Triệu Chấn Đào trở về tỉnh thành sau Đại hội đèn tuyết ở Vịnh Lão Giải, mục đích chính là tìm Phó tỉnh trưởng Phó để thực hiện việc xoay xở vốn từ nhà máy xi măng Kim Sơn. Cao Hoán Chương vô cùng ủng hộ việc khởi công tuyến đường sắt Bắc Cảng, thái độ của ông đã xoay chuyển rõ rệt sau chuyến đi tham quan khảo sát ở đồng châu thổ Châu Giang miền Nam. Ông nhận ra rằng nếu không có mạng lưới giao thông đồng bộ với cảng biển, cảng mới cũng chỉ là cảng phế thải. Trong hoàn cảnh cực chẳng đã, ông đành để Triệu Chấn Đào tiên trảm hậu tấu. Ông lớn mật tuyên bố: Mất cái mũ ô sa cứ tính cho tôi! Triệu Chấn Đào vô cùng cảm động trước thái độ của Cao Hoán Chương, nhưng anh vẫn định đến tỉnh thành nỗ lực một phen cuối cùng, nhân tiện thăm người vợ Mạnh Dao và con gái Nam Nam vừa thi xong.

Vì biết Phó tỉnh trưởng Phó sắp sửa đi nước ngoài, ô tô vừa chạy vào tỉnh thành, Triệu Chấn Đào đã bảo tài xế chạy thẳng đến chính quyền tỉnh. Ngay trên xe, anh đã gọi điện cho thư ký của Phó tỉnh trưởng Phó, và Phó tỉnh trưởng Phó chỉ cho anh hai mươi phút gặp mặt. Sau khi gặp, Phó tỉnh trưởng Phó nói: Năm nay là một năm công việc của chúng ta vô cùng nghiêm ngặt. Sóng dữ cải cách nông thôn đã gõ cửa thành phố của chúng ta rồi. Thành phố có dũng cảm đứng lên nghênh đón thách thức từ nông thôn hay không đã trở thành mấu chốt quyết định vận mệnh của chúng ta. Cải cách đô thị dựa vào cái gì? Vẫn phải dựa vào doanh nghiệp, chỉ cần có lợi cho sự phát triển của doanh nghiệp sau này, các cậu cứ mạnh dạn tiến hành thử nghiệm!

Phó tỉnh trưởng Phó không hề đả động gì đến thỉnh cầu tạm thời chưa đưa nhà máy xi măng Kim Sơn vào ngân sách. Nhưng Triệu Chấn Đào sáng bừng mắt lên, như bừng tỉnh cơn mê, tự trách mình, chẳng lẽ còn muốn Phó tỉnh trưởng Phó nói rõ ra với cậu sao? Đây chẳng phải đã nói cho cậu biết tất cả rồi hay sao? Anh lập tức gọi một cuộc điện thoại cho Cao Hoán Chương. Anh ăn tối xong với mấy người bạn ở tỉnh thành rồi mới về nhà nghỉ ngơi.

Mạnh Dao nhìn thấy Triệu Chấn Đào thì thực sự kích động một chút, tỉ mỉ ngắm nhìn anh. Con gái Nam Nam cười nói: "Mẹ, mau nói xem, bố con mập lên hay gầy đi nào?"

Mạnh Dao lắc đầu nói: "Anh ấy ấy à, không gầy, hình như còn mập lên. Bắc Long các anh chẳng lẽ có đồ ăn ngon lắm à?"

Triệu Chấn Đào nói: "Bắc Long tựa núi gần biển, ăn uống ngon hơn tỉnh thành chúng ta."

Mạnh Dao cười nói: "Anh cái đồ thị trưởng thùng cơm này, mà còn mặt mũi nói cơ à. Bố em không vừa lòng với công việc của anh ở Bắc Long đâu! Thật sự không vừa lòng đấy!"

Triệu Chấn Đào ngạc nhiên hỏi: "Bố già không vừa lòng chủ yếu ở điểm nào thế?"

Mạnh Dao nói: "Bố nói, cảng Bắc Long của các anh bị đình chỉ rồi, tỉnh động tĩnh rất lớn, anh làm thị trưởng thì làm ăn cái gì hả? Không có vốn, một thành phố lớn như vậy, từ đâu mà không nặn ra được chút tiền chứ? Này, anh đừng giận chứ, bố cũng có lúc khen anh đấy, nói anh lập được một điển hình ở Bắc Long, tên là Tần Bổn Quý. Cái này không đại diện cho ý kiến của em và Nam Nam đâu. Anh đừng ham hố thành tích chính trị gì sảng, người bình an vô sự là được rồi, sau này cùng em ra nước ngoài."

Triệu Chấn Đào rất muốn biện bạch, nhưng nghĩ lại nói gì với Mạnh Dao và Nam Nam cũng vô ích, bèn nói: "Đợt này bận quá, ngày mai đã phải quay về rồi, không qua thăm bố được nữa. Nhưng phiền em chuyển lời hộ, cảng Bắc Long của chúng tôi là lấy thủ làm công, đến lúc đó cụ nhà sẽ thấy! Không nhắc chuyện cảng Bắc Long nữa, nói chuyện em trước đã, trước Tết có đi được không?"

Mạnh Dao khó hiểu hỏi: "Nghe giọng điệu của anh là đang sốt ruột rồi phải không? Triệu Chấn Đào, Triệu Chấn Đào anh đấy, có phải gặp cái cô Tôn Diễm Bình đó rồi, nên thấy chúng tôi chướng tai gai mắt lắm đúng không?"

Triệu Chấn Đào sầm mặt nói: "Em xem em kìa, đều nói đi đâu thế chứ?"

Mạnh Dao nói: "Anh đừng có chối, cánh cứng cáp rồi chứ gì? Chộp được một cái điển hình tồi là tưởng mình ngon lắm rồi chắc? Anh với tới được Bí thư Phan và Phó tỉnh trưởng B... là..."

Triệu Chấn Đào phiền muộn xua xua tay: "Em vốn đâu có lắm điều nhảm nhí thế này, hôm nay uống nhầm thuốc à? Anh hỏi em chuyện đi, là bàn với em chuyện học hành của Nam Nam. Em sang tận bờ bên kia đại dương hưởng phúc rồi, bố con anh cũng phải sống chứ! Có phải không Nam Nam?"

Nam Nam nói: "Đúng thế, mẹ chẳng thèm quản con gì cả!"

Mạnh Dao buông mái tóc ra, tóc đen xõa tung lả tả. Vừa thu dọn đồ đạc cô vừa nói: "Nam Nam, con nhỏ vô lương tâm này, bình thường mẹ đối xử với con tốt biết chừng nào? Con với bố hùa vào bắt nạt mẹ à? Mẹ không thèm chấp với con đâu! Nam Nam, năm sau con phải thi lên cấp ba rồi, con muốn ở lại tỉnh thành học với bà ngoại, hay muốn theo bố đến trường cấp một Bắc Long?"

Triệu Chấn Đào nói: "Trường cấp một Bắc Long chính là trường điểm nổi tiếng phía bắc sông Trường Giang đấy nhé!"

Nam Nam ôm cổ Triệu Chấn Đào nói: "Con muốn đến trường cấp một Bắc Long, đến lúc đó còn có thể đi thăm ông nội."

Mạnh Dao lắc đầu nói: "Về tỷ lệ thi đỗ đại học của trường cấp một Bắc Long thì em khâm phục, trường chúng em cũng có học sinh từ trường cấp một Bắc Long đến. Nhưng phần lớn đó là những đứa trẻ học cao hiểu rộng mà năng lực kém, em không muốn Nam Nam trở thành đứa trẻ học cao hiểu rộng mà năng lực kém đâu. Còn nữa, nghe nói quản lý ở đó cực kỳ nghiêm khắc, Nam Nam con có chịu nổi không?"

