[Cảnh trí như trước. Lúc này là 8 giờ tối. Có tiếng ai đó đang kéo đàn xếp ngoài đường phố. Không có lò sưởi. NATALIA IVANOVNA mặc thường phục trong nhà, tay cầm một cây nến; cô dừng lại bên cánh cửa dẫn vào phòng của ANDREY.]

NATASHA. Anh đang làm gì thế, Andrey? Anh đang đọc sách à? Không có gì đâu, em chỉ.... [Cô mở một cánh cửa khác, nhìn vào trong, rồi đóng lại] Không có lò sưởi nào hay sao....

ANDREY. [Bước vào, tay cầm sách] Em đang làm gì thế, Natasha?

NATASHA. Em nghé xem có lò sưởi nào không ấy mà. Đang dịp lễ hội Shrovetide, lại thêm người hầu cứ lơ đễnh điên rồ; em phải để mắt xem có chuyện gì xảy ra không chứ. Lúc em đi qua phòng ăn vào nửa đêm hôm qua, có một cây nến vẫn đang cháy. Em gặng hỏi mãi mà cô ta nhất quyết không chịu nhận là ai đã thắp. [Đặt cây nến xuống] Mấy giờ rồi anh?

ANDREY. [Nhìn đồng hồ] Mười bốn phút nữa là tám giờ.

NATASHA. Thế mà Olga với Irina vẫn chưa về. Tội nghiệp, họ vẫn phải làm việc. Olga ở hội đồng giáo viên, còn Irina ở bưu điện.... [Thở dài] Sáng nay em đã bảo với em chồng rồi đấy, “Irina cưng ạ, em phải biết giữ gìn sức khỏe chứ.” Vậy mà con bé cứ phớt lờ. Anh vừa bảo là mấy giờ kém nhỉ? Em sợ thằng bé Bobby ốm nặng mất thôi. Sao người nó lạnh ngắt thế nhỉ? Hôm qua thì sống sên hầm hập, thế mà hôm nay lại lạnh ngắt... Em sợ quá đi mất!

ANDREY. Không sao đâu, Natasha. Thằng bé vẫn khỏe mà.

NATASHA. Dù sao đi nữa, em nghĩ chúng ta nên cho nó ăn kiêng. Em lo lắm. Với lại đám nghệ sĩ biểu diễn lẽ ra phải đến đây sau chín giờ; tốt nhất là đừng để họ đến nữa anh ạ, Andrey.

ANDREY. Anh không biết nữa. Dẫu sao thì người ta cũng đã được mời rồi.

NATASHA. Sáng nay, lúc thằng bé tỉnh dậy và nhìn thấy em, nó bỗng mỉm cười; thế có nghĩa là nó nhận ra em đấy. “Chào buổi sáng con yêu!” em nói, “chào buổi sáng cục cưng của mẹ.” Thế là nó cười. Trẻ con hiểu chuyện lắm, chúng hiểu rành mạch mọi điều ấy chứ. Thôi để em bảo họ vậy, anh Andrey thân mến ạ, là đừng tiếp đoàn nghệ sĩ nữa.

ANDREY. [Ngập ngừng] Nhưng còn các em gái anh thì sao? Đây là căn hộ của các cô ấy mà.

NATASHA. Các cô ấy sẽ làm theo ý em muốn. Họ hiền lành lắm.... [Đứng lên đi] Em có đặt sữa chua cho bữa tối. Bác sĩ bảo anh phải ăn sữa chua chứ không được ăn gì khác, nếu không anh sẽ không thể gầy đi được đâu. [Dừng lại] Người con Bobby lạnh quá. Em sợ phòng nó ở không đủ ấm. Giá mà chuyển nó sang phòng khác cho đến khi trời ấm lên thì hay biết mấy. Chẳng hạn như phòng của Irina, quá thích hợp cho trẻ con: phòng vừa khô ráo lại có nắng chiếu cả ngày. Em phải nói lại với cô ấy, cô ấy có thể sang ở chung phòng với Olga mà. Có phải ban ngày cô ấy ở nhà đâu, tối về chỉ để ngủ thôi cơ mà.... [Một khoảng lặng] Anh Andrey cưng, sao anh cứ im lặng thế?

ANDREY. Anh chỉ đang nghĩ ngợi chút thôi.... Thật sự thì chẳng có gì để nói cả....

NATASHA. Vâng... có chuyện này em định nói với anh cơ.... À đúng rồi. Ferapont từ văn phòng hội đồng đến kìa, ông ấy muốn gặp anh.

ANDREY. [Ngáp] Bảo lão vào đây.

[NATASHA đi ra; ANDREY đọc sách, cúi người sát ngọn nến cô vừa để lại. FERAPONT bước vào; lão mặc một chiếc áo khoác cũ rách rưới với phần cổ dựng đứng. Đai tai lão đều bị bịt kín.]

ANDREY. Chào ông. Ông có chuyện gì thế?

FERAPONT. Ngài Chủ tịch gửi một cuốn sách với mấy tập tài liệu gì đấy. Đây ạ.... [Đưa cho anh một cuốn sách và một bưu kiện.]

ANDREY. Cảm ơn ông. Được rồi. Sao giờ này mới đến? Hơn tám giờ rồi còn gì.

FERAPONT. Hả?

ANDREY. [Nói to hơn]. Tôi bảo ông đến muộn, hơn tám giờ rồi.

FERAPONT. Vâng, vâng. Tôi đến từ lúc trời còn sáng, nhưng người ta không cho vào. Họ bảo ngài đang bận. Biết làm sao được. Ngài bận thì phải chịu, mà tôi thì cũng có vội gì đâu. [Lão tưởng ANDREY đang hỏi mình điều gì đó] Gì cơ ạ?

ANDREY. Không có gì. [Lật xem cuốn sách] Ngày mai là thứ Sáu. Lẽ ra tôi không phải đi làm, nhưng tôi vẫn sẽ đến... để làm chút việc. Ở nhà chán ngắt. [Khoảng lặng] Ôi cha mẹ ơi, cuộc đời xoay vần mới kỳ lạ làm sao, và sao mà phũ phàng lừa dối biết bao! Hôm nay, chỉ vì quá chán chường, tôi cầm cuốn sách này lên—những bài giảng đại học cũ kỹ, mà tôi không sao kìm được tiếng cười. Lạy Chúa tôi, tôi là thư ký của hội đồng quận, cái hội đồng có lão Protopopov làm chủ tịch đấy, vâng, tôi là thư ký đấy, thế mà đỉnh cao tham vọng của tôi lại là—trở thành một ủy viên hội đồng! Tôi mà lại là ủy viên hội đồng quận, một kẻ đêm nào cũng mơ mộng mình là giáo sư Đại học Moscow, là một học giả nổi tiếng khiến cả nước Nga tự hào!

