Khi đến văn phòng, Elizabeth phát hiện ra Tiến sĩ Morgan đã có việc gấp phải đi thành phố và sẽ không thể trở về trong vài ngày. Cô cảm thấy hụt hẫng, bởi cô vẫn thích giải quyết dứt điểm mọi chuyện ngay lập tức hơn là cứ để treo lơ lửng như vậy suốt mấy ngày trời. Các nữ sinh xúm lại quanh cô, vừa tỏ ý ngưỡng mộ, vừa chê bai lại vừa hiến kế, khiến Elizabeth chẳng biết mình rốt cuộc là tội phạm hay nữ anh hùng nữa.

Điều làm cô phát điên lên được chính là cô phải đợi tới ba ngày mới biết ngô ra thế nào. Quan điểm của riêng cô về việc bị "giám sát" như tội phạm để ép phải trung thực vẫn không hề thay đổi. Cô hoàn toàn tin tưởng vào sự ủng hộ của cha mình đối với lập trường mà cô đã chọn. Cô thừa hiểu tận sâu đáy lòng, ông căm ghét biết nhường nào bất kỳ hành động nào hoài nghi danh dự của một con người. Càng nghe hội bạn bàn tán, cô càng phẫn nộ trước sự sỉ nhục đó.

Cô không phải kiểu người chỉ biết giãi bày cảm xúc qua lời nói suông. Sau khi đưa ra ý kiến với Tiến sĩ Kitchell, phần lớn thời gian còn lại là để các cô gái khác nói chuyện trong lúc cô lặng nghe và nghiền ngẫm sự việc. Cô thừa hưởng cách giải quyết vấn đề thẳng thắn từ cha mình. "Nếu một việc là sai, hãy làm cho nó đúng — nếu có thể," cô đã từng nghe ông nói với Joe Ratowsky không biết bao nhiêu lần. Bốn tháng ở Exeter đã dạy cô nhận ra rằng thế giới chia làm hai loại: kẻ chỉ nói bằng lời và người hành động thực tế. Và cô chọn những người thuộc vế sau để làm cộng sự. Landis không nằm trong số đó. Thật khó lòng mà giải thích rõ lý do vì sao cô có cảm giác Landis sẽ chẳng đời nào giúp ích gì cho một phong trào cải cách. Đó chỉ là trực giác mách bảo và không tài nào diễn tả bằng lời. Min, kẻ chỉ là cái bóng của Landis, cũng bị gạt sang một bên. Lực lượng ban đầu thế là đã đủ — Anna Cresswell, Nancy Eckdahl, Mary Wilson, Mame Welch, thật lạ làm sao, có cả Nora O’Day, và chính cô.

Đến giờ ăn tối, Elizabeth truyền đi một vòng thông điệp, nhờ các nữ sinh đến phòng mình ngay khi chuông báo giờ tự học vừa reo. Vài học sinh đã bắt đầu thu dọn hành lý để về nghỉ lễ; và sau kỳ thi giữa mùa đông, giờ tự học cũng chẳng còn bị quản lý gắt gao như trước.

Cô Brosius nghe thấy lời mời ấy và mỉm cười. Cô đang dần hiểu rõ về cô Hobart hơn. Sau vụ việc buổi sáng, cô cảm giác những lời triệu tập này rất có thể sẽ châm ngòi cho một cuộc chiến tranh. Bản thân vị trí giám thị các kỳ thi vốn dĩ đã khiến cô khó chịu chẳng kém gì bất kỳ học sinh nào. Nhưng từ ngàn đời nay, đó vẫn là thông lệ của hầu hết các trường học. Chắc hẳn phải có lý do nào đó cho việc này. Không nghi ngờ gì nữa, chính thái độ của bản thân đám học sinh đã khiến nhà trường phải áp dụng biện pháp ấy. Thời thế có thể đổi thay, nhưng luật cũ thì vẫn còn đó.

“Có chuyện sắp xảy ra rồi đây,” cô Brosius nói với cô Watson khi hai người bước ra khỏi phòng ăn. “Nếu tôi đoán không lầm, hội trường Exeter sẽ được cải cách trước khi Tiến sĩ Morgan từ thành phố trở về.”

“Cô ấy về vào ngày mai cơ mà.”

“Có thể chứ. Những cuộc cách mạng đôi khi chỉ cần chưa đầy hai mươi bốn giờ để bùng nổ. Củi lửa đã chất sẵn từ mấy năm nay rồi, chỉ chờ có kẻ châm ngòi nữa thôi.”

“Ai đang làm việc đó thế?”

“Elizabeth Hobart, nếu tôi đoán không sai. Chẳng lẽ cô không nhận ra cái ánh mắt sắc lẹm cùng cái thông điệp cô ấy truyền đi để tụ tập các nữ sinh trong phòng mình hay sao?”

“Có chứ; nhưng tôi cứ tưởng đó chẳng qua chỉ là một buổi kéo kẹo bơ bình thường.”

“Đó là một âm mưu được chuẩn bị kỹ lưỡng nhằm cải tổ tất cả chúng ta đấy. Tôi phải công nhận là cô bé rất khôn ngoan khi chọn đồng đội. Một khi đã đồng ý, họ sẽ là những kẻ dốc sức thực thi đến cùng mọi kế hoạch của cô ấy. Ồ, không, đừng có hoảng hốt thế,” nhận thấy vẻ mặt lo lắng của cô Watson, cô nói tiếp, “biết đâu chuyện này lại đem lại những điều tốt đẹp; ít nhất thì tôi chắc chắn là chẳng có hại gì đâu. Để bọn chúng ngồi lại bàn bạc với nhau cũng là một ý hay đấy chứ.” Rồi cô kể lại toàn bộ sự việc diễn ra vào buổi sáng.

