[Tại nhà PROSOROV. Một phòng khách có cột trụ; phía sau nhìn ra một phòng ăn lớn. Trời giữa trưa, nắng chiếu rọi rực rỡ bên ngoài. Trong phòng ăn, bàn ăn đang được bày biện cho bữa trưa.]

[OLGA, mặc bộ đồng phục xanh của giáo viên trường nữ sinh trung học, đang đi lại chấm bài tập; MASHA, mặc váy đen, để một chiếc mũ trên đầu gối, ngồi đọc sách; IRINA, mặc đồ trắng, đứng thừ người với vẻ mặt đăm chiêu.]

OLGA. Thế là tròn một năm kể từ khi cha mất vào ngày mùng năm tháng Năm năm ngoái, đúng vào ngày lễ bổn mạng của em, Irina. Dạo ấy trời lạnh lắm, lại có tuyết rơi. Chị cứ nghĩ mình sẽ chẳng thể vượt qua nổi, còn em thì ngất lịm đi. Vậy mà một năm đã trôi qua và chúng ta giờ đây đã có thể nghĩ về chuyện đó mà không còn đau đớn nữa, em đang mặc chiếc váy trắng và gương mặt thì rạng rỡ niềm vui. [Đồng hồ điểm mười hai tiếng] Và tiếng đồng hồ hồi đó cũng vang lên hệt như vậy. [Ngừng một lát] Chị nhớ lúc tang lễ có ban nhạc thổi kèn, người ta còn bắn một loạt đạn ở nghĩa trang. Cha là một vị thiếu tướng tư lệnh lữ đoàn nhưng số người đến dự lại rất ít. Tất nhiên, lúc đó trời đang mưa, mưa rất to và có cả tuyết nữa.

IRINA. Sao lại cứ nghĩ về chuyện ấy làm gì cơ chứ!

[NAM TƯỚC TUZENBACH, CHEBUTIKIN và SOLENI xuất hiện cạnh bàn ăn trong phòng ăn, phía sau các cột trụ.]

OLGA. Hôm nay trời ấm quá nên chúng ta có thể mở toang các cửa sổ, dẫu cho những hàng cây bạch dương vẫn chưa ra hoa. Cha được cử làm tư lệnh lữ đoàn, và ngài đã cùng chúng ta rời Moskva đến đây từ mười một năm trước. Chị nhớ rất rõ rằng khi đó là đầu tháng Năm và mọi thứ ở Moskva đang khoe sắc thắm. Trời cũng ấm áp, ngập tràn ánh nắng. Mười một năm đã trôi qua, và chị vẫn nhớ mọi thứ như thể chúng ta vừa mới rời đi chỉ ngày hôm qua thôi. Ơ lạy Chúa! Sáng nay khi thức dậy, nhìn thấy ánh sáng ngập tràn cùng tiết trời mùa xuân, niềm vui bỗng tràn ngập trong tim, và chị khao khát đến cháy lòng được trở về nhà.

CHEBUTIKIN. Cậu có dám cá với tôi không nào?

TUZENBACH. Ôi, vớ vẩn thật.

[MASHA, chìm đắm trong những suy tư bên cuốn sách, khẽ huýt sáo.]

OLGA. Đừng huýt sáo nữa, Masha. Sao em lại thế cơ chứ! [Ngừng một lát] Lúc nào chị cũng bị đau đầu vì phải đến trường trung học mỗi ngày rồi dạy học tận tối mịt. Những suy nghĩ kỳ lạ cứ hiện lên trong đầu chị, cứ như thể chị đã là một bà lão rồi vậy. Và thực sự, suốt bốn năm làm việc ở đây, chị cứ có cảm giác như thể sức lực và tuổi trẻ của mình đang cạn kiệt từng ngày, từng giọt một. Để rồi chỉ có một khao khát duy nhất là ngày càng lớn lên và mãnh liệt thêm...

IRINA. Là được về Moskva. Bán ngôi nhà này đi, vứt bỏ mọi thứ ở đây, và trở về Moskva...

OLGA. Đúng thế! Về Moskva, và càng sớm càng tốt.

[CHEBUTIKIN và TUZENBACH cười lớn.]

IRINA. Em đoán là Andrey sẽ trở thành giáo sư, nhưng dẫu vậy, anh ấy cũng sẽ chẳng muốn sống ở đây đâu. Chỉ có tội nghiệp Masha là phải tiếp tục sống ở chốn này.

OLGA. Masha có thể đến Moskva mỗi năm, vào cả mùa hè mà.

[MASHA đang khẽ huýt sáo.]

IRINA. Mọi chuyện rồi sẽ ổn thỏa cả thôi, xin Chúa phù hộ. [Nhìn ra cửa sổ] Hôm nay thời tiết thật đẹp. Chị chẳng hiểu sao mình lại hạnh phúc nhường này: sáng nay em chợt nhớ ra hôm nay là ngày lễ bổn mạng của mình, thế là tự dưng em thấy vui sướng và nhớ lại tuổi thơ khi mẹ vẫn còn ở bên chúng ta. Em đã có những suy nghĩ đẹp đẽ làm sao, những suy nghĩ tuyệt vời biết bao!

OLGA. Hôm nay em rạng ngời quá, chưa bao giờ chị thấy em xinh đẹp đến thế. Masha trông cũng xinh xắn nữa. Andrey cũng sẽ chẳng đến nỗi nào nếu anh ấy không quá béo; điều đó làm hỏng mất vẻ bề ngoài của anh ấy. Còn chị thì đã già đi và gầy sọp hẳn đi, chắc là vì chị hay cáu gắt với lũ trẻ ở trường. Hôm nay chị được rảnh rỗi. Chị được ở nhà. Chị không bị đau đầu, và chị thấy mình trẻ trung hơn ngày hôm qua. Chị mới chỉ hai mươi tám tuổi thôi mà.... Mọi chuyện đều ổn cả, Chúa ở khắp mọi nơi, nhưng chị cứ nghĩ rằng giá như mình đã kết hôn và có thể ở nhà cả ngày thì lại càng tuyệt hơn biết mấy. [Ngừng một lát] Chắc chắn chị sẽ yêu thương chồng mình lắm.

