Elizabeth xoay chìa khóa trong ổ ngay khoảnh khắc Mary bước ra khỏi phòng. Tiếp đó, nhanh hết mức có thể, cô mặc bộ váy trắng của bạn cùng phòng. Bà Jones, với nụ cười rạng rỡ nở trên gương mặt ngăm đen, đứng bên cạnh cầm sẵn kim băng và ruy băng.
Từ những chiếc hộp đầy bí ẩn mà Mary đoán là đựng những lọn tóc giả có thể tạo nên những phép màu, bà lấy ra một bộ tóc giả màu nâu vàng.
“Trông có vẻ cái này dùng được đấy. Cô tiểu thư kia có mái tóc vừa chấm vai.”
“Vừa in luôn,” Elizabeth trầm trồ thốt lên, “giống màu tóc của tiểu thư Wilson hết mức có thể rồi.” Cô ngắm mình trong gương khi bà Jones đang chỉnh lại bộ tóc giả. “Tôi biết từng cử chỉ của Mary, trừ cái này.” Cô hất đầu, hất ngược mái tóc lòa xòa qua vai.
Cô vội vã thay đồ bởi sắp đến giờ rèm kéo lên. “Xong!” cô kêu lên. “Tôi sẵn sàng rồi. Hy vọng đường đi không bị vướng víu gì.”
Nhanh chóng bước ra cửa, cô liếc nhìn ra hành lang. Không một bóng dáng “đàn chị cao quý” nào ở đó. Những cô gái đang lướt qua lại ở khu ký túc xá chỉ là học sinh năm thứ hai và năm nhất. Tin chắc rằng mình sẽ không bị ai quấy rầy, Elizabeth với chiếc váy trắng quét đất bắt đầu bước về phía nhà nguyện. Nancy Eckdahl và Mame Welch nhập hội với cô ở chân cầu thang.
“Trông tôi có giống con tôm luộc không?” Nancy kêu lên. “Nhưng đây là bộ duy nhất vừa tầm với tôi đấy. Đồ của Nora O’Day đấy. Trông có đẹp không? Thật tệ là cậu ấy thì ngăm đen còn tôi lại trắng trẻo. Nhưng thà mặc cái này còn hơn ở truồng. Thử nghĩ xem một đứa tóc vàng lại mặc váy màu cam xem thế nào.”
Hiệu quả thật đáng kinh ngạc. Nora, với đôi mắt sẫm màu và làn da bánh mật, hẳn trông sẽ như một bức tranh trong bộ váy cam rực rỡ này; thế nhưng Nancy, với đôi mắt xanh và mái tóc vàng nhạt, trông chẳng có nét gì gọi là nghệ thuật cả.
“Nhưng cậu thấy thoải mái mà,” Mame thở hổn hển. “Hồi sửa chiếc váy này, giá mà Min Kean có da có thịt hơn một chút thì bây giờ tớ đã thấy dễ thở hơn rồi. Nancy phải dùng cả cái móc giày mới kéo nổi khóa khuy đấy.”
“Cậu đã thấy Laura Downs chưa? Trông y hệt Landis. Váy vừa in chỉ tội hơi ngắn eo; nhưng Azzie đã ghim phần chân váy lại rồi. Trông cũng được đấy chứ. Cậu ấy ghé phòng tụi mình trước khi xuống đây. Mà cậu ấy đóng vai Landis chuẩn không cần chỉnh — cái vẻ kiêu kỳ y hệt như lúc Landis muốn ra oai với người khác ấy.”
Khi họ di chuyển, số lượng người nhập đoàn ngày một đông thêm. Những gương mặt cộm cán của khối năm hai đều có mặt ở đó, ai nấy diện lên mình bộ váy mới mà lẽ ra một đàn chị nào đó — kẻ mà họ đã mất hàng tuần liền nghiên cứu dáng đi và cách nói chuyện để bắt chước — đã mặc nếu không bị khóa trái trong căn phòng xanh nhỏ gần sân khấu nhà nguyện.
