Tin tức trên mạng——
Phóng viên báo Đô Thị Vãn Báo phỏng vấn nữ lớp trưởng về vụ án mạng tình thầy trò.
"Cô Đinh là người giáo viên mà tôi kính yêu, cũng là người giáo viên tuyệt vời nhất mà tôi từng biết."
Cô gái tên Dương Tình, lớp trưởng lớp 12 (1) trường Trung học số 2. Phóng viên gặp Dương Tình, sinh viên khoa Trung văn, ở bên ngoài thư viện Đại học Bắc Kinh.
"Trước kỳ thi đại học, hầu như ngày nào các bạn trong lớp cũng nhắn cho cô Đinh từ mười mấy đến mấy chục tin nhắn, tâm trạng cứ dao động là lại tìm cô Đinh. Bạn thử nghĩ xem, cô Đinh cũng là con người, sao mà gánh nổi chứ?"
Phóng viên hỏi mọi người thường trò chuyện gì với cô Đinh, có thể lấy ví dụ cụ thể được không.
"Chuyện gì cũng tìm cô ấy tâm sự cả. Rụng tóc cũng tìm cô ấy tâm sự. Có hôm mẹ tôi dọn nhà vệ sinh, phát hiện cả một búi tóc dưới sàn, toàn là tóc của tôi rụng ra. Lúc đầu mẹ không dám nói, sau đó mẹ đi kiếm đâu ra một bài thuốc dân gian, dở ẹc khó nuốt vô cùng, tôi uống được hai ngày thì đình công, đánh chết tôi cũng không uống nữa, đánh chết mẹ tôi tôi cũng không uống. Mẹ tôi cuống lên, bảo rằng tóc sắp rụng thành đầu trọc đến nơi rồi mà vẫn không chịu uống thuốc chữa bệnh! Tối hôm đó tôi nhắn tin cho cô Đinh, hỏi cô rằng, giữa việc trở thành kẻ đầu trọc và việc bị thuốc độc hành chết, liệu có con đường thứ ba nào không."
"Cô Đinh có cách giải quyết không?"
"Đây chỉ là tôi lấy ví dụ thôi, để chứng minh rằng chúng tôi tâm sự với cô Đinh không phải vì cô lúc nào cũng có sẵn cách giải quyết, mà là vì cô chịu lắng nghe, cô đồng cảm. Cô sẽ không bao giờ nói mấy câu kiểu như 'tóc sắp rụng thành đầu trọc'. Cha mẹ xót con, lo lắng, bọn cháu đều hiểu, nhưng câu 'rụng thành đầu trọc' nghe vẫn rất tổn thương. Phụ huynh của phần lớn học sinh lớp chúng cháu chỉ có chừng ấy trình độ, nói năng cực kỳ khó nghe. Cô Đinh cũng xót ruột, cũng lo, nhưng cô chưa bao giờ dùng lời lẽ khó nghe để kích động chúng cháu. Nhận được tin nhắn của tôi, tan học cô lén kéo tôi sang một bên, xoa đầu tôi cười nói: 'May mà tóc em dày! Đừng nói là thi đại học một lần, thi ba lần cũng đủ cho em rụng ấy chứ!' Sau đó cô cùng tôi lên mạng tìm hiểu, phân tích nguyên nhân có lẽ là do thần kinh căng thẳng, uống thuốc không khỏi, ngồi thiền có thể giúp làm dịu. Cô còn tìm được một loại dầu gội, ít nhiều có thể giúp tóc chắc khỏe hơn. Nếu phụ huynh lớp chúng cháu ai cũng học tập cô Đinh, biết cách ăn nói để người khác lọt tai, thì cô Đinh đã đỡ vất vả biết bao nhiêu rồi?"
Phóng viên nhận thấy nữ cán bộ lớp này rất phóng khoáng, hoặc có thể nói là cực kỳ thẳng thắn.
"Chúng cháu đều nể phục cô Đinh, và cũng yêu quý cô ấy. Rất nhiều kẻ phỉ báng cô ấy trên mạng hoàn toàn không hiểu gì về cô. Dẫn dắt lớp nào mà cô không dốc hết tâm huyết ra hả? Đây chính là vấn đề của cô ấy..."
"Vấn đề gì?"
