Vừa nghe tiếng mở cửa, hai vợ chồng liền đồng thời im bặt. Con trai vừa bước vào nhà, người vợ liền tươi cười ron rót nghênh đón, ân cần hỏi han sao lại về muộn thế? Xe đạp có hỏng không? Mặc có ít không? Có bị lạnh không?
Con trai vừa đi đến trước mặt, ông cũng vội vàng nịnh nọt nói: "Con trai à, đói lắm rồi phải không? Mau đưa tay đây, để bố ủ ấm tay cho con!"
Con trai chẳng thèm liếc mẹ một cái, cũng chẳng thèm nhìn bố lấy một bận, càng không đưa tay cho ông ủ, tựa như hoàn toàn không nghe thấy lời ông nói vậy. Con trai vừa đặt cặp sách xuống, ngồi ngay vào bàn ăn là tự mình cắm cúi ăn ngấu nghiến. Ăn xong một bát cơm, lúc múc bát thứ hai, cậu đột nhiên thốt lên một câu: "Hôm nay công bố thứ hạng rồi."
Ông vội hỏi: "Thứ hạng gì?"
Người vợ cũng sốt sắng hỏi: "Thứ hạng gì thế?"
"Thứ hạng tham gia cuộc thi Toán học 'Olympic' toàn khu."
Ông gặng hỏi: "Con trai, con được thứ hạng mấy?"
Con trai đầu không ngẩng lên, điềm tĩnh thản nhiên đáp: "Phát huy không tốt, chỉ giật giải bảy thôi."
Người vợ đặt tay lên ngực thở phào một hơi dài: "Khá lắm, khá lắm. Giật giải bảy toàn khối cũng khá lắm rồi! Con trai, con nhất định phải phát huy hơn nữa nhé!"
Con trai lườm người mẹ một cái, nuốt một miếng cơm, không những điềm tĩnh mà còn có vẻ hơi lơ đễnh đáp: "Không phải giải bảy toàn khối."
"Thế... toàn trường hả?..."
Ông trợn tròn mắt nhìn con trai với cái nhìn khác xưa.
"Toàn khu. Hạng bảy toàn khu, phát huy không tốt. Thế nên hai người chỉ đành miễn cưỡng chấp nhận sự thật này thôi..."
Hai vợ chồng đưa mắt nhìn nhau, đều lộ ra vẻ ngẩn ngơ nực cười đến cực điểm, đều có chút không dám tin vào tai mình.
Người vợ dường như không muốn phá vỡ sự tĩnh mịch trang nghiêm bất thường ấy, nhỏ giọng hỏi: "Em nói là hạng bảy toàn khu á?"
"Vâng. Hạng bảy toàn khu, sao thế? Tai hai người hôm nay có vấn đề cả à?"
Lúc con trai nói, đầu vẫn không ngẩng lên.
Ông quát lớn với vợ: "Em không thấy cơm canh nguội ngắt rồi hả? Mau đi hâm lại cho con đi! Xào thêm mấy món nữa chứ! Thật là, anh không nghĩ tới thì con trai lại phải chịu ủy khuất!"
Đêm đó, ông lại mất ngủ. Là do bị tin vui mang về từ con trai kích thích. Ông bật đèn,ổm dậy, lâu thật lâu ngắm nhìn khuôn mặt đang say ngủ của con trai. Cho rằng con trai thực ra trông rất khôi ngô, phải nói là diện mạo đường hoàng, tướng mạo một bậc anh tài, tương lai con trai tuyệt đối có tiền đồ hơn mình. Ông nghĩ, thứ con trai mang lại cho mình mới chính là tin vui chân chính! Còn việc Trưởng phòng Diêu ở tầng năm có bị lập án điều tra hay không, mặc kệ mụ cha nó đi! Thì liên quan gì đến mình chứ? Trưởng phòng Diêu dẫu có bị bắn rồi, thì hiện tại gia đình mình sinh sống thế nào, chẳng lẽ sau này vẫn không phải sinh sống như thế hay sao? Ông thầm nhủ với con trai trong lòng, con trai, con trai, con ngoan của bố, con trai có chí khí, bố cảm ơn con. Có được một đứa con trai có chí khí thế này, coi như vận mệnh của bố không đến nỗi quá tệ. Sống mệt mỏi thêm nữa cũng đáng đời rồi!