TUZENBACH. [Nói với SOLENI] Tôi chán ngấy việc phải nghe mấy lời nhảm nhí cậu nói rồi đấy. [Bước vào phòng khách] Tôi quên chưa nói rằng Vershinin, trung tá pháo binh mới của chúng ta, sẽ đến thăm chúng ta hôm nay đấy. [Ngồi xuống đàn piano.]

OLGA. Thật tốt quá. Chị rất vui.

IRINA. Ông ấy lớn tuổi chưa?

TUZENBACH. Ồ, chưa đâu. Cùng lắm là bốn mươi hoặc bốn mươi lăm tuổi thôi. [Khẽ đánh đàn] Ông ấy có vẻ là một người khá tử tế. Chắc chắn là không ngốc nghếch gì, chỉ có điều thích nghe chính mình nói chuyện thôi.

IRINA. Ông ấy có thú vị không?

TUZENBACH. Ồ, ông ấy cũng được, nhưng ngặt nỗi lại có vợ, mẹ vợ và hai cô con gái. Đây là người vợ thứ hai của ông ấy. Ông ấy đi chào hỏi khắp nơi và kể với bất cứ ai rằng mình có một người vợ và hai cô con gái. Lát nữa ông ấy cũng sẽ kể với các cậu cho mà xem. Người vợ thì có vẻ không bình thường cho lắm, tóc tai thì uốn éo như mấy cô thiếu nữ mới lớn và hay làm ra vẻ ủy mị thái quá. Cô ta nói chuyện triết lý và cứ thỉnh thoảng lại tìm cách tự tử, có lẽ là để làm chồng phiền lòng. Phải tôi thì tôi đã bỏ quách từ lâu rồi, nhưng anh ta vẫn kiên nhẫn chịu đựng, và chỉ lầm bầm phàn nàn thôi.

SOLENI. [Cùng CHEBUTIKIN bước từ phòng ăn vào] Một tay tôi chỉ nhấc nổi năm mươi tư cân, nhưng dùng cả hai tay thì tôi có thể nhấc được một trăm tám mươi, thậm chí là hai trăm cân. Từ đó tôi suy ra rằng hai người đàn ông không khỏe gấp đôi một người, mà phải gấp ba, thậm chí còn hơn thế nữa....

CHEBUTIKIN. [Vừa đi vừa đọc báo] Nếu tóc bị rụng... hãy lấy một lạng băng phiến và một chai cồn... hòa tan rồi dùng hằng ngày.... [Viết ghi chú vào sổ tay bỏ túi] Tìm được là phải ghi lại ngay! Dù tôi chẳng có nhu cầu dùng đến nó đâu.... [Gạch bỏ đi] Không sao cả.

IRINA. Ivan Romanovitch, Ivan Romanovitch kính yêu của cháu!

CHEBUTIKIN. Cô bé cưng của tôi muốn gì nào?

IRINA. Ivan Romanovitch, Ivan Romanovitch kính yêu! Cháu cứ có cảm giác như mình đang lướt đi dưới bầu trời xanh ngát bao la với những cánh chim trắng lớn bay lượn xung quanh. Tại sao lại thế nhỉ? Tại sao cơ chứ?

CHEBUTIKIN. [Ân cần hôn lên đôi tay cô] Chú chim trắng của ta....

IRINA. Sáng nay khi thức dậy, thức dậy và thay quần áo xong, bỗng nhiên em cảm thấy như mọi thứ trong cuộc đời này đều đang rộng mở trước mắt mình, và em biết mình phải sống như thế nào. Ivan Romanovitch thân mến, em biết tất cả rồi. Con người ta phải làm việc, phải lao động đổ mồ hôi trán, dù người đó là ai đi nữa, bởi đó chính là ý nghĩa và mục đích của cuộc đời, là niềm hạnh phúc và sự hăng say của họ. Thật tuyệt vời làm sao khi làm một người thợ thức dậy từ lúc rạng đông và đập đá trên đường phố, hay một người mục đồng, hoặc một thầy giáo dạy học cho trẻ em, hay một người lái tàu hỏa trên đường sắt.... Ôi lạy Chúa, đừng nói đến con người, thà làm một con bò, hay chí ít là một con ngựa, miễn là nó biết làm việc, còn hơn là một thiếu nữ thức dậy lúc mười hai giờ trưa, uống cà phê trên giường, rồi mất tận hai tiếng đồng hồ để ăn mặc chải chuốt.... Ôi thật khủng khiếp! Có những lúc trời oi bức, cơn khát nước cũng gây khó chịu chẳng kém gì khao khát được làm việc của em. Và nếu từ nay về sau em không dậy sớm và làm việc, Ivan Romanovitch, thì chú cứ việc từ chối tình bạn với em.

CHEBUTIKIN. [Ân cần] Ta từ chối, ta sẽ từ chối....

OLGA. Cha ngày xưa toàn bắt chúng ta dậy từ lúc bảy giờ. Giờ thì Irina cứ bảy giờ thức dậy là lại nằm lì ra đó suy mung suy nghĩ gì cho tận ít nhất là chín giờ. Mà con bé trông nghiêm túc ra phết! [Cười lớn.]

IRINA. Các chị đã quen nhìn em như một cô bé rồi nên thấy lạ lẫm khi mặt em nghiêm túc đấy thôi. Em hai mươi tuổi rồi cơ mà!

TUZENBACH. Ồ chúa ơi, tôi thấu hiểu biết bao cái khao khát được lao động ấy! Cả đời tôi chưa từng phải làm việc lấy một lần. Tôi sinh ra ở Petersburg, một nơi lạnh lẽo và uể oải, trong một gia đình chẳng bao giờ biết đến công việc hay sự lo toan là gì. Tôi nhớ hồi đó cứ mỗi khi từ trung đoàn trở về, thế nào cũng có người hầu gỡ giày cho tôi trong lúc tôi ngúng nguẩy còn mẹ tôi thì đứng nhìn với vẻ đầy ngưỡng mộ và tự hỏi tại sao người khác lại không nhìn nhận tôi theo cùng một ánh sáng ấy. Họ bao bọc tôi khỏi công việc; nhưng cũng thật vừa vúc đúng lúc! Một thời đại mới đang rạng danh, quần chúng đang ào ạt tiến về phía chúng ta, một cơn bão táp mạnh mẽ tràn đầy sức sống đang tụ lại, nó đang đến gần, chẳng mấy chốc nữa nó sẽ ập đến và quét sạch sự lười biếng, sự dửng dưng, định kiến chống lại lao động, và sự tẻ nhạt mục nát ra khỏi xã hội của chúng ta. Tôi sẽ làm việc, và trong hai mươi lăm hay ba mươi năm nữa, ai ai cũng sẽ phải lao động. Tất cả mọi người!

