Lấy điểm dẫn diện là phương pháp công tác phổ biến nhất, đồng thời cũng là thiết thực nhất. Điểm của thành phố Bắc Long không phải là tóm ra vài tên phần tử hủ bại, phơi bày lên mặt báo cho bách tính xả giận, mà là phát triển kinh tế ở mức độ lớn nhất. Điểm thực sự chính là cảng Bắc Long. Diện của thành phố Bắc Long chính là mười huyện bốn khu vực bị cảng Bắc Long bức xạ đến. Chỉ có cảng thôi thì chưa đủ, mà còn phải có mạng lưới giao thông dày đặc dẫn tới cảng, việc xây dựng quy hoạch thiết kế tuyến đường sắt Bắc Cổng chạy xuyên qua Nam Bắc Bắc Long đã là chuyện nước đến chân tròng. Đây là cảm nhận mà Triệu Chấn Đào cùng Bí thư Cao Hoán Chương thu được khi đi điều tra nghiên cứu tại ba huyện vùng núi phía Bắc.

Chuyến đi này của Cao Hoán Chương đã mang theo cả cục trưởng cục dân chính và cục trưởng cục tài chính, lại còn dẫn theo đại bút thủ nổi tiếng của thành phố Bắc Long là Triệu Hoài Thành, muốn để đại Triệu viết một bài văn lớn về vấn đề xóa đói giảm nghèo ở Bắc Long. Ông không hề giấu giếm mà nói với Triệu Chấn Đào rằng, nghe nói Bộ Dân chính quốc gia có một hội nghị trao đổi kinh nghiệm thực tế về xóa đói giảm nghèo của một trăm huyện, ông muốn kéo hội nghị trao đổi thực tế này về vùng núi nghèo khó của Bắc Long để tổ chức, biết đâu lại có thể xin được một ít tiền vốn.

Triệu Chấn Đào cảm thấy xin được chút ít tiền vốn về là chuyện tốt, "Những ngày không có tiền chẳng dễ chịu chút nào, nhưng nếu muốn thực sự đảo ngược diện mạo vùng núi phía Bắc, xóa đói giảm nghèo phải trị tận gốc, thì vẫn phải xây dựng cho bằng được đường sắt Bắc Cổng, khi đó ngày cất cánh của vùng núi phía Bắc mới thực sự đến."

Cao Hoán Chương vỗ mạnh một cái lên bả vai Triệu Chấn Đào: "Thị trưởng Triệu của tôi ơi, anh đang thổi kèn độp đấy à? Cảng Bắc Long chính là vì vấn đề tiền vốn mới phải đình chỉ, anh còn muốn xây đường sắt cơ à?"

Triệu Chấn Đào nói: "Tiền vốn là một vấn đề lớn, nhưng không phải là vấn đề căn bản, chủ yếu vẫn là phải giải phóng tư tưởng, mạnh dạn cải cách, triệt để khiêu chiến với hiện trạng nghèo đói lạc hậu!"

Cao Hoán Chương không phải là không động lòng, ông điềm đạm nói: "Xây đường sắt thì quả thực tôi chưa từng nghĩ tới, không phải là không nghĩ tới, mà là tôi không dám nghĩ đấy! Lượng lớn tiền vốn ném vào cảng Bắc Long, bách tính đã oán thán đầy trời rồi, nếu lại có thêm một tuyến đường sắt nữa, chúng ta chịu sao nổi chứ! Chiến tuyến xây dựng kéo quá dài——"

Triệu Chấn Đào nói: "Chúng ta phải dám nghĩ, lại còn phải dám làm, nếu không, cảng Bắc Long xây xong rồi, lúc đó mới khởi động đường sắt Bắc Cổng thì đã chậm mất một nhịp rồi! Đây là một hạng mục cơ sở, hôm nay không làm, ngày mai cũng phải làm! Chúng ta không thể bỏ lỡ thời cơ tốt đẹp được!"

Cao Hoán Chương gần như không theo kịp tư duy cao tốc hoạt bát của Triệu Chấn Đào, liên tục thở dài thườn thượt.

Đến huyện Minh Quốc, khi bọn họ tham quan nhà máy xi măng Kim Sơn mới được xây dựng và đưa vào sản xuất, trong lòng Triệu Chấn Đào liền nảy sinh một chủ ý mới. Nhà máy xi măng Kim Sơn là doanh nghiệp hiện đại hóa quy mô lớn với giá trị sản lượng hằng năm lên tới cả trăm triệu, là do cựu Bí thư Mã Thiên Thủy - người tiền nhiệm của Cao Hoán Chương khởi động đưa vào xây dựng, và được đưa vào sản xuất khi Cao Hoán Chương lên nhậm chức. Tại sao lại xây dựng nhà máy ở đây? Bởi vì nơi đây có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú. Xi măng ở đây được xuất khẩu sang Nhật Bản, Thái Lan và Hàn Quốc, là đơn vị lớn chuyên xuất khẩu kiếm ngoại tệ của Bắc Long, nhưng hiện nay do sự hạn chế về mặt vận chuyển, nên không thể tiếp tục mở rộng sản xuất. Triệu Chấn Đào đã đưa ra một giả thiết vừa táo bạo lại vừa đầy rẫy khó khăn cho Cao Hoán Chương cùng các vị giám đốc cục trưởng: Làm một cuộc cải cách mở cửa tự túc, liệu có thể tạm thời không đưa lợi nhuận của nhà máy xi măng Kim Sơn vào tài chính thành phố, mà dùng số tiền này tập trung sức mạnh để thi công đường sắt Bắc Cổng hay không! Nếu có thể dùng làm đầu tư giai đoạn đầu, thì cái cửa ải trước mắt này hoàn toàn có thể vượt qua!

Quả là một giả thiết kỳ quặc hoang đường, Cao Hoán Chương kinh ngạc đến mức nửa ngày không nói nên lời, thậm chí còn muốn dùng tay sờ thử đầu Triệu Chấn Đào xem cậu ta có bị cảm sốt gì không? Tiếp đó, ông cười lớn nói: "Cậu nhóc cậu đúng là gan dạ thật đấy! Làm thế này chẳng khác nào tài chính thành phố thiếu mất một khoản thu nhập cực kỳ đáng kể. Thu nhập tài chính thành phố sụt giảm, tôi Cao Hoán Chương chẳng sợ gì sất, một thị trưởng mới như cậu có chịu nổi không? Cho dù cậu chịu nổi thì phía tỉnh cũng không đồng ý đâu! Tài chính tỉnh đồng thời cũng thiếu đi một khoản thu. Tỉnh trưởng Bác có dung túng cho cậu không?"

Triệu Chấn Đào quả quyết nói: "Mọi việc đều do con người quyết định! Chúng ta tìm Bí thư Phan và Phó tỉnh trưởng Phó để bàn bạc!"

Cao Hoán Chương lắc đầu nói: "Tôi thấy cậu là tìm mắng đấy! Bí thư Phan không mắng cho cậu té tát mới là lạ đấy! Tôi không muốn cậu làm một vị thị trưởng đoản mệnh đâu!"

Triệu Chấn Đào nói: "Tôi tìm họ để nói! Mở miệng ra là được ba phần lợi, không được thì cũng hòa vốn!"

Cao Hoán Chương không tin đây là chuyện có thể làm thành công, nhưng hội nghị trao đổi thực tế "Trăm huyện xóa đói giảm nghèo" thì vẫn còn hy vọng tranh thủ được. Ông đặc biệt nghe báo cáo xóa đói giảm nghèo của các huyện, vừa về tới Bắc Long liền bảo đại Triệu viết tài liệu, chuẩn bị mang tài liệu đi Bộ Dân chính ở Bắc Kinh. Trước khi đi, Cao Hoán Chương nói với Triệu Chấn Đào: "Chuyện cậu đề xuất nhà máy xi măng Kim Sơn không nộp tài chính ấy, tuyệt đối đừng nhắc tới nữa, làm không thành lại còn có kẻ cười chê cậu. Cậu vẫn nên chạy tới cảng Bắc Long nhiều hơn một chút, mùa xuân năm sau chúng ta mở hội nghị chiêu thương ở Bắc Kinh, thu hút vốn đầu tư nước ngoài! Còn đường sắt Bắc Cổng ấy chứ, cậu thật sự đã thuyết phục được tôi rồi, trở về tôi ngẫm nghĩ kỹ lại, rất nên xây, rất nên xây đấy!"

Triệu Chấn Đào không hề muốn vì lời khuyên can của Cao Hoán Chương mà từ bỏ ý tưởng này, anh vẫn đang tìm kiếm thời cơ, rất nhiều chuyện bất khả thi trong thời cơ cực kỳ tốt đẹp đều sẽ biến thành khả thi. Anh còn cảm thấy rất nhiều chuyện trước kia nghĩ không dám nghĩ đều phải được đưa lên lịch trình nghị sự một cách thật cụ thể.

Mấy hôm nay, Cố lão thái thái và Tôn Diễm Bình lại đến khách sạn tìm Triệu Chấn Đào, Tôn Diễm Bình ngồi ỳ trong phòng anh không chịu đi, khóc lóc tỉ tê, khiến Triệu Chấn Đào hoàn toàn không biết phải làm sao. Tôn Diễm Bình thậm chí còn dùng giọng điệu đe dọa để nói với anh rằng: Anh mở miệng ngậm miệng đều nói cảm ơn mẹ tôi, nhưng khi xảy ra chuyện thật rồi, anh lại không ra mặt nói giúp cho chúng tôi. Nói cho anh biết nhé Triệu Chấn Đào, phía trên chúng tôi vẫn có người, chúng tôi có tiền, có tiền thì ma quỷ cũng phải đẩy cối xay! Tôi là sợ đến lúc đó khiến cho một vị đại thị trưởng như anh bị động thôi! Hiểu chưa? Lúc này Triệu Chấn Đào mới phát hiện ra bản thân mình rất kém cỏi trong chuyện đối phó với phụ nữ, anh rất muốn mắng cho cô ta một trận thật thống khoái: Cô tưởng cô là ai chứ? Cô có tiền mà mua đứt được quốc pháp chắc? Nhưng nhìn cô ta anh lại thấy hơi đáng thương, nên đành nhịn xuống.

Triệu Chấn Đào bảo thư ký Trịnh thu dọn căn nhà được phân đứng tên mình, rồi dọn ra khỏi khách sạn, chuyển đến sống trong đại viện khu quân sự, còn dặn dò người ở phòng trực ban giữ bí mật số điện thoại nhà riêng của anh. Nhưng anh dọn đi để tránh né Tôn Diễm Bình, thì lúc rảnh rỗi, trước mắt lại cứ hiện lên bóng dáng yêu yếm của Tôn Diễm Bình. Anh không kìm được lòng mình bèn gọi một cuộc điện thoại cho Cục trưởng Lôi, dò hỏi tình hình tiến triển của vụ án.

Lý Quảng Hán không hề dễ thẩm vấn như Lôi Quyên dự đoán, chiếc bóng đèn hai trăm oát chiếu rọi ngày đêm vào kẻ béo này, nướng cho mặt hắn ta vã mồ hôi đầm đìa, vậy mà hắn ta vẫn chẳng nói gì sất, thậm chí ngay cả vấn đề nhận hối lộ của hắn ta do Lô Quốc Doanh khai ra, hắn ta cũng chối bay chối biến. Hắn ta nói mười sáu vạn đồng mà Lô Quốc Doanh đưa cho hắn ta đều dùng để làm đường cho diêm trường rồi. Con cá lớn ẩn sau lưng Lý Quảng Hán đâu phải muốn kéo là kéo lên được dễ dàng? Kéo không khéo còn bị con cá lớn ấy cắn cho một ngấm ấy chứ. Triệu Chấn Đào thay Lôi Quyên mà bấm thóp lo thay.