FERAPONT. Tôi chịu... tai tôi nghễnh ngãng....

ANDREY. Nếu tai ông không điếc, chắc tôi chẳng thèm nói chuyện với ông làm gì. Tôi buộc phải trò chuyện với ai đó, chứ vợ tôi thì chẳng hiểu gì tôi cả, còn các em gái thì tôi lại hơi sợ—chẳng biết tại sao nữa, chắc là sợ các cô ấy chế giễu rồi làm tôi cảm thấy xấu hổ... Tôi không uống rượu, không thích la cà quán xá, thế mà sao lúc này tôi lại thèm ngồi trong nhà hàng Tyestov ở Moscow, hay ở Đại quán Moscow biết bao, ông già ạ!

FERAPONT. Moscow á? Nơi mà hồi xưa có tay thầu khoán kể rằng có mấy tay thương gia ăn bánh kếp; một tay quất liền bốn mươi chiếc bánh kếp rồi lăn ram chết tươi, hắn kể thế đấy. Bốn mươi hay năm mươi gì đó, tôi quên mất tiêu rồi.

ANDREY. Ở Moscow, anh có thể ngồi trong một nhà hàng khổng lồ, nơi chẳng ai quen biết anh và anh cũng chẳng quen biết một ai, và anh sẽ không hề có cảm giác mình là một kẻ xa lạ. Còn ở đây, anh biết mọi người và mọi người đều biết anh, để rồi anh trở thành một kẻ xa lạ... một kẻ xa lạ cô độc.

FERAPONT. Hả? Cũng tay thầu khoán ấy còn kể rằng—chắc hắn nói phét—có một sợi cáp căng ngang qua cả Moscow cơ.

ANDREY. Để làm gì?

FERAPONT. Chịu, tôi không biết. Tay thầu khoán bảo thế.

ANDREY. Xàm nhảm. [Anh đọc sách] Ông đã bao giờ đến Moscow chưa?

FERAPONT. [Sau một khoảng lặng] Chưa. Chúa không đưa lối dẫn đường cho tôi đến đó. [Khoảng lặng] Tôi đi được chưa ạ?

ANDREY. Ông đi đi. Chào ông. [FERAPONT đi ra] Chào nhé. [Đọc sách] Ngày mai ông có thể đến lấy mấy tập tài liệu này.... Đi đi.... [Khoảng lặng] Lão đi rồi. [Tiếng chuông cửa] Vâng, vâng.... [Vươn vai rồi chậm rãi bước về phòng mình.]

[Phía sau hậu trường, bà vú đang hát ru đứa trẻ. MASHA và VERSHININ bước vào. Trong lúc họ trò chuyện, cô hầu gái châm nến và thắp đèn.]

MASHA. Tôi không biết nữa. [Khoảng lặng] Tôi không biết. Dĩ nhiên, thói quen đóng vai trò rất lớn. Chẳng hạn như sau khi cha mất, chúng tôi phải mất rất lâu mới quen được với cảnh vắng bóng các sĩ quan hầu cận. Nhưng ngoài thói quen ra, tôi nghĩ một cách công bằng rằng, dù ở các thị trấn khác thế nào đi nữa, thì những con người tuyệt vời nhất và học thức nhất vẫn là người trong quân ngũ.

VERSHININ. Tôi khát nước quá. Giá có chút trà để uống thì ngon biết mấy.

MASHA. [Liếc nhìn đồng hồ] Họ sẽ mang lên ngay thôi. Tôi kết hôn năm mười tám tuổi, và tôi rất sợ chồng mình vì anh ấy là giáo viên trong khi tôi vừa mới rời ghế nhà trường. Hồi đó anh ấy có vẻ cực kỳ uyên bác, hiểu biết và ra dáng quan trọng. Thế mà giờ đây, thật trớ trêu, mọi thứ đã thay đổi.

VERSHININ. Vâng... vâng.

MASHA. Tôi không nói riêng chồng mình, tôi đã quen với anh ấy rồi, nhưng nói chung những người ngoài quân ngũ thường thô lỗ, bất lịch sự và thiếu học thức biết bao. Sự cộc cằn của họ khiến tôi chướng tai gai mắt, làm tôi nổi giận. Tôi đau khổ khi thấy một người nào đó không đủ tao nhã, tinh tế hay lịch thiệp. Tôi thực sự chịu đựng những cơn đau đớn giằng xé khi tình cờ ở giữa đám giáo viên trường học, những đồng nghiệp của chồng tôi.

VERSHININ. Vâng.... Tôi có cảm giác rằng thường dân và quân nhân cũng chẳng khác gì nhau về độ thú vị, ít ra là ở cái thị trấn này. Nào có khác gì đâu! Nếu bạn lắng nghe một trí thức địa phương, dù là thường dân hay quân nhân, thể nào anh ta cũng sẽ than thở rằng anh ta chán vợ, chán nhà, chán điền trang, chán cả bầy ngựa của mình.... Người Nga chúng ta cực kỳ có khiếu suy nghĩ ở những tầng vầng cao siêu, nhưng xin hỏi, tại sao trong đời thực chúng ta lại đặt ra những mục tiêu thấp kém đến vậy? Tại sao chứ?

MASHA. Tại sao nhỉ?

VERSHININ. Tại sao một người Nga lại chán con cái, chán vợ mình? Và tại sao vợ con anh ta lại chán anh ta?

VERSHININ. Có lẽ vậy. Hôm nay tôi chẳng ăn chút cơm cháo gì từ sáng đến giờ. Đứa con gái nhỏ của tôi đang hơi mệt, và cứ hễ các con tôi ốm là tôi lại lo lắng khôn nguôi, lương tâm cắn rứt vì chúng lại có một người mẹ như thế. Ồ, giả sử hôm nay mà bạn tận mắt thấy mụ ta! Thật là một kẻ tầm thường làm sao! Chúng tôi cãi nhau từ bảy giờ sáng và đến chín giờ thì tôi đùng đùng sập cửa bỏ đi. [Khoảng lặng] Tôi chưa bao giờ kể về mụ, thật kỳ lạ là tôi chỉ trút những nỗi bực dọc này lên một mình bạn. [Hôn tay cô] Đừng giận tôi nhé. Tôi chẳng có ai ngoài bạn cả, chẳng có ai trên đời này.... [Khoảng lặng.]

MASHA. Tiếng lò sưởi kêu to quá. Ngay trước khi cha mất, ống khói nhà ta cũng phát ra tiếng động y như thế.

VERSHININ. Bạn là người mê tín đấy à?

MASHA. Vâng.

VERSHININ. Lạ thật. [Hôn tay cô] Bạn là một người phụ nữ tuyệt vời, vô cùng tuyệt vời. Tuyệt vời, tuyệt vời lắm! Ở đây trời tối, nhưng tôi vẫn nhìn thấy đôi mắt lấp lánh của bạn.

