[TIÊU FỀ]: Biển của Hàn Quốc
Trong mắt người Hàn Quốc thông thường, không có điểm nào ở Hàn Quốc là không tốt, đặc biệt là non sông của họ, hoàn toàn có thể dùng câu thoại của Nhị đại nương trong vở kịch tỉnh Hà Nam "Triều Dương Câu" để nói rằng: "Đẹp cực kỳ — Tốt không chê vào đâu được!" Tôi đã từng thấy tận mắt mấy nơi đề các dòng chữ như "Thiên hạ đệ nhất giang sơn", "Thiên hạ đệ nhất mỹ cảnh" v.v. Khi tôi đến Giang Lăng, ở đó sừng sững dựng một tấm bia đá, ngẩng đầu nhìn lên, bên trên được khắc bảy đại tự vô cùng cứng cáp mạnh mẽ: "Giang Lăng sơn thủy giáp thiên hạ". Người Trung Quốc mỗi khi gặp cảnh tượng như thế này, hầu như đến cười cũng không cười nổi. Thế nhưng tôi ở Hàn Quốc đã hơn nửa năm, đã sớm trở nên thân quen với họ. Một khi họ biết lời phê bình của bạn mang ý tốt, thì vẫn có thể tiếp thu một hai phần, thế nên cứ cách ba ngày năm hôm là tôi lại đả kích họ một trận.
Có một lần tôi nói với các học sinh: "Các em đừng có khoe khoang núi với nước của các em trước mặt người Trung Quốc, các em tưởng Trung Quốc chỉ có mỗi núi Hương Sơn thôi chắc? Hương Sơn là ngọn núi lởm chởm nhất ở Trung Quốc, những ngọn núi cao hơn nó, đẹp hơn nó có hàng trăm hàng nghìn ngọn. Đỉnh núi cao nhất của các em chẳng phải chỉ hơn một nghìn mét so với mực nước biển thôi sao? Các bà cụ ở Sơn Đông Trung Quốc một ngày leo Thái Sơn được hai lượt cả lên lẫn xuống. Con sông nổi tiếng nhất của các em chẳng phải là sông Hán sao? Vừa không bôn ba cuồn cuộn, lại vừa không uyển chuyển yểu điệu, dòng chảy thì lững lờ nửa sống nửa chết. Nếu các em muốn lừa bịp người phương Tây đến du lịch, thầy có thể giúp các em bốc phét một trận, nhưng ngay cả người Trung Quốc mà các em cũng muốn lừa bịp, chẳng phải khác nào múa rìu qua mắt thợ hay sao?"
Tôi thấy đám học sinh mặt mày xám xịt, trông khá đáng thương, liền nói thêm: "Non sông nước biếc của Hàn Quốc cũng có những nơi rất đẹp, lá đỏ của núi Tuyết Nhạc, bãi cát của sông Bạch Mã, đến Trung Quốc cũng có thể lọt vào top một trăm. Chỉ là phong cảnh đẹp nhất của Hàn Quốc thì các em lại quên mất không tuyên truyền, theo quan điểm của tôi, các em nên mạnh mẽ quảng bá biển của mình đi."
Hàn Quốc là một quốc gia bán đảo, ngoại trừ phía bắc giáp Triều Tiên lấy vĩ tuyến 38 làm ranh giới ra, ba mặt còn lại đều là biển. Thế nhưng điều kỳ lạ là, hầu như không thể nhìn ra đặc trưng của biển từ con người Hàn Quốc. Giả sử diện mạo của mỗi người đều có một "mô típ" nhất định, thì người Hàn Quốc cơ bản thuộc về hai loại: tiểu địa chủ và bần nông trung nông. Bạn tuyệt đối không nhìn thấy bá chủ đánh cá hay hải tặc vùng biển nghèo khó, lại càng không gặp được yêu tinh nước hay cướp biển nào cả. Chỉ từ ẩm thực của người Hàn Quốc, bạn mới biết thực ra họ ngày nào cũng không thể rời xa biển, hải sản có mặt ở khắp mọi gia đình, mọi bàn ăn. Chỉ có điều ăn đi ăn lại, cũng chỉ quanh quẩn từng ấy chục loại, quan trọng nhất chính là mực và rong biển.