Về phần công tác của bản thân, đối mặt với cục diện nghiêm trọng thị trường ảm đạm và kinh tế trượt dốc, Triệu Chấn Đào cùng Phó thị trưởng phụ trách doanh nghiệp là Cao Hoa Sinh nghiên cứu đưa ra phương châm mười hai chữ "Tăng thu tiết kiệm, giảm chi phí, khai thác thị trường". Vấn đề chỉnh đốn tác phong công tác cơ quan chính phủ được tiến hành theo tư duy "Cơ quan nhỏ, phục vụ lớn", Triệu Chấn Đào đã đưa ra tại đại hội cán bộ toàn thành phố với hai nghìn người tham gia rằng: "Phải giải phóng tư tưởng, khai thác tiến triển, phải hiểu thấu đáo tinh thần văn kiện của Trung ương Đảng, hòa tan vào trong hành động của mỗi người. Việc trị lý chỉnh đốn hiện nay, giải quyết vấn đề kinh tế quá nóng, và vấn đề quy mô xây dựng cơ bản quá lớn, hoàn toàn không phải là sự thoái lui toàn diện giống như năm 1960. Nhìn từ cơ cấu phát triển kinh tế của Bắc Long, phần được tăng cường thì nhiều, phần bị ép lại thì ít. Giống như các tòa nhà lầu quán xá, thì cần phải ép xuống, như đại cảng Bắc Long thì kiên quyết phải làm, còn có tuyến đường sắt Bắc Cổng đồng bộ với cảng Bắc Long, chúng ta vẫn phải tổ chức khởi động!" Dưới đài vang lên một trận bàn tán, bàn tán đến mức mỗi người một ý không ai thống nhất, Triệu Chấn Đào cứ thế nhân cơ hội trong tiếng bàn tán này, lặng lẽ tinh giản cơ cấu của chính quyền thành phố xuống. Hiện nay các huyện khu đang tiến hành bầu cử đổi nhiệm kỳ, có lẽ đến giáp Tết, công tác bầu cử đổi nhiệm kỳ của thành phố Bắc Long cũng sẽ chính thức mở màn. Triệu Chấn Đào không muốn trong báo cáo công tác chính phủ của mình toàn là những khẩu hiệu sáo rỗng, thứ mà anh cần chính là thành tích chính trị——

Trước thềm bầu cử đổi nhiệm kỳ của các huyện khu, Triệu Chấn Đào không tài nào quen nổi, thậm chí chẳng thể đỡ nổi hành vi chạy chọt quan chức ở sau lưng, mặc dù anh sống trong đại viện của khu quân sự, nhưng các vị huyện trưởng khu trưởng vẫn có cách để tìm được anh. Anh dứt khoát trốn vào khách sạn Kim Hào Bắc Long để làm việc. Không tìm được người của anh, thậm chí còn có kẻ chạy đến chỗ Triệu Lão Củng ở Vịnh Lão Cua, cầu xin ông lão nói giúp vài câu. Triệu Lão Củng tính tình cố chấp, quà cáp đưa tới tuyệt đối không nhận. Điều này khiến cho Triệu Tiểu Lạc bận rộn ngập đầu, cậu ta dùng chiếc xe hơi của nhà máy giấy Lưu Liên Trọng để đưa trả lại từng thứ một những món đồ người ta đưa tới, thứ nào không trả lại được thì mang ra cửa hàng bán đổi lấy tiền, rồi tự mình giấu nhẹm đi.

Triệu Chấn Đào không dám đến cảng Bắc Long và khu hóa chất Diêm, là vì muốn đợi sau khi kết thúc bầu cử rồi mới đi. Tối hôm đó, người vợ Mạnh Dao gọi điện thoại từ thành phố tỉnh lỵ tới, nói là Hải Anh không tìm thấy anh, nên đã gọi điện thoại đến chỗ cô ấy, dặn dò đi dặn dò lại lúc bầu cử đừng để chồng cô ấy là Tề Thiếu Vũ xảy ra sơ suất gì. Về vấn đề nhân sự phó huyện trưởng của Tề Thiếu Vũ, Triệu Chấn Đào vốn dĩ đã tìm ban tổ chức để xác thực từ trước rồi, bởi vì là bầu cử số dư, thế nên những người còn lại đều phải trông cậy vào nhân duyên của Tề Thiếu Vũ ở trong huyện. Tại sao anh lại quản chuyện của Tề Thiếu Vũ chứ? Ngoài mối quan hệ với Hải Anh ra, còn vì biểu hiện của Tề Thiếu Vũ trong cơn bão triều cường lần này. Quả nhiên Tề Thiếu Vũ rất biết tranh thủ thể diện, trong quá trình bầu cử đã đạt được số phiếu bầu rất cao. Điều này khiến cho Triệu Chấn Đào lại tăng thêm lòng tin đối với Tề Thiếu Vũ, Tề Thiếu Vũ sau này dù ở hóa chất Diêm hay trong giới chính trị Bắc Long thì cũng đều sẽ có tiền đồ, dẫu sao cậu ta cũng mới là một anh chàng ba mươi lăm tuổi cơ mà.

Cuộc bầu cử vừa mới kết thúc, Tề Thiếu Vũ liền gọi điện thoại cho Triệu Chấn Đào, báo cho anh tin vui này. Điện thoại của Tề Thiếu Vũ vừa gác xuống, Bí thư Sái Đức Phát của hóa chất Diêm cũng gọi điện tới báo tin mừng. Chấn Đào nghe ra từ ngữ khí của Sái Đức Phát rằng, sở dĩ Tề Thiếu Vũ đạt được số phiếu cao như thế, là bởi vì cậu ta đã làm rất nhiều công tác giữa các đại biểu từ trước. Cậu ta chẳng qua chỉ muốn lấy lòng Triệu Chấn Đào mà thôi, Triệu Chấn Đào ngoài mặt thì qua loa cho qua chuyện, miệng thì nhận tình cảm này, nhưng từ tận đáy lòng vẫn không thích cái tên Sái Đức Phát này chút nào.

Cuối cùng, Sái Đức Phát còn kể một sự kiện đột phát, để xin ý kiến của anh. Trước thềm bầu cử, đại biểu nhân đại thôn Động Hoàng Kim, hương Đông Lý, huyện hóa chất Diêm là Tần Bổn Quý lúc đang điền đề xuất nhân đại ở ủy ban thôn thì nhìn thấy trường tiểu học sát vách bốc cháy, bèn một thân một mình lao vào cứu nạn, cứu được chín em học sinh bị mắc kẹt, còn bản thân thì anh dũng hy sinh. Người đảng viên già này là ủy viên tuyên truyền của thôn, không những chết rất vẻ vang, mà ngày thường còn có rất nhiều sự tích cảm động. Hiện nay toàn quốc đang rầm rộ đẩy mạnh xây dựng tổ chức đảng cơ sở, nếu đào sâu thế giới tinh thần của Tần Bổn Quý một chút, thì hoàn toàn có thể xem như một điển hình để nhân rộng ra.

Khứu giác chính trị của Triệu Chấn Đào nhạy bén hơn cả Cao Hoán Chương - người làm công tác đảng nhiều năm, anh lập tức chỉ thị Sái Đức Phát khẩn trương tổng kết tài liệu; huy động tất cả các công cụ tuyên truyền để tạo thế trận thật lớn.

Khi Triệu Chấn Đào, Cao Hoán Chương cùng Trưởng ban Tuyên truyền Thành ủy Uông Kiến Đông lái xe đến thôn Động Hoàng Kim, hương Đông Lý, huyện hóa chất Diêm, thì Bí thư Sái đã bố trí xong phòng trưng bày về Tần Bổn Quý rồi. Vốn dĩ người làm hướng dẫn viên là bí thư đoàn thanh niên của thôn, thế nhưng Sái Đức Phát lại tranh mất phần giới thiệu với các vị lãnh đạo. Sái Đức Phát ngày thường ít nói, nhưng đến lúc cần nói thì tuyệt đối không hề ú ớ, lúc hắn ta giới thiệu sự tích tiên tiến của Tần Bổn Quý cho các vị lãnh đạo thành phố nghe, tài ăn nói hay một cách kỳ lạ, vừa nói vừa dùng khăn tay lau nước mắt: "Tôi xin kể trước một chút về cảnh tượng thôn làng tiễn đưa cụ Tần Bổn Quý. Người làm ruộng chất phác lắm, thương ai kính ai là trút hết những giọt nước mắt quý giá ra mà khóc, trong thôn hầu như nhà nào cũng có người tới, hầu như ai nấy đều rơi lệ. Đội ngũ đưa tang của cả nam thanh nữ tú xếp dài trọn vẹn một dặm đường, một công nhân cảng biển đi ngang qua đây đã hỏi: Cảnh tượng lớn thế cơ à, trong thôn có nhân vật lớn nào qua đời thế? Bà con thôn dân xúc động đáp: Không phải nhân vật lớn đâu, là một đảng viên già đấy. Người công nhân ngẩn ngơ chết trân, chân mày uốn cong thành một dấu chấm hỏi to tướng, rồi nói: Thời buổi này mà vẫn còn có kiểu đảng viên thế này ư? Ông ấy chẳng lẽ giàu có lắm sao? Bà con thôn dân lắc đầu: Cụ ấy không có tiền, lúc qua đời chỉ có một chiếc đệm da cừu, một chiếc gậy chống, một chiếc áo da chó và hai mươi ba đồng chín xu bảy hào nhân dân tệ. Đây là toàn bộ gia sản của cụ lão. Hai mươi ba đồng chín xu bảy hào ấy đã được cụ nộp làm tiền đảng phí cuối cùng." Sái Đức Phát lại giơ tay lau khóe mắt.

Triệu Chấn Đào và Cao Hoán Chương cùng những người khác đều bị chấn động mạnh, Triệu Chấn Đào không kìm được mà hỏi một câu: "Bà con lối xóm tới tiễn đưa, ủy ban thôn không tiến hành tổ chức sao?"

Sái Đức Phát nói: "Thị trưởng Triệu ơi, hoàn toàn đều là tự nguyện cả đấy. Tôi và các đồng chí lãnh đạo huyện không báo trước mà đường đột chạy tới, vừa kịp lúc bắt gặp đoạn cuối. Quan tài của cụ Tần Bổn Quý được vận chuyển đến nhà hỏa táng bằng một chiếc xe máy kéo bốn bánh cỡ nhỏ. Đầu thôn có một bà cụ bày một chiếc bàn tám tiên trước cửa, trên bàn đặt bình rượu, nước trà và thuốc lá. Xe tang vừa đến trước mặt, cụ bà liền bưng chén rượu lên lầm rầm niệm chú từng câu từng chữ: Thúc ơi là thúc, ông giúp chúng tôi làm biết bao nhiêu là việc suốt bao nhiêu năm trời, đến ngụm nước cũng chẳng thèm uống lấy một ngụm nào cả! Ông mệt mỏi lắm rồi, uống ngụm nước, hút điếu thuốc rồi hãy lên đường nhé. Sau đó thì nước mắt nước mũi đầm đìa khóc lớn. Mấy đứa trẻ được cụ cứu ra khỏi biển lửa cứ đuổi theo xe tang mà khóc òa lên! Cảnh tượng đó quả thực khiến người ta không sao chịu nổi."

Đồng tử mắt của Triệu Chấn Đào cũng cay xè, anh nhìn thấy Cao Hoán Chương cũng đang đỏ hoe đôi mắt.