MASHA. [Ngồi sang chiếc ghế khác] Ở đây sáng sủa hơn.

VERSHININ. Tôi yêu bạn, yêu bạn, yêu bạn... Tôi yêu đôi mắt bạn, yêu từng cử chỉ của bạn, tôi hằng mơ về chúng.... Người phụ nữ tuyệt vời, tuyệt vời!

MASHA. [Cười] Khi anh nói với em những lời đó, em lại bật cười; em chẳng biết tại sao nữa, vì thực ra em đang sợ. Xin anh đừng lặp lại thế nữa.... [Nói nhỏ] Thôi được, cứ nói tiếp đi, với em thế nào cũng được.... [Lấy hai tay che mặt] Có ai tới kìa, chúng ta nói chuyện khác đi.

[IRINA và TUZENBACH đi qua phòng ăn bước vào.]

TUZENBACH. Họ của tôi thực ra dài gấp ba cơ. Tên đầy đủ của tôi là Nam tước Tuzenbach-Krone-Altschauer, nhưng tôi là người Nga và theo Chính thống giáo, cũng giống như các bạn vậy. Trong người tôi còn lại rất ít chất Đức, có chăng chỉ là sự kiên nhẫn và bướng bỉnh khi tôi cứ bám theo làm phiền các bạn. Đêm nào tôi cũng đưa bạn về nhà mà.

IRINA. Mệt quá đi mất thôi!

TUZENBACH. Và tôi sẽ đến bưu điện đón bạn về nhà mỗi ngày trong suốt mười hay hai mươi năm tới, cho đến khi nào bạn xua đuổi tôi mới thôi. [Thấy MASHA và VERSHININ; vui mừng] A, hai anh chị đây à? Chào anh chị.

IRINA. Cuối cùng tôi cũng về đến nhà. [Quay sang MASHA] Hôm nay có một bà đến gửi điện tín cho em trai ở Saratov báo tin con trai bà ấy vừa qua đời ngày hôm nay, thế mà bà ấy chẳng tài nào nhớ nổi địa chỉ. Thế là bà ấy gửi luôn một bức điện không cần địa chỉ, cứ ghi mỗi Saratov là được. Bà ấy khóc nghẹn ngào. Không hiểu sao lúc đó tôi lại đâm ra cáu gắt với bà ấy nữa. “Tôi không có thời gian,” tôi đã nói thế đấy. Thật là ngớ ngẩn hết chỗ nói. Tối nay đoàn nghệ sĩ có đến không hả chị?

MASHA. Có em ạ.

IRINA. [Ngồi sụp xuống chiếc ghế bành] Em muốn nghỉ ngơi quá. Mệt rã rời.

TUZENBACH. [Mỉm cười] Cứ mỗi khi đi làm về là trông bạn vừa trẻ trung, lại vừa đáng thương làm sao.... [Khoảng lặng.]

IRINA. Tôi mệt lắm rồi. Không, tôi không thích làm ở bưu điện nữa đâu, không thích chút nào.

MASHA. Trông em gầy đi đấy.... [Huýt sáo một điệu nhạc nhỏ] Mà em trông cũng trẻ ra, khuôn mặt cứ giống như tụi con trai ấy.

TUZENBACH. Tại cách cô ấy búi tóc đấy thôi.

IRINA. Em phải tìm việc khác thôi, công việc này không hợp với em đâu. Những gì em hằng mong mỏi, những gì em kỳ vọng, hoàn toàn chẳng có ở đây. Một thứ lao động không có chút thơ ca, không có lý tưởng.... [Tiếng gõ dưới sàn nhà] Bác sĩ đang gõ kìa. [Nói với TUZENBACH] Anh gõ lại đi anh yêu. Em chịu... mệt lắm rồi.... [TUZENBACH gõ lại] Lão sẽ vào ngay bây giờ thôi. Phải làm gì đó với anh Andrey mới được. Hôm qua bác sĩ và anh Andrey đánh bài ở câu lạc bộ rồi thua sạch tiền. Có vẻ như anh Andrey thua mất hai trăm rúp rồi thì phải.

MASHA. [Thờ ơ] Giờ thì chúng ta làm được gì nữa đây?

IRINA. Cách đây nửa tháng anh ấy cũng thua tiền, rồi tháng Mười Hai cũng thua. Giá mà anh ấy thua sạch sành sanh mọi thứ thì khéo chúng ta lại dọn đi khỏi cái thị trấn này được ấy chứ. Ôi lạy Chúa tôi, đêm nào tôi cũng mơ thấy Moscow. Tôi đúng là điên mất thôi. [Cười] Chúng ta sẽ về đó vào tháng Sáu, mà từ giờ đến tháng Sáu vẫn còn... tháng Hai, tháng Ba, tháng Tư, tháng Năm... gần nửa năm nữa cơ đấy!

MASHA. Chỉ có điều tuyệt đối không để Natasha biết chuyện thua bạc này là được.

IRINA. Em đoán chắc với chị là mụ ta cũng chẳng thèm bận tâm đâu.

[CHEBUTIKIN, người vừa mới thức dậy sau giấc ngủ trưa—lão vừa nghỉ ngơi xong—bước vào phòng ăn và chải lại bộ râu. Sau đó lão ngồi xuống bàn, rút tờ báo từ trong túi ra đọc.]

MASHA. Lão ta kìa.... Đã chịu trả tiền nhà chưa không biết?

IRINA. [Cười] Chưa đâu. Ở đây suốt tám tháng trời mà chẳng trả nổi một xu. Chắc quên béng mất rồi.

MASHA. [Cười] Dáng đứng mới oai phong làm sao! [Tất cả cùng cười. Khoảng lặng.]

IRINA. Sao anh cứ im lặng thế, Alexander Ignateyevitch?

VERSHININ. Tôi không biết nữa. Thèm trà quá. Xin đánh đổi nửa đời người lấy một cốc trà: từ sáng đến giờ chưa húp được giọt nào.

CHEBUTIKIN. Irina Sergeyevna!

IRINA. Gì thế bác?

CHEBUTIKIN. Lại đây nào, Venez ici. [IRINA bước tới ngồi xuống cạnh bàn] Bác không thể thiếu cháu được.

VERSHININ. Nào, nếu không có trà để uống, ít ra chúng ta hãy triết lý một phen vậy.

TUZENBACH. Được đấy, bàn về chuyện gì nào?

VERSHININ. Về chuyện gì ư? Chúng ta hãy ngẫm nghĩ... về cuộc sống trong tương lai sau thời của chúng ta; ví dụ như hai hay ba trăm năm nữa chẳng hạn.

