Chiều hôm sau, tôi đi bộ sang nhà Shimerda. Yulka cho tôi xem đứa bé và bảo rằng Ántonia đang dựng những bó lúa mì ở mảnh đất phía Tây Nam. Tôi đi băng qua các cánh đồng, và Tony đã thấy tôi từ đằng xa. Con bé đứng yên bên những bó lúa, tựa vào chiếc chĩa, dõi theo từng bước chân tôi đến gần. Chúng tôi gặp nhau như những nhân vật trong bài ca cũ, trong sự lặng thầm, dẫu không có những giọt nước mắt. Bàn tay ấm áp của cô xiết chặt lấy tay tôi.
“Em cứ nghĩ anh thể nào cũng đến, Jim ạ. Em nghe nói anh ở nhà bà Steavens từ tối qua. Em đã ngóng anh suốt cả ngày nay.”
Cô gầy hơn trước rất nhiều, và như lời bà Steavens nhận xét, trông có vẻ “lao nhọc tơi bời,” nhưng ẩn chứa trong sự trầm tĩnh của gương mặt nàng lại là một thứ sức sống mới mẻ, và sắc diện ấy vẫn mang đến cho nàng nét khỏe khoắn cùng nhiệt huyết sâu thẳm từ cốt tủy. Vẫn thế ư? Chợt một ý nghĩ lóe lên trong đầu tôi rằng dẫu biết bao thăng trầm đã xảy ra trong cuộc đời cô và cả tôi, cô ấy mới chỉ vừa tròn hai mươi tư tuổi.
Ántonia cắm chiếc chĩa xuống đất, và theo bản năng, chúng tôi bước về phía khoảng đất hoang ở ngã tư đường, nơi thích hợp nhất để tâm tình. Chúng tôi ngồi xuống bên ngoài hàng rào dây thép đã chùng xuống, ranh giới tách biệt mảnh đất của ông Shimerda với phần còn lại của thế giới. Cỏ lau đỏ cao ngút chưa bao giờ bị cắt ở đó. Chúng tàn lụi đi vào mùa đông rồi lại đâm chồi nảy lộc vào mùa xuân cho đến khi dày đặc và rậm rạp như một khu vườn nhiệt đới. Tôi thấy mình đang kể cho cô nghe mọi chuyện: lý do tại sao tôi quyết định học luật và vào làm việc tại văn phòng luật của một người họ hàng bên nhà mẹ tôi ở thành phố New York; về cái chết vì bệnh viêm phổi của Gaston Cleric vào mùa đông năm ngoái, và những đổi thay mà nó mang lại trong cuộc đời tôi. Cô muốn biết về bạn bè của tôi, lối sống của tôi, và những hoài bão lớn lao nhất của tôi.
“Tất nhiên điều đó có nghĩa là anh sẽ rời xa chúng em mãi mãi,” cô nói kèm theo một tiếng thở dài. “Nhưng điều đó không có nghĩa là em sẽ mất anh. Nhìn bố em đây này; ông đã qua đời từ bao nhiêu năm nay rồi, thế mà ông vẫn hiện hữu trong em chân thực hơn bất cứ ai khác. Ông chưa bao giờ rời bỏ cuộc đời em. Em vẫn trò chuyện và xin ý kiến ông suốt. Càng lớn, em càng hiểu và thấu cảm với ông sâu sắc hơn.”
Cô hỏi tôi đã học được cách yêu thích những thành phố lớn hay chưa. “Em sẽ mãi mãi bất hạnh ở một thành phố. Em sẽ chết vì cô đơn mất. Em thích ở những nơi mà em biết rõ từng ngọn cỏ, gốc cây, và nơi mà đất đai đều thân thiện. Em muốn sống và chết ở nơi này. Cha Kelly bảo ai sinh ra trên đời cũng có sứ mệnh riêng, và em biết mình phải làm gì. Em sẽ lo cho con bé nhà em có một tương lai tươi sáng hơn những gì em từng có. Em sẽ chăm sóc con bé thật tốt, Jim ạ.”