Sái Đức Phát vừa nói vừa quan sát các vị lãnh đạo, thấy quả thực đã phát huy tác dụng, bèn tiếp tục nói với giọng đầy xúc động: "Cụ Tần Bổn Quý sinh năm 1919. Cuộc sống đấu tranh ở khu căn cứ cách mạng đã tôi luyện nên khí phách hiên ngang bất khuất của cụ, mấy chục năm qua cụ từng đảm nhiệm các chức vụ như chủ nhiệm hội nông dân thôn, chủ nhiệm trị an, thủ kho và ủy viên tuyên truyền, lại còn——"

Cao Hoán Chương thấy Sái Đức Phát bắt đầu giở thói quan cách lên, liền kéo Sái Đức Phát ra một cái, trầm mặt nói: "Bí thư Sái, anh để các đồng chí trong thôn kể đi——"

Sái Đức Phát lúng túng gật đầu, ra hiệu cho nữ bí thư chi đoàn tiếp tục kể. Triệu Chấn Đào thuận theo cây gậy chỉ bài giảng của nữ bí thư chi đoàn, nhìn thấy bức ảnh của cụ Tần Bổn Quý. Đây là một gương mặt hiền từ đôn hậu, những nếp nhăn uốn lượn đan lưới trên khuôn mặt già nua sạm nắng của cụ, giống như một đống rễ cây đã bị đốt cháy. Gương mặt này nói cho anh biết, thứ đã chết đi là sinh mệnh, thứ đang sống mãi là truyền thuyết, nhưng đây không phải là truyền thuyết, người ông lão bình dị chất phác này đang ở rất gần, rất gần chúng ta. Khi anh nhận được điện thoại của Sái Đức Phát, anh vốn dĩ không để tâm cho lắm, chỉ cảm thấy có thể tìm được một điển hình để che lấp đi vết nhơ của cảng Bắc Long, có thể tìm kiếm một cửa ngõ đột phá cho công tác của Bắc Long vào ngày mai. Nhưng hiện tại, anh lại sinh ra một thứ kính sợ đối với cụ ông, cảm thấy hổ thẹn vì những suy nghĩ trước kia của mình. Anh cực kỳ nghiêm túc lắng nghe tiếp.

Nữ bí thư chi đoàn dùng giọng điệu hóa chất Diêm trong trẻo tròn vành rõ chữ nói: "Tam thúc gia nhập đảng vào thời kỳ kháng chiến chống Nhật năm 1945, khi đó cụ kiếm sống bằng nghề bán hình rối da, chuyên viết kịch bản và khắc hình rối cho Bát Lộ Quân để tuyên truyền kháng chiến. Sau đó bị quỷ Nhật bắt giam vào ngục. Năm 1945 giặc Nhật đầu hàng, Tam thúc hoạt động đấu tranh ngầm trong thành hóa chất Diêm, tổ chức ra một gánh múa rối da. Năm đó cơn bão triều cường ở Vịnh Lão Cua đã xua đuổi những người dân đói kém ly hương đẩy xe một bánh xông vào Quan Đông, người trong thôn cứ nằng nặc kéo cụ đi Quan Đông cùng, Tam thúc nhất quyết không đi, nói là phải ở lại đấu tranh nghênh đón giải phóng xây dựng quê hương. Mùa thu năm 1948, hóa chất Diêm được giải phóng, cán bộ khu giao cho cụ một cuốn (Đại cương luật đất đai), nói rằng đảng viên trong thôn chỉ có mình cụ là biết chữ, bảo cụ tuyên truyền cho quần chúng. Tam thúc vui vẻ nhận lời ngay! Từ đó Tam thúc gánh vác trọng trách công tác tuyên truyền, năm 1965 còn được Ban Tuyên truyền Địa ủy Bắc Long bình chọn là người tuyên truyền xuất sắc của Đảng. Cụ quanh năm suốt tháng ở tại ủy ban thôn, mấy chục năm qua, để phối hợp với công tác trung tâm của Đảng đã tuyên truyền về hợp tác hóa, luật hôn nhân, học tập Lôi Phong, kế hoạch hóa gia đình, cho đến thời kỳ cải cách mở cửa thập niên tám mươi. Hơn bốn mươi năm nay, cụ tổng cộng đã viết hơn ba triệu chữ bản thảo tuyên truyền. Những năm năm mươi sáu mươi, cụ cầm chiếc loa hình ống tự chế đi khắp các con phố ngõ hẻm để làm tuyên truyền, sau này ủy ban thôn có hệ thống phát thanh hữu tuyến, cụ liền phát thanh ngay tại trụ sở đại đội, người trong thôn nếu một ngày không được nghe thấy giọng nói của cụ thì sẽ cảm thấy trống trải hụt hẫng. Nhờ có sự tuyên truyền của cụ, những năm gần đây, trong thôn không có một ai bước chân vào nhà giam, bọn trộm cắp, kẻ cờ bạc, đồng cốt, thầy mo đứng ở đầu thôn là sinh ra sợ hãi; tình nghĩa xóm giềng trong thôn thắm thiết, đêm không cần đóng cửa, nhiều năm liền được bình chọn là thôn văn minh. Cụ còn làm vô số việc tốt cho người trong thôn——"

Những việc tốt mà cụ Tần Bổn Quý đã làm, để lại cho Triệu Chấn Đào ấn tượng sâu sắc nhất chính là ba chi tiết cảm động. Trong thôn có một gia đình nọ, bốn người con trai không chịu phụng dưỡng mẹ già, ép cụ bà đi nhảy xuống cái hố lớn ở đầu thôn, đã được cụ ông Tần Bổn Quý cứu sống. Cụ ông mắng xối xả mấy đứa con bất hiếu này, thấy không thuyết phục được bọn chúng, liền dẫn cụ bà tới tòa án hương để kiện, giải quyết triệt để vấn đề phụng dưỡng của cụ bà. Lại có chuyện lò gạch của hương bừa bãi lấy đất, đào cả đất canh tác của thôn, cụ ông Tần Bổn Quý liền nằm rạp xuống dưới chiếc xe xúc đất, sống chết ngăn cản bọn chúng cho bằng được. Còn có cách đây không lâu, cụ phụ trách tiếp đón các đồng chí trạm văn hóa hương đến chiếu phim, đã dùng công công quỹ mua một hộp thuốc lá Thạch Lĩnh, sau khi nhân viên chiếu phim hút xong thì vẫn thừa lại chín điếu, cụ lại cất đi, mãi lúc cụ qua đời mới bị phát hiện. Nữ bí thư chi đoàn đầy cảm xúc nói: "Tam thúc thích hút thuốc nhất, thế nhưng cụ không hề hút một điếu thuốc nào của thôn cả, cụ nói hút thuốc của công thì cái miệng của mình sẽ bị thối rữa!" Trong lòng Triệu Chấn Đào chấn động mạnh, một cảm giác chua xót khó tả trào dâng. Anh cảm thấy nên bảo Lôi Quyên gọi tất cả những tên phần tử hủ bại kia đến đây hết đi, để bọn họ đối diện với linh hồn của người đảng viên già này mà sám hối đi! Hóa chất Diêm xuất hiện vụ án hủ bại, đồng thời cũng trỗi dậy vị Tần Bổn Quý này, chẳng lẽ điều này không khiến cho những người cộng sản nắm quyền lực chúng ta phải suy ngẫm hay sao?

Cao Hoán Chương chớp chớp đôi mắt ươn ướt nói: "Đây là một tài liệu giảng dạy cực kỳ tốt, cầu vượt biển của hóa chất Diêm đã bị bão triều cường đánh sập, nhưng hôm nay lại có cụ Tần Bổn Quý dựng lên cho chúng ta một chiếc cầu vượt biển tinh thần! Cụ ông chẳng làm ra được chuyện gì kinh thiên động địa cả, thế nhưng từng chút từng tí chuyện nhỏ nhặt này lại càng có thể thử thách một người đảng viên cộng sản! Huyện ủy hóa chất Diêm đã nắm bắt được một tài liệu giảng dạy sống động bằng xương bằng thịt, phải tuyên truyền ra toàn thành phố, tuyên truyền ra toàn xã hội! Học tập Tần Bổn Quý, vun đắp chính khí nhân gian!"

Lúc bước ra khỏi phòng trưng bày của ủy ban thôn, ở ngay cửa lớn có một người phụ nữ nông thôn đang cãi nhau với cán bộ thôn, cán bộ thôn muốn ngăn cản không cho người phụ nữ ấy vào. Triệu Chấn Đào và Cao Hoán Chương không kìm được quay đầu nhìn sang, Bí thư Sái có hơi hoảng hốt, vội vàng hỏi hương trưởng đã xảy ra chuyện gì thế? Không đợi hương trưởng phản ứng kịp, người phụ nữ nông thôn đã bước những bước chân dồn dập chạy tới, miệng lải nhải đòi gặp quan lớn của thành phố. Cao Hoán Chương bước qua nói: "Thím đại tẩu này, tôi là Bí thư Thành ủy Cao Hoán Chương, thím có chuyện gì thế?"

Người phụ nữ nông thôn mếu máo cầu xin nói: "Bí thư Cao ơi, cháu tên là Tần Thúy Mai, Tần Bổn Quý là tía cháu. U cháu bảo cháu đến tìm quan lớn, cầu xin các bác đừng đưa tía cháu ra làm điển hình nữa, ông ấy không phải là điển hình gì sất, ông ấy vốn dĩ là con người như thế đấy, chỉ thích làm những việc này thôi."

Triệu Chấn Đào ngẩn người: "Hả? Hai mẹ con các người tại sao lại không muốn tía cô làm điển hình chứ? Đây là chuyện tốt mà! Để người khác học tập ông ấy thì có gì không tốt cơ chứ?"

Tần Thúy Mai nói: "U cháu nói chim đầu đàn thì hay bị bắn trước! Thời buổi này người ngốc nghếch giống như tía cháu chẳng còn mấy ai đâu, tung hô ra ngoài rồi, chẳng có ai tin sất! Quan trọng hơn là tía cháu không hề mưu cầu danh lợi hay sự biểu dương của người khác mới làm việc tốt đâu! Tự trong xương tủy ông ấy thích làm việc tốt thôi. Nếu dưới suối vàng mà ông ấy biết được, thì không chừng sẽ oán trách mẹ con cháu chết mất thôi!"

Cao Hoán Chương ngẩng mặt lên cười vang: "Thú vị thật, thú vị thật! Đồng chí Tần Thúy Mai, cô dẫn tôi đi thăm mẹ già của cô đi! Có được không?"

Tần Thúy Mai lắc đầu nói: "Không cần đâu, không cần đâu!"

Sái Đức Phát cười nói: "Thúy Mai à, cháu đừng có khách sáo nữa chứ!"

Tần Thúy Mai cố chấp nói: "Không, không phải khách sáo đâu. U cháu không hoan nghênh các bác đâu!"

Các vị lãnh đạo lúng túng đứng đó, bí thư thôn sốt ruột, kéo cánh tay Tần Thúy Mai lại: "Thúy Mai, sao cháu lại không hiểu chuyện thế hả? Các đồng chí lãnh đạo thành phố với huyện bận rộn biết bao nhiêu, tía cháu mà không mời mọc thì tụi mình còn chẳng mời được ấy chứ! Cháu khuyên u cháu một câu, cứ lén cười trộm đi là vừa!" Hương trưởng bảo thôn trưởng dẫn mọi người rời đi.

Trong lòng Triệu Chấn Đào lúc bước đi lại dâng lên một trận cảm khái khác. Hiện nay rất nhiều người không tin trên đời có người tốt kiểu như Lôi Phong tồn tại, nhìn từ sự tích của Tần Bổn Quý mà xét, cụ ông này hoàn toàn là người thật việc thật. Thế nhưng lời cầu xin này của người nhà cụ, chẳng lẽ không khiến người ta phải suy ngẫm hay sao? Tần Thúy Mai và mẹ của cô ấy có lẽ đã nghe được những lời ong tiếng ve nào đó, không thể trách họ được, mà phải chất vấn xem đạo đức xã hội đã sa đọa đến mức độ nào rồi? Khi anh đối mặt với tiếng khóc lúc đứt lúc nối của người vợ cụ Tần Bổn Quý, trong lòng càng trở nên nặng trĩu hơn.

Tối đến quay về khách sạn hóa chất Diêm, Cao Hoán Chương và Triệu Chấn Đào đã hội kiến với các đồng chí tổ kiểm toán cầu vượt biển do thành phố phái tới. Cao Hoán Chương vẫn tiếp tục được cổ vũ bởi sự tích tiên tiến của Tần Bổn Quý, hào hứng dạt dào nói rằng, các đồng chí phải dùng tinh thần của Tần Bổn Quý để làm tốt công tác kiểm toán lần này. Triệu Chấn Đào lại vô cùng bình tĩnh, trong lòng có một trực giác mách bảo rằng, việc tuyên truyền về Tần Bổn Quý sẽ không kéo dài lâu đâu, thế nhưng nó lại mang tính nhiệt liệt, rầm rộ theo kiểu mưa bão gió giật, có lẽ sẽ lại là một cơn bão triều cường khác càn quét qua đại địa Bắc Long trong chớp mắt——

Sau đó sự phát triển của tình thế quả thực nằm ngoài dự liệu của Triệu Chấn Đào, cơn bão triều cường học tập Tần Bổn Quý không những càn quét Bắc Long, mà còn nhanh chóng lan rộng ra toàn tỉnh toàn quốc.