TUZENBACH. Thế ư? Sau thời chúng ta, người ta sẽ bay lượn bằng khinh khí cầu, kiểu dáng áo quần sẽ thay đổi, biết đâu họ sẽ phát hiện ra giác quan thứ sáu và phát triển nó, nhưng cuộc đời thì vẫn thế thôi, đầy rẫy nhọc nhằn, bí ẩn và hạnh phúc. Và cho dù một nghìn năm sau, con người ta vẫn sẽ thở dài: “Đời sao khổ thế!”—đồng thời vẫn cứ sợ hãi cái chết và chẳng muốn đối mặt với nó chút nào, y như chúng ta bây giờ mà thôi.

VERSHININ. [Trầm ngâm] Nói thế nào nhỉ? Tôi có cảm giác mọi thứ trên trái đất này rồi sẽ thay đổi từng chút một, và thực ra nó đang thay đổi ngay trước mắt chúng ta đây thôi. Hai hay ba trăm năm nữa, hay một nghìn năm đi nữa—thời gian cụ thể chẳng quan trọng—một kỷ nguyên mới hạnh phúc sẽ bắt đầu. Tất nhiên chúng ta sẽ chẳng được tham gia vào đó, nhưng chúng ta đang sống, đang làm việc và thậm chí đang chịu đựng đau khổ ngày hôm nay chính là để tương lai ấy thành hình. Chúng ta đang kiến tạo nó—và mục đích duy nhất ấy chính là định mệnh của chúng ta, và nếu bạn muốn thì đó chính là hạnh phúc của chúng ta.

[MASHA khẽ cười.]

TUZENBACH. Em cười gì thế?

MASHA. Em không biết. Em cứ cười suốt từ sáng đến giờ ấy.

VERSHININ. Con đường học vấn của tôi dừng lại ở cùng một vạch xuất phát như các bạn, tôi chưa từng học đại học; tôi đọc rất nhiều sách, nhưng lại không biết chọn sách mà đọc và có lẽ những gì tôi đọc hoàn toàn chẳng phải thứ đáng đọc, nhưng càng sống lâu, tôi lại càng khao khát được biết nhiều hơn. Tóc tôi đã điểm bạc, giờ tôi đã gần như một ông già rồi, thế mà tôi biết ít quá, ôi sao mà biết ít thế chứ! Nhưng tôi nghĩ mình biết những điều quan trọng nhất, những điều chân thực nhất. Tôi nắm rất rõ chúng. Và tôi ước gì mình có thể làm cho các bạn hiểu rằng chẳng có thứ hạnh phúc nào dành cho chúng ta cả, lẽ ra không nên có và không thể có.... Chúng ta chỉ phải làm việc và làm việc thôi, còn hạnh phúc chỉ dành cho hậu thế mãi tận mai sau. [Khoảng lặng] Nếu không phải vì tôi, thì đó là vì con cháu của con cháu tôi.

[FEDOTIK và RODE bước vào phòng ăn; họ ngồi xuống, tay gảy đàn ghi-ta và khẽ hát.]

TUZENBACH. Theo anh thì người ta thậm chí không được phép nghĩ đến hạnh phúc cơ à! Nhưng nhỡ tôi là kẻ hạnh phúc thì sao?

VERSHININ. Không đâu.

TUZENBACH. [Khoát tay cười lớn] Xem ra chúng ta chẳng thể hiểu nổi nhau. Làm sao tôi thuyết phục được anh đây? [MASHA khẽ cười, TUZENBACH tiếp tục, chỉ về phía cô] Vâng, cứ cười đi! [Nói với VERSHININ] Chẳng những sau hai hay ba thế kỷ, mà cả triệu năm sau nữa, cuộc sống vẫn sẽ y nguyên như thế; cuộc đời chẳng thay đổi đâu, nó vẫn tồn tại mãi mãi theo những quy luật riêng của nó, những quy luật chẳng màng đến chúng ta, hoặc ít ra là các anh chẳng bao giờ dò ra được. Những loài chim di cư, chẳng hạn như loài sếu, cứ bay và bay mãi, bất kể trong đầu chúng có những suy nghĩ cao cả hay tầm thường nào đi nữa, chúng vẫn cứ bay mà chẳng biết vì sao hay đi về đâu. Chúng bay và sẽ tiếp tục bay, mặc cho các triết gia có xuất hiện trong loài chim đi chăng nữa; chúng có triết lý chán chê đi nữa thì rốt cuộc vẫn cứ bay mà thôi....

MASHA. Dù sao thì cuộc đời vẫn phải có ý nghĩa chứ?

TUZENBACH. Ý nghĩa ư.... Bây giờ tuyết đang rơi kìa. Ý nghĩa gì cơ chứ? [Khoảng lặng.]

MASHA. Tôi nghĩ con người ta phải có đức tin, hoặc phải đi tìm đức tin, nếu không cuộc đời sẽ trống rỗng, trống rỗng vô cùng.... Sống mà không biết tại sao loài sếu bay, tại sao trẻ con cất tiếng khóc chào đời, tại sao trên bầu trời lại có những vì sao.... Hoặc là anh phải biết lý do vì sao mình sống, nếu không tất cả chỉ là phù phiếm, chẳng đáng một xu. [Khoảng lặng.]

VERSHININ. Dù sao đi nữa, tôi vẫn thấy tiếc vì tuổi trẻ của mình đã trôi qua.

MASHA. Gogol từng nói: Cuộc đời ở thế gian này là một thứ tẻ nhạt, thưa các ngài ạ!

TUZENBACH. Còn tôi thì xin nói rằng tranh cãi với các vị thật là khó nhọc, thưa các ngài ạ! Khỉ thật.

CHEBUTIKIN. [Đọc sách] Balzac đã kết hôn tại Berdichev. [IRINA khẽ hát] Điều này đáng để ghi chép lại đấy. [Lão ghi chú vào sổ] Balzac đã kết hôn tại Berdichev. [Tiếp tục đọc sách.]

IRINA. [Trải bài tẩy, trầm ngâm] Balzac kết hôn tại Berdichev.

TUZENBACH. Ván đã đóng thuyền. Tôi đã nộp đơn xin từ chức rồi, Maria Sergeyevna.

MASHA. Tôi nghe nói rồi. Chẳng hiểu làm thế để làm gì nữa; tôi vốn không thích thường dân chút nào.

TUZENBACH. Không sao đâu.... [Đứng dậy] Tôi đâu có đẹp trai; làm binh nghiệp thì có tích sự gì chứ? Thôi thì thế nào cũng được... tôi sẽ đi làm. Giá mà có dù chỉ một lần trong đời, tôi được làm việc đến mức chiều tối lết về nhà, ngã phịch xuống giường kiệt sức và chìm vào giấc ngủ ngay tức khắc. [Bước vào phòng ăn] Chắc đám thợ thuyền họ ngủ say lắm đấy nhỉ!

FEDOTIK. [Nói với IRINA] Tớ vừa mua cho cậu mấy cây bút chì màu ở tiệm Pizhikov trên phố Moscow đấy. Cả con dao nhỏ này nữa này.