Tôi bảo cô rằng tôi biết cô sẽ làm được điều đó. “Em biết không, Ántonia, từ khi đi xa, anh nghĩ về em nhiều hơn bất kỳ ai khác ở vùng đất này. Anh từng ước gì em là người yêu, là vợ, là mẹ hay em gái anh—bất kỳ thứ gì mà một người phụ nữ có thể là đối với một người đàn ông. Hình bóng em đã trở thành một phần trong tâm trí anh; em chi phối mọi sở thích và ác cảm của anh, hàng trăm lần mà anh chẳng hề hay biết. Em thực sự là một phần của anh.”
Cô ngước đôi mắt rạng ngời và đầy niềm tin nhìn tôi, những giọt nước mắt từ từ trào ra. “Sao lại có thể như thế được, khi anh quen biết bao nhiêu người, và khi em đã khiến anh thất vọng nhiều đến thế? Thật kỳ diệu phải không anh, khi con người ta có thể có ý nghĩa lớn lao đến nhường nào đối với nhau? Em rất vui vì chúng ta đã có nhau khi còn bé. Em nóng lòng chờ đến khi con bé nhà em lớn để kể cho nó nghe về tất cả những trò chúng mình từng làm. Khi nghĩ về những ngày xưa cũ, thể nào anh cũng nhớ đến em phải không? Mà em đoán ai rồi cũng nghĩ về quá khứ thôi, kể cả những người hạnh phúc nhất.”
Khi chúng tôi đi bộ trở về qua các cánh đồng, mặt trời từ từ lặn xuống và nằm trọn như một khối cầu vàng rực ở chân trời phía tây thấp thoáng. Trong lúc vầng thái dương còn treo lơ lửng ở đó, vầng trăng đã mọc lên ở phương đông, to bằng chiếc bánh xe bò, mang màu bạc nhợt nhạt pha lẫn những tia hồng, mỏng manh như một chiếc bong bóng hay bóng trăng mờ ảo. Trong khoảng năm, có lẽ là mười phút, hai thiên thể đối mặt với nhau qua vùng đất phẳng lì, ngự trị trên hai đầu mút đối diện của thế giới.
Trong thứ ánh sáng kỳ lạ ấy, từng thân cây nhỏ và từng bó lúa mì, từng gốc hướng dương và từng khóm hoa tuyết sơn, đều vươn cao và nhọn hoắt; ngay cả những cục đất và luống cày trên cánh đồng dường như cũng đứng sững lên sắc nét. Tôi cảm thấy sức hút xưa cũ của mặt đất, thứ ma thuật thiêng liêng tỏa ra từ những cánh đồng ấy vào lúc chập tối. Tôi ước gì mình được làm một cậu bé lần nữa, và con đường của tôi sẽ khép lại ở nơi đó.
Chúng tôi đếnì rìa cánh đồng, nơi những con đường rẽ đôi. Tôi cầm lấy đôi bàn tay cô và áp vào ngực mình, để cảm nhận thêm một lần nữa sự mạnh mẽ, ấm áp và đỗi quen thuộc của đôi bàn tay nâu sạm ấy, đồng thời hồi tưởng biết bao việc tốt đẹp mà chúng từng làm cho tôi. Tôi cứ giữ lấy đôi tay ấy suốt một hồi lâu, ngay trên trái tim mình. Xung quanh chúng tôi, màn đêm đang dần buông xuống mịt mùng hơn, và tôi phải nheo mắt nhìn thật kỹ để khắc họa gương mặt cô—gương mặt mà tôi hằng tâm niệm sẽ mang theo suốt cuộc đời; gương mặt gần gũi nhất, chân thực nhất, ẩn khuất dưới mọi bóng hình phụ nữ, nằm sâu thẳm ở tận cùng ký ức của tôi.
“Anh sẽ quay lại,” tôi nói đầy quả quyết giữa không gian tĩnh mịch và màn đêm đang len lỏi.
“Có lẽ là thế”—tôi cảm nhận rõ hơn là nhìn thấy nụ cười của cô. “Nhưng dẫu anh không về, thì anh vẫn ở đây, giống như người bố của em vậy. Thế nên em sẽ chẳng cô đơn đâu.”
Khi tôi thui thủi bước đi trên con đường quen thuộc ấy, tôi gần như có thể tin rằng có một cậu bé và một cô bé đang chạy lon ton bên cạnh mình, giống như những chiếc bóng của chúng tôi thuở nào, đang cười đùa và thì thầm với nhau giữa thảm cỏ xanh.