Triệu Chấn Đào nói: "Mặc kệ nó chịu nổi hay không, nó chỉ có thể về Bắc Long. Bà ngoại lớn tuổi thế rồi, sức khỏe lại không tốt. Hơn nữa, mấy đứa con nhà anh cả và em trai em được chiều hư cả rồi, ở cùng với Nam Nam lại đánh nhau ầm ĩ, ảnh hưởng đến việc học. Nam Nam nhà chúng ta là đứa ưu tú nhất, phải thi đậu trường đại học tốt nhất toàn quốc!"

Nam Nam cắn răng nói: "Mẹ, con cứ đi Bắc Long!"

Mạnh Dao thở dài một tiếng, nói: "Em đến đó rồi sẽ không về nữa đâu, không thèm tức giận với các người nữa!" Trong mắt cô không hề có một chút sinh khí nào. Thực ra cô là một người phụ nữ rất đơn thuần, sau khi tốt nghiệp đại học vẫn làm việc trong khuôn viên trường đại học, nhờ địa vị của người cha nên hầu như chưa từng chịu chút khổ nạn cuộc đời nào, cho nên dù có ra hải ngoại, cô cũng không thể ở lại đó được. Nhưng cô lại không thể thuyết phục Triệu Chấn Đào đi cùng mình.

Triệu Chấn Đào biết Mạnh Dao lải nhải vậy thôi chứ trong lòng vẫn không thể rời đi quá xa. Những gì phụ nữ nghĩ trong lòng và những gì nói ra miệng là hai chuyện khác nhau. Triệu Chấn Đào bắt đầu điều chỉnh sách lược, nói những lời Mạnh Dao thích nghe. Trên mặt Mạnh Dao lập tức ánh lên vẻ vui mừng, sắc hồng rạng rỡ.

Mạnh Dao thi xong rất thoải mái, ban đêm cùng Triệu Chấn Đào có khoảng thời gian mặn nồng như vợ chồng son sau bao ngày xa cách. Mạnh Dao trước tiên dùng cánh tay trắng như tuyết ngoạm lấy cổ anh, trong chiếc chăn đẫm nước hoa liền phát ra tiếng động. Hai chân cô luồn vào giữa hai chân người đàn ông, rất nhanh đã quấn chặt lấy nhau như bện thừng. Mạnh Dao cảm thấy lối sống của mình chân thực hơn, gần gũi hơn với bản chất vốn có của thế giới này, trong khi Triệu Chấn Đào lại mang theo bộ quy củ của quan trường, suốt ngày đeo mặt nạ. Điều cô khó hiểu là, hai người có lối sống khác biệt như cô và anh, sao lại có thể quấn quýt sâu đậm đến thế?

Sáng hôm sau, Triệu Chấn Đào không làm phiền Mạnh Dao đang ngủ say, cùng đi dậy với Nam Nam chuẩn bị đi học. Nam Nam muốn đến trường ăn cơm, Triệu Chấn Đào chưa ăn cơm đã vội vã chạy đến nhà khách, tìm tài xế muốn nhanh chóng trở về Bắc Long.

Ô tô vừa ra khỏi tỉnh thành, bước vào lối vào đường cao tốc, Tề Thiếu Vũ đã gọi điện tới, nói nhà máy muối và nhà máy kiềm của công ty muối hóa đã đánh nhau rồi. Công nhân muối đã cướp xe ô tô của Giám đốc Viên bên nhà máy kiềm, còn làm náo động cả công an. Triệu Chấn Đào gặng hỏi: "Lần này có phải cậu lại gây chuyện không đấy?"

Tề Thiếu Vũ một mực phủ nhận: "Sao lại thế được chứ? Tôi là phó huyện trưởng phụ trách cơ mà, có ai lại tự đội bô phân lên đầu mình bao giờ?"

Điện thoại của Triệu Chấn Đào hết pin, anh tắt máy, tưởng tượng xem nhà máy muối và nhà máy kiềm rốt cuộc có thể náo loạn đến mức độ nào? Muối hóa là đơn vị anh phụ trách điểm xuyết, trong quá trình khảo sát nghiên cứu, anh đã hiểu phần nào mâu thuẫn giữa nhà máy muối và nhà máy kiềm. Những mâu thuẫn đó vẫn do cái tên Lý Quảng Hán kia chôn vò: nhà máy kiềm nợ nhà máy muối khoản nợ một ngàn bốn trăm vạn, nhà máy kiềm lại nợ nhà máy xi măng Kim Sơn bảy trăm vạn, mà nhà máy hóa chất Vệ Nguyên ở bờ bên kia Bột Hải lại nợ nhà máy kiềm một ngàn bảy trăm vạn. Anh nghĩ, nếu những "món nợ tam giác" này không thể kịp thời giải phóng, thì việc rút vốn xây dựng từ nhà máy xi măng Kim Sơn sẽ chỉ là lời nói suông, hơn nữa còn có thể khiến tài chính Bắc Long sụp đổ lần đầu tiên ngay trong tay anh. Không thể kéo dài thêm nữa, không thể kéo dài thêm nữa! Triệu Chấn Đào như ngồi trên đống lửa.

2

Tình hình vô cùng nghiêm trọng. Công nhân nhà máy muối thuộc công ty muối hóa đã cướp đi chiếc xe Mercedes của Giám đốc Viên Nghĩa Lương bên nhà máy kiềm, lúc đó Giám đốc Viên không hề ở trong xe, ông ta bị một số công nhân muối chặn ngay trong phòng làm việc.

Lúc sự việc bùng phát, Giám đốc Đồng Trường Quý của nhà máy muối không có mặt ở nhà máy, ông ta dẫn theo mấy người bên khoa tài chính đi nơi khác đòi nợ rồi. Nhà máy muối bước vào mùa đông vẫn có thể sản xuất muối, nhưng không có chút vốn nào, thực sự không thể vận hành nổi. Trong lòng công nhân ngoài vị mặn ra, còn có nhiều hơn sự phẫn nộ. Lý Quảng Hán đã bị xử lý, ít nhiều gì cũng trút giận thay cho họ, nhưng điều này không thể duy trì lâu dài. Toàn bộ công ty muối hóa không có nơi nào là không phát lương, thế mà họ nhìn đống muối cao ngất của nhà máy muối mà cả năm trời không cầm được đồng lương nào.

Giám đốc Đồng là phó giám đốc cũ lên thay thế Lý Quảng Hán, ông ta đã hứa trước khi mùa đông tuyết rơi sẽ phát lương. Vãi rộng trăm dặm bãi muối lớn đâu đâu cũng là màu của muối, trời đất trắng xóa, thế nhưng mắt của những công nhân muối lại đỏ ngầu. Họ tự phát tổ chức lại hơn hai trăm người, trước tiên bao vây Giám đốc Viên của nhà máy kiềm, cướp xe ô tô của ông ta, tiếp theo đó liền chặn con đường nhỏ vận chuyển kiềm. Trước đây con đường này là tuyến đường dùng chung để vận chuyển muối và kiềm, do hai nhà cùng góp vốn tu sửa từ bốn năm trước. Nhà máy muối không xoay vòng vốn kịp nữa, các xe ô tô chở muối đều tham gia vào hàng ngũ vận chuyển kiềm, thậm chí đội xe của nhà máy muối cũng bị họ thuê đi, bao gồm cả đội xe cá nhân của Cố lão thái thái, tất cả những điều này đều chứng minh nhà máy kiềm có tiền. Họ có tiền phát triển bản thân nhưng lại không trả món nợ cho nhà máy muối, thiên hạ nào có đạo lý này cơ chứ?