IRINA. Cậu cứ quen đối xử với tớ như thể tớ là con bé nhỏ xíu vậy, trong khi tớ lớn rồi cơ mà. [Nhận bút chì và con dao nhỏ, rồi vui mừng khôn tả] Đẹp quá đi mất!

FEDOTIK. Còn tớ thì tự mua cho mình một con dao... cậu nhìn xem này... một lưỡi, hai lưỡi, ba lưỡi, cả dụng cụ lấy ráy tai, kéo, đồ dọn móng tay nữa chứ.

RODE. [Nói lớn] Bác sĩ ơi, bác năm nay bao nhiêu tuổi rồi ạ?

CHEBUTIKIN. Ta ư? Băm mươi hai tuổi. [Tiếng cười vang lên]

FEDOTIK. Để tớ bày cho cậu một kiểu trải bài khác xem sao.... [Bày bài ra bàn.]

[Người ta mang samovar vào; ANFISA loay hoay sắp xếp; lát sau NATASHA bước vào phụ giúp dọn dẹp quanh bàn; SOLENI tới nơi và sau khi chào hỏi mọi người, hắn ngồi xuống bên bàn.]

VERSHININ. Gió to thật đấy!

MASHA. Vâng. Tôi chán cái mùa đông này lắm rồi. Quên bén mất mùa hè trông ra làm sao luôn rồi.

IRINA. Trải bài ra rồi kìa, tớ thấy rồi. Chúng ta sắp được về Moscow rồi đấy.

FEDOTIK. Không, không ra hình này đâu. Cậu nhìn kìa, con tám lại nằm đè lên con hai bích. [Cười] Thế nghĩa là cậu không được về Moscow đâu nhé.

CHEBUTIKIN. [Đọc báo] Tsitsigar. Dịch đậu mùa đang bùng phát dữ dội ở đây.

ANFISA. [Tiến lại gần MASHA] Masha này, uống ngụm trà đi con, u cưng. [Nói với VERSHININ] Mời ngài uống nước ạ... xin lỗi ngài, già lú lẫn lại quên mất tên ngài mất rồi....

MASHA. Mang ra đây đi vú. Con không sang đó đâu.

IRINA. Mẹ vú ơi!

ANFISA. Dạ, ra ngay đây, ra ngay đây ạ!

NATASHA. [Nói với SOLENI] Trẻ con đang bú sữa mẹ thông minh lắm đấy nhé. Hồi sáng em nói “Chào buổi sáng Bobby; chào buổi sáng cục cưng của mẹ!” mà nó nhìn em với ánh mắt vô cùng lạ lùng. Anh tưởng là chỉ vì em mang nặng đẻ đau nên mới bênh con thế phải không; em bảo đảm với anh không phải thế đâu! Nó là một đứa trẻ kỳ diệu đấy.

SOLENI. Nếu nó là con tôi, thể nào tôi cũng đem chiên giòn trên chảo rồi nhắm gọn. [Mang cốc nước sang phòng khách và ngồi lủi thủi trong góc.]

NATASHA. [Lấy tay che mặt] Đúng là một kẻ thô tục, vô giáo dục!

MASHA. Hạnh phúc thay cho kẻ chẳng buồn bận tâm bây giờ là mùa đông hay mùa hè. Tôi nghĩ nếu mình đang ở Moscow, chắc tôi cũng chẳng màng tới thời tiết ra sao đâu.

VERSHININ. Mấy ngày trước tôi có đọc nhật ký trong tù của một vị bộ trưởng người Pháp. Ông ta bị kết án vì vụ bê escánd Panama. Nghe cách ông ta kể lại với biết bao niềm hân hoan, thích thú về những chú chim nhìn qua ô cửa sổ nhà tù — những con chim mà hồi còn làm bộ trưởng chưa bao giờ ông ta để mắt tới — mới thấm thía làm sao. Giờ đây, dĩ nhiên khi đã được tự do, ông ta lại chẳng thèm ngó ngàng gì đến lũ chim nữa y như trước kia. Khi các bạn dọn đến Moscow sinh sống, các bạn cũng sẽ chẳng màng tới thời tiết theo đúng cách đó mà thôi. Chẳng có hạnh phúc nào dành cho chúng ta cả, nó chỉ tồn tại trong những khát vọng của chúng ta mà thôi.

TUZENBACH. [Nhấc chiếc hộp bìa cứng trên bàn lên] Bánh ngọt đâu hết rồi nhỉ?

IRINA. Soleni ăn sạch rồi còn đâu.

TUZENBACH. Ăn hết sạch luôn á?

ANFISA. [Mang trà ra] Có thư gửi cho ngài đây ạ.

VERSHININ. Gửi cho tôi ư? [Nhận lá thư] Thư con gái tôi. [Đọc] Vâng, tất nhiên rồi... tôi sẽ đi lặng lẽ. Xin lỗi cô nhé, Maria Sergeyevna. Tôi không uống trà nữa đâu. [Đứng vụt dậy, vẻ kích động] Lại cái câu chuyện muôn thuở ấy....

MASHA. Chuyện gì thế? Bí mật lắm à?

VERSHININ. [Nói nhỏ] Vợ tôi lại tự tử để dọa tôi nữa rồi. Tôi phải về ngay. Tôi sẽ lẳng lặng chuồn ra ngoài. Mọi chuyện thật là chán ngấy hết chỗ nói. [Hôn tay MASHA] Em yêu, người phụ nữ tuyệt vời, nhân hậu của anh... anh đi lối này, lặng lẽ thôi. [Đi ra.]

ANFISA. Ơ hay ngài ấy đi đâu thế nhỉ? Trà cháo vừa mới rót xong cơ mà.... Đúng là một ông khách lạ lùng.

MASHA. [Cáu kỉnh] Im đi! Cứ lải nhải nhức cả đầu khiến người ta chẳng có nổi một phút giây yên ổn.... [Cầm cốc bước đến bàn] Tao chán ngấy cái thói lèm bèm của mày lắm rồi, mụ già kia!

ANFISA. Cô chủ ơi! Sao cô lại mắng tôi!

TIẾNG ANDREY. Anfisa!

ANFISA. [Nhại lại] Anfisa! Cứ ngồi ì ra đấy rồi... [Đi ra.]

MASHA. [Trong phòng ăn, đứng bên bàn với vẻ tức giận] Cho tôi ngồi với! [Hất tung đống bài trên bàn] Đấy, cứ bày trò bói bài cho lắm vào. Uống trà đi!

IRINA. Chị đang bực bội đấy à, Masha.

MASHA. Tao có bực hay không thì mặc kệ tao, đừng có bắt chuyện. Cấm đụng vào người tao!

CHEBUTIKIN. Đừng chọc vào nó, đừng chọc vào nó....