2

Từ khi Triệu Lão Củng và các đồ đệ rút khỏi xưởng đóng tàu của Cố lão thái thái, khung cảnh xưởng tàu của Cố lão thái thái thoắt cái trở nên sa sút hẳn, xưởng tàu lạnh lẽo vắng tanh. Con rể Lý Quảng Hán vừa ngã ngựa, toàn bộ việc kinh doanh của bà ta hầu như đều rơi vào cảnh bại trận, đội xe sở hữu ba mươi chiếc xe tải chở muối cũng đứt đường tài lộc, đành phải đem xe đi cho thuê. Triệu Lão Củng cảm thấy xưởng tàu của mình đã cướp mất công việc làm ăn bên chỗ Cố lão thái thái, mặc dù lúc ghép ván thuyền lớn ông đã ngã một cú đau điếng, cơ bắp và gân cốt ở thắt lưng bị trật khớp, thế nhưng tâm trạng của ông lại vô cùng sảng khoái. Ôi chao ông trời cũng phải dằn mặt cái oai phong của Cố lão thái thái một phen, bằng không cái mụ đàn bà dâm đãng này lại thành tinh mất thôi. Triệu Lão Củng nằm ở nhà uống thuốc, Triệu Chấn Đào còn dẫn cả bác sĩ xoa bóp từ trong thành phố tới để ngày ngày bóp nắn cho ông.

Triệu Lão Củng không thể xoay người đổi mình, cứ cứng đơ nằm trên chiếc kang để tiếp đón người thân bạn bè đến thăm hỏi, bình thản đón nhận những lời thăm hỏi và an ủi đượm thắm tình người. Tứ Cúc mỗi ngày đều lau những giọt mồ hôi yếu ớt cho ông. Triệu Lão Củng nằm ngửa ra, ánh mắt lại rơi vào chiếc rìu bản ở trên tường. Đây là "Thái Cực phủ" được truyền từ đời này qua đời khác, tổng cộng có hai cây âm dương.

Cây rìu âm được đúc bằng sắt đen ấy, hiện nay đang được chôn ở phần mộ tổ tiên họ Triệu tại đầu thôn. Đó là chuyện từ rất lâu về trước, lúc đó Triệu Lão Củng mới sáu tuổi, tía u đều gọi ông là Tiểu Củng. Sông Hoàng Hà xảy ra lũ lớn, tía dùng xe đẩy một bánh đẩy ông cùng chạy nạn với tộc nhân, dòng nước lũ đã cuốn trôi sinh mạng của một nửa số người trong tộc. Trong cuộc đại di cư bất đắc dĩ lần này, bọn họ đã đồng hành cùng lão tổ tông suốt một trăm linh bảy ngày, ngơ ngơ ngác ngác bước vào chùm sậy bạt ngàn không thấy bờ mép của vùng đồng bằng Bắc Long. Đây là khu vực giao tiếp giữa biển và đất liền, bọn họ giống như gặp phải quỷ đả tường. Lão tổ tông thực sự đi không nổi nữa rồi, gia tộc thợ mộc uy trấn Trung Nguyên này cứ thế mà chấm dứt ư? Lão tổ tông không cam tâm đâu. Lúc chạng vạng tối, lão tổ tông ngẩn ngơ ngồi im lìm như pho tượng đất, xung quanh quỳ ba nhánh tộc nhân, Tiểu Củng không biết đã xảy ra chuyện gì, cũng đi theo tía u quỳ xuống trước mặt lão tổ tông. Bọn họ đều mong ngóng lão tổ tông vào thời khắc cuối cùng, sẽ chỉ cho họ một con đường sống. Thế nhưng, mặc cho tộc nhân dập đầu, quỳ lạy và khấn vái, lão tổ tông cũng không thèm mở một con mắt. Gương mặt trắng bệch của lão tổ tông giống như cây rìu dương của chiếc rìu Thái Cực gia truyền, những đường mạch máu đỏ sưng tấy trên khuôn mặt căng cứng lại trông như những vết bớt trên cây rìu, khô khốc như thể đã héo rũ. Vào thời khắc cuối cùng khi ánh hoàng dương lặn xuống, lão tổ tông bảo tía của Tiểu Củng ôm ba đôi rìu Thái Cực tới, dùng lụa đỏ gói kỹ lại, đôi môi khô quắt run rẩy mấp máy: Các con đi theo ba hướng đi, từ nay về sau dù đi đến đâu, hễ có chiếc rìu Thái Cực này thì chính là huyết mạch nhà họ Triệu chúng ta! Ta tiễn các con một đoạn! Nói xong, lão tổ tông vớ lấy một cây rìu âm tự chém vào cổ mình. Máu tươi tuôn xối xả, máu của lão tổ tông vậy mà lại có màu xanh. Dịch máu xanh ngắt nhuộm cho những cây sậy trong bãi sậy mất đi sắc xanh, một cơn lốc xoáy nhỏ thổi rạp từng đám sậy xuống, lão tổ tông ngã ngửa ra thẳng đơ.

Tiểu Củng cùng các tộc nhân khóc lớn, rạp mình xuống đất, luân phiên nhau đi hôn những vết máu xanh trên mặt trên người lão tổ tông. Màu xanh này đã đưa ra một sự gợi ý cho tía của Tiểu Củng: Hãy đi về nơi có sắc xanh! Mặc dù ông vẫn chưa biết nơi có màu xanh ấy trông như thế nào. Lúc bình minh ló dạng, tộc nhân chôn cất lão tổ tông, bịn rịn lưu luyến chia tay nhau, ba nhánh người liền lao về ba hướng. Tiểu Củng cùng tía u, đẩy chiếc xe một bánh, vô cùng gian khổ đi về phía nam. Trong bãi sậy che khuất bầu trời, bọn họ đâm đầu chạy loạn như những con dã thú, trên xe một bánh chẳng có lấy một hạt thức ăn, chỉ có hai cây rìu Thái Cực, một chiếc cưa già và một chiếc bào. Đi đến một vùng trũng ngập nước, ba người thật sự đi không nổi nữa, u nói với tía rằng, chúng ta chấp nhận số phận thôi! Uống no nước rồi thì ôm nhau mà chết đi. Tía sờ đầu quả bí của Tiểu Củng, trong lòng đau xót thay cho con trai. Tía nói, u của Tiểu Củng ơi, vì Tiểu Củng chúng ta cũng phải thử lại một lần nữa. Tiểu Củng và u ngẩn ngơ nhìn tía. Tía khó nhọc bò tới trước chiếc xe một bánh, từ từ gỡ dải lụa đỏ bọc quanh chiếc rìu Thái Cực. Tía nói, ta sẽ tung chiếc rìu Thái Cực truyền đời của lão tổ tông này lên không trung, mặt rìu dương hướng lên trên thì chúng ta đi tiếp một đoạn nữa, nếu mặt rìu âm hướng lên trên thì chúng ta chấp nhận số phận thôi! Cũng giống như lão tổ tông, dùng chiếc rìu này tự vẫn đi! U gật đầu, ôm chặt lấy đầu Tiểu Củng nức nở. U và Tiểu Củng quỳ xuống, tía tung chiếc rìu Thái Cực xong cũng quỳ lạy. Tiếng rìu Thái Cực rơi xuống đất rất lớn, bọn họ không dám ngẩng đầu lên, trong lòng phập phồng run rẩy chẳng biết hung cát thế nào. Đột nhiên có một luồng ánh sáng xanh xẹt qua, mây đen bị ánh sáng xanh xua đi xa mãi, tiếng sấm vang rền ở nơi xa xa, càng lúc càng xa. Là Tiểu Củng ngẩng đầu lên trước tiên, cậu nhìn thoáng qua là thấy mặt rìu dương hướng lên trên, bấy giờ mừng rỡ điên cuồng hô lên một tiếng, nhào tới đó. Nơi mặt rìu dương lướt qua trên không trung, vẽ nên một nhịp cầu vồng sặc sỡ, bọn họ liền đi theo phương hướng mà mặt rìu dương chém ra. Rìu Thái Cực quả thực là chiếc rìu thần, bọn họ chật vật trong màn đêm tăm tối suốt bảy ngày bảy đêm, sau đó cuối cùng cũng nghe thấy tiếng triều âm của Vịnh Lão Cua, nhìn thấy nước biển ở Vịnh Lão Cua giống hệt như dòng máu xanh đang tuảy chảy trong cơ thể của lão tổ tông.

Từ đó về sau, nhánh của bọn họ liền cắm trại đóng đô ở Vịnh Lão Cua. Cách một tháng sau, bọn họ vẫn không nghe được tin tức gì về hai nhánh kia. Sau đó tía nghe người dân địa phương nói, bãi sậy này gọi là Thập Bát Ma, kẻ nào bước vào Thập Bát Ma mà có thể sống sót đi ra thì quả thực là kỳ tích. Tía càng nghe càng sợ hãi, dưới sự dẫn dắt của một ông thầy bói tên là Thập Bát Khái ở địa phương đã vào Thập Bát Ma tìm người thân. Thứ mà bọn họ tìm thấy là từng đống xương trắng, mười chín con người của cả hai nhánh đấy! Thịt trên thi thể đều đã bị chim ưng mổ sạch rồi, tía tượng trưng nhặt xương của bọn họ về mai táng.

Rìu Thái Cực ơi, chiếc rìu cứu mạng của nhà họ Triệu! Truyền thuyết về rìu Thái Cực lan truyền náo nhiệt khắp Vịnh Lão Cua, ai ai cũng muốn tận mắt nhìn thấy, sờ thử một lần, đều muốn nhận được sự phù hộ của nó. Thời kỳ đầu khi tía đóng thuyền, đều dùng mặt rìu dương của rìu Thái Cực để bổ miếng gỗ đầu tiên. Có một số nhà, thậm chí sinh con khó đẻ cũng mời tía tới, vung vung vài nhát rìu Thái Cực, một là mang lại sức mạnh cho sản phụ, hai là giúp cho đứa trẻ sinh ra dễ nuôi sống.

Kẻ giết người cướp của không xứng đáng có được rìu Thái Cực, lão tổ tông đã sớm nói vậy rồi. Sau đó, hải tặc nhà họ Gia Cát (Cố) nhắm trúng rìu Thái Cực, bèn cướp lấy rìu Thái Cực. Nhớ đến nhà họ Cố, cơn giận của Triệu Lão Củng lại sôi sục lên, ân oán ở đây nói mấy ngày mấy đêm cũng không hết.

Mối thù giữa nhà họ Triệu và nhà họ Cố được gieo cắm thật sâu trong lòng, cũng chính tâm lý báo thù đã thúc đẩy Triệu Lão Củng bắt những người nhà họ Cố chạy trốn ra biển về. Cố lão thái thái cũng sẽ không quên đâu, mối hận thù của bà ta được khắc sâu trong tủy cốt.