Vì công nhân muối không phân biệt được đâu là xe vận tải của nhà máy kiềm, đâu là xe vận tải cá nhân, họ chặn lại tất cả, còn ép các tài xế phải dỡ số bột kiềm trên xe tập trung chở về nhà máy muối. Tài xế nhà máy kiềm không náo loạn mấy, nhưng tài xế cá nhân thì tức giận đến mức phổi muốn nổ tung, bột kiềm bị cướp mất từ tay họ, nhà máy kiềm sẽ quay lại bắt họ bồi thường. Hai bên trước là chửi mắng nhau, tiếp đó liền xông vào ẩu đả. Bột kiềm bay mù mịt, quyền cước và gậy gộc bay múa, giữa tiếng gầm thét chửi rủa đan xen tiếng thùng xe thỉnh thoảng bị lật tung nổ tung, tạo thành một thế giới hỗn loạn đỏ và trắng.

Đến khi nhà máy kiềm lớn gọi điện thoại cầu cứu đến chính quyền huyện Muối Hóa, thì vừa vặn lúc Phó huyện trưởng Tề Thiếu Vũ trực ban. Tề Thiếu Vũ là cán bộ xuất thân từ nhà máy muối, trong thâm tâm tự nhiên nghiêng về phía nhà máy muối. Nhận được điện thoại, anh ta liền báo cáo lên Bí thư Sái và Huyện trưởng Bạch, sau đó dẫn theo lực lượng công an cảnh sát công an huyện nhanh chóng lao đến hiện trường xảy ra vụ việc. Công nhân muối và tài xế nhà máy kiềm trên người toàn là màu trắng, trên mặt trên tay ngoài vết máu ra, cũng vẫn là một màu trắng phau, trông chẳng khác gì một lũ quỷ bột trắng. Cảnh sát công an lao ra trấn áp một trận dữ dội, cuộc ẩu đả dần dần dừng lại. Tề Thiếu Vũ đứng trên xe ô tô, một tay bám lấy thanh vịn, một tay giơ cao vẫy gọi hét lớn: "Có gì thì từ từ thương lượng, đánh nhau thì giải quyết được vấn đề chắc?" Hai bên đã tách ra, cục diện nhanh chóng được kiểm soát.

Công nhân muối vừa thấy là Tề Thiếu Vũ, liền đồng loạt quỳ xuống nói: "Giám đốc Tề, ngài nhất định phải làm chủ cho anh em chúng tôi đấy! Mẹ kiếp nhà máy kiềm giàu chảy mỡ, kiên quyết không chịu trả nợ. Anh em chúng tôi cả năm nay không có lương rồi, ngài không thể mặc kệ được đâu!"

Giám đốc Tề nghiêm giọng vô cùng: "Giám đốc Đồng của các anh đâu? Là ông ta xúi giục các anh gây sự à?"

Công nhân muối nói: "Giám đốc Đồng vẫn đè nén chúng tôi, ông ấy không cho gây sự, nhưng ông ấy lại không kiếm nổi tiền. Ông ấy lại đi nơi khác đòi nợ rồi. Ông ấy đi rồi, chúng tôi mới —"

Tề Thiếu Vũ mắng: "Nhìn cái thứ tiền đồ của các người kìa, về nhà rồi nói sau!"

Người nhà máy kiềm nói: "Phó huyện trưởng Tề, ngài xem kìa, xe ô tô của Giám đốc Viên chúng tôi đã bị bọn họ cướp mất rồi. Giám đốc Viên còn đang bị bọn họ giam giữ kìa!"

Tề Thiếu Vũ lo lắng hỏi: "Giám đốc Viên ở đâu?"

Người nhà máy kiềm nói: "Ở văn phòng nhà máy."

Tề Thiếu Vũ sắp xếp mấy cảnh sát xử lý hiện trường, bản thân dẫn người vội vã chạy đến nhà máy kiềm. Cục diện nhà máy kiềm không dễ giải quyết như trên đường, hơn tám mươi công nhân muối đã vây kín lối lên lầu, không đưa tiền thì đừng hòng cho một ai bước vào. Tề Thiếu Vũ đến cũng chẳng thay đổi được bao nhiêu, họ không tín nhiệm Tề Thiếu Vũ. Hồi Tề Thiếu Vũ còn làm giám đốc nhà máy thì uy tín đã chẳng cao bao nhiêu, công nhân đồn đại rằng Tề Thiếu Vũ đã luồn lách tiền tài của nhà máy muối để mua quan bán chức cho mình. Nhà máy muối trước nay là một nơi rất béo bở, đời giám đốc nào mà chẳng vơ vét chút mỡ từ trong đó chứ?

Tề Thiếu Vũ thấy công nhân muối không nể mặt mình chút nào, vô cùng tức giận, bèn bảo cảnh sát kết hợp với lực lượng bảo vệ nhà máy kiềm cưỡng chế xông vào. Họ xông vào được một lần, lại bị công nhân muối hò reo xô đẩy đẩy bật ra ngoài, có cảnh sát còn bị đánh cho sứt đầu mẻ trán.

Tề Thiếu Vũ liền dùng điện thoại nói chuyện với Giám đốc Viên đang bị vây khốn trên lầu: "Giám đốc Viên, sao anh lại nghĩ quẩn thế hả? Tiền của nhà máy kiềm là của nhà anh chắc? Nôn ra một ít phát ân xá cho mấy con sâu mọt muối này về trước đi! Anh chắc chắn là đang nợ tiền nhà máy muối phải không?"

Giám đốc Viên nói trong điện thoại: "Phó huyện trưởng Tề, anh đứng nói chuyện mà không thấy đau lưng nhỉ, nợ tiền là vấn đề để lại từ lịch sử, cớ gì bắt một mình họ Viên tôi gánh chịu hết chứ? Hơn nữa, nhà máy hóa chất còn đang nợ tiền chúng tôi kìa, nhà máy hóa chất Vệ Nguyên không trả tiền cho chúng tôi, thì chúng tôi làm sao có thể trả bọn họ được!"

Tề Thiếu Vũ sốt ruột giậm chân, đá văng đống tuyết dưới đất lên rồi nói: "Anh bạn già này đúng là đồ đầu đất, ai bắt anh lập tức nôn ra hơn một ngàn vạn đâu cơ chứ? Nôn ra một ít trước, cứu nguy đã chứ!"

Giọng Giám đốc Viên cực kỳ phẫn nộ: "Anh đừng mang cái bộ óc bảo hộ địa phương đấy ra đây, hôm nay tôi mở một con đường, ngày mai lại có kẻ bắt chước theo, để bọn họ đắc ý, sau này tôi không có ngày tháng nào dễ chịu đâu! Huyện Muối Hóa các anh tự xem mà làm đi, các anh không lôi người đi được, tôi đây đành tìm Bí thư Cao Hoán Chương và Thị trưởng Triệu!"

Tề Thiếu Vũ nổi trận lôi đình, nói: "Anh thích tìm ai thì tìm người nấy đi!" Rồi dẫn cảnh sát bỏ đi.