MASHA. Sáu mươi tuổi đầu rồi mà cứ cư xử như một thằng ranh con, suốt ngày trò chuyện vớ vẩn ghê tởm.

NATASHA. [Thở dài] Masha thân mến, sao chị lại dùng những từ ngữ như thế cơ chứ? Với ngoại hình xinh đẹp nhường ấy, chị hoàn toàn có thể trở nên cực kỳ cuốn hút trong giới thượng lưu, em nói thật lòng đấy, nếu như chị không vướng cái miệng lưỡi ấy. Je vous prie, pardonnez moi, Marie, mais vous avez des manières un peu grossières.

TUZENBACH. [Cố nén tiếng cười] Cho tôi... cho tôi xin chút... hình như có rượu cognac ở đây thì phải.

NATASHA. Il parait, que mon Bobick déjà ne dort pas, thằng bé thức giấc rồi. Hôm nay nó không được khỏe. Em phải vào với nó đây, xin phép các anh chị... [Đi ra.]

IRINA. Anh Alexander Ignateyevitch đi đâu mất rồi nhỉ?

MASHA. Về nhà rồi. Lại có chuyện động trời gì xảy ra với vợ lão ta nữa chứ gì.

TUZENBACH. [Tay cầm bình cognac tiến lại chỗ SOLENI] Cứ ngồi lủi thủi một mình lầm lì suy tính chuyện gì trời đất mới biết được. Lại đây làm lành đi nào. Uống ngụm cognac cho ấm bụng. [Cùng uống] Chắc tối nay tôi lại phải dạo đàn piano suốt đêm, toàn mấy thứ âm thanh nhảm nhí tẻ ngắt thôi... thôi kệ xác nó!

SOLENI. Làm lành cái nỗi gì? Tôi có thù hằn gì với anh đâu.

TUZENBACH. Anh cứ làm cho tôi có cảm giác như giữa chúng ta đang có chuyện gì mờ ám ấy. Thú thực là anh có một tính cách thật kỳ cục.

SOLENI. [Ngâm thơ] “Tôi kỳ cục đấy, nhưng mấy ai bình thường? Đừng giận nhé, Aleko!”

TUZENBACH. Liên quan gì đến Aleko ở đây chứ? [Khoảng lặng.]

SOLENI. Khi chỉ ở riêng với một người, tôi cư xử nhã nhặn hệt như bao người khác, nhưng cứ hễ đứng trước đông người là tôi lại đâm ra chán ngắt, rụt rè và... tuôn ra toàn những lời lẽ xàm nhảm. Nhưng tôi sống trung thực và có liêm sỉ hơn rất nhiều, rất nhiều kẻ khác đấy. Tôi chứng minh cho anh thấy được luôn.

TUZENBACH. Tôi rất hay nổi giận với anh, lúc nào ở chỗ đông người anh cũng châm chọc tôi, nhưng thú thật tôi vẫn quý anh. Mối này tối nay tôi sẽ uống cho say túy lú mới thôi, chuyện gì đến sẽ đến. Nào, cạn ly!

SOLENI. Cạn ly. [Cùng uống] Tôi chưa bao giờ có thành kiến gì với anh cả, thưa Ngài Nam tước. Chỉ là tính cách của tôi giống y như Lermontov vậy [Nói nhỏ] Nghe đồn tôi có nhiều nét ngoại hình rất giống Lermontov nữa cơ.... [Lấy lọ nước hoa trong túi ra, xịt lên hai bàn tay.]

TUZENBACH. Tôi đã nộp đơn xin từ chức rồi. Basta! Tôi nung nấu ý định này suốt năm năm trời, và cuối cùng thì cũng quyết định dứt khoát. Tôi sẽ đi làm.

SOLENI. [Ngâm thơ] “Đừng giận nhé, Aleko... hãy quên đi, quên đi những mộng mọc xa xưa....”

[Trong lúc hắn đang ngâm thơ, ANDREY lầm lũi bước vào, tay cầm cuốn sách rồi ngồi xuống bên bàn.]

TUZENBACH. Tôi sẽ lao động.

CHEBUTIKIN. [Cùng IRINA bước vào phòng ăn] Còn món khai vị đích thị là súp hành kiểu Kavkaz, và món thịt nướng thì có chehartma.

SOLENI. Cheremsha [Chú thích: Một loại tỏi rừng.] vốn chẳng phải thịt thà gì sất, nó là một loại thực vật họ nhà hành cơ mà.

CHEBUTIKIN. Không, thiên thần của bác ạ. Chehartma không phải là hành, mà là thịt cừu nướng.

SOLENI. Còn tôi bảo với anh, chehartma chính là một loại hành.

CHEBUTIKIN. Còn ta khẳng định với mi, chehartma đích thị là thịt cừu.

SOLENI. Tôi cãi cùn với anh làm gì, cheremsha chính là một thứ củ hành.

CHEBUTIKIN. Cãi nhau với mi làm quái gì! Mi đã đặt chân đến vùng Kavkaz bao giờ đâu mà đòi nếm qua chehartma.

SOLENI. Tôi chưa hề ăn, bởi vì tôi ghét cay ghét đắng nó. Ngửi mùi cứ nồng nặc như tỏi ấy.

ANDREY. [Nài nỉ] Xin các anh, xin các anh đấy! Tôi xin các anh đấy nhé!

TUZENBACH. Thế đoàn nghệ sĩ khi nào mới đến nhỉ?

IRINA. Họ hứa tầm chín giờ; tức là sắp đến nơi rồi đấy.

TUZENBACH. [Ôm lấy ANDREY] “Ôi ngôi nhà tôi, ngôi nhà mới xây.”

ANDREY. [Nhảy múa và hát hò] “Được cất từ gỗ thích tinh khôi.”

CHEBUTIKIN. [Nhảy múa theo] “Tường nhà thủng lỗ chỗ như sàng!” [Tiếng cười rộ lên.]

TUZENBACH. [Hôn ANDREY] Mặc xác nó đi, uống tiếp đi nào. Andrey anh bạn già, chúng ta cạn ly nào. Tôi sẽ đi cùng cậu, Andrey ạ, đến thẳng Đại học Moscow luôn.

SOLENI. Trường nào cơ? Ở Moscow có tận hai trường đại học cơ mà.

ANDREY. Ở Moscow chỉ có một trường đại học thôi.

SOLENI. Hai trường, tôi nói cho anh biết thế.

ANDREY. Ba trường tôi cũng chấp hết. Thế lại càng hay chứ sao.

SOLENI. Moscow có hai trường đại học! [Tiếng xì xào và tiếng “suỵt suỵt” vang lên] Ở Moscow có hai trường đại học, trường cũ và trường mới. Còn nếu các anh không thích nghe, nếu lời tôi nói làm các anh chướng tai thì tôi không thèm nói nữa. Thậm chí tôi có thể biến sang phòng khác ngồi.... [Đi ra.]