Khi bệnh tình dần bình phục, việc đầu tiên Triệu Lão Củng làm khi ra khỏi cửa chính là mang rìu Thái Cực đến tiệm rèn để tôi lửa lại, đánh bóng lại, dẫu sao đây cũng là một cây rìu dương cơ mà! Rìu dương thì không nên phủ đầy rỉ sắt. Thêm nữa, Triệu Lão Củng đang mong ngóng lễ hội thuyền rồng vào năm sau, khung cảnh vung rìu Thái Cực chém đứt dây thừng trong lễ hội thuyền rồng vô cùng hoành tráng. Triệu Lão Củng vác rìu Thái Cực với vẻ mặt đầy kiêu hãnh đi đến tiệm rèn, lúc thợ rèn Tôn đánh bóng rìu cho ông, có một mảnh mạt sắt bay vào mắt ông lão. Ông lão không đi lật mí mắt lên, ông cảm thấy đây là lời cảnh cáo của lão tổ tông dành cho mình. Rìu Thái Cực là vật có linh thần, con cháu đời sau tuyệt đối không được phép mạo phạm nó——

Triệu Lão Củng quay về xưởng tàu làm việc vẫn thấy rất tốn sức, các đồ đệ bảo ông cứ ngồi đó chỉ huy là được, nói, ngài kiểm tra chất lượng cho chính là phúc phần của tụi con rồi. Điều rất kỳ lạ là, Triệu Lão Củng ngồi trên bờ đê cũ hút thuốc, thế là có người tới đặt hàng. Ông đội chiếc mũ nêm nhỏ, vành mũ cài lác đác mấy điếu thuốc lá sợi do chính ông tự cuốn. Thuốc lá được cuốn bằng giấy đốt vàng mã, ông lão hút lên, giống như một đại lão bản đang hút tẩu thuốc lá sợi to bản vậy. Ông lão thỉnh thoảng lại ngước nhìn sang xưởng tàu của Cố lão thái thái ở bờ sông bên kia, đứng ngây người một thoáng, giống như đang dừng chân nghỉ mệt, lại giống như đang biểu thị điều gì đó. Ánh nắng chiếu rọi xuống, xuyên qua tán cây bị gió lay động rớt xuống một mặt đất đầy những bóng râm vụn vặt, khiến cho đôi mắt ông trở nên mơ màng. Triệu Lão Củng đứng lâu mỏi chân thì vịnh vào thân cây sần sùi đầy những u bướu rồi ngồi xuống——

- Cụ Lão Củng ơi, lại đóng thuyền đấy à?

Người qua đường chào hỏi ông.

Triệu Lão Củng đáp lời: - Ồ, nghe nói thôn Động Hoàng Kim xuất hiện một vị mô phạm cơ à?

- Đúng thế, tên là Tần Bổn Quý, mọi người đều đang học tập ông ấy đấy! Cháu thấy nên học tập ông Triệu Lão Củng đây này! Người có tâm hồn đỏ rực đóng thuyền lớn!

Người qua đường cười hô hố nói.

- Cút xéo đi!

Triệu Lão Củng mắng.

Người qua đường nói: - Lão gia ngài có vốn để kiêu ngạo chứ bộ, con trai làm thị trưởng, con rể thứ ba làm huyện trưởng. Cháu thấy nhà các bác bao thầu luôn cả chức tước quan lại mất rồi còn gì!

- Chuyện đó không dính dáng gì đến tao cả!

Triệu Lão Củng xua xua tay.

Chập tối mặt trời lặn, Triệu Lão Củng ngồi lâu thấy mỏi mệt, liền lững thững bước về hướng cửa sông cũ. Ông muốn tìm chiếc thuyền máy buồm của Triệu Tiểu Lạc. Triệu triều buổi tối, tiếng hô kéo thuyền vang vọng không dứt, cửa sông cũ vương vất mùi tanh ngăm ngăm, không ít kẻ buôn cá túm tụm lại như ong mật, ồn ào náo nhiệt ngập tràn sự sung sướng của việc giao dịch. Ông lão hầu như nhìn không rõ chỗ nào là thuyền của Tiểu Lạc. Khi đèn đường đều thắp sáng lên, Triệu Lão Củng cuối cùng cũng nhìn rõ con trai Tiểu Lạc đang nói chuyện với một cô gái, sau lưng cô gái đeo một tấm ván kẹp màu xanh lá. Cô gái nhận lấy một giỏ cua từ trong tay Tiểu Lạc, mỉm cười rồi rời đi. Cô gái này không phải Chu Chu, Triệu Lão Củng không quen biết cô gái này. Chẳng lẽ đây là đối tượng mới quen của thằng nhóc này ư? "Tiểu Lạc, Tiểu Lạc!" Khóe mắt Triệu Lão Củng giật giật gọi lớn, tấm gương mặt già nua thâm trầm cười lên ngây thơ như đứa trẻ.

Tiểu Lạc không nghe thấy, ủ rũ nằm bẹp trên boang thuyền, nằm dang chân dạng tay hình chữ đại. Triệu Lão Củng nhìn thấy dưới thân chiếc thuyền gỗ mộc, thủy triều cứ nhấp nhô dâng lên, mũi thuyền giống như bị sóng vỗ móp méo cả lại, tiếng nước trôi bồng bềnh lướt qua nghe như đang nức nở nỉ non. Ông lão đã mấy lần giục Tiểu Lạc sơn con thuyền thành sơn dầu màu xám đậm, Tiểu Lạc đều không chịu, nói là có một nữ họa sĩ thích vẽ chiếc thuyền gỗ mộc này, khiến ông lão tức giận mắng cho mấy ngày liền. Triệu Tiểu Lạc cảm thấy bị ông lão mắng cũng đáng lắm, bởi vì trong mấy ngày nay cậu ta đã quen thân với cô giáo Mễ Tú Tú rồi, ít nhiều gì cũng có thêm chút tình cảm. Nhưng không phải tình yêu, Tiểu Lạc biết đây không phải tình yêu. Cô gái này không những có học thức, mang nét duyên dáng của người phụ nữ, mà còn có sự dịu dàng và tình điệu của phái nữ, cậu ta không dám mơ tưởng cô giáo Mễ có thể trở thành vợ của mình. Vậy thì cứ coi cô giáo Mễ như một người bạn rượu thịt đi thôi. Không đúng, cô ấy không thích ăn thịt lại chẳng thích uống rượu, sao có thể thành bạn rượu thịt được chứ? Dẫu thế nào đi nữa, ông trời quả thực đã sắp xếp cho cậu ta một cơ hội tuyệt vời để tiếp cận cô ấy.

Hôm đó thời tiết không tốt, Mễ Tú Tú đi theo nhóm nghiên cứu khoa học của cảng biển đến đảo Vụ Đẩu ở rất xa. Cô ấy đi để vẽ tranh, mà chú họ của cô ấy là Hùng Đại Tiến lại đi để giải mã bão triều cường. Lúc bấy giờ lên đảo còn có kỹ thuật viên cảng biển Cao Thiên Hà. Nghe nói Mễ Tú Tú này trước khi tốt nghiệp trung chuyên, là một cô gái lớn lên trong núi sâu ở huyện Minh Quốc, Triệu Lão Củng coi như đã lĩnh hội được câu tục ngữ chim tuấn kiệt xuất thân từ núi sâu. Cô gái bước ra từ trong núi lớn gan to thật đấy, Hùng Đại Tiến đã dặn đi dặn lại cô ấy không được ra vùng nước lớn, thế nhưng cô ấy vẽ tranh trên đảo đã thấy chán ngấy rồi. Bèn một mình trèo lên một chiếc thuyền tam bản. Ban đầu chiếc thuyền tam bản không hề di chuyển, thế nhưng sóng lớn lại đẩy nó trôi đi từng chút một. Buổi trưa lúc Hùng Đại Tiến mang cơm hộp đến bờ biển cho cô ấy, đột nhiên phát hiện Mễ Tú Tú và chiếc thuyền tam bản đều biến mất tăm, bị cuốn ra ngoài khơi xa rồi. Hùng Đại Tiến cùng những người trong tổ nghiên cứu mượn một chiếc canô của cảng biển đi khắp nơi tìm kiếm, trơ mắt nhìn trời sắp tối mà vẫn không thấy bóng dáng Mễ Tú Tú đâu. Khi màn đêm buông xuống, những người trong tổ nghiên cứu vẫn đang tiếp tục tìm kiếm.

Lúc Triệu Tiểu Lạc đi bắt triều đêm, tình cờ phát hiện ra chiếc thuyền tam bản của Mễ Tú Tú. Khi cậu ta áp sát Mễ Tú Tú, đã nghe thấy tiếng khóc tuyệt vọng của Mễ Tú Tú. Do gió lớn sóng to, chiếc thuyền máy buồm của Tiểu Lạc không dễ gì tiếp cận được thuyền tam bản của cô ấy. Không biết là chiếc thuyền lớn của cậu ta húc lật thuyền tam bản của cô ấy hay là sóng gió đã hất tung thuyền tam bản nữa, tóm lại là cô giáo Mễ đã bị úp sấp xuống nước, Triệu Tiểu Lạc nhảy ù xuống biển kéo cô ấy lên thuyền, trong lòng còn có chút tự hào vì anh hùng cứu mỹ nhân. Sau đó khi Hùng Đại Tiến biết Triệu Tiểu Lạc là em trai của thị trưởng Triệu, còn gọi điện thoại cho Triệu Chấn Đào để bày tỏ lòng cảm ơn. Triệu Chấn Đào lúc về nhà thăm người cha bị thương ở lưng, vừa định khen ngợi Tiểu Lạc trước mặt cha, thì Tiểu Lạc liền nháy mắt với Triệu Chấn Đào, Triệu Chấn Đào liền nuốt lời lại. Lúc trò chuyện riêng với Tiểu Lạc, Triệu Chấn Đào cảm thấy người em trai khiến người nhà phải lo lắng nhất này, đã không tiếng động mà phát sinh thay đổi.

Triệu Tiểu Lạc quả thực không nhìn thấy tía, trong lòng cậu ta chỉ có cô giáo Mễ, nhắm mắt lại cũng có thể nhìn thấy bóng dáng mờ ảo của cô giáo Mễ đang mỉm cười với mình, vô cùng kiều diễm động lòng người. Bụng kêu ùng ục, cậu ta lập tức cảm nhận được một cơn đói khát và sự trống trải lạnh lẽo. Ban nãy cậu ta trơ mắt nhìn Mễ Tú Tú xách theo giỏ cua mà cậu ta tặng đi về nhà tìm chú họ của cô ấy. Cậu ta nằm dài trên boang thuyền, đối diện với màn đêm tối thui tối thịt, gào lên như để trút giận:

Trời vàng vàng, biển dạt dào

Anh đi biển, kẻ đa tình

Đợi em gái, mùa tôm ghẹ

Khô cổ họng, lạnh con tim

Gốc đùi non, ngứa ngáy thêm

Tỉnh giấc mộng, tìm vợ hiền

3

Cuối tháng chín, Tổng tài Lý Khắc Đống của tập đoàn Duy Thiên Singapore mang theo vợ cùng bộ hạ đến Bắc Long khảo sát, Thành ủy Chính quyền thành phố đã tổ chức một ban tiếp đoàn do Thị trưởng Triệu Chấn Đào làm tổ trưởng, chịu trách nhiệm sắp xếp mọi hoạt động của khách Singapore trong thời gian ở Bắc Long. Khách Singapore là do Bí thư Tỉnh ủy Phan giới thiệu tới khảo sát cảng Bắc Long. Trước đó, Bí thư Phan và Tỉnh trưởng Bác đã cùng các đồng chí lãnh đạo Trung ương đến Bắc Long, tham quan triển lãm sự tích của đồng chí Tần Bổn Quý, còn dành ra trọn vẹn một ngày để chuyên chú lắng nghe Cao Hoán Chương và Triệu Chấn Đào báo cáo về cảng Bắc Long.

Tỉnh ủy rất đồng tình với chiến lược cầu ổn thực tế của Triệu Chấn Đào. Tổ chuyên gia giải mã bão triều cường đã đưa ra phương án trị lý mới. Cảng Bắc Long khi nào sẽ tái khởi động? Ánh mắt của tất cả mọi người từ trên xuống dưới đều đang nhìn chằm chằm vào Triệu Chấn Đào. Triệu Chấn Đào cùng khách Singapore đi thăm cảng Bắc Long, giới thiệu với khách môi trường đầu tư của cảng Bắc Long và các chính sách ưu đãi của chính quyền thành phố. Tổng tài Lý Khắc Đống rất có hứng thú đối với cảng, đã đích thân tới vũng cảng đang đình công để khảo sát. Ông ta hỏi thị trưởng Triệu tại sao một công trình lớn như thế lại phải đình chỉ? Triệu Chấn Đào rất lâu không thể trả lời trực diện. Nói là do sự xâm thực của bão triều cường ư? Nói là nén quy mô xây dựng ư? Hay đơn thuần là nói không có tiền vốn? Lúc Triệu Chấn Đào đang lưỡng lữ tiến thoái lưỡng nan, Tổng tài Lý Khắc Đống mỉm cười ngầm hiểu ý. Triệu Chấn Đào không hiểu ý của Tổng tài Lý, tiếp tục giới thiệu dự án đường sắt Bắc Cổng vừa mới được quy hoạch xong. Tổng tài Lý xua xua tay nói, triển vọng của cảng Bắc Long là vô song, nhưng hiện tại cảng Bắc Long còn chưa định đoạt được, thì bàn gì đến đường sắt? Ông ta không nói sâu hơn nữa, chỉ bày tỏ sự quan ngại sâu sắc đối với đại khí hậu đầu tư hiện tại, đồng thời cũng cảm thấy khó hiểu sâu sắc trước việc người Trung Quốc rầm rộ học tập một cụ già Tần Bổn Quý. Triệu Chấn Đào đưa ra những lời giải thích cần thiết cho Tổng tài Lý, nhưng khách Singapore cuối cùng vẫn mang theo sự tiếc nuối mà rời đi, bọn họ cho rằng khí hậu tự nhiên và khí hậu xây dựng của cảng Bắc Long đều vẫn chưa chín muồi.