Sự việc kéo dài đến tận chập tối, Triệu Chấn Đào từ tỉnh thành vội vã chạy đến mới coi như hạ hồi phân giải. Triệu Chấn Đào vừa ngồi trong ô tô đã gọi điện thoại di động, bảo Phó thị trưởng phụ trách công nghiệp Cao Hoa Sinh trực tiếp đến Muối Hóa đợi anh. Triệu Chấn Đào chỉ dừng chân ở Muối Hóa nửa tiếng đồng hồ, hỏi tỉ mỉ về nguyên nhân và hiện trạng của sự việc. Anh mắng cho Bí thư Sái và Tề Thiếu Vũ của huyện Muối Hóa một trận xối xả: Xảy ra chuyện lớn thế này trên địa bàn Muối Hóa, các anh vẫn ngồi ì ở phòng làm việc à? Còn chút tinh thần trách nhiệm nào nữa không? Tề Thiếu Vũ biện bạch kể lại tình hình đi xử lý. Triệu Chấn Đào nói, nhỡ xảy ra án mạng thì ai gánh nổi trách nhiệm đây? Sái Đức Phát và Tề Thiếu Vũ đều bị mắng cho héo hon cả người. Triệu Chấn Đào nhìn thấu thái độ của cán bộ Muối Hóa đối với việc nhà máy muối và nhà máy kiềm gây sự, trong thâm tâm họ là nghiêng về phía nhà máy muối, hy vọng nhà máy kiềm trả nợ để cứu sống nhà máy muối, nhưng lại sợ lãnh đạo thành phố Bắc Long chỉ trích. Triệu Chấn Đào không nói toẹt ra, chỉ dẫn dắt họ cùng nhau lao thẳng đến hiện trường. Nằm ngoài dự đoán của Bí thư Sái và Tề Thiếu Vũ, biểu hiện của Triệu Chấn Đào tại hiện trường vô cùng quả quyết, anh chính thức cam kết với công nhân muối: Chính quyền thành phố trong vòng ba ngày sẽ giải quyết vấn đề nợ tam giác, nếu các người vẫn không lấy được lương thì cứ đến chính quyền thành phố tìm tôi Triệu Chấn Đào! Anh còn viết cả số điện thoại phòng làm việc của mình cho họ.

Công nhân muối giống như lần trước trước cửa nhà khách Muối Hóa, đặt trọn niềm tin vào Thị trưởng Triệu, từ từ giải tán.

Công nhân muối vừa đi, nhóm Triệu Chấn Đào liền lên lầu thăm Giám đốc Viên Nghĩa Lương đang mắc bệnh nhồi máu cơ tim. Giám đốc Viên chẳng thèm đếm xỉa gì đến đám quan lại Muối Hóa, vừa nhìn thấy Triệu Chấn Đào liền bắt đầu kể khổ. Nhà máy kiềm và Muối Hóa năm nào cũng có ma sát, ông ta muốn dùng sự ủy khuất của mình để đổi lấy việc Triệu Chấn Đào chỉ trích cán bộ Muối Hóa. Sái Đức Phát và Tề Thiếu Vũ cũng tính toán chắc mẩm thể nào cũng bị cách chức, nhưng nằm ngoài dự liệu của họ, Triệu Chấn Đào lại mắng cho Giám đốc Viên một trận tơi bời: "Anh đừng có kể lể vấn đề của Muối Hóa vội, mặc kệ anh chịu nhiều khổ sở thế nào, tôi Triệu Chấn Đào tuyệt đối không đồng tình với anh một chút nào đâu! Từ cổ chí kim giết người đền mạng, thiếu nợ trả tiền! Số vốn các anh nợ nhà máy muối, bắt buộc phải nghĩ cách trả lại! Ngày mai tất cả đến chính quyền thành phố họp!"

Giám đốc Viên đau đớn cúi gầm đầu: "Được, được."

Triệu Chấn Đào nói: "Nhà máy muối cũng phải cử người đến!"

Tề Thiếu Vũ nói: "Giám đốc Đồng của nhà máy muối đang đi nơi khác đòi nợ rồi!"

Triệu Chấn Đào nói: "Mau gọi hắn về ngay! Lãnh đạo phụ trách của huyện cũng đi."

Triệu Chấn Đào xử lý xong sự việc, lại bảo Giám đốc Viên dẫn đi một vòng xưởng sản xuất, còn xem xét lượng tồn kho lớn của nhà máy kiềm. Anh không nói gì, nhưng trong lòng vô cùng nặng nề, cảm thấy công trình cảng Bắc Long không thể kéo dài thêm nữa.

Hội nghị làm việc của thị trưởng về việc dọn dẹp "nợ tam giác" họp liên tiếp ba ngày. Do thời tiết ấm lên, một ngôi sao tuyết Bắc Long cũng chẳng rơi, mầm bệnh trong không khí đang hoành hành tấn công con người, khắp nơi trong đại viện chính quyền thành phố đều là tiếng ho hắng. Triệu Chấn Đào cũng bị cảm cúm, anh vẫn cố chống đỡ chủ trì hội nghị dọn dẹp nợ nần. Độ khó của vấn đề vượt quá dự tính ban đầu của Triệu Chấn Đào, nhà máy muối Muối Hóa gần như bị nhà máy kiềm Bắc Long kéo cho chết trôi. Nhà máy xi măng Kim Sơn cũng bị nhà máy kiềm kéo chân lại, may mà Giám đốc Từ của nhà máy xi măng Kim Sơn bày tỏ, bảy trăm vạn này sẽ không ảnh hưởng đến sản xuất của họ. Mà nhà máy hóa chất Vệ Nguyên lại kéo nhà máy kiềm lớn chết cứng ngắc. Điều này giống như một sợi dây xích của ác quỷ, trói chặt đôi cánh cất cánh bay cao của Bắc Long.

Hội nghị tiến hành đến chiều ngày thứ ba, mấy bên vẫn là anh nói tôi cậu chửi cậu, đấu khẩu gay gắt không nhường nhịn chút nào, gần như dồn Triệu Chấn Đào vào chân tường. Xem ra không nhẫn tâm thì không ổn rồi, nghĩ tới nghĩ lui, Triệu Chấn Đào quyết định ra tay từ nhà máy hóa chất Vệ Nguyên ở tận gốc rễ trước. Anh nói với Giám đốc Phùng Hòa Bình rằng: Vấn đề nợ tam giác không phải là vấn đề của riêng một mình Bắc Long chúng ta, mà là phạm vi toàn quốc. Nhưng chúng ta không thể cứ mãi oán thán đại khí hậu, hôm nay trước tiên hãy bàn về tiểu khí hậu của Bắc Long chúng ta nhé! Tôi Triệu Chấn Đào chơi kiểu bá đạo một phen, không bàn đến dân chủ nữa. Giám đốc Phùng chắc chắn có một đống khó khăn, nhưng tôi không cho phép anh nói. Trong vòng mười ngày, anh phải trả hết một ngàn vạn cho nhà máy kiềm, còn bảy trăm vạn còn lại, tính sau, anh có vấn đề gì không?"

Phùng Hòa Bình run lẩy bẩy nói: "Thị trưởng Triệu, ngài không biết đấy thôi, miền Nam nợ công ty muối hóa chúng ta bao nhiêu tiền cơ chứ!"

Triệu Chấn Đào xua tay nói: "Tôi vừa chẳng nói rồi sao? Xin anh đừng nói về khó khăn."

Phùng Hòa Bình nói tiếp: "Nếu Thị trưởng Triệu nói tốt một tiếng với Cục trưởng Tưởng bên Cục Bảo vệ môi trường, cho chúng tôi hoãn thiết bị bảo vệ môi trường – bộ thiết bị bảo vệ môi trường nhập khẩu từ Ý này, chính là một trăm linh bốn vạn đô la Mỹ, số tiền này có thể dùng để trả nợ cho nhà máy kiềm trước!"

Triệu Chấn Đào giận dữ nói: "Anh đang lấy cớ đấy à? Định bắt tôi hạ lệnh cho phép các anh làm ô nhiễm biển cả hả? Là thế phải không?"

Phùng Hòa Bình nói: "Chúng ta đang ở giai đoạn đầu của chủ nghĩa xã hội, rất nhiều việc chỉ có thể từ từ tiến hành thôi chứ!"

Triệu Chấn Đào nói: "Tôi hỏi lại anh một lần nữa, gác lại các yếu tố khác sang một bên, nói một câu dứt khoát! Anh trả hay là không trả?"