Các nữ sinh đến họp mà hoàn toàn không biết lý do vì sao mình được triệu tập. Trái với dự đoán của Elizabeth, Nora O’Day không hề phản đối gì, nhất là sau khi Elizabeth giải thích rõ ràng đây là một cuộc họp thuần túy công việc chứ không phải tụ tập vui chơi. Nora bước vào phòng sau khi mọi người đã tề tựu đông đủ. Gật đầu chào chung cả nhóm, cô tìm một vị trí ngay trước lò sưởi.

Elizabeth trình bày mục đích của buổi họp. Cô thuật lại cảnh tượng diễn ra vào buổi sáng.

“Các cậu đều biết là tớ chưa từng phải trải qua kỳ thi nào trước đó,” cô nói. “Cậu không thể tưởng tượng nổi nó đã để lại cho tớ ấn tượng tồi tệ thế nào đâu. Thử nghĩ đến cảnh có tận hai đến ba giáo viên đứng kè kè trong phòng để canh chừng chúng ta xem! Chà, với tớ thì đó quả là điều xúc phạm nhất trên đời.”

“Đó là vì cậu chưa quen đấy thôi. Thực ra họ không có ý đó đâu,” cô Cresswell giải thích. “Nhưng cậu phải nhớ điều này — cuộc sống học đường cũng giống hệt như xã hội ngoài kia vậy. Vẫn có những học sinh không trung thực. Không thể chối cãi thực tế phũ phàng đó được. Và chính vì một vài con sâu làm rầu nồi canh ấy mà tất cả chúng ta mới phải chịu cảnh bị giám sát.”

Elizabeth vẫn không chịu thuyết phục. “Tớ không hiểu tại sao lại phải thế. Sáng nay ngồi trong lớp, tớ cứ có cảm giác hệt như thể mình vừa bước vào phòng của Tiến sĩ Morgan và bà ấy liền lập tức khóa cất trang sức với bóp tiền đi vậy. Chắc chắn là đến thời điểm này tự các giáo viên phải thừa nhận được chứ ai là người đáng tin và ai không thể tin tưởng được rồi chứ! Giả sử trong số năm mươi nữ sinh ở phòng chúng ta sáng nay, có một hoặc hai đứa gian lận. Tớ nghĩ thà cứ để mặc chúng tự chịu hậu quả còn hơn là đối xử với tất cả chúng ta như những kẻ tội phạm. Làm vậy thì khác biệt lớn lao gì cơ chứ? Bọn chúng sẽ là những kẻ duy nhất chịu thiệt hại; còn việc bị canh chừng thì liệu có giúp chúng tốt đẹp hơn được chút nào không?”

Mary Wilson hất mái tóc ra sau. Đôi mắt cô bắt đầu lóe lên những tia lửa giận. Khi Elizabeth thảo luận vấn đề này, sự nhiệt tình trong cô cũng dâng trào theo.

“Chỉ làm chúng tệ hơn thôi — tệ đi nhiều ấy chứ. Nếu có bất cứ thứ gì trên đời này có thể đẩy tớ vào con đường gian lận, thì đó chính là việc bị kè kè canh chừng xem có gian lận hay không. Lúc đó tớ sẽ làm tới bến chỉ để chứng minh rằng mình đủ ranh mãnh qua mặt được bọn họ.”

Họ thảo luận sự việc một cách cặn kẽ, ngoại trừ Nora O’Day, ai nấy đều cởi giãi bày quan điểm của mình. Nora ngồi lặng thinh; nhưng sự im lặng ấy không phải vì cô thiếu quan tâm. Cô chăm chú lắng nghe từng lời, cân nhắc kỹ lưỡng trước khi tiếp thu. Elizabeth lấy làm lạ vì vốn dĩ Nora không phải kiểu người trầm tính. Những người khác hiểu ý nên cũng không gặng hỏi ý kiến của cô.

Elizabeth đã đạt được bước đầu tiên. Các nữ sinh không còn đối xử với cô O’Day bằng cái vẻ khách sáo đầy cố ý — thứ còn khó chịu hơn cả sự lạnh nhạt công khai — như những dịp trước đó nữa. Đặc biệt là Mary, cô tỏ ra vô cùng niềm nở, bản thân Nora cũng thấy thoải mái hơn nhiều.

Elizabeth đã vạch sẵn một kế hoạch cho cuộc cải tổ này. Cô không hề viển vông làm những chuyện bất khả thi. Ý tưởng của cô rất thực tế. Ngay cả cô Cresswell cũng phải công nhận đó là một quyết sách khôn ngoan.

“Cậu làm thư ký ghi chép lại kế hoạch của chúng ta nhé, cô Cresswell?” Elizabeth đề nghị.

Cô tiến về phía bàn học, cầm lấy cây bút chì và tấm bảng ghi chú sẵn sàng làm việc. “Các cậu đã quyết định thế nào về việc đi nói chuyện với từng học sinh chưa?” cô hỏi. “Chúng ta sẽ triệu tập tất cả lại rồi trình bày kế hoạch này chứ?”

“Không; ý tớ là sẽ gặp riêng từng người một. Làm vậy sẽ mang tính cá nhân và gần gũi hơn nhiều so với việc nói trước đông đủ mọi người. Tớ nghĩ bọn họ sẽ dễ tiếp nhận hơn; chắc chắn tớ cũng sẽ thích vậy nếu là mình.”

“Có lẽ thế. Nhưng như vậy thì khối việc đấy.”

“Chúng tớ không ngại việc đâu,” Mary Wilson nói, “miễn là chúng ta thành công trong việc thực hiện ý tưởng của Elizabeth.”

Các chi tiết tiếp tục được bàn bạc kỹ hơn. Sau đó, họ bắt đầu phân chia khu vực phụ trách trong tòa nhà cho từng người đi vận động.