TUZENBACH. Bravo, bravo! [Cười lớn] Thôi nào, tiếp tục đi. Tôi ra đánh đàn đây. Lão Soleni đúng là một gã khôi hài.... [Đi về phía cây đàn piano và dạo một bản waltz.]

MASHA. [Nhảy một mình] Nam tước say mèm rồi, Nam tước say mèm rồi, Nam tước say mèm rồi!

[NATASHA bước vào.]

NATASHA. [Nói với CHEBUTIKIN] Ivan Romanovitch!

[Thì thầm gì đó với CHEBUTIKIN, rồi lặng lẽ bước ra ngoài; CHEBUTIKIN vỗ vai TUZENBACH và thì thầm vào tai anh ta điều gì đó.]

IRINA. Gì thế hả bác?

CHEBUTIKIN. Đến lúc chúng ta phải đi rồi. Chào mọi người nhé.

TUZENBACH. Chúc ngủ ngon. Phải biến thôi.

IRINA. Ơ kìa, thế còn đoàn nghệ sĩ thì sao?

ANDREY. [Bối rối] Sẽ không có đoàn nghệ sĩ nào đến nữa đâu. Em biết đấy cưng, Natasha bảo rằng thằng bé Bobby không được khỏe lắm, cho nên là.... Nói tóm lại, anh thế nào cũng được, đối với anh thì sao cũng mặc kệ.

IRINA. [Nhún vai] Bobby ốm á?

MASHA. Mụ ta lại giở trò gì không biết nữa! Thôi thì nếu người ta đã bị đuổi về, chắc họ cũng đành chịu thôi. [Nói với IRINA] Thằng Bobby khỏe re ấy mà, tại mụ ta tự vẽ ra đấy thôi.... Hấp thế không biết! [Gõ tay lên trán] Đúng là cái chất tiểu tư sản!

[ANDREY đi qua cánh cửa bên phải về phòng mình, CHEBUTIKIN lẽo đẽo theo sau. Ngoài phòng ăn, mọi người đang chào tạm biệt nhau.]

FEDOTIK. Tiếc ghê cơ chứ! Tớ cứ đinh ninh tối nay sẽ quẩy tưng bừng ở đây, nhưng nếu em bé ốm thì đành chịu vậy... Thôi ngày mai tớ đem đồ chơi sang cho cháu nhé.

RODE. [Nói lớn] Chiều nay tớ ngủ rũ rượi vì cứ tưởng tối nay được nhảy nhót suốt đêm cơ chứ. Mới có chín giờ tối mà!

MASHA. Ra đường đi, ngoài đó nói chuyện tiện hơn. Rồi chúng ta tính tiếp.

(Tiếng chào tạm biệt và chúc ngủ ngon vang lên. Tiếng cười vang thích thú của TUZENBACH lọt vào tai. [Tất cả đi ra ngoài] ANFISA và cô hầu gái dọn dẹp bàn ăn, rồi tắt đèn. [Bà vú hát ru] ANDREY mặc áo khoác, đội mũ cùng CHEBUTIKIN lặng lẽ bước vào.)

CHEBUTIKIN. Đời ta chẳng thể cưới vợ nổi vì mọi thứ trôi vụt qua nhanh như chớp, và vì ta trót yêu điên cuồng mẹ của cậu, người phụ nữ lúc bấy giờ đã có chồng.

ANDREY. Lẽ ra không nên kết hôn. Thật đấy, cưới xin vào chỉ thêm chán ngấy.

CHEBUTIKIN. Thế nên giờ đây ta mới cô độc thế này đây. Nói gì thì nói, sự cô độc là một thứ đáng sợ lắm cậu ạ.... Dù thực ra... dĩ nhiên là mọi chuyện chẳng có quái gì phải bận tâm cả!

ANDREY. Đi nhanh lên nào bác.

CHEBUTIKIN. Cậu vội cái gì thế? Kiểu gì chúng ta chẳng đến kịp giờ.

ANDREY. Em sợ mụ vợ lại giữ chân lại không cho đi.

CHEBUTIKIN. À ha!

ANDREY. Tối nay tôi sẽ không đánh bài đâu, chỉ ngồi nhìn ké thôi. Người ngợm chán quá cơ.... Bác sĩ Ivan Romanovitch ơi, tôi phải chữa bệnh hen suyễn thế nào đây?

CHEBUTIKIN. Đừng hỏi ta! Ta quên bén mất rồi cậu bạn ạ, ta chịu chẳng biết đâu.

ANDREY. Đi lối nhà bếp đi bác. [Cả hai bước đi.]

[Tiếng chuông cửa reo lên, rồi reo lần thứ hai; tiếng người nói chuyện và tiếng cười rộ lên.]

IRINA. [Bước vào] Ai thế nhỉ?

ANFISA. [Thì thầm] Đoàn nghệ sĩ đấy ạ! [Tiếng chuông cửa.]

IRINA. Bảo với họ là không có ai ở nhà nhé, vú ơi. Mong họ thông cảm cho chúng ta vậy.

[ANFISA đi ra. IRINA bước đi quanh phòng với vẻ đăm chiêu, đầy kích động. SOLENI bước vào.]

SOLENI. [Ngạc nhiên] Chẳng có ai ở đây cả.... Mọi người đâu hết rồi?

IRINA. Họ về nhà cả rồi.

SOLENI. Lạ thật đấy. Một mình em ở đây ư?

IRINA. Vâng, một mình. [Khoảng lặng] Chào anh.

SOLENI. Vừa rồi tôi đã cư xử thật vô duyên, thiếu kiềm chế. Nhưng em không giống như những kẻ khác, em cao quý và trong trắng, em nhìn thấu sự thật.... Chỉ có một mình em mới hiểu nổi tôi. Tôi yêu em, sâu sắc đến tột cùng, tôi yêu em vô bờ bến.

IRINA. Chào anh! Anh đi đi.

SOLENI. Tôi không thể sống thiếu em được. [Lẽo đẽo bước theo sau cô] Ôi hạnh phúc đời tôi! [Nén giọt nước mắt] Ôi niềm vui! Đôi mắt tuyệt vời, diệu kỳ đến nhường ấy, chưa bao giờ trên đời này tôi được thấy....

IRINA. [Lạnh lùng] Thôi ngay đi, Vassili Vassilevitch!

SOLENI. Đây là lần đầu tiên tôi thổ lộ tình yêu với em, cảm giác cứ như tôi không còn đứng trên trái đất này nữa mà đang ở một hành tinh khác vậy. [Lấy khăn lau trán] Thôi được rồi, không sao cả. Dĩ nhiên tôi không thể ép em phải yêu tôi bằng vũ lực... nhưng tôi cũng chẳng đời nào cho phép bất cứ tình địch nào vượt mặt tôi đâu.... Không... tôi xin thề với mọi các vị thánh thần, tôi sẽ tiêu diệt đối thủ của mình.... Hỡi người đẹp yêu kiều!