Phùng Hòa Bình hơi lắp bắp: "Tôi không trả nổi!"

Triệu Chấn Đào nói: "Vậy thì ngày mai anh giao quyền đi, chuyện này chẳng có gì để thương lượng cả!"

Thấy Triệu Chấn Đào chơi thật, Giám đốc Viên của nhà máy kiềm liền nói: "Thị trưởng Triệu, tôi hiểu khó khăn của ngài, không làm chủ gia đình thì không biết củi gạo đắt đỏ thế nào. Mặc dù khó khăn của chúng tôi cũng rất lớn, nhưng vẫn sẵn lòng gánh vác lo lắng thay cho thành phố. Cho tôi thời gian một tuần, tôi trả trước cho nhà máy muối năm trăm vạn, trả cho nhà máy xi măng Kim Sơn hai trăm vạn! Còn về khó khăn, chúng ta tự khắc phục!"

Triệu Chấn Đào nói: "Được, xem hành động của các anh đấy! Đã rành rành Giám đốc Viên nói vậy rồi, Giám đốc Đồng của nhà máy muối, các anh đem xe ô tô trả lại cho Giám đốc Viên trước đi."

Sau hội nghị, Triệu Chấn Đào dò hỏi Phó thị trưởng phụ trách công nghiệp Cao Hoa Sinh, mới biết Phùng Hòa Bình người bị anh cách chức vốn là một giám đốc giỏi, xuất thân trí thức, không tham ô nhũng nhiễu, tận tụy tận tâm, nhiều năm liền được bầu làm lao động tiên tiến của Bộ Công nghiệp Hóa chất. Năm năm trước, Vệ Hóa vẫn luôn là doanh nghiệp nan giải số một của Bắc Long, sau khi Phùng Hòa Bình đến quả nhiên khởi sắc rất lớn, chuyển lỗ thành lãi, hơn nữa ông ta lại là vị giám đốc được Cao Hoán Chương vô cùng ca ngợi. Sau này, Cao Hoán Chương gặp Triệu Chấn Đào nói gì thì nói cũng vẫn là bộ lý lẽ đó. Triệu Chấn Đào thấy hầu như không thể thuyết phục được Cao Hoán Chương, liền đổi chủ đề, nói: "Lão Cao, chuyện này tôi có phần độc đoán thật, nhưng vào thời điểm đó, nếu không cách chức một hai người bọn họ thì không trấn áp nổi, vấn đề nợ tam giác, chỉ có thể vĩnh viễn kéo dài mãi thôi."

Cao Hoán Chương nói: "Cậu cách chức Giám đốc Phùng rồi, thì giải quyết được vấn đề chắc?"

Triệu Chấn Đào nói: "Lão Cao, quả thực rất có tác dụng đấy, Giám đốc Viên đã bị dọa sợ rồi. Có bước khởi đầu này, tôi không lo lắng bước tiếp theo nữa! Thật sự đúng như anh nói Phùng Hòa Bình là một giám đốc giỏi, chúng ta đã có thể cách chức ông ta, thì cũng có thể trọng dụng lại ông ta!"

Cao Hoán Chương nói: "Đây chẳng phải là cởi quần đánh rắm hay sao? Tôi thấy cậu em trai đây điên thật rồi đấy!"

Triệu Chấn Đào nói: "Tôi có sai cũng không sửa nữa đâu, chúng ta vẫn nên bàn bạc về cảng Bắc Long và đường sắt Bắc Cảng đi! Lão Cao, Phó tỉnh trưởng Phó đã cho chúng ta chính sách rồi, vậy thì hãy nắm thật chặt vào. Lần dọn dẹp nợ tam giác này, điều chấn động lớn nhất đối với tôi chính là vấn đề vận tải. Mấy doanh nghiệp lớn này, đặc biệt là những doanh nghiệp nằm trên địa bàn Muối Hóa, không phải năng lực sản xuất không được, mà là sản phẩm không vận chuyển ra ngoài được, như muối, kiềm, xi măng, thậm chí bao gồm cả sản phẩm hóa chất. Biển của chúng ta là biển chết. Cảng Bắc Long hoàn thành, chúng ta có thể làm đơn xin Quốc vụ viện, đổi Muối Hóa thành thành phố cấp huyện, xây dựng Vịnh Lão Giải thành thành phố công nghiệp ven biển!"

Cao Hoán Chương cười lớn: "Ý tưởng này tuyệt quá! Làm thôi!"

Tâm linh của hai nhà hoạch định sách lược Bắc Long này luôn va chạm hài hòa vào nhau, cho dù có mâu thuẫn chửi mắng vài câu rồi cũng hòa giải. Đây là điều khiến Triệu Chấn Đào cảm thấy mãn nguyện nhất khi trở lại Bắc Long.

Ngày mười bảy tháng chạp năm Giáp Ngọ 1991, gió bắc rét căm căm, tuyết bay lả tả. Người Bắc Long sẽ mãi mãi ghi nhớ ngày này, trên vùng đất ba mươi lăm nghìn kilômét vuông của Bắc Long, ở hai tuyến bắc nam đang tiến hành lễ khởi công hai công trình vĩ đại: Phía nam là công trình phụ trợ phòng chống bão gió triều cường của cảng Bắc Long; phía bắc là lễ khởi công tuyến đường sắt Bắc Cảng đồng bộ với cảng Bắc Long. Không ai có thể tin nổi, hai công trình này lại được khởi công trong tình thế khốn đốn "tam vô": Một không có bản báo cáo lập án, hai không có giấy phép khởi công, ba không có vốn. Ai ai cũng tán thành hai công trình này nên khởi công, nhưng lại chẳng ai cấp thủ tục hợp pháp nào cả, điều này khiến Cao Hoán Chương và Triệu Chấn Đào phải gánh chịu rủi ro cực kỳ lớn! Cao Hoán Chương nói với Triệu Chấn Đào: "Chấn Đào, mọi thủ tục vừa làm vừa bổ sung. Nếu có trách nhiệm, cứ lấy cái mũ ô sa của Cao Hoán Chương này đi!"

Triệu Chấn Đào xúc động nắm lấy bàn tay của Cao Hoán Chương: "Được đạo thì giúp nhiều, mất đạo thì giúp ít, trời có sập xuống cũng..."

Sáng sớm vì đau dạ dày, Cao Hoán Chương chẳng ăn ngụm cơm nào đã vội vã chạy đến phòng làm việc chờ đợi xuất phát. Vì chuyện này mà người mẹ già tám mươi ba tuổi đã oán trách con dâu Chu Huệ Mẫn một trận ra trò. Chu Huệ Mẫn cố nén sự lải nhải của mẹ chồng, hờn dỗi đập sập cửa bỏ đi, Cố lão thái thái thui thủi một mình lau nước mắt. Đôi mắt của cụ bà đã bị đè mù trong trận động đất, tính đến nay đã tròn mười sáu năm rồi.

Cao Hoán Chương uống thuốc xong ở văn phòng rồi lên ô tô. Theo quyết định của Ban thường vụ, tuyến phía bắc mười giờ sáng làm lễ khởi công xong, liền lập tức quay về, đi thẳng đến cảng Bắc Long tham gia lễ khởi công công trình phòng chống triều cường vào buổi chiều. Theo phân công, Cao Hoán Chương và Triệu Chấn Đào sẽ lần lượt phụ trách chính hai công trình, Cao bắc Triệu nam. Công trình phòng chống triều cường phía nam tuy nói không lớn, nhưng đó là công trình yêu cầu tiêu chuẩn chất lượng cực kỳ nghiêm ngặt, bằng không, bão triều cường sẽ lại bóp nát nó giống như nhào bột mì vậy. Vì thế, Triệu Chấn Đào quyết định giao thầu công trình chủ thể cho Cục công trình số 4 quốc gia chuyên xây dựng cảng trước đây, đồng thời dặn dò Hùng Đại Tiến nghiêm ngặt giám sát kiểm tra chất lượng. Hành động của anh vấp phải sự phản đối quyết liệt của Cao Hoán Chương. Công trình đường sắt Bắc Cảng do Cao Hoán Chương phụ trách lại được chia ra giao thầu cho bốn huyện dọc tuyến, giống như hồi xây dựng cầu vượt biển năm xưa. Hành động của Cao Hoán Chương cũng vấp phải sự phản đối cực liệt của Triệu Chấn Đào. Cao Hoán Chương có lý lẽ riêng của Cao Hoán Chương, ông là muốn gắn chặt việc xây dựng với việc xóa đói giảm nghèo lại với nhau.