“Chúng ta không cần phải đi gặp tất cả mọi người đâu. Mỗi thành viên mới gia nhập sẽ phải chịu trách nhiệm đi vận động thêm những chữ ký khác.”

Anna Cresswell tiếp tục viết. Cuối cùng cô lên tiếng. “Chúng ta sẽ in bản này ra bằng máy đánh chữ nhé. Nghe đây. Ý Elizabeth có đúng thế này không nào?” Cô đọc lên:

“Chúng tôi, những học sinh ký tên dưới đây của hội trường Exeter, cảm thấy không hài lòng với phương thức tổ chức thi cử hiện tại, vì tin rằng nó xúc phạm đến danh dự của mỗi học sinh, nên đồng thuận đề xuất một phương án cải cách. Chúng tôi cam kết cá nhân sẽ không nhận bất kỳ sự trợ giúp nào trong các kỳ thi. Hơn thế nữa, chúng tôi sẽ âm thầm nhưng kiên quyết tẩy chay mọi hành vi gian lận không đúng mực trong học sinh.

“Chúng tôi kính đề nghị Tiến sĩ Morgan từ nay về sau tổ chức các kỳ thi mà không cần sự giám diện của giáo viên, đồng thời cam kết rằng dưới sự tự quản của chúng tôi, các kỳ thi sẽ mang lại niềm tự hào cho cả nhà trường lẫn học sinh.”

“Cậu viết hay tuyệt. Cha tớ cũng chẳng thể soạn thảo hay hơn thế này được đâu,” Elizabeth thốt lên. “Giờ thì chúng ta phải đi thu thập chữ ký của những nữ sinh ưu tú nhất ở Exeter thôi.”

“Đừng đưa tên của bất kỳ ai không thực tâm giữ lời hứa vào danh sách,” cô Cresswell khuyên. “Năm mươi con người thực lòng quyết tâm còn giá trị hơn một trăm kẻ mà một nửa trong số đó gió chiều nào che chiều nấy.”

“Nhưng như Anna Cresswell đã nói lúc nãy,” Mary Wilson hào hứng cắt ngang, “thế nào cũng vẫn sẽ có những đứa cố tình gian lận. Đến lúc đó thì chúng ta phải làm sao?”

“Hầu hết các nữ sinh sẽ đồng ý với bản cam kết này, và đa số bọn họ đều là những người đáng tin cậy để thực hiện đúng lời hứa. Nếu các cậu mở to mắt quan sát trong lớp học, các cậu sẽ sớm phát hiện ra đứa nào không có lòng tự trọng. Ta có thể kéo những đứa đó ra một góc nhỏ nhẹ nhắc nhở. Nếu chúng còn tái phạm lần nữa, chúng ta sẽ đưa vụ việc ra ánh sáng.” Đây là lời khuyên từ cô Cresswell.

Dứt lời, Mame Welch đứng phắt dậy. “Nếu chúng ta không giải tán nhanh lên thì đèn sẽ tắt mất, và tớ thì chẳng thích mò mẫm xuống cầu thang trong bóng tối đâu. Tớ bị một lần rồi, cái u trên đầu sưng suốt cả tuần nay đấy. Đầu óc con người chẳng phải cái ‘đèn thắp sáng’ tốt đẹp gì cho cam đâu. Nào, Carrie Hirsch, cậu đi chung đường với tớ đi. Đèn mà tắt thì thể nào chúng ta cũng ngã chồng lên nhau cho mà xem.” Quàng tay qua khuỷu tay Carrie và chúc mọi người ngủ ngon, cô bước ra khỏi phòng.

Cô Cresswell và Nancy nối gót theo sau, không quên gửi những lời chúc tốt đẹp nhằm cổ vũ tinh thần cho Mary và Elizabeth trong công việc ngày mai. Nora O’Day vẫn ở lại. Trông cô thật nổi bật làm sao khi đứng tì khuỷu tay lên bệ lò sưởi, đăm đăm nhìn xuống đống than hồng bên dưới. Vẫn như mọi khi, cô ăn vận vô cùng sang trọng. Chiếc áo choàng rộng bằng lụa màu đỏ thẫm, mái tóc đen buông xõa tết thành một bím đơn cùng làn da ngăm bánh mật tạo nên một bức tranh vô cùng rực rỡ.

“Tớ đợi cho mấy người kia đi hết,” cô nói, “để được nói chuyện riêng với cậu đấy, Elizabeth. Tớ đã muốn làm điều này từ mấy ngày nay rồi, ngặt nỗi cậu bận rộn quá nên tớ cứ ngại không dám làm phiền thời gian của cậu.”

“Cậu cứ ngồi đây nói chuyện đi. Tớ vào phòng ngủ đây,” Mary nói, chuẩn bị chuồn đi nơi khác.

“Không; tớ không có ý làm phiền cậu đâu. Tớ định rủ Elizabeth đi dạo ra cuối hành lang cơ. Tớ rất thích ngồi ở chiếc ghế dài bên cửa sổ chỗ chiếu nghỉ cầu thang. Khung cảnh sân trường dưới ánh trăng đẹp lắm. Nói chuyện ở đó cũng chẳng sợ làm phiền ai cả. Tớ nghĩ chắc bà Schuyler cũng chẳng bận tâm đến chuyện thức khuya đêm nay đâu, đằng nào thì ngày mai chúng ta cũng về nhà rồi mà. Cậu đi cùng tớ chứ, Elizabeth?”

“Được chứ; chờ tớ một phút lấy cái áo choàng đã. Chỗ ghế cửa sổ đó lùa gió lạnh lắm tớ biết thừa. Tớ ngồi đó mấy bận rồi.”