CHEBUTIKIN. Tôi thì sẽ chẳng làm việc đâu.

TUZENBACH. Chú thì không chấp.

SOLENI. Cứ đà hai mươi lăm năm nữa thì ơn giời, tất cả chúng ta đều ngỏm cả rồi. Còn hai ba năm nữa thì chứng đột quỵ cũng sẽ tống khứ ông đi, hoặc không thì tôi sẽ thổi bay óc ông đấy, cục cưng ạ. [Lấy một lọ nước hoa trong túi ra xức lên ngực và tay.]

CHEBUTIKIN. [Cười] Đúng thật đấy, tôi chưa từng làm việc bao giờ. Từ hồi ra trường đại học đến nay, tôi chưa từng nhúc nhích một ngón tay hay mở một cuốn sách nào, toàn đọc báo thôi.... [Lấy một tờ báo khác trong túi ra] Đây rồi.... Tôi đọc báo và biết rằng ngày xưa từng có một người tên là Dobrolubov chẳng hạn [Chú thích: Dobrolubov (1836-81), dù cuộc đời ngắn ngủi, đã khẳng định được vị thế là một trong những nhà phê bình văn học kinh điển của Nga], thế nhưng anh ta viết những gì—thì tôi chịu... chỉ có Chúa mới biết được.... [Có tiếng gõ lạch cạch xuống sàn từ dưới lầu vọng lên] Kìa.... Người ta đang gọi tôi xuống dưới nhà, có ai đến tìm tôi thì phải. Tôi xuống chốc lát rồi lên ngay... không lâu đâu.... [Vội vã bước ra, vừa đi vừa gãi râu.]

IRINA. Ông ấy lại sắp giở trò gì rồi đây.

TUZENBACH. Đúng vậy, trông ông ấy lúc đi ra vui vẻ thế cơ mà, tôi dám chắc là lát nữa thể nào ông ấy cũng mang quà đến tặng cậu cho mà xem.

IRINA. Thật phiền phức quá đi!

OLGA. Ừ, khủng khiếp thật. Lúc nào ông ấy cũng làm mấy trò ngớ ngẩn.

“Bên bờ biển có cây sồi xanh. Và xung quanh có xiềng xích bằng vàng ròng... Và xung quanh có xiềng xích bằng vàng ròng....”

[Đứng dậy và khẽ hát.]

OLGA. Hôm nay trông em có vẻ không được tươi tỉnh lắm đấy, Masha. [MASHA vừa hát vừa đội mũ lên đầu] Em định đi đâu thế?

MASHA. Về nhà.

IRINA. Lạ thật đấy....

TUZENBACH. Lại đúng vào ngày lễ bổn mạng nữa chứ!

MASHA. Không sao đâu. Lát nữa buổi tối em sẽ quay lại. Chào các anh chị nhé. [Hôn từ biệt MASHA] Chúc mừng sinh nhật chị dù em đã nói rồi. Ngày trước khi cha còn sống, cứ đến ngày lễ bổn mạng là có ba bốn mươi sỹ quan đến chơi, ồn ào và vui vẻ biết bao, còn hôm nay thì chỉ có vỏn vẹn một người rưỡi, vắng vẻ như ngoài sa mạc ấy... Em chuồn đây... hôm nay tâm trạng em chán ngắt và chẳng vui vẻ gì sất, nên mọi người đừng để ý đến em nhé. [Cười trong nước mắt] Lát nữa chúng ta sẽ nói chuyện sau, còn bây giờ tạm biệt các anh chị nhé; em đi đây.

IRINA. [Không hài lòng] Chị thật là kỳ cục....

OLGA. [Khóc] Chị hiểu em mà, Masha.

SOLENI. Khi đàn ông bàn chuyện triết lý, ừ thì đó là triết lý hoặc ít ra cũng là ngụy biện; thế mà khi phụ nữ, hay hai người phụ nữ, bàn chuyện triết lý—thì đúng là nhảm nhí hết chỗ nói.

MASHA. Ý anh là gì hả cái đồ đàn ông đáng sợ kia?

SOLENI. Ồ, chẳng có gì đâu. Cô cứ xông vào tôi trước khi tôi kịp kêu... cứu cơ mà! [Ngừng một lát.]

MASHA. [Tức giận, nói với OLGA] Đừng khóc nữa!

[ANFISA và FERAPONT bước vào mang theo một chiếc bánh ngọt.]

ANFISA. Lối này con nhé. Vào đi con, chân sạch sẽ rồi mà. [Nói với IRINA] Từ Hội đồng quận, gửi bởi Mihail Ivanitch Protopopov... một chiếc bánh ngọt.

IRINA. Cảm ơn bà. Xin gửi lời cảm ơn giúp cháu ạ. [Nhận chiếc bánh.]

FERAPONT. Hả?

IRINA. [Nói to hơn] Xin gửi lời cảm ơn giúp cháu ạ.

OLGA. Cho ông ấy một chiếc bánh nướng đi vú ơi. Ferapont, đi đi, vú sẽ cho ông một cái bánh nướng.

FERAPONT. Hả?

ANFISA. Đi nào ông cụ ơi, Ferapont Spiridonitch. Đi thôi nào. [Cùng đi ra.]

MASHA. Em không thích cái lão Mihail Potapitch hay Ivanitch Protopopov gì đó đâu. Lẽ ra chúng ta không nên mời hắn đến đây mới phải.

IRINA. Em có mời hắn bao giờ đâu.

MASHA. Thế thì tốt.

[CHEBUTIKIN bước vào, theo sau là một người lính mang theo chiếc bình samovar bằng bạc; có tiếng xì xào bất mãn và ngạc nhiên.]