Khối năm hai không có ai đủ chiều cao và uy thái để đóng giả Tiến sĩ Morgan. Dẫu vậy, bà là một nhân vật quá tầm vóc để có thể phớt lờ. Cô Hogue, một học sinh chuyên ban, người say mê văn học cổ điển và là cây bút cho mọi tờ báo của trường, đã được đôn lên gánh vác trọng trách. Khi xuất hiện trên bục giảng trong lễ tốt nghiệp, Tiến sĩ Morgan thường mặc chiếc váy ren đen, vẻ u buồn được làm dịu lại bởi cổ áo và cổ tay bằng ren trắng kem. Bà rất mảnh khảnh và đứng thẳng người. Mái tóc nâu phớt bạc của bà lúc nào cũng chải theo một kiểu duy nhất. Suốt bao năm ở Exeter, bà luôn búi tóc thành một búi lớn trên đỉnh đầu. Tiến sĩ Morgan không còn trẻ nữa. Trong năm qua, bà đã phải dùng kính mắt. Cặp kính được nối với vạt áo bằng một sợi dây chuyền vàng. Khi trò chuyện, phần lớn thời gian bà đều cầm nó trên tay. Về vóc dáng, cô Hogue chính là bản sao của Tiến sĩ Morgan. Khoác lên mình chiếc áo choàng đen mượn từ người hầu của Tiến sĩ Morgan và phấn phủ tóc trắng, cô hoàn toàn có thể qua mặt mọi người để trở thành vị tiến sĩ thực thụ.
Cô Bowman, cùng với mười bốn vị đàn chị, ngồi trong phòng xanh và chờ đợi. Chẳng thiếu chuyện để trò chuyện, dẫu cho cô Bowman ít khi tham gia. Tuy nhiên, cô là một người lắng nghe rất chăm chú và cười lớn trước những lời nhận xét của các học trò. Họ đe dọa cô; họ nịnh hót; họ ve vãn; họ hứa dành tặng cô tất cả những món quà tốt đẹp nhất có thể dâng lên chân một bậc đàn chị trong lễ tốt nghiệp. Khi những chiêu trò đó chẳng xi nhê gì, họ bắt đầu dùng đến biện pháp mạnh. Cứ cách vài phút, một trong số các cô gái lại ra thử cửa, lay mạnh và đấm thùm thụp bằng nắm đấm lên các tấm pa-no.
“Đâu đó vẫn còn mấy chị lớn khác chứ,” Mary Wilson kêu lên. “Giá mà chúng ta làm họ nghe thấy, chẳng mấy chốc sẽ thoát ra khỏi đây thôi. Chúng ta sẽ phá nát cái bữa tiệc của tụi năm hai cho coi.”
Cô Bowman bật cười. “Các cậu vẫn nghĩ đó là một bữa tiệc cơ à? Không đâu. Họ chẳng có lấy một ý định tổ chức nào sất.”
“Nhưng tôi đã tận mắt thấy bức thư mà Elizabeth Hobart gửi cho Achenbach, nhà hàng tiệc cưới cơ mà. Chẳng phải đó là bằng chứng rành rành sao?” Và Mary ra vẻ như thể đây là một vụ án pháp lý và cô đang nắm giữ bộ luật trong tay.
“Chính tay tôi đã thấy các đơn đặt hàng cơ mà,” cô quả quyết.
“Đương nhiên là cậu thấy rồi! Elizabeth cố tình để cậu thấy đấy chứ!”
“Nhưng nếu không có bữa tiệc nào, tại sao họ phải chuốc lấy bao rắc rối chỉ để làm chúng ta tin là có chứ?”
“Bởi vì, trong lúc các cậu mải đi sai hướng, họ có thể tiếp tục tiến hành kế hoạch của mình. Ôi các cậu năm cuối tội nghiệp ơi,” giọng đầy vẻ thương hại, “các cậu đã vất vả thế nào để phá cái bữa tiệc đó chứ! Landis đã có một chuyến đi công cốc lên thành phố. Cậu có biết đấy, tớ không nghĩ là họ có thể dọn tiệc trong phòng giặt ủi đâu! Ở đó vào buổi tối vừa lạnh lại vừa ẩm ướt.”
“Tôi sẽ chuồn khỏi đây! Tôi không thèm ở lì trong này đâu,” Mary kêu lên. “Nào các cô gái, chúng ta cùng hét lên và dập chân xuống sàn đi.”