Lấy chiếc áo choàng chơi gôn xuống, cô quấn chặt vào người. “Đi thôi,” cô nói thêm, luồn tay kéo cánh tay cô O’Day vào tay mình. “Chúng ta sẽ làm những con cú đêm cho tới khi nào bị bà Schuyler tóm cổ thì thôi. Đừng khóa cửa nhé Mary. Lát nữa tớ vào.”

Ngay khúc quẹo của cầu thang có một chiếc ghế dài bên cửa sổ vô cùng rộng rãi được chất đầy gối tựa, từ đó người ta có thể phóng tầm mắt ngắm nhìn khung cảnh sân trường đang ngập chìm trong lớp tuyết trắng, đẹp lấp lánh dưới ánh trăng mờ ảo.

Sắp xếp lại đống gối cho vừa vặn thoải mái, Nora bắt đầu câu chuyện. “Tớ đã nghe cậu phát biểu trong buổi họp hôm qua, Elizabeth, và tớ muốn gửi lời cảm ơn cậu.”

“Cảm ơn tớ vì điều gì chứ? Tớ chỉ nói ra những gì mình suy nghĩ thôi mà.”

“Nhiều cô gái khác có lẽ đã chẳng dám làm được một góc như thế — mà theo tớ biết thì đúng là có những người như vậy thật. Cậu chấp nhận rủi ro bị mọi người ghét bỏ, vậy mà cậu vẫn sẵn sàng đương đầu với nguy cơ ấy chỉ vì cậu là bạn của tớ. Đó mới là thứ tình bạn đáng trân trọng biết bao. Cậu không thể ngờ được tớ đã vui mừng và hạnh phúc đến nhường nào đâu! Chà, đã mấy tháng nay rồi tớ chưa từng có được cảm giác vui vẻ nhường ấy.”

“Đương đầu với rủi ro! Chỉ vì tớ là bạn cậu á! Chà, chắc đầu óc tớ đần độn lắm rồi, chứ thực tình là tớ chẳng tài nào hiểu nổi cậu đang nói cái quái gì nữa đấy, Nora.”

“Cậu nói vậy chỉ để chối bỏ lời cảm ơn và lòng biết ơn của tớ thôi. Cậu lúc nào cũng vậy cả. Tớ thừa đoán trước được tính cậu rồi. Cậu làm một việc vô cùng cao thượng, trượng nghĩa rồi lại tìm cách phủi tay trốn tránh những lời cảm tạ theo sau.”

“Ừ thì, có thể tính tớ thế thật, hoặc cũng chẳng phải. Tớ chịu chết chẳng biết cậu đang ám chỉ điều gì. Nếu những gì tớ làm mà được cậu gọi là cao thượng với trượng nghĩa, thì đây là lần đầu tiên tớ nghe nói đến đấy. Nếu tâm trí cậu vẫn còn vương vấn cái bài diễn văn hôm qua của tớ, thì xin thưa là chẳng có chút cao thượng nào trong đó đâu nhé. Chà, cậu chẳng thể hình dung nổi lúc đó tớ tức giận đến thế nào đâu! Tớ phát bực lên được khi nghe mấy người kia cứo oang oang giải thích phải làm thế này phải làm thế kia. Tớ chẳng thèm tán thành kế hoạch của bọn họ tí nào, thế nên việc duy nhất tớ có thể làm là nói ra suy nghĩ thật của mình. Thật là tin mới lạ đối với tớ khi biết rằng nổi giận rồi bộc lộ cảm xúc một cách... ờ, có phần mạnh bạo chút xíu lại được coi là cao thượng với trượng nghĩa đấy. Dù rằng,” cô nói với giọng khô khốc, “tớ cũng thấy khá vui vì điều đó, bởi như thế thì việc tỏ ra cao thượng đối với tớ quá ư là dễ dàng.”

Cô O’Day quay sang nhìn chằm chằm vào cô.

“Thật đấy, Elizabeth, nói bằng danh dự của cậu xem nào, hôm qua lúc phát biểu cậu thực sự không hề nghĩ đến tớ chút nào sao?”

“Tớ thề là không hề, xin lấy danh dự ra đảm bảo,” cô bật cười khúc khích. Rồi cô siết nhẹ bàn tay Nora vô cùng trìu mến nhằm xoa dịu nỗi đau mà câu nói tiếp theo có thể mang lại. “Có lẽ điều này sẽ làm tổn thương lòng tự trọng của cậu một chút, nhưng thậm chí tớ còn chẳng thèm nghĩ tới cậu sau khi chúng ta bước chân vào phòng họp nữa là, mặc dù hình như cậu ngồi ngay sát bên cạnh tớ thì phải. Lúc đó mắt tai tớ chỉ dồn hết vào những gì đang diễn ra ở phía trên bàn hội nghị thôi. Mà tính ra thì chắc cậu phải cộng thêm cả cái miệng của tớ vào nữa mới đúng đấy.”

“Thế ra cậu không hề hay biết chuyện gì đã xảy ra ở đây vào mùa xuân năm ngoái sao? Không một ai hé nửa lời với cậu ư?”

“Tớ chịu chẳng biết vụ việc cụ thể nào mà cậu đang ám chỉ cả. Mà cũng chẳng có ai kể cho tớ nghe bất kỳ chuyện gì bất thường hết.”