Triệu Chấn Đào cũng ngồi vào trong xe ô tô của Cao Hoán Chương, anh muốn nói chuyện thật đàng hoàng với ông. Cao Hoán Chương rất mệt mỏi, ông dùng bàn tay chằng chịt gân xanh xoa bóp thái dương nói: "Chấn Đào à, tôi muốn kéo Phùng Hòa Bình bị cậu cách chức lên tuyến phía bắc làm một phó tổng chỉ huy, tôi cái lão bí thư này lúc nào cũng kè kè bám trụ ở công trường, sợ lỡ mất các việc khác mất thôi!"

Triệu Chấn Đào nói: "Nếu anh dùng thuận tay, tôi đồng ý."

Cao Hoán Chương nói: "Nghe nói cậu đã tiến hành thí điểm bầu cử giám đốc theo lối dân chủ ở nhà máy hóa chất Vệ Nguyên à? Hiệu quả thế nào rồi?"

Triệu Chấn Đào gật đầu nói: "Hiệu quả rất khá, sau này có thể dần dần nhân rộng ra. Ngoài ra điều tôi muốn nói là công trình này của chúng ta, tuyến phía bắc của anh, không thể giao thầu cho các huyện được, đây là đường sắt, không phải đào sông, không phải làm cơ sở hạ tầng nông nghiệp! Hiểu chưa?"

Cao Hoán Chương trừng mắt nói: "Cậu xem cậu xem, lại thế nữa rồi! Tôi chẳng phải đã nói với cậu rồi sao? Tôi không để cậu giao thầu công trình phòng chống bão triều cường cho người ngoài cơ mà. Cậu có nghe không hả? Nước béo không chảy ruộng ngoài, đây là nguyên tắc bao năm nay của Cao Hoán Chương tôi! Thế mà tôi cứ như hổ ăn muỗi, há miệng không thôi à! Đã cậu không nghe lời tôi, vậy thì đừng có nhúng tay vào đoạn này của tôi. Mùa xuân năm sau cảng khởi công, năm sau nữa cảng thông thuyền, tôi ở đây giao cho cậu một tuyến đường sắt hoàn chỉnh là được chứ gì!"

Triệu Chấn Đào lắc đầu cười khổ: "Lão Cao, anh bướng bỉnh thật đấy. Đây chính là chủ nghĩa bảo hộ địa phương điển hình, ý thức tiểu nông làm quái quỷ gì chứ! Bài học của cảng Bắc Long giai đoạn trước, bài học của cầu vượt biển, chẳng lẽ anh đều quên hết rồi sao?"

Cao Hoán Chương nghiêm giọng nói: "Cậu ấy à, quên gốc rễ rồi đấy, sao cậu lại cùng một điệu bộ với Hồ Dũng thế hả? Các cậu đừng quên, làm quan một đời, mưu phúc cho một phương, cái đạo lý phổ biến nhất này. Ở mãi trong những tòa cao ốc thành phố quen rồi ở lâu rồi, tình cảm với bách tính nhân dân càng ngày càng xa cách rồi. Cứ nói chuyện cầu vượt biển đi, nó sập rồi, là thiên tai, đội ngũ thi công tiêu chuẩn thì có thể trốn tránh được kiếp nạn ư? Điều khiến tôi là Cao Hoán Chương cảm thấy được an ủi nhất, chính là tiết kiệm cho đất nước hơn một ngàn vạn tiền vốn. Số tiền này, chúng ta có thể làm được bao nhiêu việc cho bách tính đây? Cậu cứ đến những ngọn núi của bốn huyện nghèo khó này đi bước xem, có những trường tiểu học đến cả một hộp phấn cũng không mua nổi. Mỗi khi tôi nhìn thấy cảnh tượng này, trong lòng đau đớn biết bao nhiêu! Công trình đường sắt để cho huyện làm, thì có thể kiếm được chút tiền, để cuộc sống của họ khá giả hơn một chút. Đem tiền để người ngoài kiếm mất, để bách tính Bắc Long chúng ta cầm bát vàng đi ăn mày à? Lương tâm để đâu?" Mặt ông đỏ bừng lên, không nói tiếp được nữa.

Không khí trong xe dường như đông cứng lại, còn lạnh hơn cả ngoài cửa sổ.

Ô tô chầm chậm di chuyển trên con đường núi ngập tuyết đóng băng, tuyết trắng phủ kín những ngọn núi, từng bông tuyết bị gió thổi bay lả tả xoay tròn trước mắt bọn họ. Những hạt tuyết nhỏ ngưng tụ thành hạt, đập mạnh vào khung cửa sổ, phát ra tiếng lách tách hỗn độn. Thấy Triệu Chấn Đào trầm mặc hồi lâu, Cao Hoán Chương tưởng anh đã bị mình thuyết phục, bèn châm một điếu thuốc, cau chặt mày, nhả ra một làn khói nói: "Chấn Đào à, ban nãy tôi nói nặng lời rồi, cậu không giống với Hồ Dũng đâu. Sao cậu lại có thể giống hắn ta chứ? Hồ Dũng là con trai cán bộ trong thành phố, là một công tử bột. Bố sinh thành của cậu tuy là trí thức, nhưng cậu lớn lên trong gia đình nghèo khó, cậu là người hiểu rõ nhất nỗi thống khổ của bách tính!"

Triệu Chấn Đào nói: "Đây là hai chuyện khác nhau."

Cao Hoán Chương nói: "Tình cảm và phương pháp là một chuyện!"

Từ khi đến Bắc Long, Triệu Chấn Đào đã chứng kiến Cao Hoán Chương nổi giận vô số lần, chưa có lần nào dạt dào cảm xúc như ngày hôm nay, tình cảm bình dị của ông dành cho bách tính Bắc Long vô cùng chân thực thuần túy không hề có chút thành phần giả dối nào. Lãnh đạo cấp trên thường rất ca ngợi những cán bộ có bản sắc như thế này, thế nhưng chính những cán bộ này, tình cảm lấn át lý trí, làm trái quy luật, phản tác dụng chuốc lấy trừng phạt, bắt đầu từ Đại nhảy vọt năm 1958, chúng ta đã nếm đủ đắng cay ngọt bùi rồi. Mâu thuẫn giữa cựu thị trưởng Hồ Dũng và Cao Hoán Chương có lẽ nằm ở điểm này. Hồi mới đến anh từng nghe Phó thị trưởng Cao Hoa Sinh nói, hiện tượng khai thác khoáng sản bừa bãi ở khu Kiều Bắc cực kỳ nghiêm trọng, cấp trên bắt Bắc Long dọn dẹp các hầm lò khai thác mỏ nhỏ, Cao Hoán Chương xuất thân từ thợ mỏ, ông vừa ngầm điều tra vừa bảo vệ, dẫn đến việc các giếng mỏ thường xuyên xảy ra các vụ đánh đập tranh chấp.