[NATASHA tay cầm cây nến bước vào; mụ nghé nhìn qua cánh cửa này rồi cánh cửa khác, sau đó lướt qua căn phòng dẫn tới phòng chồng mình.]

NATASHA. Andrey ở đây này. Cứ để anh ấy đọc sách tiếp. Xin lỗi Vassili Vassilevitch nhé, tôi không biết anh đang ở đây; tôi đang bận lo toan chút việc gia đình ấy mà.

SOLENI. Thế nào cũng được đối với tôi. Chào cô! [Đi ra.]

NATASHA. Trông em phờ phạc quá đi mất, cô em tội nghiệp của tôi ơi! [Hôn IRINA] Giá mà em chịu đi ngủ sớm hơn một chút.

IRINA. Bobby ngủ chưa chị?

NATASHA. Ngủ rồi, nhưng có vẻ trằn trọc không yên. À mà nhân tiện đây cưng ạ, chị định nói với em chuyện này, nhưng hoặc là em không có nhà, hoặc là chị bận túi bụi... Chị nghĩ phòng ngủ hiện tại của thằng Bobby vừa lạnh lại vừa ẩm thấp. Giá mà đổi sang phòng của em thì tuyệt quá cho thằng bé. Em yêu dấu cưng của chị, chuyển sang phòng của Olga ở tạm một thời gian đi em!

IRINA. [Ngẩn người không hiểu] Ở đâu cơ ạ?

[Tiếng lục lạc xe ngựa troika vang lên lộc cộc khi tiến sát đến ngôi nhà.]

NATASHA. Em và Olga có thể chung nhau một phòng trong lúc này, còn Bobby sẽ ở phòng của em. Nó đáng yêu lắm cơ; hôm nay chị bảo nó rằng, “Bobby, con là của mẹ! Của một mình mẹ thôi!” Và nó nhìn chị bằng đôi mắt tròn xoe thơ ngây. [Tiếng chuông cửa] Chắc là Olga về rồi. Sao mà về muộn thế không biết! [Cô hầu gái bước vào thì thầm gì đó với NATASHA] Protopopov á? Gã đàn ông này buồn cười thật đấy lại đi làm cái trò ấy. Protopopov đến kìa, hắn muốn rủ chị đi dạo bằng xe troika của hắn. [Cười] Đàn ông con trai mới buồn cười làm sao.... [Tiếng chuông cửa] Lại có ai bấm chuông kìa. Hay là cứ đi dạo độ nửa tiếng nhỉ.... [Nói với cô hầu gái] Bảo là tôi ra ngay đây. [Tiếng chuông cửa] Lại có kẻ bấm chuông, chắc chắn là Olga rồi. [Đi ra.]

[Cô hầu gái lật đật chạy ra; IRINA thẫn thờ ngồi suy nghĩ; KULIGIN và OLGA bước vào, theo sau là VERSHININ.]

KULIGIN. Thế là các cậu về đến nhà rồi nhé. Thế mà cứ khăng khăng bảo tối nay có tiệc tùng cơ đấy.

VERSHININ. Lạ thật; tôi mới rời đi cách đây không lâu, tầm nửa tiếng trước, thế mà người ta vẫn đang háo hức đợi đoàn nghệ sĩ đến biểu diễn cơ mà.

IRINA. Mọi người về hết rồi ạ.

KULIGIN. Masha cũng về rồi ư? Con bé đi đâu mất rồi? Thế còn Protopopov đứng chờ dưới đường trên chiếc xe troika làm gì thế kia? Hắn đang đợi ai vậy?

IRINA. Đừng gặng hỏi nữa... em mệt lắm rồi.

KULIGIN. Ô hay, các cậu lúc nào cũng nhõng nhẽo....

OLGA. Cuộc họp ủy ban của tớ vừa mới kết thúc. Kiệt sức luôn rồi. Chủ tịch hội đồng bị ốm nên tớ đành phải ngồi ghế thay. Đau đầu quá, đầu tớ đau như búa bổ.... [Ngồi phịch xuống] Hôm qua Andrey đánh bài thua tận hai rúp... cả cái thị trấn này đang bàn tán xôn xao kìa....

KULIGIN. Phải đấy, cuộc họp cũng làm tớ mệt đừ cả người. [Ngồi xuống.]

VERSHININ. Vợ tôi vừa nổi hứng hù dọa tôi bằng cách suýt tự tử. Giờ thì ổn thỏa cả rồi, tôi cũng mừng; có thể nghỉ ngơi chút rồi.... Mà hay là chúng ta đi đâu đó đi nhỉ? Thôi chúc các bạn vạn sự như ý nhé, Feodor Ilitch, chúng ta đi đâu đó giải khuây đi! Tôi không thể, dứt khoát không thể chịu đựng nổi việc cứ ì ra ở nhà.... Đi nào!

KULIGIN. Tớ mệt lả rồi. Không đi đâu cả. [Đứng dậy] Mệt lắm rồi. Vợ tớ về nhà chưa nhỉ?

IRINA. Chắc là về rồi ạ.

KULIGIN. [Hôn tay IRINA] Chào em nhé, ngày mai và ngày kia anh sẽ nghỉ ngơi dưỡng sức trọn vẹn. Chúc mọi người ngủ ngon! [Chuẩn bị đi] Giá mà có chút trà uống nhỉ. Tớ cứ ngóng chờ được quây quần suốt buổi tối trong bầu không khí vui vẻ thế mà—o, fallacem hominum spem!... Dùng cách cách sau thán từ....

VERSHININ. Thôi vậy tôi đi một mình đâu đó cho khuây khỏa. [Đi ra cùng KULIGIN, vừa đi vừa huýt sáo.]

OLGA. Đầu tớ đau như búa bổ thế này... Andrey lại thua bạc cơ chứ.... Cả thị trấn đang đồn ầm lên.... Tớ vào nằm nghỉ đây. [Bước đi] Ngày mai tớ được nghỉ.... Ôi lạy Chúa tôi, ơn Chúa quá! Ngày mai tớ được nghỉ, ngày kia cũng được nghỉ.... Ôi cái đầu tôi, đau quá.... [Đi ra.]

IRINA. [Một mình] Mọi người đi hết cả rồi. Chẳng còn lại một ai.

[Tiếng đàn xếp văng vẳng vang lên ngoài phố. Tiếng bà vú đang hát ru con.]

[NATASHA mặc áo khoác lông thú, đội mũ, lướt qua phòng ăn, theo sau là cô hầu gái] Tôi sẽ về trong nửa tiếng nữa. Tôi đi dạo một lát thôi mà. [Đi ra.]

IRINA. [Trơ trọi trong nỗi cô đơn tuyệt vọng] Đến Moscow! Moscow! Moscow!

Hạ màn.