"Cô giảng bài không chỉ dùng kiến thức thuần thục, mà còn dùng cả tình cảm. Chủ yếu là dùng tình cảm. Cô yêu Ngữ văn, yêu văn học, bởi vì cô yêu một cách chân thành như vậy, nên chúng cháu cũng vô tình yêu theo lúc nào không hay. Mặc dù chuyện của Thiệu Thiên Nhất và Lưu Sướng có bất hạnh thế nào đi nữa, cháu vẫn phải nói rằng, không có cô Đinh, thì sẽ không có điểm số kỳ thi đại học của cháu, không có chuyện nguyện vọng một của cháu được như ý nguyện. Cũng chẳng có điểm số kỳ thi đại học của phần lớn các bạn trong lớp. Năm nay sáu mươi phần trăm học sinh lớp chúng cháu đã thi đỗ nguyện vọng một mà mình đăng ký."
Phóng viên được biết Dương Tình làm bài thi rất xuất sắc, điểm số đứng thứ mười bảy toàn tỉnh.
"Lúc đó cả lớp chúng cháu coi kỳ thi đại học như 'cuộc chiến đấu cuối cùng'. Chúng cháu đã sống sót từ trận quyết chiến đó, cô Đinh đã đồng hành cùng chúng cháu vượt qua, những đày đọa mà cô phải chịu chỉ nhiều hơn chúng cháu chứ không ít hơn. Thiệu Thiên Nhất và Lưu Sướng thiếu chút nữa cũng đã là những người sống sót... Chỉ có thể trách là quá đáng tiếc."
Khi phóng viên hỏi về mối quan hệ giữa nữ lớp trưởng và Thiệu Thiên Nhất, Dương Tình nghẹn lời một lúc, vành mắt đỏ hoe.
"Cháu làm bạn học với Thiên Nhất năm năm, đến cuối cùng mới phát hiện ra bản thân đối với cậu ấy vẫn luôn là một người xa lạ. Cậu ấy luôn coi cháu là một cán bộ lớp, chứ không phải bạn bè. Không phải bạn bè thực sự. Bởi vì cháu chưa từng biết từ năm lớp 11 cậu ấy đã mắc bệnh mất ngủ, lại còn rất nặng. Giả sử cậu ấy coi cháu là bạn bè thực sự, sao cháu lại có thể không biết bệnh tình của cậu ấy cơ chứ? Những tình cảm mà chúng cháu hiểu, chỉ là những lời bàn tán nhảm nhí vẩn vơ trên mạng, kiểu như GGMM (anh trai em gái) thế này thế nọ. Thiên Nhất thì khác, cảm xúc của cậu ấy chín muộn một cách bất thường, cực kỳ cần một thứ tình cảm vững chắc, thế nên cậu ấy cảm thấy cô Đinh mới xứng đáng lắng nghe những tâm sự thầm kín nhất ở tận đáy lòng mình. Cô Đinh quá thấu hiểu tình cảm, lại quá giàu tình cảm. Cháu có thể hiểu tại sao Thiên Nhất lại nghiện cô ấy, lại mê mẩn cô ấy đến thế."
Cô bé chợt ngẩn người, như thể đang kiểm tra lại cách diễn đạt vừa rồi của mình, rồi lại nhấn mạnh: "Thật đấy, cô Đinh cực kỳ chân tình. Thế nên các bạn học đều sẵn sàng thổ lộ tâm sự với cô ấy. Trường có hai chuyên gia tư vấn tâm lý, nhưng mọi người vẫn cứ muốn giãi bày tâm sự với cô Đinh. Cô ấy có cách khiến bạn phải nói ra lời thật lòng với cô ấy."
Khi phóng viên đề nghị Dương Tình chia sẻ về phương pháp giúp cô Đinh thấu hiểu học sinh, Dương Tình ngẫm nghĩ rồi nói: "Cháu vừa nói cô ấy có cách, thực ra không thể gọi là cách được... Bởi vì cô làm vậy là bản năng, cũng là sự thành thật bẩm sinh. Bọn cháu ở độ tuổi này, trực giác nhạy bén lắm, biết ai thành thật ai không thành thật ngay. Bạn thử nghĩ xem học sinh lớp 11, 12 là những người thế nào? Khắp nơi đi lùng sục những kẻ ra vẻ ta đây, kẻ nào ra vẻ, đặc biệt là giáo viên mà ra vẻ, bọn cháu cảm nhận được ngay lập tức."