Một tuần sau, ông đã có thể đi lại được. Nhà Trưởng phòng Diêu bị lục soát đúng vào ngày ông có thể đi lại. Có hai chiếc xe tải lớn và một chiếc xe cảnh sát chở tới. Bộ đồ gỗ gụ mới mua nhà Trưởng phòng Diêu, còn có dàn âm thanh cao cấp, ti vi màn hình siêu rộng gì đó, chất đầy hai xe tải chở đi mất. Cuối cùng, Trưởng phòng Diêu tay đeo còng số tám, cũng bị hai nhân viên công an kẹp hai bên áp giải rời khỏi nhà. Lúc họ xuống lầu, Trưởng phòng Diêu và ông đứng trước cửa nhà chạm mặt nhau. Ánh mắt Trưởng phòng Diêu vừa chạm phải ánh mắt ông, liền nhanh chóng cúi gằm đầu xuống. Bộ dạng ấy tựa hồ như vì làm chuyện gì tổn hại đến lợi ích của ông nên mới phạm pháp. Khoảnh khắc ấy, trong lòng ông lại bất giác sinh ra một nỗi đồng cảm lớn lao. Tâm lý vốn vì đố kỵ mà lệch lạc nghiêm trọng nay không chỉ hồi phục sự cân bằng bình thường hơn mà thậm chí còn đong đầy lòng trắc ẩn xót thương. Sau khi Trưởng phòng Diêu bị áp giải lên xe cảnh sát, tầng năm lại rầm rầm rộ rộ suốt một buổi sáng mới yên tĩnh trở lại. Là mấy nhân viên công an ở lại tiếp tục lục soát tang vật trong nhà hắn...
Lòng trắc ẩn đầy xót thương trong lòng ông ấy, vậy mà cứ dằn vặt ông suốt cả một ban ngày.
Sau khi vợ đi vắng về, câu đầu tiên ông nói với vợ chính là: "Những gì em nói với anh không phải tin đồn đâu, nhà hắn sáng nay bị lục soát thật rồi, hắn cũng bị còng tay áp giải đi rồi."
Ông kinh ngạc vì sao bản thân lại không thể thực sự vui sướng khi người gặp họa. Hàng ngày hay bắt gặp Trưởng phòng Diêu diện toàn đồ hiệu đi lên đi xuống, chẳng phải thứ ngày đêm thầm mong mỏi trong lòng chính là cái ngày này hay sao? Ông rất không hiểu nổi chính mình.
Ông vốn tưởng vợ nhất định sẽ vui sướng khi người gặp họa, hả hê cười toe toét cho mà xem. Nhưng không hiểu sao, vợ cũng chẳng hề lộ vẻ vui mừng. Đương nhiên cũng chẳng tỏ ra chấn động hay bất ngờ gì mấy, chỉ là trên mặt không có biểu cảm gì chậm rãi ngồi xuống, chìm vào sự im lặng dài đằng đẵng.
"Hai bên đường người xem náo nhiệt đứng kín cả."
"..."
"Đồ đạc khiêng từ nhà hắn ra chất đầy hai xe tải."
"Em câm rồi à?"
"Vợ anh ấy... thực ra lại là một người phụ nữ rất tốt, mỗi lần gặp chị ấy, lúc nào cũng chủ động lịch sự chào hỏi. Lần con trai chúng ta nửa đêm đau bụng, vẫn là nhờ vợ anh ấy lái xe đưa đến bệnh viện cấp cứu đấy thôi... Con trai quan sát ở bệnh viện hơn hai tiếng đồng hồ, người ta chờ trong ô tô hơn hai tiếng đồng hồ..."
Ông nằm mơ cũng không ngờ, vợ lại dùng giọng điệu đầy cảm xúc để thốt ra những lời như vậy. Những lời này dường như khiến thái độ trước nay của họ đối với hộ gia đình ở tầng năm xoay chuyển hoàn toàn một trăm tám mươi độ. Tựa như tai họa mà hộ gia đình ấy gánh chịu là một tai bay vạ gió, là một sự kiện đại bất hạnh.
Ông dùng ánh mắt gần như xa lạ ngẩn ngơ nhìn vợ một lát, dò dẫm hỏi: "Thế... chúng ta... có nên lên lầu thăm hỏi không?"
"Người đến nhà họ chắc không ít đâu nhỉ?"
Mặc dù vậy, bà vẫn hỏi một câu.