OLGA. [Lấy tay che mặt] Một cái bình samovar! Khủng khiếp thật đấy! [Đi vào phòng ăn, hướng về phía bàn.]

IRINA. Ivan Romanovitch kính yêu ơi, chú đang làm gì thế này!

TUZENBACH. [Cười] Tôi đã bảo mà!

MASHA. Ivan Romanovitch, chú đúng là trơ trẽn hết chỗ nói!

CHEBUTIKIN. Cô bé ngoan ngoãn của chú ơi, cháu là tất cả, là điều quý giá nhất trên đời mà chú có. Chú sắp sáu mươi tuổi rồi. Chú là một ông già, một ông già cô đơn vô tích sự. Điều tốt đẹp duy nhất ở chú chính là tình yêu dành cho cháu, và nếu không vì điều đó thì chú đã ngỏm từ lâu rồi.... [Nói với IRINA] Cô bé cưng của chú, chú đã bế cháu từ ngày cháu mới chào đời, chú từng ẵm cháu trên tay... chú từng yêu người mẹ quá cố của cháu....

MASHA. Nhưng quà của chú đắt tiền quá đấy!

CHEBUTIKIN. [Tức giận, nghẹn ngào qua dòng nước mắt] Quà đắt tiền.... Các cháu thật là!... [Nói với người lính trơn] Mang cái bình samovar vào trong đó đi.... [Trêu chọc] Quà đắt tiền cơ đấy!

[Người lính mang bình samovar đi vào phòng ăn.]

ANFISA. [Bước vào và đi ngang qua căn phòng] Các con ơi, có một viên Đại tá lạ mặt đến kìa! Ông ấy cởi áo khoác ngoài rồi. Các cháu ơi, ông ấy đang vào đây kìa. Irina cưng, con sẽ là một cô bé ngoan ngoãn và lịch sự nhé.... Lẽ ra phải ăn trưa từ lâu rồi chứ lị.... Ôi lạy Chúa.... [Đi ra.]

TUZENBACH. Chắc chắn là Vershinin rồi. [VERSHININ bước vào] Trung tá Vershinin!

VERSHININ. [Nói với MASHA và IRINA] Tôi xin phép được tự giới thiệu, tên tôi là Vershinin. Tôi thực sự rất vui vì cuối cùng cũng có thể đến được đây. Các cô lớn nhanh quá nhỉ! Ôi chao!

IRINA. Xin mời ông ngồi ạ. Chúng tôi rất vui vì ông đã đến.

VERSHININ. [Vui vẻ] Tôi rất vui, rất vui là đằng khác! Nhưng hình như có ba chị em cơ mà. Tôi nhớ là... ba cô bé. Tôi quên mất khuôn mặt các cô rồi, nhưng cha của các cô, Đại tá Prosorov, ngày trước có ba cô con gái, tôi nhớ rõ điều đó lắm, chính mắt tôi đã nhìn thấy cơ mà. Thời gian trôi nhanh thật đấy! Ôi chao, sao mà trôi nhanh thế không biết!

TUZENBACH. Alexander Ignateyevitch vốn người Moskva đấy ạ.

IRINA. Từ Moskva ư? Ông ở Moskva đến đây thật ạ?

VERSHININ. Vâng, đúng thế. Cha của các cô ngày trước chỉ huy một tiểu đoàn pháo binh ở trỏng, còn tôi là sĩ quan cùng lữ đoàn với cụ. [Nói với MASHA] Hình như tôi còn nhớ hơi mang máng khuôn mặt cô.

MASHA. Tôi thì chẳng nhớ ông chút nào.

IRINA. Olga ơi! Olga! [Gọi lớn vào phòng ăn] Olga ra đây nhanh lên! [OLGA từ phòng ăn bước ra] Trung tá Vershinin hóa ra lại là người Moskva đấy chị ạ.

VERSHININ. Tôi đoán cô là Olga Sergeyevna, người chị cả, còn cô là Maria... và cô là Irina, người em út....

OLGA. Thế ra ông ở Moskva đến đây ạ?

VERSHININ. Vâng. Tôi học hành và bắt đầu binh nghiệp ở Moskva; tôi ở trỏng mãi cho đến tận khi được nhận chức tiểu đoàn trưởng rồi mới chuyển đến đây, như các cô thấy đấy. Thực ra tôi không nhớ rõ các cô lắm, chỉ nhớ là ngày trước có ba chị em. Còn cha các cô thì tôi nhớ rất rõ; tôi chỉ cần nhắm mắt lại là có thể hình dung ra ngài như trước kia. Hồi đó tôi hay đến nhà các cô ở Moskva lắm....

OLGA. Cứ tưởng là mình nhớ hết mọi người, nhưng hóa ra...

VERSHININ. Tên tôi là Alexander Ignateyevitch.

IRINA. Alexander Ignateyevitch, ông ở Moskva đến. Quả là một điều bất ngờ lớn đấy ạ!

OLGA. Thế nào rồi chúng tôi cũng sẽ chuyển về đó sống mà ông.

IRINA. Chúng em nghĩ có lẽ sẽ về đó vào mùa thu này. Đó là quê hương của chúng em, chúng em sinh ra ở đó. Ở phố Old Basmanni.... [Cả hai cùng cười vì sung sướng.]

MASHA. Lại tình cờ gặp được người đồng hương rồi. [Nhanh nhẹn] Em nhớ ra rồi: Chị Olga còn nhớ không, ở nhà ngày xưa người ta hay nhắc đến một “gã Thiếu tá si tình”. Hồi đó anh mới chỉ là Trung úy và đang say nắng ai đó, nhưng chẳng hiểu sao người ta cứ hay gọi trêu anh là Thiếu tá.

VERSHININ. [Cười] Đúng thế rồi... gã Thiếu tá si tình, chuẩn xác luôn!

MASHA. Hồi đó anh chỉ để mỗi ria mép. Anh già đi nhiều quá rồi! [Nghẹn ngào] Anh già đi nhiều quá rồi!

VERSHININ. Vâng, cái thời người ta gọi tôi là gã Thiếu tá si tình ấy, tôi hãy còn trẻ và biết yêu đương. Giờ thì tôi đã vượt qua cả hai điều đó rồi.