Phóng viên đề nghị Dương Tình kể ví dụ cụ thể về cách cô Đinh trò chuyện với học sinh để chiếm được lòng tin của họ.
"Cách trò chuyện của cô Đinh rất khác mọi người. Cháu nói không giỏi lắm, nhưng cứ thử xem có nói rõ được không nhé. Cô Đinh muốn tìm hiểu tâm tư vướng mắc trong lòng bạn, không hề dùng cách gặng hỏi hay dò xét, ngược lại cô sẽ kể về chính bản thân mình, kể về những hoang mang, phiền muộn của cô trước một sự việc nào đó, giống như muốn nhờ bạn phân tích, cho cô lời khuyên vậy. Một cách tự nhiên, bạn sẽ kể ra những chuyện tẻ nhạt của mình, cảm xúc rác rưởi của bản thân, nghĩ không thông suốt thế nào, rồi vô tình bắt đầu dốc bầu tâm sự với cô. Bởi vì bạn cảm thấy giáo viên bình đẳng với mình, giáo viên không có nghĩa là cái gì cũng cao ngất ngưởng, cũng cần có những cuộc trò chuyện chạm đến trái tim, thế nên dần dần bạn sẽ trò chuyện sâu sắc với cô, không có gì là không dám nói. Học kỳ 1 lớp 12, một nam sinh trong lớp cháu bỗng nhiên hai ba ngày không nói câu nào, gọi đứng lên trả lời câu hỏi cũng không thèm ho hắng gì, rất nhiều bạn biết cậu ta thích bói toán, quẻ bói nói mấy ngày hôm đó cậu ta bắt buộc phải giả câm, nếu không thì bài thi thử—chắc chị hiểu chứ, chính là kỳ thi thử đầu tiên—cậu ta sẽ gặp vận rủi. Tan học, cô Đinh tìm nam sinh đó, nói chuyện với cậu ta về bói toán, về chiêm tinh. Gặp trường hợp này, giáo viên chủ nhiệm bình thường đều sẽ giáo huấn một trận tơi bời, thể hiện sự coi thường đối với việc bói toán, sau đó tiện thể nói vài câu sáo rỗng kiểu như tin vào khoa học, chống lại duy tâm này nọ, còn nhắc nhở không được mang thói hư tật xấu làm ảnh hưởng đến không khí lành mạnh của lớp, vân vân mây mây. Nhưng cô Đinh thì khác, cô hỏi nam sinh đó hay xem trang web bói toán nào, đợi cậu ta trả lời xong, cô bảo bản thân cô cũng từng lên mạng xem bói chòm sao một hai lần. Lần cô đi thi bằng lái xe, tâm lý bất an cực độ, bèn lên trang web bói toán tìm ngày lành tháng tốt từ quẻ bói. Hôm đó là thứ Sáu, cô trầy trật kỳ kèo mãi cuối cùng cũng dời được lịch thi sang thứ Sáu, kết quả là thi lấy được bằng cực kỳ nhẹ nhàng. Về nhà cô khoe với mẹ, mẹ cô nghe xong liền phì cười, bảo: 'Hoàng đạo cái gì mà hoàng đạo? Ngày sinh của con đã bị bà ngoại sửa rồi! Lúc làm giấy khai sinh bà ngoại cứ khăng khăng đòi khai theo âm lịch, bảo âm lịch chuẩn hơn, nhà mình không cãi lại được. Tính theo dương lịch thì con chẳng thuộc chòm sao đó đâu!' Cô Đinh nói với nam sinh đó rằng: 'Em thấy chưa, cô dùng nhầm chòm sao, thi lấy bằng vào cái ngày may mắn giả dối đó, mọi thứ chẳng liên quan gì đến quẻ bói cả, chỉ chứng minh một điều, đó là con người cứ tự tin thì mọi chuyện sẽ dễ giải quyết. Tác dụng toàn bộ của việc bói toán chính là mang lại sự tự tin cho cô. Thế nên nhìn từ mặt trái, không tự tin thì mới đi xem bói.' Hầu Hạo—chính là nam sinh đó—từ đó sự quan tâm đến chiêm tinh giảm hẳn. Ít nhất là trên bề mặt cậu ta không còn tuyên truyền chuyện bói toán nữa, bởi vì những nam sinh sĩ diện đều không muốn người khác nhìn ra mình thiếu tự tin."