"Anh nghĩ, chắc không ai đến đâu... Cả buổi chiều hành lang yên phăng phắc..."
"Đi hay không tùy anh."
"Tùy em."
"Vẫn tùy anh..."
Ông nhìn ra vợ có tâm tư muốn lên lầu ngó nghiêng, liền thuận theo ý vợ nói: "Hàng xóm láng giềng với nhau, cứ lên xem thế nào đi!"
Thế là vợ cũng chẳng vội nấu cơm tối nữa, hai vợ chồng cùng nhau bước lên tầng năm, đi đến trước cửa nhà Trưởng phòng Diêu.
Gõ nhẹ mấy cái cửa, mới nghe thấy con gái Trưởng phòng Diêu cũng học năm hai cao trung là Diêu Tuyết rụt rè hỏi trong nhà: "Ai..."
Người vợ thấp giọng đáp: "Là chúng cháu đây, bác Vương và thím Vương ở tầng ba đây..."
Lại nghe Diêu Tuyết xin phép trong nhà: "Mẹ ơi, là người tầng ba, có mở cửa không ạ?"
Tiếp đó nghe thấy tiếng vợ Trưởng phòng Diêu: "Hỏi xem họ có chuyện gì?"
Thế là Diêu Tuyết lại hỏi: "Hai bác có chuyện gì ạ?"
Hai vợ chồng nhìn nhau ngoài cửa, nhất thời đều không biết nên đáp thế nào. Người vợ huých ông một cái, ông há miệng mấy lần, thốt ra một câu lại là: "Đến an ủi mẹ cháu đây..." Vừa dứt lời, tự thấy lập pháp có vấn đề lớn, chột dạ nhìn quanh tầng trên tầng dưới, chỉ sợ trong bóng tối có tai mắt nghe mất lời mình.
Cửa cuối cùng cũng mở.
Hai vợ chồng bước vào cửa, chỉ thấy căn nhà từng lộng lẫy như phòng suite khách sạn năm sao nay bị lục soát bừa bộn khắp nơi. Cửa các phòng đều mở toang, đồ đạc cao cấp đều bị tịch thu, các phòng trông đều trống hoác. Trên một số cánh cửa tủ còn dán niêm phong - có mấy chỗ gạch lát nền bị cạy lên, giấy dán tường trong phòng khách cũng bị xé mất mấy dải...
Hai người phụ nữ một đứng một ngồi trên ghế sô-pha, nhìn nhau vừa quen thuộc vừa xa lạ. Nhìn qua nhìn lại, người phụ nữ xinh đẹp ngồi trên ghế sô-pha bỗng hai tay ôm mặt khóc nức nở, vừa khóc vừa nói: "Tôi sớm đã ngờ sẽ có ngày này rồi, sớm đã ngờ tới rồi! Không dám động đến kẻ tham nhũng đút lót lớn, lại chuyên đi hạch sách loại tép riu như chúng tôi..."
Thế là vợ ông liền bước tới cũng ngồi xuống ghế sô-pha, nhẹ đặt tay lên vai đối phương khuyên nhủ: "Nghĩ thoáng lên, nghĩ thoáng lên. Chuyện đã giáng xuống đầu rồi, thì chỉ đành nghĩ theo hướng thoáng hơn thôi chứ biết sao?"
Thế là Diêu Tuyết cũng khóc theo.
Còn ông thì xoa đầu nữ sinh năm hai cao trung ấy đầy vẻ đồng cảm mà nói: "Cháu đừng khóc, đừng khóc nữa... Cháu cứ khóc thế... mẹ cháu lại càng đau lòng hơn..."
Vợ Trưởng phòng Diêu ngẩng đầu lên, đôi mắt đẫm lệ cầu xin ông: "Đại ca, anh mà có đường dây, nhất định phải nhờ người nhắn gửi một tiếng với bố con Diêu Tuyết, bảo anh ấy đừng có gượng chống cự nữa, cứ khai ra hết đi! Đỡ phải chịu đày ải, cũng để được khoan hồng xử lý nữa chứ!..."
Ông tiện miệng nói luôn: "Không thành vấn đề, chuyện này cứ để anh lo. Anh nghĩ... anh nghĩ chuyện này anh vẫn có khả năng làm được."