Hỗn loạn bao trùm lấy căn phòng trong giây lát. Cô Bowman, với vẻ bình thản đến phát bực, ngồi mỉm cười. Khi tiếng ồn ào lắng xuống, cô cất lời: “Thật đấy, các cậu trẻ con quá cơ. Sao không đón nhận chuyện này với tinh thần của những nhà triết học nhỉ? Các cậu đang ở đây — và không thể ra ngoài cho đến khi đám năm hai thấy vừa lòng. Sao không ngồi xuống và trò chuyện một cách ngọt ngào nào? Thời tiết kìa. Đó là một chủ đề an toàn đấy. Chẳng dính dáng cá nhân gì sất. Hoặc nếu các cậu muốn—”
“Câm miệng đi!” Mary hét lên, dậm chân thình thịch và hoàn toàn mất kiểm soát. “Nếu cậu có chiếc chìa khóa đó, thể nào chúng tôi cũng nhào vào cào xé cho xem.”
“Và cướp nó từ tay cậu ấy chứ!” Landis là người bồi thêm câu nói đó.
“Tôi biết ngay mà!” cô Bowman thong thả đáp. “Đó là lý do vì sao tôi không giữ nó.”
Min Kean là người đầu tiên thể hiện tinh thần của một triết học gia. “Ồ, cằn nhằn về chuyện này thì được ích gì chứ? Chúng ta đang ở đây, và tớ đoán cứ ở đây thôi cho đến khi đám năm hai thấy đủng đỉnh thả chúng ta ra. Càng làm rùm beng, chúng càng khoái chí.”
Nghe vậy, Landis ngẩng cao đầu. “Đó đúng là điều tớ chuẩn bị nói. Niềm vui của chúng sẽ vơi đi phân nửa khi chúng phát hiện ra rằng việc chúng ta ra ngoài hay ở lại đây chẳng có gì khác biệt với tụi mình cả. Tớ cũng thấy khá thỏa mãn rồi đây. Dù sao thì cổ họng tớ cũng hơi khàn. Biết đâu tớ đã chẳng thể lên nổi nốt cao đó. Lúc ấy chắc tớ xấu hổ chết mất!”
Cô nói với vẻ chân thành ra mặt. Mary Wilson liếc nhìn cô đầy nghi ngờ. Cô thở dài. “Landis tin rằng chúng ta là những gì mà chúng ta khiến người khác tin tưởng. Cậu sẽ là một diễn viên cừ khôi đấy, Landis ạ. Điểm yếu duy nhất của cậu là lúc nào cũng diễn để lấy lòng khán giả.”
Những người nghe bật cười, coi lời nhận xét đó chỉ là một mẩu trò chuyện vui vẻ. Mary không hiểu hết được sự thật chứa đựng trong những lời nói của chính mình. Chỉ có Landis là thấu hiểu từng chữ. Gương mặt cô đỏ bừng và quay mặt đi trong chốc lát để đám con gái không nhìn thấy cô đang tổn thương.
“Tớ không biết đây có phải là điều hay ho không nữa,” Mary huyên thuyên tiếp. “Ít ra chúng ta cũng chắc chắn có một khán giả. Giờ chúng ta làm gì đây?”
“Làm gì được cơ chứ!” một cô sinh viên năm cuối nhỏ thó có vẻ ngoài hiền lành từ góc tối nhất phòng cất tiếng rên rỉ. “Chẳng có gì ngoài việc đố chữ cả. Tớ mở màn nhé. Tại sao chúng ta lại cứ...?”
“Cậu còn muốn gì nữa nào?” Landis hỏi, quay phắt người lại đối mặt với họ. “Tớ bắt đầu nhé. Cái gì xoay quanh một—”
“Suỵt suỵt,” một loạt tiếng thì thầm vang lên. Từ nhà nguyện phía dưới vọng lên tiếng âm nhạc. Đó là dàn nhạc Germania gồm mười hai thành viên đến từ thành phố, để thuê được họ, các học sinh năm cuối đã phải đóng góp một khoản tiền không nhỏ.
“Toàn bộ âm nhạc ấy sắp đổ sông đổ biển rồi,” bóng nhỏ bé cất lên tiếng rên rỉ từ góc tối.
“Không đổ sông đổ biển đâu, các tình yêu ạ,” tiếng cô Bowman đáp lại. “Đám năm hai sẽ thưởng thức nó còn sướng hơn các cậu ấy chứ. Họ có phải trả xu nào đâu.”
Ngay khoảnh khắc tiếng nhạc vừa dứt, tấm màn che được kéo lên. Lại một tiếng thở dài vang lên từ nhóm tù nhân. Họ có thể nhìn thấy mọi thứ diễn ra trên sân khấu nhưng lại chẳng nghe thấy một từ nào.