Cho nên tôi đã sớm có tâm nguyện muốn diện kiến biển của Hàn Quốc. Ngoại trừ việc nhìn xuống từ trên máy bay ra, cho đến nay tôi đã tổng cộng thị sát 11 lần, trong đó có 4 lần biển Tây, 4 lần biển Đông, 3 lần biển Nam. Biển Tây chính là Hoàng Hải của Trung Quốc. Tôi từng đứng trên con tàu từ Thanh Đảo đi Yên Đài phóng tầm mắt nhìn về phía Hàn Quốc để ngắm "Hải thượng tiên sơn", kết quả là gió âm gào thét, sóng đục ngợp trời, chẳng nhìn thấy gì cả. Lần đầu tiên tôi đến Incheon, thời tiết rất đẹp, tôi đi tàu khách lượn một vòng lớn trên biển, phát hiện nước biển chẳng có gì để ngắm, xám xịt vẩn đục, rõ ràng là do bùn cát sông Hoàng Hè gây ra, tôi thậm chí còn ngửi thấy cả hơi thở của cao nguyên Hoàng Thổ. Điểm đáng xem chính là đường bờ biển uốn lượn biến hóa và các hòn đảo lớn nhỏ nằm rải rác hợp lý. Nước biển ở đây nông, bãi cạn nhiều, các hòn đảo tạo thành từng ngọn pháo đài tự nhiên che chắn cho chiến hạm, về mặt quân sự thì đây là nơi tuyệt đối dễ công khó thủ, hèn chi năm xưa tướng MacArthur lại chọn nơi này để đánh úp, một trận xoay chuyển cục diện chiến tranh. Nếu mỗi ngày ở đây đều biểu diễn "Đổ bộ Incheon", chắc chắn sẽ thu hút được một lượng lớn khách du lịch. Chỉ là trong chiến tranh Triều Tiên, phe Mỹ - Hàn là bên thất bại cuối cùng, họ e là không muốn tự vạch áo cho người xem lưng rồi.
Một ấn tượng sâu sắc khác ở Incheon là đến cảng Sorae ăn gỏi cá sống. Đây là chợ hải sản lớn nhất ở biển Tây, trong khu chợ rộng lớn cỡ Vương Phủ Tỉnh, hàng trăm hàng quán hải sản san sát nhau, đủ loại cá ba ba tôm cua vừa mới "lên bờ" đang không ngừng nhảy nhót tung hoành trong những hồ nước được thay liên tục. Bạn đồng hành nói nơi này trông giống thủy cung, tôi thấy chi bằng gọi là "địa ngục của loài cá". Hàng vạn du khách ở đó lựa chọn, trả giá. Sau khi chọn xong cá, chủ quán nhanh tay lẹ mắt lóc thịt con cá giống như hình phạt lăng trì sống, có khi một nửa con cá đó đã được lóc vào đĩa thành những lát cá mỏng tang, mà nửa còn lại trơ ra bộ xương trắng hếu, vẫn đang vặn vẹo giãy giụa. Khách hàng có thể sang nhà hàng bên cạnh để chờ đợi, những kẻ phàm ăn uống không kịp đợi chờ, liền rút ngay tương ớt và mù tạt mang theo bên mình ở ngay bên cạnh, ăn một miếng không kịp thở miếng thứ hai. Nói thật lòng, ngày hôm đó là món gỏi cá ngon nhất mà từ trước đến nay tôi được ăn, cũng là một trong những món ăn ngon có ấn tượng sâu sắc nhất, có rất nhiều khoảnh khắc tôi đã ăn đến cảnh giới "quên cả bản thân", hay có thể nói là đạt đến "cao trào của việc ăn uống". Tôi thực sự đã hiểu vì sao tổ tiên chúng ta lại nói "cắt thái không chê nhỏ mịn", thực sự hiểu vì sao người xưa nhớ nhung gỏi cá sống quê nhà đến nỗi làm quan cũng không thèm làm, thực sự hiểu vì sao người Trung Quốc lại gọi món nghệ thuật tuyệt vời nhất là "Khoái chích nhân khẩu" (làm say đắm lòng người/gỏi cá nướng thịt thơm ngon hợp khẩu vị). Thế nhưng hễ nghĩ đến cảnh tượng giết cá, không kìm được cảm thấy vô cùng áy náy, cảm thấy bản thân mình thật dã man. Lại không nỡ, nhưng vẫn muốn ăn, hèn chi Khổng Tử lại nói "Quân tử xa nhà bếp". Tôi nghĩ, đây chính là sự đạo đức giả của con người đi.