“Vậy thì để tớ kể cho cậu nghe. Mãi cho đến tối hôm qua tớ mới dám mở lời tâm sự chuyện này với một ai đó; nhưng sau khi nghe cách cậu lên tiếng hôm qua, tớ biết chắc rằng cậu có thể thấu hiểu cho tớ. Tớ đã phải cắn răng chịu đựng chuyện này một mình suốt một thời gian dài đằng đẵng mà chẳng dám hé lộ cùng ai, thế nên giờ đây nghĩ đến việc mình có thể giãi bày hết những uất ức trong lòng, cũng như quãng thời gian kinh khủng vừa qua ở Exeter tớ mới thấy nhẹ nhõm làm sao. Lẽ ra mùa thu này tớ nên chuyển đi nơi khác học và chẳng thỉ thò mặt quay lại đây nữa mới phải; nhưng ngẫm đi nghĩ lại, tớ lại thấy việc chuồn mất tăm như thế hèn nhát quá. Mùa hè năm ngoái tớ đã viết thư cho Tiến sĩ Morgan khẳng định mình sẽ quay lại trường. Và rồi tớ tự nhủ sẽ ở lỳ lại đây cho đến khi nào buộc tất cả mọi người ở Exeter này, từ Tiến sĩ Morgan cho đến mấy đứa làm bếp trong nhà ăn, phải nể trọng tớ thì thôi.” Cô khựng lại một nhịp, rồi chậm rãi nói thêm, “Nhưng xem ra tớ chẳng đạt được tiến triển là bao thì phải.”

Giọng nói đượm buồn của cô bạn khiến Elizabeth cảm thấy lúng túng. Cô biết Nora O’Day đang buồn — cô đã lờ mờ nhận ra điều đó từ lâu. Lẽ ra cô rất sẵn lòng bày tỏ sự đồng cảm, thốt lên vài lời thể hiện niềm tin tưởng dành cho người bạn đồng hành của mình, ngặt nỗi cô còn quá non nớt trước những chuyện thế này nên chẳng biết làm gì ngoài việc ngồi im thin thít nhìn chằm chằm đối phương. Rồi bỗng nhiên cô thốt lên tuột mất:

“Tớ chẳng hiểu cậu đang nói cái quái gì cả! Kể tớ nghe xem nào, Nora. Tớ đoán là mọi chuyện chắc không đến nỗi tồi tệ như cậu tưởng tượng đâu.”

“Tớ không tài nào hình dung nổi thế nào mới gọi là tồi tệ hơn được nữa! Có lẽ, khi nghe tớ kể xong, cậu cũng sẽ thấy ghê tởm giống như bọn họ mà thôi. Nếu đúng thế thật, thì xin cậu đừng đứng lại giải thích hay viện dẫn đủ mọi lý do cho hành động của mình làm gì. Cứ lủi thủi bước đi là tự khắc tớ sẽ hiểu rằng cậu chẳng mặn mà gì chuyện kết bạn với tớ đâu. Tớ cũng chẳng thấy ngạc nhiên đâu mà. Thậm chí tớ còn đoán trước được cậu sẽ làm đúng như thế ấy chứ — nhưng xét cho cùng, cậu vẫn luôn là một con người rất khác biệt.”

“Thế thì cứ chờ xem tớ có quay lưng bỏ đi không đã nhé. Biết đâu tớ lại không làm thế thì sao. Cá cược thoải mái luôn, cái chuyện ‘kinh khủng’ mà cậu đã làm chắc chắn chỉ là do tưởng tượng một nửa thôi. Đám con gái tuy vậy chứ đứa nào cũng tốt tính cả, và tớ thương một số đứa trong bọn họ; nhưng điều đó không có nghĩa là tớ nghĩ bọn họ hoàn hảo không biết sai sót. Vậy mà cậu cứ ngồi đấy úp úp mở mở về một tội ác tày trời do chính mình gây ra. Người ta nhìn vào khéo lại tưởng cậu chẳng khác gì nữ hải tặc Captain Kidd phiên bản nữ không chừng. Sống lưng tớ lúc này đang nổi hết cả gai ốc lên rồi đây, mau mau kể tuốt tuồn tuột cho tớ nghe xem nào.”

“Mùa xuân năm ngoái, tớ bước vào phòng thi môn hình học và mang theo cả sách giáo khoa bên mình. Tớ chép liền ba định lý, y sì đúc từng chữ một, thẳng ra từ trong sách. Nửa tá đứa đã nhìn thấy tớ làm điều đó — Mary Wilson, Nancy, Carrie Hirsch, Mame Welch, Landis và cả Min. Ngay tối hôm đó, hội con gái đã tụ tập lại với nhau và quyết định tẩy chay tớ. Trước đó tất cả chúng tớ đều là bạn thân.”

“Tớ không thể ngờ Mary hay Nancy lại làm thế — tụ tập lại rồi bàn tán về một vấn đề như vậy ở nơi công cộng.”

“Bọn họ không có. Carrie với Mame cũng chẳng tham gia. Tớ biết chắc chắn là cả bốn người bọn họ đều không có mặt ở buổi họp đó. Tớ nghĩ mỗi đứa tự mình ngẫm nghĩ rồi đưa ra quyết định riêng. Bọn họ vẫn chào hỏi tớ ở bàn ăn hay trong các buổi sinh hoạt chung của trường. Nhưng điều đó chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong cuộc sống ở Exeter thôi. Chưa bao giờ bọn họ đặt chân vào phòng tớ hay mời tớ sang phòng họ cả.”

“Ai là người đứng ra triệu tập buổi họp đó?” Elizabeth gặng hỏi.

“Min Kean. Tớ dám chắc chắn là nó, vì các tờ thông báo đều có chữ ký của nó. Đó là quy định bắt buộc trước khi bất kỳ cuộc họp nào được tổ chức. Nhờ vậy Tiến sĩ Morgan mới biết phải quy trách nhiệm cho ai.”

Elizabeth ra hiệu không đồng tình. Cô định cất lời nhưng lại kìm lại được, cô tự nhủ những lời chỉ trích lúc này chẳng thể giải quyết được vấn đề gì. Nora nhận thấy vẻ ngập ngừng của cô và lầm tưởng sang một động cơ khác.

