán thành! Chỉ có điều, anh không trả lời trực diện câu hỏi của em, anh nói xem, chúng ta có thể tìm thấy cái cảm giác mà anh nói không nào?"
Lưu Liên Trọng chớp chớp mắt, bước tới, lại ôm chặt lấy cô: "Tứ Cúc, anh cảm thấy thời cơ của chúng ta đã chín muồi rồi, gả cho anh đi. Anh tinh thông tướng số, tướng mặt của em có dị cốt, cấu trúc xương thuộc dị tướng, anh cũng là dị tướng, hai người mang dị tướng kết hợp với nhau, thì có thể hòa thuận với nhau, muốn hạnh phúc bao nhiêu là hạnh phúc bấy nhiêu, hiểu chưa?"
Tứ Cúc giãy khỏi Lưu Liên Trọng, che miệng cười không ngừng.
Lưu Liên Trọng ngơ ngác nhìn cô: "Em, em cười cái gì?"
Tứ Cúc nói: "Em cười anh cũng học được chiêu tay không bắt giặc sói. Nói cho anh biết, ngốc tử à, em không phải tiểu thư đài cát. Nhân dân lao động chúng ta từ trước đến nay chưa từng nghĩ gả chồng là chuyện thần thánh gì cho cam, thế nên rất ít khi gặp phiền phức không gả đi được. Em sẽ không giống như những gì anh nói đâu, em rất thực tế, em có thể tùy tùy tiện tiện hoàn tục gả chồng đấy."
Lưu Liên Trọng nhếch miệng nói: "Anh hiểu rồi, em muốn gả cho người có tiền. Lưu Liên Trọng anh ở Lão Giải Lam Hà Vịnh không tính là đại gia, thì cũng là tiểu gia chứ nhỉ?"
Tứ Cúc lắc đầu: "Anh á, phải tiếp tục cố gắng đi, còn kém xa lắm đấy!"
Lưu Liên Trọng kể vanh vách: "Nhà anh có ô tô, có nhà cửa, có trang trại nuôi trồng, có tiền tiết kiệm, em còn muốn gì nữa?"
Tứ Cúc dùng ngón tay búng nhẹ trán anh ta một cái, từng chữ từng chữ nói: "Chỗ này của anh nghèo!"
Lưu Liên Trọng sờ sờ sau gáy ngẩn người: "Đừng đùa nữa! Anh lú lẫn luôn rồi đây!"
Tứ Cúc lầm bầm lẩm bẩm nói: "Anh không phải người ngốc. Chuyện thiên hạ hễ dính dáng đến bản thân mình, sao cái gì cũng mơ hồ thế này, đây gọi là người trong cuộc thì u mê!"
Lúc này Triệu Lão Củng gọi lớn: "Tứ Cúc, Liên Trọng, mau ra trang trại nuôi trồng của hai đứa xem đi, thời tiết không tốt rồi, tám phần là cái lũ chó chết kia đang ấp ủ bão triều đấy!"
Tứ Cúc và Lưu Liên Trọng vâng dạ chạy ra ngoài.
Triệu Lão Củng lại trừng mắt gầm lên với Tiểu Lạc: "Cả mày nữa, mau đi theo, giúp Tứ Cúc làm chút việc đi!"
Triệu Tiểu Lạc lộc cộc chạy theo bọn họ.
Trên đường ra bờ biển, Tứ Cúc nghe thấy Tiểu Lạc và Lưu Liên Trọng đang thì thầm to nhỏ gì đó, có mấy câu cô đã nghe rõ, Tiểu Lạc vẫn canh cánh trong lòng chuyện Chu Chu hoãn kết hôn. Cậu ta đang bàn bạc với Lưu Liên Trọng, muốn làm rõ xem tên tiểu bạch kiểm nào đã cắp hồn Chu Chu đi trước, rồi sau đó nghĩ chiêu trị cho tên đó một vố. Tứ Cúc giả vờ như không nghe thấy, trong lòng tính toán xem trang trại nuôi trồng nên chống chọi với bão triều thế nào.
Khi đi đến trang trại nuôi trồng ở bãi biển, sương mù buổi sáng trên biển vẫn chưa tan hẳn, bóng dáng buồm và thuyền đều rất mờ ảo, tiếng sóng triều và tiếng chim hải âu kêu cũng mơ hồ, gió biển lạnh buốt bao trùm lấy bãi biển đẫm mùi tanh ẩm ướt. Mặt biển có chút xao động bất an. Tứ Cúc chỉ huy Tiểu Lạc và Lưu Liên Trọng gom các thiết bị trong phòng ấp trứng cho vào các bao lớn, lại khiêng ba chiếc thuyền tam bản lên bờ. Bởi vì là đầu xuân, trại ấp vẫn chưa ấp giống tôm và giống cua, nếu là mùa thu mà nổi bão triều lên, thì chuẩn bị thế nào cũng không tránh khỏi tổn thất.
Tứ Cúc bảo Tiểu Lạc và Lưu Liên Trọng đều quay về trước, bản thân cô chuẩn bị làm nốt một số việc hậu sự. Cô ngồi xổm trên đê lớn, với vẻ thích thú lắng nghe tiếng lách tách bò bới bùn lội nước của cua ma trên bãi cát, cô hoàn toàn không biết thời tiết trên biển nói thay đổi là thay đổi ngay. Cô ngửi thấy một mùi tanh nồng đượm của biển cả, không khỏi giật mình kinh hãi. Gió cuồng thổi bay tiếng thở dốc của cô bay đi từ xa, những con sóng cao bằng một người úp ập trời đất kéo tới.
Nổi bão rồi! Trận bão triều do cuồng phong cấp tám cuốn lấy, ào ạt ập thẳng về phía Lão Giải Lam Hà Vịnh.