Thực ra ông cũng hiểu rõ, bản thân lấy đâu ra quan hệ với năng lực ấy? Những lời hứa hẹn đầy miệng chẳng qua chỉ là một tràng đại ngôn bằng không mà thôi.
Từ tầng năm về đến nhà, con trai đã đi học về rồi.
Con trai hỏi: "Hai người đi đâu về đấy?"
Vợ do dự một lát rồi nói thật: "Lên tầng năm con ạ."
"Nhà họ họ Diêu hôm nay bị lục soát phải không?"
Ông hỏi: "Con vừa đi học về, sao lại biết?"
Con trai hừ mũi một tiếng.
Ông lại nói: "Con trai, sau này gặp Diêu Tuyết, không được phép kỳ thị con bé đâu nhé. Phải chủ động chào hỏi người ta."
Con trai trầm ngâm vài giây, nghiêm túc nói: "Nếu sau này cậu ta không còn kiêu ngạo thế nữa, con có thể cân nhắc chủ động chào hỏi. Nhưng con cũng không thể tỏ ra kém cỏi mất tôn nghiêm trước mặt cậu ta đâu. Đừng nói chuyện nhà họ với con nữa, mau nấu cơm đi!"
Con trai nói dứt câu, lại cúi đầu làm bài tập. Vẻ ngoài mặc kệ thế gian hỗn độn, một lòng chỉ đọc sách thánh hiền...
Sau khi Vương Quân Sinh đi làm, ở nhà xưởng nghe mọi người bàn tán rằng — Trưởng phòng Diêu còn có tội danh thu phí chạy chọt quan chức giúp người khác...
Nghe những lời bàn tán ấy, ông lại mấy đêm liền mất ngủ. Ông nhớ lại cách đây một năm rưỡi, chính mình cũng từng mang quà biếu Trưởng phòng Diêu, cầu xin hắn giúp mình chuyển công tác lên cục. Rốt cuộc đây có được tính là 'chạy chọt' không nhỉ? Ông có chút không chắc chắn. Từ đó sinh thêm một tâm bệnh. Nếu bản thân không chủ động khai báo, phía Trưởng phòng Diêu khai ra mình, không tính là 'chạy chọt' thì chẳng lẽ cũng bị tính là 'chạy chọt' hay sao? Thế thì mình còn mặt mũi nào mà lăn lộn ở xưởng nước tương nữa đây? Sau nhiều lần đấu tranh tư tưởng, cuối cùng quyết định cứ khôn ngoan một chút, nhân lúc Trưởng phòng Diêu chưa kịp khai ra mình thì chủ động đi làm rõ mọi chuyện vẫn hơn...
"Anh tặng cái gì?"
"Một chai rượu. Còn có... hai cây thuốc... một bộ... cần câu cá... cậu ta thích câu cá..."
"Rượu gì?"
"Martell."
"Đó cũng coi như rượu nổi tiếng của Pháp đấy. Còn thuốc lá?"
"Thuốc lá rất bình thường... 'Hồng Tháp Sơn'..."
"'Hồng Tháp Sơn' mà còn rất bình thường á? Thế phó xưởng đây bình thường hay hút loại thuốc gì?"
"Đừng hiểu lầm, các đồng chí đừng hiểu lầm. Tôi hoảng hốt quá nên tiện miệng nói thế thôi... Bình thường tôi toàn hút loại thuốc rẻ tiền nhất..."
Ông nơm nớp lo sợ móc từ trong túi ra nửa bao thuốc giá rẻ chất lượng kém đưa cho đối phương xem.
"Cần câu. Nói xem cần câu bao nhiêu tiền?"
"Không đắt lắm, hơn hai trăm tám mươi tệ..."
"Bây giờ trợ cấp sinh sống một tháng của công nhân mất việc chỉ vỏn vẹn hơn hai trăm tệ một tí."
Mặt ông đỏ bừng lên.
"Được rồi, giờ chúng ta tính xem... tổng cộng cũng phải hơn một nghìn tệ chứ?"
"Gần thế... đồng chí... tôi... các anh cho rằng... tôi thế này cũng tính là 'chạy chọt' ư?..."
Đối phương nghiêm nghị lạnh lùng vặn hỏi ngược lại: "Anh tự thấy thế nào?"
Ông ú ớ một hồi, không nói được câu nào.
Đối phương bắt ông ký tên vào biên bản, điểm chỉ tay, rồi đuổi cho đi.