Thời tiết ngày một lạnh hơn, thế nhưng Bí thư Sái Đức Phát của hóa chất Diêm lại ngày một phất lên rực rỡ hơn, ông ta dẫn theo người nhà của cụ Tần Bổn Quý và những người biết chuyện đi diễn thuyết khắp nơi, đài truyền hình tỉnh còn phái đoàn làm phim truyền hình «Người tốt Tần Bổn Quý» tới, Triệu Chấn Đào và Cao Hoán Chương cũng thường xuyên tiếp đón các đoàn học tập tham quan từ nơi khác đến. Hóa chất Diêm cuối cùng cũng không chống đỡ nổi nữa, đoàn tham quan thường là một ngày đến ba đến năm búp, chi phí tiếp khách của khách sạn huyện thâm hụt nghiêm trọng. Thường vụ Phó huyện trưởng Tề Thiếu Vũ vô cùng sốt ruột than thở với Triệu Chấn Đào, nếu cứ học tập theo kiểu này nữa, thì lại ăn sập thêm một cây cầu vượt biển nữa mất thôi. Triệu Chấn Đào bắt đầu bàn bạc vấn đề này với Cao Hoán Chương, phong trào học tập này quả thực thấy rất rõ hiệu quả, diện mạo tinh thần của cán bộ quần chúng đã có sự thay đổi, nâng cao đáng kể độ nổi tiếng xã hội của Bắc Long. Nhưng cũng có một số âm thanh tiêu cực: Bắc Long xưa nay chỉ ra kinh nghiệm chứ không ra hiệu quả. Âm thanh này khiến Triệu Chấn Đào chấn động tâm can, trong ngực giống như có một cục khí nghẹn lại khó chịu. Bọn họ tự vấn lòng mình: Cậu Triệu Chấn Đào bận rộn chạy ngược chạy xuôi rốt cuộc đã làm được những gì? Lại còn một chuyện khiến anh hoang mang nữa, đó chính là đã tạo ra cục diện "một sự che lấp trăm điều xấu" cho hóa chất Diêm. Công tác kiểm toán cầu vượt biển bị Sái Đức Phát khống chế hoàn toàn, kết thúc trong vội vã, vụ án hủ bại của Lô Quốc Doanh và Lý Quảng Hán cũng không có tiến triển gì. Lôi Quyên nói với Triệu Chấn Đào, đây là giai đoạn bất lực nhất trong quá trình phá án của cô ấy. Cố lão thái thái vậy mà lại lay chuyển được vị bộ trưởng già ở Bắc Kinh là Mã Thiên Thủy. Mã Thiên Thủy là bí thư đời trước của Bắc Long, là người hóa chất Diêm, có họ hàng xa hai ly rưỡi với Cố lão thái thái. Mã Thiên Thủy trực tiếp tìm Cao Hoán Chương để nói chuyện, bởi vì chính ông ta là người đã cất nhắc lão Cao từ mỏ than lên, Cao Hoán Chương liền gây áp lực với Lôi Quyên. Bởi vì Lôi Quyên vẫn khởi tố Lý Quảng Hán như cũ, mặc dù mười ba vạn tệ kia của hắn ta không thể chứng thực, nhưng đã chứng thực được tội danh năm nghìn tệ của hắn ta. Cô ấy ước chừng hắn ta có thể bị phán án tù giam hai năm cho hưởng án treo. Triệu Chấn Đào đã ủng hộ Lôi Quyên vào thời khắc mấu chốt, cuối cùng cũng nộp hồ sơ vụ án của Lý Quảng Hán lên Viện Kiểm sát thành phố. Triệu Chấn Đào bỗng nhiên phát hiện ra một bí mật của Lôi Quyên: Vụ án của Lô Quốc Doanh vẫn không kết án. Người phụ nữ thép này rất có thể đang có hành động bí mật.

Cơn gió lạnh buốt đầu tiên quét qua, liền đưa Vịnh Lão Cua bước vào mùa đầu đông, vịnh biển chỉ sau một đêm đã trở nên gầy guộc héo hắt, những chiếc thuyền đánh cá phong tỏa biển cũng lộ ra từng chiếc sống lưng cong cong. Lúc Triệu Chấn Đào chống chọi với cơn gió lạnh phóng xe đến Vịnh Lão Cua, bầu trời liền rơi những bông tuyết nhỏ đầu tiên của năm nay, tuyết nhỏ khiến biển khơi trở nên thuần khiết và tĩnh lặng. Triệu Chấn Đào đi ngang qua xưởng tàu của Triệu Lão Củng, bảo tài xế dừng xe lại, một mình bước về phía xưởng tàu. Xưởng tàu trống hoác vắng tanh, những đống gỗ đóng tàu được tuyết phủ trắng xóa, quanh đi quẩn lại đâu đâu cũng là một màu trắng xóa. Mấy con thỏ rừng chạy loanh quanh qua các kẽ hở giữa những đống thuyền. Anh đứng dưới thuyền một lúc lâu, hoàn toàn không có bất kỳ mục đích nào, cũng chẳng có suy nghĩ rõ ràng nào.

Sau đó, anh lại đến cảng Bắc Long, khi nhìn thấy vũng cảng và đê chắn cát bị tuyết trắng bao phủ, trong lòng bỗng trở nên nặng trĩu hơn rất nhiều. Nơi này quả hổ danh là cảng không đóng băng, vẫn có thể nghe thấy tiếng sóng biển chậm chạp nặng nề. Anh nhớ đến lúc mình cùng người vợ Mạnh Dao yêu nhau đã đến Vịnh Lão Cua, hình như cũng ở ngay nơi này, Mạnh Dao ngây thơ ngâm nga những câu thơ trong bài «Gửi biển» của Pushkin: "Tiếng ca khóc thương cho vị thần tự do đã biến mất, ngài ấy để lại chiếc vòng nguyệt quế của mình trên thế gian. Thời tiết ảm đạm hãy cuồn cuộn dâng trào lên đi, hỡi đại dương kia, ngài ấy chính là người từng ca ngợi ngươi——" Lúc này anh mới thực sự cảm thấy, hiện trạng của cảng Bắc Long khiến anh chẳng còn tư cách để ca ngợi biển cả nữa. Lúc gọi điện thoại cho Mạnh Dao anh cũng nói thế đấy. Mạnh Dao biết tâm trạng dạo gần đây của anh sa sút, là vì vấn đề tiền vốn của cảng Bắc Long. Mặc dù Cao Hoán Chương không ôm hy vọng, thế nhưng Triệu Chấn Đào vẫn đem thỉnh cầu tạm thời không đưa lợi nhuận của nhà máy xi măng Kim Sơn vào tài chính nói với Bí thư Tỉnh ủy Phan và Tỉnh trưởng Bác, lúc đó các vị lãnh đạo tỉnh liền á khẩu không nói nên lời. Sau đó, Bí thư Phan nói chuyện này cậu phải tìm Phó tỉnh trưởng Phó, Phó tỉnh trưởng Phó nói để về nghiên cứu lại đã. Anh thực sự đã đưa ra một bài toán khó cho các vị lãnh đạo tỉnh rồi. Nếu không phải Triệu Chấn Đào anh có chút bối cảnh nhạc phụ đại nhân, thì ai dám nói chuyện kiểu này với các vị lãnh đạo tỉnh chứ? Vốn gan lì từ xưa đến nay như Cao Hoán Chương cũng phải bấm thóp lo thay cho anh. Triệu Chấn Đào quyết định vì chuyện này mà chạy tới thành phố tỉnh lỵ một chuyến nữa.

- Thị trưởng Triệu, trời tuyết lớn thế này, sao anh lại tới đây thế?

Hùng Đại Tiến nghe tin Triệu Chấn Đào tới liền vội vã chạy sang.

Triệu Chấn Đào thấy là Hùng Đại Tiến, cười nói: - Tổng giám đốc Hùng, anh đúng là khách không mời mà đến đấy nhé! Tôi đang định tìm anh đây!

- Thị trưởng Triệu, mùa xuân năm sau, công trình liệu có thể tái khởi động không? Cứ kéo dài thế này, bùn cát sau khi tan băng, sẽ khiến cho công trình trước đó của chúng ta tan thành mây khói đấy! - Hùng Đại Tiến mang vẻ mặt đầy lo âu.

Triệu Chấn Đào không đáp ngay, trân trân nhìn chằm chằm Hùng Đại Tiến, nói: - Lão Hùng, hôm nay tôi vẫn phải hỏi anh, rốt cuộc vấn đề bão triều cường đã được giải quyết xong chưa?

Hùng Đại Tiến nói: - Biết nói với anh thế nào đây? Bản báo cáo lần trước, vẫn chưa toàn diện. Chúng ta lại có đột phá mới rồi!

Đôi mắt Triệu Chấn Đào sáng bừng lên: - Anh mau nói đi!

Hùng Đại Tiến lau mắt kính bị hoa tuyết che khuất, thở ra hơi nước rồi nói: - Chuyên ngành đại học của tôi là học về địa vật lý. Nguyên nhân hình thành bão triều cường, là do bão trên biển gây ra, giống như bão cát ở miền Bắc. Điều kiện địa lý của Vịnh Lão Cua thuộc đới thuận phong khắc nghiệt. Hồi Tôn Trung Sơn tiên sinh đến khảo sát, chưa hề hình thành đới thuận phong thế này. Chúng ta không thể trách người xưa được. Hòn đảo Vụ Đẩu cách đây tám mươi hải lý này, đã hình thành đới thuận phong với Vịnh Cát Lợp tương ứng với đảo Vụ Đẩu, mà đê chống bão của chúng ta lại thiết kế xuất hiện sai sót, đã dẫn dắt sai đới thuận phong, khiến cho đới thuận phong hình thành một xoáy triều ở Vịnh Lão Cua, đặc biệt mãnh liệt ở vị trí cầu vượt biển!

Triệu Chấn Đào có chút tức giận, hỏi: - Đến cái này mà cũng không làm rõ, công trình trái quy luật tự nhiên thì làm sao có thể không chịu sự trừng phạt chứ? Có biện pháp hay nào để trị lý xoáy triều không?

Hùng Đại Tiến nói: - Tôi là do Thị trưởng Hồ đào từ cảng Uy Hải sang, Thị trưởng Hồ và tôi là bạn bè. Lúc tôi tới, việc khảo sát thiết kế của cảng Bắc Long cơ bản đã kết thúc rồi! Bây giờ xem ra, chúng ta đã phạm phải một sai lầm, một sai lầm không hề nhỏ! Biện pháp để giải quyết xoáy triều này, là thiết lập trạm quan trắc khí hậu hải dương trên đảo Vụ Đẩu, còn phải trồng cây trên đảo, chặt cây ở Vịnh Cát Lợp, sau đó đào một con sông nông rẽ triều nhân tạo, thông thẳng đến sông Đại Lăng, xả triều về hướng vùng núi phía Bắc. Không biết công trình này, chính quyền thành phố có thể phê chuẩn hay không?