Phóng viên hỏi hiện tại Dương Tình có còn giữ liên lạc với Đinh Giai Tâm hay không.
“Cháu gặp cô ấy hai lần. Một lần là gần đây, do cháu hẹn cô ấy. Cháu từng mượn cô Đinh hai chiếc CD, đều là album của nữ thần ánh sáng Sarah Brightman. Dạo đó đúng vào lúc vụ án của Lưu Sướng bị Tòa án cấp cao tỉnh bác bỏ, cũng là nhân dịp nghỉ lễ ba ngày Tết Dương lịch, cháu về nhà thăm bố mẹ. Cháu và cô Đinh hẹn gặp nhau ở bên ngoài rạp chiếu phim Star City chi nhánh Hoài Tây, vì tìm mãi không có chỗ nào nói chuyện yên tĩnh, nên lại cùng nhau vào quán đồ uống nóng trong rạp. Thực ra vừa nhìn thấy cô Đinh ở cái nhìn đầu tiên là cháu đã giật mình rồi. Cô Đinh già đi nhiều lắm, lại gầy nữa, quần áo mặc trên người đều bị rộng thõng ra. Tin tức trên mạng bảo cô ấy là 'bà cô già' đi dụ dỗ hai cậu tiểu thịt tươi, chắc chắn là điều đâm sâu vào nỗi đau của cô ấy nhất. Mới gặp hình như cô ấy hơi thẫn thờ. Thế nhưng hễ trò chuyện là loại sức hút tinh thần ấy lại quay trở về. Cháu gọi hai cốc trà sữa trân châu, cho đến lúc chúng cháu rời đi, cô Đinh vẫn không hề chạm vào cốc. Hai người ngồi đó mà ai nấy đều hơi ngượng ngùng. Không hiểu sao cô Đinh lại nhắc đến một bài tản văn của Thiên Nhất, là bài cậu ấy gửi cho cô trước khi chết, chắc là giữa tháng Tư phải không? Cậu ấy gửi cho cô một email có đính kèm tệp, nhưng mấy ngày đó cô bận quá, không để ý kiểm tra hộp thư, đợi đến khi cậu ấy chết rồi cô mới phát hiện ra cậu ấy đã gửi cho cô từ mấy ngày trước. Đọc xong, cô chuyển tiếp bài viết đó cho bạn học đại học của mình, người bạn đó làm biên tập viên ở tạp chí văn học của tỉnh. Ba bốn tháng sau, người bạn đó thông báo cho cô, tản văn của Thiên Nhất đã được chọn đăng, người bạn làm biên tập viên cho rằng dạo gần đây phong trào đào tạo, khai thác các cây bút trẻ thế hệ 8x, 9x đang thịnh hành, nhưng tài năng của Thiên Nhất thì dù là thế hệ nào đi nữa cũng phải công nhận. Không biết vì lý do gì, cô Đinh không nói với người bạn làm biên tập viên rằng tác giả trẻ tuổi ấy đã không còn ở trên đời nữa. Người bạn đó còn nói với cô Đinh, bởi vì bài tản văn viết về kỳ thi đại học, nên quyết định sẽ cho đăng vào mùa thi đại học năm nay. Cô Đinh kể cho cháu nghe, bài tản văn viết về đêm mất ngủ của một thí sinh dự thi đại học, có tựa đề là 《Khúc ca mất ngủ》. Sau đó cô Đinh đã gửi bài tản văn đó cho cháu, cháu đọc xong liền khóc rống lên. Đọc xong đêm mất ngủ của Thiệu Thiên Nhất, cháu mới biết Thiên Nhất đã phải chịu đựng những gì. Những sự dã man đó đã mang lại cho cậu ấy trải nghiệm vừa tươi đẹp lại vừa tàn nhẫn ra sao."
Dương Tình lúc này quay mặt đi chỗ khác, phóng viên nhìn thấy gò má cô bé khẽ run lên, đôi tay nắm chặt đấm nhanh chóng quệt qua mắt. Đợi hai phút, phóng viên lại hỏi Dương Tình có suy nghĩ gì về việc nhà trường sa thải Đinh Giai Tâm.