Triệu Chấn Đào đột ngột quay người lại, ánh mắt chạm đinh đóng cột với ánh mắt của Cao Hoán Chương: "Lão Cao, tình cảm của anh dành cho bách tính Bắc Long từ đáy lòng tôi vô cùng khâm phục, cũng thực sự rất đáng để cán bộ trẻ chúng ta học tập. Thế nhưng chỉ dựa vào tình cảm để làm việc thì sẽ phạm sai lầm. Trước mắt chúng ta là kinh tế thị trường, đối mặt với cơ hội và thách thức, phải dùng ánh mắt khoa học để giải quyết vấn đề. Thị trường và khoa học là vô tình! Lợi ích trước mắt và lợi ích lâu dài, lợi ích cục bộ và lợi ích toàn cục, thời thời khắc khắc khảo nghiệm chúng ta, điều này liên quan đến hướng đi đại cục của toàn bộ Bắc Long..."

Cao Hoán Chương trừng mắt nhìn chằm chằm Triệu Chấn Đào, giọng run run nói: "Triệu Chấn Đào à, cậu đừng tưởng tôi Cao Hoán Chương cái đồ đầu gàn này, đã đến tuổi này rồi mà không thèm gàn nữa nhé! Hôm nay nghe cậu nói những lời này, tôi nhất định phải tranh luận cho ra ngô ra khoai với cậu! Chúng ta làm là kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa, nhưng kinh tế thị trường là phải để mọi người đều có cơm ăn, là phải để bách tính đều có cuộc sống tốt đẹp, chứ không phải đến để đập bỏ chén cơm của bách tính! Đạo lý trên đầu môi ai mà chẳng nói được, nhưng tôi nghe cậu ngậm miệng mở miệng giọng điệu quan lại mà thấy lạnh cả sống lưng! Chúng ta làm cha mẹ quan dân, giống như người chủ một gia đình, đứa con nào sống khổ sở mệt mỏi, thì phải đau lòng, thì phải nghĩ muôn vàn cách tế trợ, kéo nó sống tiếp. Tôi đang bàn chuyện tình người với cậu đấy, chúng ta cứ mở miệng ra là vô tình vô nghĩa, sẽ khiến bách tính nghe xong thấy lạnh lòng đấy! Cậu hiểu thị trường, hiểu khoa học, thế cậu có biết Bắc Long chúng ta còn bao nhiêu dân số nằm dưới vạch nghèo đói không? Cậu nói đi, cậu nói xem nào..." Trong xe rất yên tĩnh, chỉ có tiếng thở hổn hển nặng nhọc của Cao Hoán Chương.

Triệu Chấn Đào đờ đẫn chớp chớp mắt, cười khổ một tiếng: "Được rồi, lão Cao, chúng ta không tranh cãi nữa, sau này chúng ta trao đổi tiếp. Sắp tới địa giới Minh Quốc rồi, người không biết nội tình lại tưởng tập thể lãnh đạo chúng ta không đoàn kết đấy! Anh nói xem có phải không?"

Cao Hoán Chương nhìn tuyết ngoài cửa sổ càng lúc càng rơi dữ dội, thở dài một tiếng: "Chấn Đào à, cậu với tôi Cao Hoán Chương cũng là bạn bè nhiều năm rồi, cậu có biết thân thế của tôi không? Cậu có biết bố tôi làm nghề gì không? Cậu có biết vị trí của bố tôi trong lòng tôi ở đâu không?"

Triệu Chấn Đào lắc đầu, đợi ông kể tiếp. Cao Hoán Chương quay đầu nhìn ra ngoài cửa sổ, giơ tay chỉ chỉ: "Cậu nhìn thấy ngọn núi Lạc đà bên trái kia không? Hình dáng nó giống lạc đà biết bao nhiêu? Thập niên bốn mươi, bố già Cao Xương Phong của tôi đã đánh du kích ở đây, bách tính đều gọi ông là Tư lệnh Cao. Mẹ kể, một năm mùa đông nọ, đội ngũ của bố giao tranh ác liệt với giặc Nhật ở một nơi gọi là Lưu Lý Khảm. Đạn dược cạn sạch, bọn họ dùng đại đao chém đầu giặc Nhật, máu chảy thành sông là thế đấy! Bố tôi bị thương, ôm lấy ruột phơi ra bò đến thôn Lạc đà, bách tính đã che chở bố tôi. Giặc tìm đến tận thôn, chém đầu ba người dân thường, mà không một ai đi tố giác. Sau khi giải phóng, bố tôi làm Bí thư huyện ủy Minh Quốc. Ông bị bức hại chết trong phong trào Tứ thanh, trước khi chết ông dặn tôi rằng: Hoán Chương, bố mày vô dụng, đến lúc chết cũng chẳng thể để bách tính nơi này giàu lên được. Sau này con lớn lên nếu có một chút quyền lực chức vụ gì, đừng quên những người thân quê hương nơi này. Bố dẫn dắt quần chúng đứng lên đấu tranh địa chủ khi xưa, đi phát động quần chúng, cứ nói Đảng Cộng sản là phục vụ nhân dân. Sau đó, có quần chúng hỏi tôi, đã là như vậy, sao có cán bộ Đảng Cộng sản ăn ngon mặc đẹp hơn quần chúng? Lập tức hỏi bố cứng họng. Bố tôi nói: Con đã làm quan rồi, không được ăn ngon mặc đẹp hơn quần chúng. Nhớ chưa? Con mà phản bội, ở dưới suối vàng bố cũng sẽ tát vạt tai con! Tôi quỳ xuống trước mặt bố thề, lúc ngẩng đầu lên, bố đã trút hơi thở cuối cùng rồi!" Giọng ông bỗng nhiên nghẹn ngào, khuôn mặt đầm đìa nước mắt.

Triệu Chấn Đào không dám nhìn khuôn mặt đẫm lệ của Cao Hoán Chương, anh sợ nhất là đàn ông khóc.

Cao Hoán Chương không nói tiếp được nữa, quay đầu nhìn chằm chằm đỉnh Lạc Đà rất lâu.

Ô tô lắc xóc lạo xạo tiến trên đường núi, Triệu Chấn Đào không nói gì nữa. Thò đầu từ cửa sổ xe ra nhìn, chỉ cách một chiếc xe, chính là vách núi đen ngòm. Tim anh treo lơ lửng, rụt đầu lại nhắm nghiền mắt lại. Anh từng nghe các cụ già kể câu chuyện về Tư lệnh Cao anh hùng kháng Nhật ở đỉnh Lạc Đà, nào ngờ Tư lệnh Cao lại chính là cha ruột của Cao Hoán Chương, cũng nào ngờ trong thâm tâm lão Cao lại có sức nặng đến thế. Khoảnh khắc này anh đã hiểu lão Cao rồi, nhưng hiểu thì hiểu, anh vẫn không muốn nói những lời nhượng bộ với Cao Hoán Chương.

Chiếc xe ô tô chở thư ký phía trước bỗng nhiên dừng lại, khiến xe của họ xóc nảy dữ dội, lảo đảo đè lên tảng đá trên đường núi, suýt chút nữa đâm tỏm xuống vách núi. Triệu Chấn Đào và Cao Hoán Chương đều sợ toát mồ hôi hột, vội vã xuống xe.

Cao Hoán Chương bực bội hỏi: "Chuyện gì thế hả?"

Tiểu Lữ thư ký của Cao Hoán Chương sắc mặt hoảng hốt bước tới nói: "Bí thư Cao, phía trước có một chiếc xe tải vận chuyển của nhà máy xi măng Kim Sơn lao xuống vực núi rồi. Nghe nói là lao xuống từ tối hôm qua, tài xế chết rồi, thi thể đã được nhà máy vận chuyển đi rồi, lúc vận chuyển thi thể đã tiện tay ném một số đá vụn chắn ngang đường."