Triệu Chấn Đào đầy khí thế hừng hực nói: - Vì cảng Bắc Long, chúng ta còn có gì phải do dự nữa chứ? Cái giá phải trả hiện tại, chính là vì tương lai——

Hùng Đại Tiến có chút kích động nói: - Thị trưởng Triệu ơi, ban đầu tôi muốn chuyển đi, một là vì tình cảm với Thị trưởng Hồ, hai là tôi sợ một vị thị trưởng mới như anh không hạ được quyết tâm ở cảng Bắc Long! Anh còn nhớ không? Tại cuộc họp điều phối hôm đó, tôi Hùng Đại Tiến không nói một câu nào cả. Chính anh đã thuyết phục được tôi, anh tuy không hiểu về bão triều cường, nhưng anh hiểu bão triều cường trong lòng con người. Cán bộ địa phương mà tôi tiếp xúc, đại đa số đều là những kẻ hưởng lợi trước mắt, tầm nhìn ngắn ngủi, chỉ lo hai năm nhiệm kỳ của bản thân mình. Còn anh thì khác, một cảng Bắc Long hoàn toàn mới sẽ được dựng lên trong tay anh đấy!

Triệu Chấn Đào nói: - Không, không thể nói là tôi, là chúng ta—— - Hùng Đại Tiến mỉm cười nhẹ.

Triệu Chấn Đào từng nghe Lôi Quyên kể rằng, lúc phá án cô ấy từng lén lút làm một cuộc điều tra: Công trình do Thi Anh Dân phụ trách, vì vật liệu đưa vào không đạt tiêu chuẩn, nên đã sụp đổ trong bão triều cường; thế nhưng công trình do Thi Anh Dân phụ trách chính thì cơ bản không bị tổn hại gì. Điều này đã vạch rõ ranh giới giữa nhân cách đê hèn và cao cả.

Mễ Tú Tú mặc chiếc áo phao lông vũ màu đỏ đang vẽ phong cảnh trên nền tuyết, chốc chốc lại vẫy tay về phía chú họ Hùng Đại Tiến. Triệu Chấn Đào liếc nhìn Mễ Tú Tú một cái, nói: - Cô ấy chính là cháu gái Mễ giáo viên được Tiểu Lạc nhà chúng ta cứu giúp đấy phải không?

Hùng Đại Tiến gật đầu nói: - Đúng vậy. Cô ấy nhờ có ngòi bút của vị đại thị trưởng anh đây đấy! Đã được tính là giáo viên chính thức của tiểu học cảng biển rồi! Con gái mà, làm giáo viên thì cũng không tệ, thế nhưng cô ấy không yên tâm làm giáo viên, cứ khăng khăng muốn làm họa sĩ. Vẽ tranh để giải trí thì được, muốn làm họa sĩ thì đâu có đơn giản như thế!

Triệu Chấn Đào nói: - Anh đừng có coi thường người ta nhé, cô ấy ở trong môi trường thế này, biết đâu lại có thể tạo ra những sáng tạo độc đáo thì sao! Anh có thể tạo ra kỳ tích ở cảng Bắc Long, tại sao người ta lại không thể chứ?

Hùng Đại Tiến thấy Triệu Chấn Đào khen ngợi cô cháu gái một hồi, liền vẫy tay gọi Mễ Tú Tú: "Tú Tú, cháu qua đây một lát!"

Mễ Tú Tú vô cùng tự nhiên chạy tới. Hùng Đại Tiến nói: "Tú Tú, đây là Thị trưởng Triệu mà ta đã nhắc đến với cháu, công việc của cháu chính là do một tay Thị trưởng Triệu ký duyệt đấy. Chú ấy còn là đại ca của Triệu Tiểu Lạc đã cứu cháu nữa."

Mễ Tú Tú cười nói: "Cảm ơn Thị trưởng Triệu nhé!"

Triệu Chấn Đào khích lệ con bé: "Tú Tú, ban nãy ta vừa nói với dượng cháu, phải ủng hộ cháu. Hy vọng cháu có thể trở thành một họa sĩ lớn của chốn Lão Hải Vịnh ta. Cháu đừng chỉ vẽ biển với thuyền không thôi, mà còn phải vẽ cả những công nhân xây dựng Bắc Long Cảng của chúng ta nữa, khai thác từ họ vẻ đẹp của lao động và sự sáng tạo. Nơi đây đang phô giương biết bao thơ ca và cảm xúc mãnh liệt của sự sống đấy!"

Mễ Tú Tú gật đầu, cười thẹn thùng.

Hùng Đại Tiến hỏi: "Cháu đều nghe thấy hết chứ?"

Mễ Tú Tú đáp: "Cháu nhớ kỹ rồi ạ!"

Hùng Đại Tiến bảo: "Cháu vẽ tiếp đi đi!"

Mễ Tú Tú nhảy nhót chạy đi. Triệu Chấn Đào dõi theo bóng dáng khuất dần của con bé, trông giống như một quả cầu lửa đỏ rực đang lăn trên mặt tuyết. Sắc đỏ này, sắc đỏ trong tuyết lành, liệu có phải là một điềm báo tốt lành cho mùa đông khắc nghiệt hay không?

Gió lạnh cuộn theo bụi tuyết, quất mạnh vào cặp kính của anh, anh nhắm mắt lại mà nước mắt trào ra. Anh cũng bị chứng chảy nước mắt do gió, nước mắt cứ từng đợt dâng trào, rồi lại từng đợt nuốt ngược vào trong bụng. Anh chợt nhớ ra điều gì, bèn lau mắt hỏi: "Lão Hùng này, tôi muốn tìm hiểu về đời tư của anh, anh có thể nói, cũng có thể không nói!"

Hùng Đại Tiến thở dài một tiếng, kéo Triệu Chấn Đào bước vào lán tranh.

Trong lán có đốt lò than, lửa lò rất vượng, sưởi ấm mặt người rất dễ chịu. Hùng Đại Tiến chợt nhớ tới tài xế của Thị trưởng Triệu, liền bảo người gọi tài xế vào văn phòng uống trà, anh ta cũng pha cho Triệu Chấn Đào một chén trà. Triệu Chấn Đào cảm thấy tướng mạo của Hùng Đại Tiến ngày càng già đi, anh ta có một khuôn mặt lớn giống hệt Cao Hoán Chương, đen gầy, miệng rộng, tóc mai điểm bạc che lấp cả gân xanh. Anh biết Hùng Đại Tiến cả đời không kết hôn, tại sao vậy? Điều này vẫn luôn là một ẩn số trong lòng anh. Anh từng chợt nảy ra một ý tưởng thú vị: Hùng Đại Tiến lớn hơn Lôi Quyên năm tuổi, hay là mai mối hai người này với nhau nhỉ? Lôi Quyên có ấn tượng cực kỳ tốt về Hùng Đại Tiến trong lúc phá án, đây chẳng phải là một cơ hội tốt sao?

Triệu Chấn Đào dò dỏm nói: "Lão Hùng, đời người mà suốt ngày chỉ biết liều mạng làm việc thì không toàn diện đâu, còn phải lập một gia đình chứ! Cho phép tôi mạo muội hỏi một câu, có phải anh gặp vấn đề về sinh lý không?"

Hùng Đại Tiến nhìn ra khung cửa sổ ngập tuyết trắng, trong lòng dần bị sắc trắng ấy lấp đầy.

Triệu Chấn Đào tưởng Hùng Đại Tiến giận: "Lão Hùng, anh đừng giận tôi nhé!"

Hùng Đại Tiến thu lại ánh nhìn, lắc đầu nói: "Tôi không giận, giận cái gì chứ? Tôi phải nói cho anh biết trước, sinh lý của tôi hoàn toàn bình thường, hơn nữa là cực kỳ bình thường! Hồi trẻ, tôi từng trải qua một đoạn tình cảm trắc trở, nói cho anh nghe cũng chẳng sao."

Triệu Chấn Đào nói: "Cảm ơn sự tín nhiệm của anh!"

Hùng Đại Tiến rút từ trong ngăn kéo ra một cuống vé tàu nửa đoạn đã ngả vàng đưa cho Triệu Chấn Đào xem, đôi mắt nheo lại đỏ hoe. Hơn nửa năm nay, Triệu Chấn Đào vẫn thường nhìn thấy đôi mắt đỏ ngầu vì thức đêm này của anh ta. Đôi mắt và khuôn mặt này, sao mà quen thuộc đến thế? Anh ta làm việc là bán mạng, thường là thấu đêm suốt sáng, mệt mỏi thì ngả người trên sô-pha chợp mắt một lúc, không phân biệt nổi là đang ngủ hay đang suy tư.

Hùng Đại Tiến bình thản nói: "Cuống vé tàu này là thứ để lại từ trận đại địa chấn Bắc Long mười sáu năm trước. Năm đó tôi ba mươi hai tuổi, vừa từ điểm thanh niên trí thức về thành phố, Vương Tú Vinh - người cùng là thanh niên trí thức với tôi cũng trở về thành phố cùng lúc. Tôi và Vương Tú Vinh đã yêu nhau từ cái ngôi làng nhỏ ấy rồi, tôi không nói lời giả dối với anh đâu, chúng tôi yêu nhau rất sâu đậm. Ba ngày trước trận động đất, chúng tôi đã đi đăng ký kết hôn, Tú Vinh tuy là người Bắc Long, nhưng cô ấy lớn lên ở nhà ngoại tại Uy Hải, Sơn Đông, cô ấy đề nghị muốn đến Uy Hải du lịch trăng mật. Tôi đã đồng ý. Cô ấy là một người phụ nữ tốt, cô ấy đề nghị bất cứ điều gì tôi cũng sẽ đồng ý! Vé tàu đi Uy Hải đã mua xong, còn chưa lên tàu, tâm hồn chúng tôi đã bay tới thành phố đó rồi! Bởi vì đó là chuyến tàu quá giang xuất phát từ Thông Hóa, Cát Lâm, lên tàu ở Bắc Long là vào lúc bốn giờ rạng sáng, chỉ còn kém hai mươi phút nữa là tàu vào ga thì trận động đất xảy ra. Chúng tôi bị vùi lấp trong phòng đợi, vẫn nhớ ở khoảnh khắc ấy, cô ấy nhào về phía tôi, cô ấy vì cứu tôi nên bị thương nặng. Trong đống đổ nát, hai chúng tôi ép vào một không gian rất nhỏ, không thở nổi, cô ấy vì muốn nhường lại chút không khí ít ỏi duy nhất cho tôi nên đã tự nín thở mà chết ngạt. Lúc đào thi thể cô ấy ra, tôi phát hiện trên tay cô ấy vẫn đang nắm hai cuống vé tàu. Tôi đau đớn nhào về phía cô ấy, muốn gỡ chiếc vé tàu trong tay cô ấy ra, nhưng không gỡ nổi, cô ấy vẫn nắm chặt cứng. Cuối cùng tôi đứt xé cuống vé tàu, chôn cất Tú Vinh. Tôi một mình đến Uy Hải, tiếp tục hoàn thành chuyến du lịch trăng mật của chúng tôi." Anh khẽ thở dài, lại như đang vô thanh gọi thầm.

Triệu Chấn Đào tuy không bị chôn vùi trong đống đổ nát ở Bắc Long, nhưng anh lại có một nỗi sợ hãi có điều kiện đối với động đất. Điều này lại khiến anh nhớ đến biến cố hôn nhân giữa mình và Tôn Diễm Bình.