OLGA. Nhưng trên đầu anh chưa có lấy một sợi tóc bạc nào cơ mà. Anh có già đi, nhưng chưa phải là già lắm.

VERSHININ. Dù sao thì tôi cũng đã bốn mươi hai tuổi rồi. Các cô xa Moskva lâu chưa?

IRINA. Mười một năm rồi ạ. Sao chị lại khóc thế Masha, quân ngốc này.... [Khóc theo] Mà em cũng khóc mất rồi.

MASHA. Thôi không sao đâu. Thế anh từng ở khu nào ở trỏng?

VERSHININ. Phố Old Basmanni.

OLGA. Cùng phố với chúng em rồi.

VERSHININ. Có dạo tôi ở phố German. Hồi đó Trại lính Đỏ là đại bản thân của tôi. Ở giữa có một cây cầu xấu xí, bên dưới nước chảy xiết lắm. Ở đó một mình dễ sinh ra u uất lắm đấy. [Pause] Sông ở đây rộng và đẹp quá! Quả là một con sông tuyệt vời!

OLGA. Vâng, nhưng lạnh lắm ạ. Ở đây trời rất lạnh, lại thêm cả lũ dĩn nữa....

VERSHININ. Các cô nói gì thế! Ở đây các cô có khí hậu Nga lành mạnh tuyệt vời thế cơ mà. Lại có cả rừng, có sông... và những rặng bạch dương. Những hàng cây bạch dương khiêm nhường, thân thương, tôi thích chúng hơn bất kỳ loài cây nào khác. Sống ở đây thật tuyệt. Chỉ có điều hơi lạ là ga xe lửa lại cách tận mười ba dặm.... Chẳng ai hiểu vì sao lại thế.

SOLENI. Tôi biết vì sao. [Tất cả nhìn anh ta] Bởi vì nếu nó ở gần thì đã không ở xa, còn nếu nó ở xa thì không thể ở gần được. [Một khoảng lặng ngượng ngùng.]

TUZENBACH. Đúng là một tay hài hước.

OLGA. Giờ thì em nhớ ra anh là ai rồi. Em nhớ ra rồi.

VERSHININ. Ngày trước tôi quen mẹ của các cô.

CHEBUTIKIN. Cụ là một phụ nữ phúc hậu, cầu cho linh hồn cụ được siêu thoát.

IRINA. Mẹ cháu được an táng ở Moskva.

OLGA. Ở nghĩa trang Novo-Devichi.

MASHA. Anh có biết không, em bắt đầu quên mất khuôn mặt mẹ rồi. Rồi mai sau người ta cũng sẽ quên chúng ta y như thế.

VERSHININ. Vâng, rồi người ta sẽ quên chúng ta thôi. Đó là số phận rồi, không tránh được đâu. Sẽ đến một thời điểm mà tất cả những gì đối với chúng ta bây giờ có vẻ nghiêm túc, có ý nghĩa, hay vô cùng quan trọng, rồi sẽ bị lãng quên hoặc bị coi là tầm thường. [Ngừng một lát] Và điều kỳ lạ là chúng ta hoàn toàn không thể biết được điều gì rồi sẽ được coi là vĩ đại và quan trọng, còn điều gì sẽ trở nên yếu ớt hay ngớ ngẩn. Chẳng phải những phát hiện của Copernicus, hay Columbus chẳng hạn, thoạt đầu từng bị coi là thừa thãi và nực cười hay sao, trong khi người ta lại tưởng rằng dăm ba thứ vớ vẩn do một kẻ ngốc viết ra mới là chân lý? Và rất có thể sự tồn tại hiện tại của chúng ta, cái thứ mà chúng ta đang vô cùng thỏa mãn này, rồi sẽ có lúc trở nên kỳ lạ, bất tiện, ngu ngốc, dơ bẩn, thậm chí là tội lỗi nữa....

TUZENBACH. Ai mà biết được chứ? Nhưng mặt khác, biết đâu người ta lại gọi cuộc đời chúng ta là cao cả và tôn vinh ký ức về nó. Chúng ta đã bãi bỏ tra tấn và tử hình, chúng ta sống trong sự an toàn, nhưng vẫn còn biết bao là đau khổ!

SOLENI. [Giọng yểu xìu] Thôi nào, thôi nào.... Cậu Nam tước sẽ phải nhịn ăn tối mất thôi nếu cứ để cậu ta bàn chuyện triết lý đấy.

TUZENBACH. Vassili Vassilevitch, làm ơn để tôi yên. [Đổi sang ghế khác] Cậu chán ngắt đi được ấy, cậu có biết không.

SOLENI. [Giọng yếu ớt] Thôi nào, thôi nào, thôi nào.

TUZENBACH. [Nói với VERSHININ] Những nỗi đau khổ mà chúng ta chứng kiến ngày nay—có biết bao là nỗi đau—vẫn cho thấy một sự tiến bộ luân lý nhất định trong xã hội.

VERSHININ. Vâng, vâng, tất nhiên rồi.

CHEBUTIKIN. Lúc nãy Nam tước vừa nói rằng người ta có thể gọi cuộc đời chúng ta là cao cả; nhưng chúng ta lại quá tầm thường.... [Đứng dậy] Hãy nhìn tôi xem tôi nhỏ bé nhường nào. [Có tiếng đàn vĩ cầm vang lên ở phía sau.]

MASHA. Là Andrey đang chơi đàn đấy—em trai chúng tôi.

IRINA. Nó là thành viên uyên bác trong gia đình đấy ạ. Em đoán thế nào sau này anh ấy cũng sẽ trở thành giáo sư cho mà xem. Cha là một người lính, nhưng con trai cụ lại chọn con đường học thuật cho riêng mình.

MASHA. Đó là mong muốn của cha.

OLGA. Hôm nay bọn chị vừa trêu chọc nó một trận. Bọn chị nghĩ nó đang vướng vào lưới tình rồi đấy.

IRINA. Với một cô gái địa phương ạ. Chắc là hôm nay cô ấy sẽ đến đây.