Cao Hoán Chương và Triệu Chấn Đào bước đi mấy bước, ghé đầu nhìn xuống dưới núi. Một chiếc xe tải Đông Phong bị văng tung tóe rời rạc, xi măng có màu xám hơn cả màu tuyết bay bám vào cành cây, bóng tuyết lóa mắt gần như che khuất cả chiếc xe.

Trong lúc thư ký và tài xế dọn dẹp mặt đường, Cao Hoán Chương nặng nề thở dài một tiếng, nói: "Đường sắt Bắc Cảng, không xây không được rồi!"

Triệu Chấn Đào cảm thấy mặt mình lạnh ngắt, ngẩng đầu lên, phát hiện tuyết càng rơi càng dữ dội.

3

Chớp mắt cái đã đến Tết, đây e là cái Tết khó khăn nhất trong cuộc đời Triệu Chấn Đào. Tết là thời điểm mọi người đoàn tụ gia đình, Triệu Chấn Đào cảm thấy Tết là lúc con người ta sau khi trải qua sự mệt mỏi phấn đấu, đến để nghỉ ngơi và bồi đắp tư vốn cho năm mới của mình. Nhưng anh không có tư vốn này, vốn liếng của năm tới đều đã bị công trường ứng trước cả rồi. Hôm mùng Tám tháng Chạp, anh bận rộn tiễn người vợ Mạnh Dao đi du học ở Úc. Mạnh Dao rất coi trọng thể diện, cô yêu cầu thông báo cho tất cả người thân bạn bè. Triệu Chấn Đào vì chuyện này mà cãi nhau một trận với cô, đành ngậm ngùi đáp ứng yêu cầu của vị cô nương này. Cả một đoàn xe tiễn đến sân bay thủ đô, anh còn đi cùng tiễn đến tận Hồng Kông. Lúc trở về Bắc Long thì công trường khẩn cấp, theo bố trí lúc khởi công, dịp Tết là không được phép ngừng công trình, nhưng không có vốn nhập liệu, không ngừng cũng phải ngừng lại.

Triệu Chấn Đào vắt kiệt hầu như toàn bộ số vốn của nhà máy xi măng Kim Sơn, sau khi một số vốn tài chính khác được bổ sung vào, giải quyết được cơn khát trước mắt, nhưng số vốn này chỉ có thể trụ đến rằm tháng Giêng. Ngày rằm tháng Giêng hôm ấy, Triệu Chấn Đào trải qua ở công trường sông cạn xả triều nhân tạo cảng Bắc Long, Hùng Đại Tiến trịnh trọng thông báo với anh đành phải đình công rồi. Lúc anh đang giải quyết công việc tại hiện trường, Cao Hoán Chương gọi điện tới nói, công trình đường sắt Bắc Cảng thực sự không xoay vòng nổi nữa, ông đã phát động bách tính huyện Minh Quốc tự nguyện ra sức lao động nghĩa vụ, bách tính trong núi dâng hiến miễn phí đá dăm đập vụn, khiến tuyến đường sắt được kéo dài ra. Lời nói của Cao Hoán Chương khiến Triệu Chấn Đào xấu hổ vô cùng, anh hiểu ý nghĩa đằng sau những lời lão Cao nói với anh: nếu giao thầu công trình cho Muối Hóa, tình hình sẽ khác hoàn toàn.

Triệu Chấn Đào khẩn trương chạy về thành phố Bắc Long, triệu tập một cuộc hội nghị điều phối ngân hàng. Các giám đốc ngân hàng lắc đầu thở dài, cơ quan chủ quản cấp trên vẫn chưa nới lỏng tình hình thắt chặt tiền tệ. Bị dồn vào chân tường, Giám đốc Quan của Ngân hàng Công thương đề xuất các giám đốc quyên tiền cho công trình cảng Bắc Long.

Triệu Chấn Đào mặt tái xanh, ngồi bất động trên ghế sô-pha như bức tượng đất nặn, trong mắt dồn nén nước mắt, nén đến mức hốc mắt có cảm giác chua xót căng tức. Anh bất lực xua xua tay nói: "Các người có thể đi rồi!" Các giám đốc ngẩn người. Triệu Chấn Đào lại xua xua tay: "Các người có thể đi rồi!" Ánh mắt của tất cả các giám đốc đều tập trung lên người anh, Triệu Chấn Đào gầm lớn: "Các người có thể đi rồi!" Cuối cùng các giám đốc đành bất lực giải tán.

Cao Hoán Chương gọi Bí thư Sái Đức Phát và Tề Thiếu Vũ của Muối Hóa tới, cùng nhau ép Triệu Chấn Đào phải khuất phục, bọn họ muốn ôm trọn công trình sông cạn xả triều nhân tạo và công trình đắp đập. Mặc cho Cao Hoán Chương nói cả một xe đầy lời lẽ, Triệu Chấn Đào vẫn không hề đáp ứng, anh chỉ đồng ý giao việc trồng cây ở đảo Vụ Nâng cho Muối Hóa, khiến Cao Hoán Chương tức giận mắng anh là chủ nghĩa giáo điều, tư tưởng bảo thủ. Phòng tuyến của Triệu Chấn Đào gần như sắp sụp đổ.

Triệu Chấn Đào đứng trên con đê ở Vịnh Lão Giải, cơ thể như bị một con sói lôi mất nội tạng, trống rỗng hổng hoác. Đứng rất lâu, anh bỗng cảm nhận được hơi thở của mùa xuân, gió xuân thổi tan băng tuyết ở Vịnh Lão Giải, lại đông nước tuyết thành băng một lần nữa. Hãy để lớp băng này tan chảy một lần nữa trong mùa xuân, thấm vào mảnh đất đặc biệt này đi!

Mùa xuân năm 1992, ngày tháng đáng để người Trung Quốc đời đời ghi nhớ, ánh mắt của thế giới ngưng tụ tiêu điểm ở Trung Quốc. Bài phát biểu trong chuyến tuần tra miền Nam của đồng chí Đặng Tiểu Bình, đã thổi bùng lên một cơn lốc cải cách mở cửa trên khắp đại sảnh thần châu.

Bí thư Tỉnh ủy Phan - người luôn coi cải cách mở cửa làm động lực chính, lại một lần nữa đến Bắc Long khảo sát, đi đến đâu cũng bàn về kinh tế, khắp nơi đều để lại tư duy tươi mới của ông. Thành ủy chính quyền thành phố Bắc Long cũng triệu tập đại hội học tập động viên, Triệu Chấn Đào và Cao Hoán Chương sóng lòng cuồn cuộn, suốt mấy ngày liền trong lồng ngực trào dâng những luồng sóng nhiệt. Chỉ cách nhau vỏn vẹn hai tháng, thái độ của vị thần tài ngân hàng đã khác hẳn một trời một vực, Triệu Chấn Đào tại hội nghị điều phối ngân hàng mới, chỉ trong một lần đã chuẩn bị được cả trăm triệu vốn đầu tư. Anh còn giật gấu vá vai, chạy chọt các bộ các sảnh tìm kiếm nguồn vốn. Anh kéo theo Cao Hoán Chương đến Bắc Kinh, tìm gặp nguyên Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải đã nghỉ hưu Mã Thiên Thủy, làm cầu nối dắt mối, tranh thủ khoản vay dài hạn sáu mươi triệu từ đó, giúp cho việc xây dựng cảng Bắc Long bước ra khỏi cảnh khốn đốn. Khu phát triển Phượng Hoàng cảng Bắc Long chính thức khởi động: công trình cảng Bắc Long bị đình trệ một năm nay được khôi phục toàn diện, một cơn bão phong ba phát triển đã thổi bùng trên vùng đất ba mươi lăm nghìn kilômét vuông của Bắc Long.