“Cậu định nói gì thế? Đừng có ngập ngừng nữa. Tớ xứng đáng bị chỉ trích mà. Tớ không sợ phải nghe điều đó đâu.”

“Đó không phải là chỉ trích cậu đâu. Tớ đang nghĩ là chắc chắn Min Kean hồi học kỳ trước phải là một con người hoàn toàn khác. Dù có vắt kiệt trí tưởng tượng đến mấy đi chăng nữa, tớ cũng không tài nào tưởng tượng nổi có ngày nó lại đứng ra làm kẻ cầm đầu trong bất kỳ chuyện gì. Thế còn vai trò của Landis thì sao?”

“Tớ không biết. Chẳng ai dám hé răng nửa lời với tớ và tớ cũng chẳng thèm mở miệng hỏi. Trước khi chúng tớ rời Exeter vào kỳ nghỉ xuân, cô ấy đã đến phòng tớ và ngồi chơi suốt cả buổi tối. Cô ấy bảo với tớ rằng cô ấy nghĩ hội con gái đã hành xử quá bồng bột, và cô ấy đã làm hết sức có thể để khuyên bọn họ nên kiên nhẫn cân nhắc; ngặt nỗi cô ấy chỉ là một tiếng nói nhỏ bé giữa tập thể đông đảo. Cô ấy đóng vai trò là quyền chủ tịch trong buổi họp hôm đó mà.”

“Thế còn Anna Cresswell lúc đó ở đâu?”

“Cậu ấy có mặt ở đây, nhưng kiên quyết không chịu tham gia. Có người kể lại với tớ là cậu ấy đã từ chối có mặt.”

“Landis có bao giờ quay lại tìm cậu nữa không?”

“Học kỳ này thì thường xuyên lắm. Tớ đang giữ tất cả các bài luận và tài liệu mà mẹ tớ đã viết khi còn là học sinh ở chủng viện Arlington. Những ai còn nhớ về bà đều bảo bà có năng khiếu thiên bẩm trong lĩnh vực đó. Tất nhiên là tớ chẳng thể kiểm chứng được, bởi bà đã qua đời từ hồi tớ còn đỏ hỏn. Không hiểu sao tớ chưa bao giờ có đủ dũng khí để đọc chúng, mặc dù tớ vẫn nâng niu giữ gìn từng trang một. Landis bảo chúng viết rất hay, và cậu biết đấy, bản thân Landis cũng có chút ít năng khiếu văn chương trong người.”

Elizabeth mỉm cười. Cô đang dần vỡ vỡ lẽ ra mọi chuyện. Những ý nghĩ mới chợt lóe lên trong đầu cô. Không mảy may ý thức được ý nghĩa mà người ta có thể gán cho lời nói của mình, cô thốt lên: “Tớ bắt đầu nhận ra rằng việc đi tin tưởng quan điểm của bất kỳ ai về một người khác là điều tối kỵ. Cậu phải trải qua việc tin tưởng rồi bị lừa dối, để rồi lại tiếp tục tin tưởng, cứ thế tự mình tìm hiểu và nhìn nhận con người ta một cách khách quan. Thế Anna Cresswell chưa bao giờ đến tìm cậu ư? Tớ cứ nghĩ cậu ấy phải đến chứ, xét việc cậu ấy từng từ chối tham gia buổi họp đó cơ mà.”

“Cậu ấy đã đến hai lần để rủ tớ đi cùng đâu đó, một lần đi dạo bằng xe ngựa, và một lần đi bộ, nhưng lần nào tớ cũng từ chối hết. Tớ cảm thấy tồi tệ đến mức chẳng còn chút dũng khí nào để bước chân ra ngoài giao du với đám con gái nữa. Lúc đó chỉ còn vài tuần nữa là đến kỳ nghỉ hè về nhà rồi. Tớ tự nhủ sẽ cố cắn răng chịu đựng cho đến khi kết thúc năm học rồi sẽ một đi không trở lại luôn. Nhưng rồi tớ đã thay đổi ý định, như tớ đã kể với cậu đấy. Cậu ấy không rủ tớ thêm lần nào nữa. Nhưng tớ cũng chẳng lấy làm lạ vì dạo ấy cậu ấy rất bận rộn với khối công việc bù đầu. Tớ đoán chắc cậu ấy nghĩ mọi chuyện đã qua đi rồi. Cậu ấy cũng chẳng hay la cà đến mấy buổi tiệc tùng trà bánh, thế nên có lẽ cậu ấy còn chẳng phát hiện ra là tớ vắng mặt trong đám đông ấy chứ.”

Elizabeth im lặng. Cô đang suy ngẫm, không phải về hành vi sai trái của người bạn đồng hành, mà là về vai trò mà có lẽ Landis đã nhúng tay vào trong suốt vụ việc này. Nora chờ đợi cô lên tiếng, nhưng mãi chẳng thấy hồi âm nên đành đặt ra một câu hỏi khác.

“Cậu cũng cảm thấy ghê tởm tớ đến mức không thốt nên lời nào nữa phải không?”

“Không,” cô chầm chậm đáp, “tớ không hề cảm thấy ghê tởm. Nhưng rõ ràng cậu không thể mong đợi tớ sẽ tỏ ra hào hứng hay cất lời ca tụng việc cậu đi gian lận được. Tớ căm ghét sự gian lận dưới bất kỳ hình thức nào; nhưng tớ lại chẳng cho rằng mình có quyền đứng ra phán xét cậu. Tớ có thể chỉ trích điều đó ở cậu; rồi sẽ có kẻ khác tìm ra điểm thiếu sót ở tớ để mà chê bai. Chỉ có một điều tớ dám chắc chắn. Cậu đang vô cùng hối hận vì những gì mình đã làm; và cậu sẽ chẳng bao giờ tái phạm cái tội gian lận ấy nữa đâu, ngay cả khi cậu biết chắc rằng mình sẽ thi trượt và bị buộc phải chôn chân học ở cái trường này đến hết đời đi chăng nữa.”