"Quá đáng tiếc, cô Đinh dạy học giỏi đến vậy. Cô lên lớp, bạn sẽ cảm thấy việc lĩnh hội tri thức là một điều thú vị biết bao! Đối với cô Đinh, giảng dạy là nghệ thuật, mỗi một tiết học đều là sân khấu biểu diễn nghệ thuật của cô, cô cảm hóa bản thân mình trước, rồi mới cảm hóa chúng cháu... Tuy nhiên cũng có thể nhà trường đúng, cô Đinh quá giàu tình cảm, người có tình cảm quá phong phú thì không thích hợp làm giáo viên. Thật đấy, cô Đinh quá dễ xúc động."
Phóng viên hỏi đến mối quan hệ giữa Đinh Giai Tâm và Thiệu Thiên Nhất: Lẽ nào học sinh trong lớp không bàn tán sao?
"Sao lại không bàn tán chứ? Các bạn học đều nhìn thấy cô Đinh thường xuyên lái xe chở Thiệu Thiên Nhất đi đâu đó, hình như còn có định kỳ, một tuần một lần. Đến học kỳ 1 lớp 12, những lời đàm tiếu kỳ cục ngày càng lớn hơn. Cháu biết cô Đinh đưa Thiên Nhất đi là để chữa bệnh, bệnh gì thì cháu không rõ. Một người mắc bệnh ở phương Tây là quyền riêng tư cá nhân, giữ bí mật cho bệnh nhân là hành vi văn minh, cháu không thấy cô Đinh đã làm sai điều gì. Có đôi khi cháu cảm thấy trong lòng cô Đinh có bốn mươi lăm chiếc két sắt, cất giữ bí mật của bốn mươi lăm học sinh lớp chúng cháu, bí mật của ai cô cũng khóa chặt lại vô cùng cẩn mật. Có một lần trời mưa, mọi người đều không mang ô, đứng ở hành lang nhìn ra sân trường. Lúc đó là giờ tan học, trên sân trường có rất nhiều chiếc ô. Một bạn học nhận ra chiếc ô của cô Đinh, bảo rằng có thể nhìn thấy dưới ô đang đi hai người. Bạn đó cá cược người còn lại dưới ô chính là Thiệu Thiên Nhất. Lại có một bạn học khác cá ngược lại với cậu ta, bảo chắc chắn là Lưu Sướng. Các bạn học ở sau lưng nói Lưu Sướng là PMP, chị hiểu chứ? Viết tắt của nịnh bợ đấy. Kết quả là dưới chiếc ô đó lại là cô Đinh với một bạn học kém của lớp chúng cháu, thi thử lần một có tới ba môn không đạt điểm liệt. Hai kẻ cá cược hòa nhau, đều thua cả, nhưng điều đó cho thấy các bạn học rất chú ý quan sát xem cô Đinh thân thiết hay xa cách với ai."
Phóng viên lại hỏi Dương Tình, lần khác gặp Đinh Giai Tâm là vào lúc nào.