Lúc đi ông hỏi với theo: "Sẽ kỷ luật tôi chứ? Chuyện của tôi dẫu có tính là 'chạy chọt', thì chẳng phải tôi cũng có chạy được đâu! Cậu ta chỉ nhận đồ của tôi chứ có giúp tôi thật đâu!"
Đối phương trừng mắt nhìn ông đầy uy nghiêm rồi nói: "Có cần tôi ghi cả mấy lời này của anh vào hồ sơ luôn không?"
Ông lại bị làm cho đỏ bừng mặt, vội nói: "Đừng đừng tuyệt đối đừng..." rồi thức thời chuồn lẹ.
Sau khi khai báo, tâm bệnh chẳng những không biến mất mà còn nặng thêm. Hối hận thì đã muộn, vô cùng bứt rứt vì sự thiếu suy nghĩ của bản thân. Lại thường thầm nghĩ, Vương Quân Sinh ơi Vương Quân Sinh, đàn ông bốn mươi sáu tuổi đầu rồi, cũng coi như từng trải qua sự 'tôi luyện' và thử thách ở những thời khắc nghiêm trọng của cuộc đời, sao càng sống càng nhát gan, gặp chuyện vẫn cứ thiếu bình đẳng không chín chắn thế nhỉ? Chẳng qua chỉ vì ôm ấp ý niệm thăng tiến, từng cầu xin người ta và biếu quà một lần thôi mà! Thời buổi này, ít hơn một nghìn tệ thì còn gọi là quà, còn mang ra biếu được chắc? Người vì tiền tài, chim vì mồi ngon, thói đời vốn thế, mẹ kiếp chứ ai mà chẳng thế hả? Chưa có ai hỏi tội đầu rơi xuống, thế mà bản thân lại hoảng hốt kiểu gì tự dưng đi chủ động khai báo thế này cơ chứ?
Nghĩ đến đoạn này, chỉ hận không thể tự tát vào mặt mình mấy cái.
Sự bứt rứt nén chặt trong lòng, niêm phong ở miệng, đến vợ mà cũng chẳng hé lộ nửa lời.
Một tuần sau, việc chủ động khai báo không hề dẫn đến phần sau nào khiến ông lo lắng, thế nên ông lại bắt đầu thầm may mắn. Cảm thấy chủ động khai báo vẫn tốt hơn. Ít nhất, bứt rứt mấy ngày, trong lòng cũng thấy sạch sẽ.
Sau đó nghe hàng xóm bàn tán — Tòa nhà mười tám tầng cao chót vót ấy sở dĩ có thể được phê chuẩn khởi công xây dựng chỉ cách tòa nhà của họ có mấy chục mét, chính là vì Trưởng phòng Diêu đã lập công lao to lớn cho công ty bất động sản. Một số 'khâu then chốt' là do hắn đứng ra đả thông, một số văn bản phê chuẩn là hắn chạy vạy quan hệ chốn quan trường mà có được. Đương nhiên, những vị quan chức ấy đều thu được những lợi ích khác nhau. Mà để 'thưởng' cho hắn, công ty bất động sản đồng ý 'tặng' luôn quyền sở hữu một căn hộ một trăm hai mươi mét vuông. Điều này cuối cùng đã cởi bỏ nút thắt trong lòng ông về những băn khoăn từng sinh ra đối với Trưởng phòng Diêu lúc bấy giờ. Mặc dù hàng xóm đều nhận được bồi thường, nhưng ai nấy vẫn có cảm giác như bị bán đứng. Trưởng phòng Diêu đã bị bắt giam điều tra, không thể tập thể hỏi tội Trưởng phòng Diêu được, thế nên đống bực dọc đều trút lên đầu vợ và con gái Trưởng phòng Diêu. Từng có nữ hàng xóm mắng mỏ vợ Trưởng phòng Diêu ngay trước mặt, còn nhổ nước bọt vào mặt chị ta. Hai mẹ con chịu đựng không nổi, một đêm nọ lặng lẽ về nhà mẹ đẻ ở. Chị ta chỉ từ biệt gia đình Vương Quân Sinh, gửi gắm họ trông nom ngôi nhà đã bỏ đi
Lại qua một tuần nữa, người ở cục thông báo ông đến họp hội nghị chất lượng về "công trình giỏ rau". Không có giấm dưa, cuộc sống của người dân sẽ mất đi hương vị mộc mạc. Thế nên thành phố và cục rất coi trọng chất lượng giấm dưa. Sau cuộc họp, một vị Phó cục trưởng mời ông ở lại nói chuyện riêng, tim ông giật thót một cái phát hoảng. Quả nhiên, Phó cục trưởng đi thẳng vào vấn đề không vòng vo: "Phó xưởng Vương, bản khai báo của anh, đã được chuyển từ 'Ủy ban Kỷ luật' sang cục rồi. Anh có thể chủ động khai báo, đó là sự sáng suốt. 'Ủy ban Kỷ luật' vẫn khẳng định đầy đủ điểm này của anh. Nhưng..."