Hùng Đại Tiến hoàn toàn chìm đắm vào ký ức về chuyện cũ, không để ý đến biểu cảm của Triệu Chấn Đào, tiếp tục nói: "Vốn dĩ tôi định ở lại Uy Hải cho đến thời gian hẹn ước trước trận động đất của chúng tôi, mười hai ngày. Nhưng đến đêm ngày thứ mười hai, tôi mơ thấy Tú Vinh bước về phía tôi. Cô ấy không nói gì cả, chỉ cười với tôi một cái rồi biến mất. Tôi mơ màng cảm thấy, Tú Vinh đã đến Uy Hải rồi, thế là tôi cũng chẳng muốn đi nữa, chẳng muốn đi nữa——"

Thấy anh không nói nữa, thẫn thờ hút thuốc, Triệu Chấn Đào bỗng nảy sinh khao khát muốn kể cho anh nghe về chuyện hôn nhân của mình và Tôn Diễm Bình. Kể xong mọi chuyện, Hùng Đại Tiến bỗng cười nói: "Hoàn cảnh của hai chúng ta khác nhau nhỉ. Cậu sống thực tế biết bao, tiêu sái biết bao? Còn tôi thì mãi không bước ra khỏi cái bóng của Tú Vinh, e rằng cả đời này đã giao phó cho cô ấy rồi. Tôi là một kẻ ngốc, chưa hiểu thế nào là yêu mà đã yêu, đến khi hiểu thế nào là yêu thì lại chẳng yêu nữa. Đây chính là số mệnh của tôi, không ai chạy trốn được số mệnh xa hơn thế——"

Triệu Chấn Đào nói: "Lão Hùng, tình cảm của hai người thật khiến tôi kính trọng! Dù vậy, anh cũng đã từng tuổi này rồi, trong lòng không quên Tú Vinh là đúng, nhưng cũng nên lập một gia đình chứ! Anh xây dựng cảng mấy chục đạo, mà còn không biết đạo lý này sao? Gia đình chính là cảng của đàn ông chúng ta đấy!"

Hùng Đại Tiến nói: "Tôi không xứng đáng có cảng, số mệnh vốn định sẵn phải lang bạt kỳ hồ thế này rồi!"

Triệu Chấn Đào lắc đầu nói: "Không, anh nghe tôi, tôi rất muốn làm mối lớn cho ông anh đấy! Người phụ nữ này lợi hại, nhưng cô ấy là một người phụ nữ tốt!"

Hùng Đại Tiến hỏi: "Là ai thế, để cậu đánh giá cao như vậy không dễ đâu nhỉ?"

Triệu Chấn Đào nói: "Người phụ nữ này anh quen, là Lôi Quyên, được chứ?"

Hùng Đại Tiến nói: "Thị trưởng Triệu, tha lỗi cho tôi vì không nể mặt anh đâu nhé!"

Tuyết ngoài nhà rơi điên cuồng, chỉ trong giá lạnh mới biết được ngọn lửa lò và vòng tay người phụ nữ quan trọng nhường nào. Triệu Chấn Đào còn muốn thuyết phục anh ta, chiếc điện thoại ở lán dã chiến bỗng reo lên. Là Tiểu Hứa ở nhóm nghiên cứu khoa học gọi từ công trường tới, cậu ta cấp bách thông báo cho Hùng Đại Tiến: Ống giếng cung cấp dữ liệu nghiên cứu khoa học ở công trường đã bị đóng băng, nhác trông là sắp hỏng bỏ đi rồi. Đây chính là tổn thất mấy chục vạn tệ đấy. Kỹ thuật viên Cao Thiên Hà dẫn theo mấy người dùng lửa hơ tan ống giếng, còn dùng gạch chống đông quây lại, thế nhưng khi Cao Thiên Hà vặn van định lấy dữ liệu, miệng giếng bỗng phun cát đen lên, phút chốc làm hỏng đôi mắt của Cao Thiên Hà. Hùng Đại Tiến cúp điện thoại, đem tình hình nói lại với Triệu Chấn Đào, Triệu Chấn Đào liền đòi đi cùng Hùng Đại Tiến đến hiện trường công trường để xem tình hình Cao Thiên Hà.

Tuyết bay lả tả, cuồng phong gào thét. Trận tuyết năm nay hào phóng đến kỳ lạ, hào phóng đến mức quá đáng, khiến người ta oán trách thậm chí nhịn không được muốn chửi mấy câu tục tĩu khó nghe. Triệu Chấn Đào và Hùng Đại Tiến ngồi ô tô đến công trường, đi một đỗi thì ô tô không thể đi tiếp được nữa, bởi vì phía trước là một con đường nhỏ hẹp ngoằn ngoèo. Hùng Đại Tiến và Triệu Chấn Đào xuống xe, bước những bước nhỏ trên nền tuyết, chẳng mấy chốc đã nhìn thấy mấy thanh niên đang khiêng Cao Thiên Hà hớt hơ hớt hải chạy về phía này. Đến gần, Hùng Đại Tiến hỏi han tình hình vết thương, Triệu Chấn Đào liền bảo ô tô đưa người bị thương đến bệnh viện Diêm Hóa. Nhìn các công nhân đưa Cao Thiên Hà lên ô tô của mình, Triệu Chấn Đào thầm nghĩ cái tên Cao Thiên Hà này sao lại quen tai thế nhỉ. Hùng Đại Tiến nói đứa trẻ này là một đứa trẻ mồ côi, sau khi tốt nghiệp Đại học Hải dương thì được phân công về Cục Thủy sản, nay đã điều động về Bộ chỉ huy Hải cảng rồi. Đứa trẻ này rất thông minh lại vô cùng tận tâm với công việc, thành quả nghiên cứu khoa học lần này, cậu ta lập công trạng to lớn đấy.

Triệu Chấn Đào lập tức nhớ tới Tứ Cúc từng nhắc đến Cao Thiên Hà. Lúc Chu Chu từ hôn, Tiểu Lạc đã hiểu lầm Cao Thiên Hà cướp mất Chu Chu. Sau đó Cao Thiên Hà mở một lớp đào tạo về hải dương và nuôi trồng tại Ủy ban Khoa học huyện Diêm Hóa, Tứ Cúc đã tham gia lớp đào tạo này. Trang trại nuôi trồng của Tứ Cúc còn thuê Cao Thiên Hà làm cố vấn kỹ thuật, giúp đỡ Tứ Cúc không ít việc. Mối quan hệ tình cảm thân thiết giữa hải cảng và bách tính Lão Hải Lam Hà Vịnh là điều rất đáng phát huy. Triệu Chấn Đào muốn lập tức gọi điện cho Tứ Cúc, nói cho cô ấy biết mắt Cao Thiên Hà bị thương, bảo cô ấy tranh thủ thời gian đến bệnh viện Diêm Hóa thăm cậu ta.

Lúc Triệu Chấn Đào rời khỏi Phụ trách xây dựng hải cảng, khi chia tay với Hùng Đại Tiến, Hùng Đại Tiến cứ đinh ninh dặn dò anh không được tiết lộ chuyện hôn sự mà anh ta đã kể. Triệu Chấn Đào miệng vâng dạ đồng ý, đồng thời cảm thấy anh không cách nào thay đổi được cuộc sống của Hùng Đại Tiến. Anh đưa Mễ Tú Tú đến hải cảng chính là sự chuẩn bị cho tuổi già của chính mình. Triệu Chấn Đào tin trên thế giới này có tình yêu đích thực, tình yêu khắc cốt ghi tâm, nhưng lại chẳng hề lãng mạn.

Lúc sắp đi, Hùng Đại Tiến nói: "Thị trưởng Triệu, qua mùa đông này, tôi liền chờ để làm một vố lớn đây. Ngày tuyết chính là thời gian tốt để nghỉ ngơi ngủ nghỉ, tôi thích nhất là ngủ và mơ mộng. Già rồi, không tranh nổi nữa, thì làm một giấc mơ để an ủi bản thân vậy!"

Một câu nói khiến Triệu Chấn Đào có chút thương cảm, anh nói: "Lão Hùng, đừng bi quan quá, ngư dân Lão Hải Lam Hà Vịnh chúng tôi có câu tục ngữ: Bão tố thì thả neo, sóng yên thì giương buồm!"

Hùng Đại Tiến không nói gì thêm, tuyết rơi phủ kín đầu anh.

Triệu Chấn Đào lội tuyết đi bộ về nhà, nhìn thấy Triệu Lão Củng đang dùng nan tre làm lồng đèn. Tuyết bay lất phất, tâm trạng Triệu Lão Củng rất tốt, ông cụ vô cùng hào hứng kể cho Triệu Chấn Đào nghe: Mùa đông giá rét chẳng có việc gì làm, trong thôn tổ chức hội đèn tuyết, đến lúc đó con đón cả Nam Nam từ thành phố về xem đèn nhé. Triệu Chấn Đào gật đầu, nhớ lại cảnh tượng náo nhiệt hội đèn lồng khi còn nhỏ, ngỡ như đang ở ngay trước mắt. Lão Hải Lam Hà Vịnh là một nơi rất chuộng đèn. Anh từng nghe cha kể lại, năm xưa người Nhật Bản đến Lão Hải Lam Hà Vịnh xây cảng, là vì vùng đất phía bắc bãi sậy Lão Hải Lam Hà Vịnh có thể trồng lúa nước, người Nhật muốn xây dựng căn cứ lương thực hậu phương. Rất nhiều người trong thôn bị bắt làm phu phen cấy lúa. Ngư dân biết trồng lúa ở đâu cơ chứ? Quỷ Nhật tìm nông dân đến hướng dẫn, ngư dân liền học được cách trồng lúa. Bão triều đánh cho người Nhật ngây dại, không dám xây cảng nữa, nhưng lúa của ngư dân lại mọc lên tươi tốt vô cùng. Cha của Triệu Lão Củng đã dùng đèn để kháng Nhật. Một đêm nọ, họ làm vô số lồng đèn lén treo vào trong ruộng lúa, đến nửa đêm thì đồng thời châm lửa thắp lên. Lồng đèn vừa sáng lên, cua liền bò cả lên, y hệt như nạn cua hoành hành trong lịch sử Lão Hải Lam Hà Vịnh. Cua đồng cua biển ùn ùn kéo lên, chỉ trong một đêm, ruộng lúa thẳng tắp đã bị cua kẹp nhẵn thín, khiến lũ quỷ Nhật tức giận giơ cao chiến đao chém nát cua thành mắm cua.

Vừa nghĩ ngợi Triệu Chấn Đào vừa nhìn cha làm lồng đèn, vừa ở nhà chờ tài xế. Chẳng mấy chốc, Triệu Tiểu Lạc ôm một đứa trẻ đang khóc ré bước vào, nương theo tiếng khóc của đứa trẻ mà oán trách: "Xui xẻo thật đấy, lại vừa vặn đụng phải Tứ Cúc, ngày tuyết rơi mà đi trông con hộ người ta!"

Triệu Lão Củng hỏi: "Nhà ai mà dám để thằng nhãi nhà anh trông con thế?"

Triệu Tiểu Lạc nhìn thấy Triệu Chấn Đào, chào một tiếng, rồi đặt đứa trẻ lên đầu giường súp. Đứa trẻ được bọc rất kín, Tiểu Lạc cởi chiếc chăn nhỏ của đứa trẻ ra nói: "Thằng chó con này, mày đừng có tè đấy nhé? Cha, cha nói xem con Tứ Cúc này có thú vị không cơ chứ? Nó nghe nói mắt cái thằng Cao Thiên Hà ở hải cảng bị cát phun hỏng, liền gọi nhị tẩu hàng xóm đến bệnh viện huyện rồi. Nó bảo sữa mẹ có thể chữa khỏi mắt, đây này, ném luôn đứa con trai của nhị tẩu cho con rồi đây!"

Triệu Chấn Đào cười nói: "Anh biết chứ, mắt Cao Thiên Hà bị cát phun, là anh nói cho Tứ Cúc biết mà, chẳng phải cậu thanh niên kia là cố vấn của Tứ Cúc sao? À, mà anh vừa mới biết đấy, sữa mẹ lại có thể chữa mắt cơ à?"

Triệu Lão Củng nói: "Dùng sữa mẹ rửa mắt, đặc biệt là rửa đôi mắt bị cát đen ở Lão Hải Lam Hà Vịnh chúng ta phun hỏng, thì còn gì tốt hơn nữa chứ!"

Triệu Chấn Đào nói: "Tứ Cúc xem ra cũng khá đấy chứ!"

Triệu Tiểu Lạc bĩu môi nói: "Khá cái nỗi gì? Người ta Lưu Liên Trọng đang ghen lồng ghen lộn kìa! Con thấy Tứ Cúc đã thích cái thằng họ Cao kia mất rồi."

Triệu Lão Củng trừng mắt lườm Tiểu Lạc: "Mày nói nhảm cái gì đấy?"