"Lần đó còn sớm hơn, là ở tang lễ của Thiệu Thiên Nhất. Cô Đinh đứng phía sau một khóm trúc đào to lớn, không biết có nhìn thấy cháu không, nhưng cháu có thể chắc chắn đó chính là cô: Quần đen, áo trắng, trên tay áo quấn một đoạn vải tang đen. Cháu không làm động đến những người có mặt trong tang lễ. Bởi vì những người đến dự tang lễ đều căm hận cô ấy, căm hận đến mức độ đó, chỉ sợ sẽ xảy ra chuyện lớn. Hơn nữa dạo đó hình như cô Đinh đang ở ẩn, không gặp bất kỳ ai cả, cháu gửi email cho cô, nói muốn gặp mặt cô một chút, cô đều bảo cháu hãy tha thứ cho cô, hãy đợi thêm một thời gian nữa. Bước vào hội trường tang lễ, cháu nhìn thấy hai bên di ảnh của Thiên Nhất đặt bốn năm tầng vòng hoa, đều là vòng hoa giấy kiểu dáng thống nhất của nhà tang lễ, duy chỉ có một vòng hoa tươi được đặt ở vị trí trong cùng, chính giữa vòng hoa viết mấy chữ lớn: 'Mãi nhớ về em, Thiên Nhất.' Không hiểu sao, vừa nhìn thấy mấy chữ đơn giản ấy là cháu lại oà khóc. Bố mẹ Thiên Nhất nhìn thấy mấy chữ đó cũng bật khóc. Không có gì diễn tả chính xác hơn mấy chữ ấy. Bố mẹ Thiên Nhất học thức không cao, phần lớn những câu đối phúng viếng văn vẻ chữ nghĩa họ không hiểu nổi, nhưng mấy chữ đó thì nhìn một cái là hiểu ngay, đó chính là những lời ở tận đáy lòng họ. Cháu đoán vòng hoa là do cô Đinh gửi. Cô Đinh cực kỳ yêu hoa. Cháu từng đến nhà cô ấy mấy lần, căn nhà vốn dĩ rất nhỏ, nhà người ta đều rào ban công lại làm thành phòng ở, chỉ có cô ấy là không, cô ấy biến ban công thành vườn hoa thành vườn rau, bốn mùa lúc nào cũng xanh tươi rực rỡ. Hôm tang lễ có bảy tám mươi người đến, phần lớn là họ hàng của bố mẹ Thiên Nhất, một phần nhỏ là sư đệ đồ tôn của chú Thiệu. Lúc đó có người hỏi, vòng hoa kia là hoa thật hay hoa giả. Cháu bảo đương nhiên là hoa thật. Một người đồ đệ của bố Thiên Nhất hỏi cháu, có phải do cháu gửi không. Cháu bảo không phải. Đồ đệ bảo thế sao cháu lại biết là thật. Cháu không nói gì. Lúc đi viếng người chết, mẹ Thiên Nhất cứ ôm lấy thi thể Thiên Nhất, vừa đi theo xe tang vào nhà hỏa táng vừa lẩm bẩm đòi đi cùng con trai, rất nhiều người kéo mà vẫn không tài nào kéo bà ra nổi, sức lực của mẹ Thiên Nhất lớn kinh thiên động địa. Lúc đó vô cùng hỗn loạn, tấm chăn mới phủ trên người Thiên Nhất và lá cờ đoàn không biết thế nào lại trượt xuống đất, bên dưới tấm chăn, bộ vest mới ở phần bụng của Thiên Nhất bị ướt một mảng, mẹ Thiên Nhất vén áo vest lên, mọi người nhìn thấy chiếc áo sơ mi trắng bên trong có một mảng máu lớn, đỏ sẫm, giống như vừa mới chảy ra, nhìn vẫn còn có vẻ ấm nóng. Thi thể đẩy ra từ phòng lạnh đôi khi có thể rỉ dịch lỏng, thế nhưng mảng máu đó lại là máu tươi. Người ở nhà hỏa táng giục giã đòi đem đi hỏa táng, nhưng mẹ Thiên Nhất cứ bò rạp lên xe tang không cho ai đến gần. Người phụ trách trang điểm của nhà tang lễ đến, nói ông ta làm nghề này mấy chục năm, chưa từng nhìn thấy hiện tượng này, tuy nhiên nếu vết dao đâm trên thi thể khâu quá thô thì việc xảy ra chuyện này cũng là điều có thể xảy ra. Mẹ Thiên Nhất không chấp nhận lời giải thích của ông ta, bảo rằng đó là con trai nghe thấy tiếng khóc gọi của người làm mẹ nên lên tiếng đáp lại, giọt máu tươi ấy chính là cậu ấy đang tố cáo nỗi oan khuất với bà. Cuối cùng phải có bảy tám người mới kéo mẹ Thiên Nhất ra được, bà khóc đến mức mềm nhũn cả người.
"Lúc đi về phía bãi đỗ xe của nhà tang lễ, chính là cháu đỡ mẹ Thiên Nhất. Cả hai chúng cháu đều đang khóc. Cháu nhìn thấy phía sau khóm trúc đào trống không. Cô Đinh đi rồi. Lúc cháu đỡ mẹ Thiên Nhất ngồi vào trong xe, lại nhìn thấy cô Đinh từ qua cửa sổ xe, mặc một bộ tang phục đơn giản, đang bước vào nhà tang lễ. Cháu vẫn không lên tiếng."