Phó cục trưởng "nhưng" lại, rồi châm thuốc hút.
"Sẽ cách chức tôi đến cùng chứ? Phó cục trưởng cứ nói thẳng đi, có xử lý tôi thế nào tôi cũng không oán thán đâu. Tôi chịu đựng được..."
Ông cố gắng nói thật bình tĩnh. Thế nhưng ngay cả bản thân cũng nghe ra, giọng điệu đang run rẩy. Bốn mươi sáu tuổi rồi, hai phần ba cuộc đời đã trôi qua, khó khăn lắm mới ngoi lên được chân phó xưởng đấy nhé! Dẫu chỉ là cấp phó khoa, nhưng nếu ngay cả chức phó khoa cũng không giữ nổi, bốn mươi sáu tuổi phải quay lại làm công nhân từ đầu, hơn nữa lại là công nhân xưởng nước tương, thế chẳng phải càng sống càng thê thảm hơn sao? Làm công nhân thì chỉ cách cảnh mất việc có một bước chân thôi đấy! Vợ đã mất việc rồi, phải nói với cô ấy thế nào đây?
Ông cảm thấy sống lưng có mấy con côn trùng đang bò lúc nhúc tuôn ra mồ hôi lạnh.
"Anh đừng căng thẳng, không nghiêm trọng thế đâu, không nghiêm trọng thế đâu. Nhân vô thập toàn, vàng mẻ còn có lúc. Nào, anh cũng hút một điếu đi..."
Phó cục trưởng đưa cho ông một điếu thuốc. Ông hút mạnh mấy hơi, bị sặc ho sụ sụ.
Phó cục trưởng đợi ông ngừng ho, mới nói tiếp: "Không ngờ anh lại có chuyện như vậy, mấy vị lãnh đạo trong cục đều thấy vô cùng tiếc nuối cho anh. Xưởng trưởng của các anh mấy ngày nữa là đến tuổi về hưu rồi, vốn dĩ, cục đã quyết định bổ nhiệm anh làm xưởng trưởng, làm chừng bốn năm năm, đến năm mươi mốt năm mươi hai tuổi, lại điều về cục làm trưởng phòng ban nào đó, cục vẫn luôn ngầm quan sát anh, dự định bồi dưỡng trọng điểm anh đấy chứ!"
Nghe những lời của đối phương, ông hối hận đến mức chỉ muốn lấy đầu đập vào tường, lại phẫn nộ đến mức chỉ muốn nhảy chồm lên chửi thề! — Đã dự định bồi dưỡng trọng điểm tôi sao chưa từng cho tôi dù chỉ một chút ám hiệu? Nếu đã cho tôi chút ít ám hiệu, tôi còn phải xách quà cáp khép nép đi cầu xin cái họ Diêu ấy làm gì cơ chứ?
"Phó xưởng Vương, nghe lời tôi rồi, anh có nhận thức gì về sai lầm của bản thân? Hoặc là, có sự kiểm điểm nào không?..."
“Tôi... tôi phụ lòng sự vun trồng của lãnh đạo cục, tôi có lỗi với các vị lãnh đạo cục... tôi hổ thẹn... tôi không còn mặt mũi nào gặp ai nữa..."
Còn trong lòng ông thực chất đang thầm mắng — "Cút mẹ mày đi!"
Ông sớm đã nghe người ta bàn tán, đối phương kém cỏi tầm thường sở dĩ leo lên được chức Phó cục trưởng, chính là nhờ vào sở trường 'chạy chọt quan chức'.