Incheon có một lần nữa tôi đến khi trời đang mưa. Hai lần khác đến biển Tây là ở đảo Ganghwa - cái nôi khai sinh ra Hàn Quốc và Taean, cảm giác cũng tương tự như lần đầu không khác là bao. Thế nhưng những lần đi biển Đông, cảm giác lại hoàn toàn khác biệt. Biển Đông của Hàn Quốc, đường bờ biển thẳng tắp, nước sâu biển rộng, trong trẻo tinh khôi, vừa yên tĩnh, lại vừa sâu thẳm, mang phong thái thực thụ của Thái Bình Dương. Tôi nói với người bạn Hàn Quốc tại Jeongdongjin rằng, lần đầu tiên mới thấy một vùng biển đẹp đến thế. Lúc viết nhật ký muốn miêu tả một chút, nhưng lại thấy viết không hay, thế nên đành từ bỏ. Sau đó chợt nhớ ra Bing Xin trong "Gửi độc giả nhỏ" dường như có một đoạn văn miêu tả về biển, rất giống với những gì tôi tận mắt nhìn thấy, tìm ra đọc thử, hóa ra lại chính là biển của Hàn Quốc! Tôi đã "đạo văn" nó lại, coi như là cảm xúc của bản thân:
Đã đến cõi Cao Ly, nước biển thoạt nhiên tựa hồ ánh hồ. Xanh biếc xanh thẳm, ngưng tụ thành một khối. Ánh vàng của tà dương, tựa như con rắn dài từ chân trời kéo thẳng đến nơi người đứng bên lan can. Từ vòm trời cao vời vợi, cho đến làn nước trước mũi thuyền, từ sắc đỏ nhạt cho đến màu xanh ngọc thẳm sâu, ảo hóa thành mấy chục sắc thái, từng tầng từng lớp, từng mảng từng mảng loang lổ lan tỏa ra... Các bạn nhỏ, hận là tôi không biết vẽ, con chữ rốt cuộc lại là thứ vô dụng nhất trên đời này, không thể viết ra được cảnh sắc vi diệu mờ ảo này!
Xem kìa, ngay cả bà nội Bing Xin còn cảm thấy không viết nổi cơ mà, tôi dứt khoát không viết nữa, thẳng thừng tuyên bố, biển Đông của Hàn Quốc chính là vùng biển đẹp nhất trên đời. Nơi này không thích hợp để đổ bộ chém giết, không thích hợp để cắm trại ồn ào, chỉ thích hợp để thưởng thức làm đẹp lòng người, chỉ thích hợp để thả hồn trôi xa ngắm cảnh suy tư. Đáng tiếc là, Hàn Quốc có một vùng biển đẹp nhường này mà không chịu tuyên truyền, lại chỉ cắm cổ khoe khoang kim chi với dịch vụ xoa bóp gì gì đó của họ. Tôi muốn nhắn nhủ với những bậc cao thủ du lịch kia rằng, nếu đã đến Hàn Quốc, nhất định phải đi biển Đông.
Tôi đem cảm nhận về biển của Hàn Quốc kể cho các học sinh nghe, lại đọc cho các em nghe đoạn văn ấy của Bing Xin, trên gương mặt các em lộ ra ánh mắt vui vẻ và biết ơn, nhưng cuối cùng vẫn nói: "Thầy Khổng ơi, biển của Hàn Quốc tụi em đương nhiên là đẹp rồi, những thứ khác cũng rất tuyệt mà! Đúng thế mà, đúng thế mà..." Tôi chẳng còn cách nào khác, đành dùng giọng Thiên Tân để nói: "Thế cơ à? Thế cơ à?" Các em ấy không nghe ra, thế là mọi người đều vui vẻ hòa hợp, trong lớp học tràn ngập ánh nắng ấm áp của chủ nghĩa quốc tế.