“Cậu hoàn toàn có thể tin chắc điều đó. Trải nghiệm nhớ đời vừa rồi đã đặt dấu chấm hết cho những thủ đoạn như thế đối với tớ.” Giọng cô hoàn toàn không có vẻ gì là đang cố gắng thanh minh.

“Tớ sẽ nói thật lòng với cậu nhé, Nora. Tớ có chút thất vọng về cậu, nhưng tớ rất mừng vì cậu đã kể cho tớ nghe mọi chuyện. Cậu cứ yên tâm là điều này sẽ chẳng thể làm ảnh hưởng gì đến tình bạn giữa chúng ta đâu.”

Trái ngược hoàn toàn với dự đoán của Elizabeth, thay vì đáp lời, Nora bỗng ôm mặt nức nở khóc òa lên, phải mất một lúc lâu cô mới có thể nói năng trôi chảy trở lại được.

“Tớ rất trân trọng điều này, Elizabeth. Tớ biết mình đã làm sai, và tớ đã mất ròng rã sáu tháng trời chỉ để chìm đắm trong sự hối hận. Dẫu vậy tớ vẫn không nghĩ rằng mình đáng bị lên án nặng nề hơn một số người trong các cậu nếu như các cậu rơi vào hoàn cảnh tương tự. Tớ biết nói thế nghe có vẻ kỳ cục lắm chứ. Nhưng khi tớ kể cho cậu nghe toàn bộ câu chuyện, cậu sẽ hiểu ngay ý tớ muốn nói gì. Mẹ tớ qua đời khi tớ mới lọt lòng được vài tuần tuổi. Bà xuất thân từ một gia đình danh giá và là con một trong nhà. Không hiểu sao,” cô gái ngập ngừng. Thật khó lòng mà giải thích rõ mọi chuyện mà không khiến người ta có cảm giác mình đang soi mói hay chỉ trích bậc sinh thành. “Không hiểu sao, cha tớ chưa bao giờ mặn mà lắm với những thứ mà mẹ tớ quan tâm nhất. Ông chẳng hề thấy có vấn đề gì sai trái trong việc chơi bài bạc, tiệc tùng rượu chè hay những thứ đại loại thế. Khi mẹ tớ qua đời, bà ngoại Loraine đã đón tớ về nuôi. Nhưng bà cũng chẳng sống được bao lâu. Rồi tớ quay trở lại nhà sống chung với một người quản gia và lũ gia nhân. Có lúc bọn họ thật thà, nhưng cũng có lúc dối trá bất lương. Bà Gager là người đứng ra chăm sóc tớ. Bà là một phụ nữ gốc Đức lớn tuổi rất sạch sẽ và chịu khó làm lụng, ngặt nỗi lại thiếu đi nét thanh lịch cần có. Thậm chí bà còn chẳng biết chữ nữa là. Tớ không hề có ý phàn nàn gì đâu, bởi bà đối xử với tớ tốt hết mức có thể rồi. Bất cứ thứ gì tớ muốn đều được đáp ứng mà chẳng màng phiền hà. Bà thực sự tận tụy như một người nô lệ của tớ, sai khiến bất cứ kẻ nào trong nhà phải tuân răm rắp mỗi khi tớ cất tiếng.

“Tớ đích thực là một tiểu bạo chúa. Cha tớ vắng nhà suốt, bởi ông là một thương gia vô cùng bận rộn. Nhưng ông cũng đồng thời cưng chiều tớ hết mực. Tớ chỉ cần dậm chân một cái là ông sẵn sàng cho phép tớ làm bất cứ điều gì mình thích. Thực lòng ông chẳng bao giờ nỡ từ chối tớ bất cứ thứ gì, và đến tận bây giờ vẫn thế. Cậu thấy đấy, tớ là người thân duy nhất còn lại trên đời của ông, và ông cứ đinh ninh rằng tớ hoàn hảo không tì vết.” Cô bật cười lanh lảnh. “Tớ lúc nào cũng thấy buồn cười mỗi khi nghe ông ba hoa với ai đó về mình. Dù sao thì có người luôn xem trọng mình như thế cũng thật tuyệt. Ông hoàn toàn chân thành đấy chứ. Ông thực sự tin rằng tớ là cô gái thông minh và thu hút nhất ở cái trường Exeter này.

“Bà Gager thỉnh thoảng vẫn hay lén lút uống rượu. Vào những lúc như thế — hồi đó chắc tớ mới lên tám tuổi — bà thường dặn dò tớ phải bịa ra những lý do gì để bao che với cha, cũng như cách làm sao để giấu không cho Maggie, cô hầu phòng thứ hai, biết chuyện. Nghe có vẻ kỳ lạ phải không, nhưng bà già đó chính là thần tượng của tớ đấy. Tớ chưa bao giờ chần chừ khi phải chuyển những lời dối trá của bà, và cứ thế liên tiếp là những trò lừa dối vặt vãnh nối tiếp nhau. Mỗi lần qua mặt được Maggie là tớ lại được khen ngợi.

“Khi lớn hơn một chút, tớ có dịp tiếp xúc với rất nhiều thương gia — một số trong đó là các nhân viên kinh doanh đi lưu động cho công ty của cha tớ. Và bọn họ luôn miệng khoe khoang về sự ranh mãnh, lọc lọi của mình trong các thương vụ làm ăn. Giờ đây tớ thừa hiểu rằng thực chất bọn họ chỉ là những kẻ bất lương. Tớ chịu không biết cha có đồng tình với những chuyện đó hay không. Bọn họ kể những câu chuyện ấy chỉ để mua vui cho tớ chứ chẳng đời nào đem ra bàn chuyện làm ăn với ông cả.