MASHA. Mọi người phải thấy cách ăn mặc của cô ta kìa! Trông cũng xinh xắn, cũng thời trang phết đấy, nhưng mà quê mùa lắm! Cái váy màu vàng chói kỳ quái nào đấy kết hợp với viền tua rua thảm hại và chiếc áo ngắn màu đỏ. Nước da thì thôi rồi! Andrey không đời nào yêu đâu. Dù sao thì nó cũng có thẩm mỹ chán, nó chỉ đang trêu chọc chúng ta thôi. Hôm qua em nghe nói cô ta sắp lấy Protopopov, chủ tịch Hội đồng quận đấy. Thế thì hợp cạ với cô ta phải biết.... [Ở cửa phụ] Andrey ơi, ra đây mau! Một phút thôi em ơi! [ANDREY bước vào.]

OLGA. Em trai tôi, Andrey Sergeyevitch đây ạ.

VERSHININ. Hân hạnh được gặp cậu, tôi là Vershinin.

ANDREY. Còn tôi là Prosorov. [Lau đôi bàn tay đang đẫm mồ hôi] Anh đến để nhận chức tiểu đoàn trưởng pháo binh ạ?

OLGA. Em đoán xem, Alexander Ignateyevitch vốn là người Moskva đấy.

ANDREY. Ồ thế ạ. Thôi từ nay mấy cô em gái của tôi sẽ không để cho anh được yên thân đâu.

VERSHININ. Tôi đã kịp làm cho các cô ấy phát chán lên rồi đây này.

IRINA. Anh xem cái khung ảnh xinh xắn mà Andrey tặng em hôm nay này. [Đưa ra cho xem] Tự tay anh ấy làm lấy đấy ạ.

VERSHININ. [Nhìn khung ảnh và không biết phải nói gì] Vâng.... Đúng là một thứ mà...

IRINA. Thế còn cái khung ảnh đằng kia nữa, anh ấy cũng làm ngay trên cây đàn piano đấy ạ. [Andrey xua tay rồi bỏ đi.]

OLGA. Nó có bằng cấp đàng hoàng, biết chơi violin, tự tay đục đẽo đủ thứ đồ bằng gỗ, đúng là một gã đa tài mọi mặt trong nhà. Đừng đi vội chứ, Andrey! Nó cứ có thói quen hễ cứ mở miệng là lại bỏ đi. Lại đây mau lên!

[MASHA và IRINA nắm lấy tay Andrey vừa cười vừa kéo cậu ấy quay lại.]

MASHA. Lại đây nào, lại đây mau!

ANDREY. Xin các chị để cho tôi yên.

MASHA. Em mới buồn cười làm sao chứ. Alexander Ignateyevitch ngày trước hay bị gọi là gã Thiếu tá si tình, thế mà anh ấy có bao giờ bận tâm đâu.

VERSHININ. Ơ kìa, một tí cũng không ấy chứ.

MASHA. Hay là em gọi anh là gã nhạc công vĩ cầm si tình nhé!

IRINA. Hoặc là gã giáo sư si tình!

OLGA. Nó đang yêu đấy! Cậu Andrey nhà ta đang yêu rồi!

IRINA. [Vỗ tay] Bravo, Bravo! Encore! Cậu Andrey nhà ta đang yêu cơ đấy.

CHEBUTIKIN. [Tiến ra sau lưng ANDREY và vòng tay ôm lấy eo cậu ấy] Tạo hóa sinh ra chúng ta trên cõi đời này chỉ để mà yêu thôi! [Cười ha hả, rồi ngồi xuống lấy tờ báo trong túi ra đọc.]

ANDREY. Thế là đủ lắm rồi đấy.... [Lau mặt] Cả đêm tôi chẳng chợp mắt được chút nào nên bây giờ cứ có cảm giác chân đất lơ lửng thế nào ấy, nói sao nhỉ. Tôi đọc sách đến tận bốn giờ, rồi cố ngủ mà chẳng tài nào ngủ được. Cứ nghĩ vẩn vơ chuyện nọ chuyện kia, rồi trời rạng sáng và mặt trời bò thẳng vào phòng ngủ của tôi. Mùa hè này, trong lúc ở đây, tôi muốn dịch một cuốn sách từ tiếng Anh sang....

VERSHININ. Cậu đọc được cả tiếng Anh cơ à?

ANDREY. Vâng, cha tôi, cầu cho linh hồn cụ được siêu thoát, đã giáo dục chúng tôi theo cái cách gần như là ép buộc. Nghe có vẻ buồn cười và ngớ ngẩn thật đấy, nhưng quả thực là sau khi cụ qua đời, tôi bỗng thấy mình mập mạp và tròn trịa hẳn lên, cứ như thể cơ thể vừa trút bỏ được một sức ép vô cùng lớn vậy. Nhờ ơn cha, tôi và các chị em đều biết tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Anh, còn Irina thì biết cả tiếng Ý nữa. Nhưng chúng tôi đã phải trả giá đắt cho tất cả những thứ đó đấy!

MASHA. Biết tận ba ngoại ngữ ở cái thị trấn này đúng là thứ xa xỉ thừa thãi. Nó thậm chí còn chẳng phải là đồ xa xỉ mà là một thứ phụ phẩm vô dụng kiểu như cái ngón tay thứ sáu vậy. Chúng ta biết nhiều thái quá rồi đấy.

VERSHININ. Ôi chao! [Cười] Các cô biết nhiều thái quá cơ à! Tôi không nghĩ lại có một thị trấn nào tẻ nhạt và ngu ngốc đến mức không có chỗ cho một con người thông minh, có học thức đâu. Cứ cho là trong số một trăm nghìn cư dân của cái thị trấn lạc hậu và kém văn minh này, chỉ có vỏn vẹn ba người như các cô đi chăng nữa. Hiển nhiên là các cô sẽ chẳng thể nào khuất phục nổi cái đám đông tăm tối xung quanh mình; dần dà khi tuổi tác lớn lên, thế nào các cô cũng sẽ phải nhượng bộ và chìm nghỉm giữa cái đám đông một trăm nghìn con người ấy; cuộc đời họ sẽ hút cạn các cô vào trong đó, nhưng dẫu vậy, các cô sẽ không biến mất mà không để lại chút ảnh hưởng nào; mai sau, sẽ lại có những người khác giống như các cô xuất hiện, có thể là sáu người, rồi mười hai người, cứ thế cho đến cuối cùng thì cái giống loài của các cô sẽ chiếm đa số. Hai ba trăm năm nữa, cuộc sống trên trái đất này sẽ đẹp đẽ và tuyệt vời đến mức không thể tưởng tượng nổi. Nhân loại rất cần một cuộc sống như thế, và nếu đó không phải là cuộc đời của chúng ta ngày hôm nay thì chúng ta phải nhìn về phía trước, phải chờ đợi, suy ngẫm, và chuẩn bị cho nó. Chúng ta phải nhìn thấy và biết nhiều hơn những gì cha ông chúng ta từng thấy và biết. [Cười] Thế mà các cô lại còn phàn nàn là mình biết quá nhiều.