“Có Tiến sĩ Morgan kìa,” Mary thì thầm. “Bà ấy không thể biết có chuyện chẳng lành đang xảy ra và chúng ta đang bị nhốt ở đây đâu. Khi bà ấy quay về phía này, tớ sẽ gõ cửa, và bà ấy sẽ lo để chúng ta được thả tự do.”
Một bóng dáng cao ráo và uy nghiêm trong chiếc váy ren đen nhập ngoại bước qua sân khấu. Đến giữa sân khấu, bà dừng lại, giơ kính mắt lên và đảo một lượt khán giả bằng ánh mắt đặc trưng của mình. Bà bắt đầu bài phát biểu, và mới chỉ nói được vài từ thì bị cắt ngang bởi một tràng pháo tay giòn giã. Những học sinh năm cuối không có tên trong chương trình biểu diễn tối hôm đó hiểu rằng có điều gì đó đã chệch quỹ đạo. Những tiếng thì thầm vang lên vội vã — “Không phải Tiến sĩ đâu;” — “Đó là cô Hogue mà;” — “Đó là đứa con gái học chung lớp văn học cổ điển với tụi mình mà;” — “Đây là trò mèo của đám năm hai rồi.”
Cô Hogue, phỏng theo phong thái của Tiến sĩ Morgan, đã đọc lại gần như từng câu từng chữ bài phát biểu hồi sáng. Cô làm rất tốt. Một tràng pháo tay vang lên tiễn cô rời sân khấu. Cô quay lại để nhận những đóa hoa vốn dành cho Tiến sĩ Morgan, sau đó dõng dạc giới thiệu tiết mục tiếp theo là bài diễn thuyết của tiểu thư Wilson.
“Chà, tớ chẳng nghe được cô ta đang lải nhải cái gì,” Mary thở dài từ vị trí của mình trong phòng xanh. “Nhưng đúng là phong cách của Tiến sĩ Morgan rồi. Cậu có để ý cách bà ấy giơ kính lên, rồi quay đầu nhìn sắc bén không? Tiến sĩ lần nào chẳng thế. Ai đang mặc đồ thế kia—” Cô chưa kịp dứt câu hỏi. Cô khựng lại để nhìn cho rõ. Rồi thốt lên, “Ồ, Elizabeth Hobart, con nhỏ người Tây Ban Nha này! Lại còn mặc cả váy của mình nữa chứ.”
Elizabeth lướt qua sân khấu. Cô dừng lại một thoáng, rồi hất ngược mái tóc ra sau.
“Tiểu thư Wilson!” “Tiểu thư Wilson!” tiếng hò reo tán thưởng vang lên từ đám học sinh năm nhất và học sinh chuyên ban ngồi phía dưới. Các học sinh năm cuối, tụm năm tụm ba chụm đầu vào nhau bàn cách hành động tổng lực. Bọn họ bị phân tán khắp khán phòng nên việc lên kế hoạch chớp nhoáng là điều bất khả thi.
“Tôi mang tiếng kiêu ngạo và tham vọng,” Elizabeth bắt đầu, với đúng chất giọng và cử chỉ mà cô đã nghe và thấy Mary dùng hàng trăm lần trong lúc luyện tập. Thậm chí những người ở trong phòng xanh cũng nghe rõ từng từ.
“Tôi còn một tội danh khác buộc cho cô ta nữa,” tiểu thư Wilson kêu lên. “Cậu ta dám xí luôn váy của tôi kìa. Ồ, ước gì cậu ta nhìn về phía này.”
Nhưng Elizabeth thừa khôn ngoan. Cô chẳng để ánh mắt nào lướt về phía phòng xanh cả. Cô lại hất lọn tóc ra sau, vung hai tay và tiếp lời: “Lời buộc tội ấy là sự thật, và tôi tự hào vì sự thật đó. Xưa nay có ai đạt được thành tựu vĩ đại nào trong văn chương, nghệ thuật hay binh nghiệp mà lại không có tham vọng cơ chứ? Caesar còn chẳng tham vọng hơn Cicero là mấy. Chỉ là biểu hiện theo cách khác mà thôi.” Cô hoàn thành bài diễn thuyết mà không vấp một nhịp nào, cúi chào rời sân khấu giữa một tràng pháo tay nhiệt tình từ khán giả đang vô cùng phấn khích.