"Ừm, có thái độ chân thành thế là tốt. Thực ra mà nói, chuyện xảy ra trên người anh, không phải là chuyện to tát gì. Tự anh nếu không chủ động khai báo, đoán chừng cũng chẳng ai biết, dù cho Trưởng phòng Diêu có khai ra anh, cục cũng sẽ lo lót êm xuôi cho anh. Thế nhưng anh... anh lại chủ động khai báo, 'Ủy ban Kỷ luật' đã lưu hồ sơ, tài liệu khai báo đã chuyển sang cục, sự việc đã rồi, thế nên, cục cũng đành không thể... Ý của tôi anh hiểu chứ?"
"Hiểu..."
"Thế thì tôi bây giờ đại diện cho cục, chính thức tuyên bố bằng miệng quyết định kỷ luật của cục dành cho anh — Thứ nhất, chức vụ xưởng trưởng anh đừng hòng nhận nữa, do Phó xưởng Lý quản lý hành chính xưởng các anh tiếp quản. Cậu ta trẻ hơn anh mười mấy tuổi, hy vọng sau này anh phối hợp thật tốt công việc với cậu ta. Thứ hai, nếu chức phó xưởng vẫn tiếp tục làm, trên thực tế cũng đồng nghĩa với việc không kỷ luật anh. Lỡ như quần chúng biết được sai lầm của anh, có ý kiến với cục, cục sẽ không cách nào giải thích nổi. Thế nên, phó xưởng anh cũng đừng làm nữa. Do chủ nhiệm văn phòng xưởng của các anh lên thay thế. Còn anh, đổi chỗ cho cậu ta, làm chủ nhiệm văn phòng xưởng đi. Nhưng bọn họ đều trẻ hơn anh, anh không được phép bất mãn với họ đấy. Trong lệnh bổ nhiệm miễn nhiệm, cục sẽ chiếu cố lòng tự trọng của anh, không nhắc đến chuyện gì hết, chỉ nhấn mạnh do anh có vấn đề sức khỏe, vả lại do chính anh yêu cầu, chẳng phải anh đã chịu đòn đâu cơ chứ? Coi như vừa vặn có cái cớ. Anh thấy thế này thế nào?..."
"Được..."
"Cấp phó khoa vẫn được giữ nguyên cho anh. Ngày mai anh bảo xưởng chuyển một bản đơn thỉnh cầu lên nhé, được không?..."
"Được..."
Cuộc nói chuyện của Phó cục trưởng với ông từ đầu đến cuối ôn hòa dễ chịu, khiến ông không thể không mang trong lòng vài phần cảm kích.
Buổi tối, ông giấu con trai tuyên bố với vợ: "Từ nay về sau khi nói chuyện với người ta, em đừng bảo anh là phó xưởng nữa. Anh không còn làm phó xưởng nữa rồi, là chủ nhiệm văn phòng xưởng cơ!"
“Cái này... Chẳng phải là bị giáng chức rồi sao? Anh phạm lỗi gì thế hả?..."
Người vợ không kìm được mà "kinh ngạc như chấn động ngoại giao".
“Nói nhảm gì thế, anh có thể phạm lỗi gì cơ chứ? Một phân xưởng nước tương nho nhỏ, phó xưởng và chủ nhiệm văn phòng xưởng thì có sự khác biệt cao thấp gì chứ? Cấp phó khoa của anh không đổi!..."
Người vợ thầm thở phào nhẹ nhõm.
Điều này lọt vào mắt ông, đau xót trong lòng, cay đắng trong lòng, ai ôi, một cái cấp phó khoa chẳng đáng để nhắc tới, hóa ra trong ý thức của cả bản thân và vợ, lại đều là chuyện quan trọng nhường ấy.
Ông lại nói: "Làm phó xưởng phụ trách bán hàng cực nhọc lắm. Lãnh đạo sắp xếp thế này, thuần túy là xuất phát từ sự quan tâm và chiếu cố đối với anh, cũng là hy vọng anh có thể phò tá người trẻ tuổi tốt hơn thôi. Đây là sự tín nhiệm đặc biệt em hiểu chưa?..."
Nghe giọng điệu của ông, tựa như một vị cán bộ lão thành có thâm niên lâu năm. Ông còn muốn nói thêm mấy câu, liếc thấy con trai đang quay đầu nhìn về phía mình và vợ, liền khựng lại không nói nữa.
Từ ánh mắt của con trai, ông cảm nhận được sự ý thức ngầm thấu đáo tựa người lớn và... vài phần thương hại...