MASHA. [Cởi mũ ra] Em sẽ ở lại ăn trưa.

IRINA. [Thở dài] Vâng, lẽ ra tất cả những điều đó phải được ghi lại mới đúng.

[ANDREY đã lặng lẽ bước ra ngoài.]

TUZENBACH. Anh vừa nói là nhiều năm sau này, cuộc sống trên trái đất này sẽ tươi đẹp và tuyệt vời. Điều đó đúng. Nhưng để được góp phần vào nó ngay lúc này, dẫu chỉ là từ đằng xa, chúng ta phải chuẩn bị thông qua lao động....

VERSHININ. [Đứng dậy] Vâng. Nhà các cô có nhiều hoa quá nhỉ. [Nhìn xung quanh] Căn hộ đẹp thật đấy! Tôi ganh tị với các cô đấy! Cả đời tôi toàn sống trong những căn phòng chỉ có đúng hai cái chiếc ghế dựa, một cái ghế sô-pha, và mấy cái lò sưởi lúc nào cũng nhả khói ngút ngàn. Chưa bao giờ trong đời tôi có được những chậu hoa thế này.... [Xoa hai tay vào nhau] Chà chà!

TUZENBACH. Vâng, chúng ta phải làm việc. Chắc anh đang thầm nghĩ trong đầu rằng: cái gã người Đức này lại bắt đầu ba hoa rồi đấy. Nhưng tôi đảm bảo với anh tôi là người Nga chính gốc, đến tiếng Đức tôi còn chẳng biết nói ấy chứ. Cha tôi thuộc Chính thống giáo mà.... [Ngừng một lát.]

VERSHININ. [Đi lại trong phòng] Tôi vẫn thường tự hỏi: giá như chúng ta được bắt đầu lại cuộc đời từ đầu, với sự thấu hiểu từ những việc mình đã làm thì sao nhỉ? Giả sử chúng ta có thể dùng một cuộc đời đã khép lại như một dạng bản thảo nháp cho cuộc đời khác thì sao? Tôi nghĩ rằng bất cứ ai trong chúng ta cũng sẽ cố gắng hết sức, trước tiên là để không lặp lại chính mình, chí ít thì anh ta cũng sẽ sắp xếp lại lối sống của mình, sẽ đảm bảo có được những căn phòng thế này, ngập tràn hoa và ánh sáng... Tôi có vợ và hai con gái, sức khỏe vợ tôi thì mong manh v.v. và v.v., và nếu phải bắt đầu lại cuộc đời từ đầu thì tôi sẽ không lấy vợ nữa đâu.... Không, không đời nào!

[KULIGIN mặc áo khoác đồng phục bước vào.]

KULIGIN. [Tiến lại gần IRINA] Em vợ yêu quý, cho phép anh được chúc mừng ngày lễ thiêng liêng của thiên thần hộ mệnh của em, đồng thời chân thành chúc em từ tận đáy lòng có thật nhiều sức khỏe và mọi điều tốt đẹp nhất mà người ta có thể cầu chúc cho một cô gái ở độ tuổi của em. Và sau đó xin phép được gửi tặng em cuốn sách này làm quà nhé. [Trao sách cho cô] Đây là lịch sử trường Trung học của chúng ta trong suốt năm mươi năm qua, do chính tay anh viết đấy. Cuốn sách chẳng có giá trị gì sất, viết ra chỉ vì rảnh rỗi không có việc gì làm, nhưng em cứ đọc đi nhé. Chào tất cả mọi người! [Nói với VERSHININ] Tôi tên là Kuligin, là giáo viên của trường Trung học địa phương. [Chú thích: Ông nói thêm rằng mình là Nadvorny Sovetnik (gần tương đương với chức Hofrat của Đức), một tước hiệu dân sự bình thường không có từ tương đương trong tiếng Anh.] [Nói với IRINA] Trong cuốn sách này em sẽ tìm thấy danh sách tất cả những học sinh đã hoàn thành chương trình học tại trường Trung học của chúng ta trong suốt nửa thế kỷ qua. Feci quod potui, faciant meliora potentes. [Hôn MASHA.]

IRINA. Nhưng đợt Lễ Phục sinh anh vừa tặng em một cuốn thế này rồi còn gì.

KULIGIN. [Cười] Chắc là không có chuyện đó đâu! Thế thì em mang trả lại cho anh đi, hoặc không thì tặng ngài Trung tá đây này. Nhận đi Trung tá. Lúc nào chán quá ngài cứ lấy ra đọc.

VERSHININ. Xin cảm ơn ông. [Toàn đi ra] Tôi vô cùng hạnh phúc vì được làm quen với...

OLGA. Anh phải đi ngay cơ à? Không ở lại thêm chút nữa sao?

IRINA. Ông ở lại ăn trưa với chúng em đi ạ. Xin ông đấy.

OLGA. Vâng, xin ông ở lại nhé!

VERSHININ. [Cúi đầu] Xem chừng tôi lại ghé thăm đúng vào ngày lễ bổn mạng của cô rồi. Xin cô thứ lỗi, tôi không biết, nên chưa kịp gửi lời chúc mừng. [Cùng OLGA đi vào phòng ăn.]

