"Hoàng tử và kẻ nghèo khổ" (The Prince and the Pauper) là cuốn tiểu thuyết của nhà văn Mark Twain, xuất bản lần đầu vào năm 1881. Câu chuyện xoay quanh cuộc gặp gỡ tình cờ giữa hai cậu bé có diện mạo giống hệt nhau: Hoàng tử Edward Tudor và cậu bé nghèo khổ Tom Canty. Họ quyết định đổi trang phục cho nhau để rồi vô tình bị mắc kẹt trong chính cuộc đời của đối phương. Trong khi Edward trải qua thực tế phũ phàng về sự nghèo đói và bất công nơi tầng lớp đáy xã hội, thì Tom lại phải chật vật xoay xở để duy trì vở kịch hoàng gia. Cuộc hoán đổi thân phận đầy bất ngờ này vừa vạch trần sự bất bình đẳng giai cấp cùng hệ thống tư pháp hà khắc của nước Anh thời bấy giờ, vừa giúp cả hai hiểu được giá trị thực sự của việc đặt mình vào vị trí của người khác. (Đây là tóm tắt được tạo tự động.)