Tiến sĩ Morgan, với vẻ uy nghiêm quen thuộc, thông báo rằng vì tiểu thư Landis Stoner đến từ hạt Potter vắng mặt do những lý do bất khả kháng đã được dự báo trước, tiểu thư Mame Welch sẽ trình bày khúc ca “Jewel Song” trích từ vở opera Faust.
Mame, lộng lẫy nhưng đầy khó chịu trong bộ xiêm y của Landis, lúc này mới xuất hiện. Cô ngẩng cao đầu, ngăm ngăm bờ vai, mang vẻ mặt chán chường và mệt mỏi đến cùng cực, dẫu cho sự tự tin thì thừa thãi để hát cả chục bài như thế. Thế nhưng ngay khi giọng cô cất lên, nhóm học sinh năm cuối đã tập hợp lại bắt đầu cất cao tiếng hát. Giọng của họ vang vọng khắp nhà nguyện, lấn át cả tiếng cười nói và vỗ tay.
“Đâu rồi, ôi đâu rồi học sinh cuối cấp năm nay,
Đâu rồi, ôi đâu rồi học sinh cuối cấp năm nay,
Họ không hề ở ngoài thế giới lạnh lẽo kia đâu.
Mọi người hãy hát cho những bậc đàn chị tuyệt vời,
Mọi người hãy hát cho những bậc đàn chị tuyệt vời,
Bởi vì họ không ở ngoài thế giới lạnh lẽo đâu.”
Ngay khi có khoảng lặng, cô Welch bắt nhịp lại bài hát của mình và dũng cảm cất giọng, để rồi lại bị lấn át một lần nữa. Cô không chịu bỏ cuộc. Cô hát bất chấp mọi sự chống đối, phần lớn là lệch nhịp. Sau đó, với điệu bộ và phong thái của một kẻ đã thành công vượt ngoài mọi mong đợi, cô rời sân khấu trong đôi chút lộn xộn nhưng không hề khuất phục.
Vị tiến sĩ Morgan giả mạo bấy giờ bước ra, với sự uy nghiêm toát ra từ chức vị và tuổi tác, yêu cầu giữ trật tự và tuyên bố rằng nếu còn có bất kỳ sự quấy rối nào nữa, bà buộc phải yêu cầu lực lượng bảo vệ có mặt tại đây tống cổ những kẻ gây rối ra ngoài. Bài phát biểu của bà là một đòn chí mạng. Exeter lúc bấy giờ có tới một tá nhân viên an ninh túc trực xung quanh khuôn viên và các tòa nhà. Hầu hết bọn họ chưa từng diện kiến Tiến sĩ Morgan bao giờ. Những người đang túc trực, không nắm rõ tình hình sự việc, đã tin tưởng hoàn toàn vào yêu cầu đó, đinh ninh rằng chính vị Viện trưởng thực sự của Exeter đang trực tiếp lên tiếng.
Và thế là vở kịch hề do các học sinh năm cuối chuẩn bị đã được trình diễn.
Nancy, hay chính là “con tôm luộc” theo cách cô tự đặt biệt danh cho mình, là người xuất hiện cuối cùng.
Cô ôm cây đàn ghi-ta của Nora O’Day gảy bài “The Spanish Cavalier”, giai điệu duy nhất mà cô có thể quẹt được, rồi cất giọng bằng chất giọng nữ cao yếu ớt, run rẩy. Nora vừa hát vừa chơi đàn rất chuẩn. Nancy trong bộ váy cam chói lọi đã cố gắng hết sức có thể. Khán giả của cô, đến lúc này đã láng mánh nhận ra có điều gì đó bất ổn, không thể kìm nén được nữa.
“Ồ, này cưng ơi, hãy nói đi,
Khi anh ở chốn xa xôi,
Có đôi lúc anh sẽ nhớ đến em, người yêu hỡi—”
“Cậu ta còn có thể nghĩ đến chuyện gì khác nữa cơ chứ?” một tiếng thì thầm cố nén phát ra từ phía dưới. Ai nấy đều nghe thấy, và ai nấy đều mỉm cười. Nancy vẫn hát tiếp:
“Anh ra trận đây—”
“Tôi không trách anh ấy đâu—” lại một tiếng vọng lên. Tiếng cười lan khắp hội trường.
“Đến chiến trường tôi phải đi—”
“Đừng bận tâm chuyện quay về nhé—”
Nancy bật cười thành tiếng. Tấm màn nhung hạ xuống. Chương trình biểu diễn buổi tối đã chính thức khép lại.