“Cha tớ luôn phóng khoáng về tiền bạc. Tớ muốn tiêu bao nhiêu tùy thích. Ông chẳng bao giờ hỏi han tiền nong đi đâu, cứ hễ tớ mở miệng đòi là ông đưa.…

“Những câu chuyện tớ thường xuyên nghe được từ đám gia nhân — mà tớ lại dành phần lớn thời gian sống chung với bọn họ — toàn là những lời bàn ra tán vào xem dạo này ai ăn mặc đẹp hay lòi ra bộ dạng lếch thếch thế nào, rồi người ta có nhiều hay ít tiền ra sao. Đừng có trách cha vì đã lơ là bỏ mặc tớ nhé. Ông đã thuê những người hầu tốt nhất có thể, và làm những gì ông cho là tốt nhất cho tớ. Tớ được chăm lo cơm ăn áo mặc đầy đủ; và bà Gager thì chăm sóc sức khỏe cho tớ cực kỳ chu đáo. Công việc kinh doanh cứ cuốn ông đi biền biệt khỏi nhà. Hơn nữa, đàn ông vốn dĩ không giống phụ nữ. Một người phụ nữ sẽ nhận ra ngay lập tức nếu tớ thiếu thốn thứ gì đó ngoài cơm ăn áo mặc.”

“Tớ đoán là chúng tớ chẳng thể nào hiểu nổi đâu,” Elizabeth nói. “Tớ chắc chắn là mình không tài nào hiểu được. Tớ luôn có mẹ ở bên. Bà sẽ trừng phạt tớ thật nặng nếu tớ dám lừa dối bất kỳ ai. Cha tớ, và cả cô Hale nữa, cũng đều nghiêm khắc y như vậy. Tớ được nuôi dạy để mà căm ghét cay đắng bất cứ thứ gì không trung thực. Nhưng mà ngẫm lại,” cô lẩm bẩm suy tư, “tớ cũng chẳng lấy làm tự hào gì về bản thân trong chuyện này đâu. Đó là do nền tảng giáo dục gia đình mang lại chứ chẳng phải do bản chất tớ hay ho gì. Nếu tớ là một đứa trung thực và đại loại thế, thì đó hoàn toàn là nhờ công ơn sinh thành dạy dỗ của cha mẹ tớ cả.”

“Nếu tớ không nhìn thấy điều gì quá mức tai hại trong việc chép bài vở trong các kỳ thi, thì đó là vì tớ chưa từng được dạy dỗ đàng hoàng hơn thế. Tớ đã thực sự bàng hoàng khi biết rằng mọi người lại nhìn nhận một hành động như vậy với thái độ khinh miệt đến thế. Bây giờ thì tớ sẽ không bao giờ làm thế nữa đâu. Không phải vì tớ muốn nịnh bợ lấy lòng Mary Wilson và hội của cậu ấy, mà bởi vì tớ nhận thức được đó là điều sai trái.” Cô ngưng lại một lát rồi tiếp lời, “Tớ nghĩ mình mang dòng máu nhà Loraine ở điểm đó. Mẹ tớ thà chết chứ tuyệt đối không bao giờ làm điều sai trái mà lại đi cố tình làm cả.”

Cuộc trò chuyện cứ tiếp diễn theo mạch cảm xúc đó một hồi lâu. Sau đó Elizabeth nhắc đến bức điện telegram mà cô vừa nhận được và bỏ ngỏ khả năng có thể cô sẽ không về nhà trong kỳ nghỉ lễ.

Nora bày tỏ sự đồng cảm. Cô không gặng hỏi xem Elizabeth nhà ở đâu. Thật kỳ lạ là mặc dù chơi thân với nhau, mãi cho đến tận khi năm học kết thúc cô mới biết Joseph Hobart, vị kỹ sư mỏ tài ba ở Bitumen, chính là thân phụ của Elizabeth.

Đã khá muộn khi Elizabeth rón rén lẻn trở lại phòng ngủ của mình. Cô cởi đồ trong bóng tối để tránh làm thức giấc cô bạn cùng phòng, nhưng Mary đã nghe thấy tiếng động và lên tiếng:

“Cậu với Nora O’Day chắc phải có khối chuyện để mà tâm sự với nhau nhỉ. ‘Mặt Cười’ đã mò xuống đây tận hai bận để dò hỏi tung tích của cậu rồi đấy.”

“Cậu đã trả lời thế nào?”

“Rằng tớ không phải kẻ trông trẻ của cậu. Tớ đoán ngày mai thể nào cô ta cũng sẽ tìm cậu để nói chuyện riêng cho mà xem.”

“Mary, tớ có chuyện muốn hỏi cậu đây. Ở buổi họp mùa xuân năm ngoái, ai là kẻ đã đứng ra châm ngòi phơi bày vụ việc của Nora O’Day vậy?”

“Landis. Hỏi làm chi?”

“À, vì tớ muốn biết thôi. Cậu chắc chắn chứ? Cậu ấy có tham gia tích cực không?”

“Có chứ; tớ chắc như đinh đóng cột. Cậu có thể tưởng tượng ra một cuộc họp nào mà Landis lại chịu ngồi yên không nhúng tay vào sao? Mà sao tự nhiên cậu lại hỏi thế?”

“Thì tớ muốn biết nên hỏi thôi mà.”

“Quả là một lý do vô cùng xác đáng,” giọng Mary ngái ngủ đáp lại.

“Nhưng này, Mary—” Nhưng Mary đã chìm vào giấc ngủ sâu từ lúc nào.