KULIGIN. Hôm nay là Chủ Nhật, ngày nghỉ ngơi, thế nên chúng ta hãy nghỉ ngơi và vui vẻ, mỗi người theo một cách phù hợp với lứa tuổi và tính khí của mình. Mấy tấm thảm sẽ phải dỡ ra để cất đi cho đến tận mùa đông... dùng bột diệt côn trùng Ba Tư hoặc băng phiến.... Người La Mã sống khỏe mạnh là bởi vì họ biết cả cách làm việc lẫn cách nghỉ ngơi, họ có mens sana in corpore sano [tâm hồn minh mẫn trong một thân thể cường tráng]. Cuộc sống của họ tuân theo những khuôn mẫu nhất định. Hiệu trưởng trường chúng tôi thường nói: “Điều quan trọng nhất trong cuộc đời mỗi người chính là khuôn mẫu. Ai đánh mất khuôn mẫu của mình thì kẻ đó tự đánh mất chính mình”—và trong cuộc sống hằng ngày của chúng ta cũng y như vậy. [Ôm lấy eo MASHA, cười lớn] Masha yêu tôi. Vợ tôi yêu tôi. Và em cũng nên cất mấy tấm rèm cửa đi cùng với thảm đi nhé.... Hôm nay tôi cảm thấy vô cùng phấn khởi với cuộc đời này. Masha, chúng ta phải có mặt ở nhà thầy hiệu trưởng lúc bốn giờ đấy nhé. Người ta đang tổ chức một buổi dạo chơi cho các giáo viên và gia đình họ kìa.

MASHA. Em không đi đâu.

KULIGIN. [Tổn thương] Masha yêu quý của anh, sao lại thế chứ?

MASHA. Lát nữa em sẽ nói cho anh biết.... [Tức giận] Thôi được rồi, em sẽ đi, chỉ xin anh làm ơn đứng dịch ra hộ cái.... [Bước lùi lại.]

KULIGIN. Rồi sau đó chúng ta sẽ dành buổi tối ở nhà thầy hiệu trưởng. Bất chấp sức khỏe kém, con người ấy trên hết vẫn luôn cố gắng để hòa nhập với mọi người. Quả là một nhân cách sáng ngời và tuyệt vời. Một con người phi thường. Sau cuộc họp ủy ban ngày hôm qua, thầy đã nói với tôi rằng: “Tôi mệt lắm rồi Feodor Ilitch, tôi mệt lắm rồi!” [Nhìn đồng hồ treo tường, rồi nhìn đồng hồ đeo tay] Đồng hồ của các cô chạy nhanh hơn bảy phút đấy nhé. “Đúng thế,” thầy nói, “tôi mệt rồi.” [Tiếng vĩ cầm vang lên đâu đó.]

OLGA. Nào chúng ta đi ăn trưa thôi! Có cả một kiệt tác bánh nướng đấy nhé!

KULIGIN. Ôi Olga yêu quý, em yêu của anh. Hôm qua anh làm việc liền tù tì đến tận mười một giờ đêm, mệt rã rời. Hôm nay thì vui sướng vô cùng. [Đi vào phòng ăn] Vợ yêu của anh...

CHEBUTIKIN. [Đút báo vào túi, vuốt râu] Bánh nướng á? Tuyệt cú mèo!

MASHA. [Nghiêm khắc nhìn CHEBUTIKIN] Nói trước nhé; hôm nay chú không được uống một giọt nào đâu đấy. Chú nghe thấy chưa? Không tốt cho sức khỏe đâu.

CHEBUTIKIN. Ôi dào, có sao đâu. Hai năm nay chú có say giọt nào đâu cơ chứ. Mà đằng nào thì cũng thế cả thôi!

MASHA. Cấm chú không được phép uống đấy nhé. [Tức giận, nhưng nói nhỏ để chồng không nghe thấy] Lại một buổi tối tẻ ngắt nữa ở nhà Hiệu trưởng đây, phát bực lên được!

TUZENBACH. Theo tôi thì cậu chẳng nên đi làm gì.... Đơn giản thế thôi.

CHEBUTIKIN. Đừng đi nữa.

MASHA. Vâng, “đừng đi nữa....” Thật là một cuộc đời nguyền rủa, không thể chịu nổi mà.... [Đi vào phòng ăn.]

CHEBUTIKIN. [Đi theo cô ấy] Có đến nỗi nào đâu.

SOLENI. [Vừa đi vào phòng ăn vừa lẩm bẩm] Thôi nào, thôi nào, thôi nào....

TUZENBACH. Vassili Vassilevitch, thế là đủ rồi đấy. Im lặng đi!

SOLENI. Thôi nào, thôi nào, thôi nào....

KULIGIN. [Vui vẻ] Cạn ly chúc sức khỏe ngài Trung tá! Tôi là giáo viên nên ở đây có hơi lạc lõng một chút. Tôi là chồng của Masha.... Cô ấy là một người tốt, một người vợ rất tốt.

VERSHININ. Tôi xin làm một ngụm rượu vodka đen này.... [Uống] Chúc sức khỏe mọi người! [Nói với OLGA] Tôi thấy thoải mái khi ở đây lắm đấy!

[Bây giờ trong phòng khách chỉ còn lại IRINA và TUZENBACH.]

IRINA. Hôm nay tâm trạng Masha không được tốt lắm. Chị ấy lấy chồng từ năm mười tám tuổi, khi mà anh ấy trong mắt chị là người khôn ngoan nhất trên đời. Còn bây giờ thì mọi chuyện khác rồi. Anh ấy là người tử tế nhất, nhưng lại không phải là người khôn ngoan nhất.

OLGA. [Sốt ruột] Andrey, bao giờ thì em mới ra thế?

ANDREY. [Từ trong vọng ra] Một phút thôi. [Bước vào và đi thẳng về phía bàn ăn.]

TUZENBACH. Em đang nghĩ gì thế?

IRINA. Em không thích cái tay Soleni của anh chút nào đâu và em còn thấy sợ hắn ta nữa. Hắn toàn nói những điều ngớ ngẩn.

TUZENBACH. Cậu ta là một kẻ kỳ cục. Tôi cũng thấy tội nghiệp cho cậu ta, mặc dù cậu ta hay làm tôi bực mình. Tôi nghĩ cậu ta bị mắc bệnh hay thẹn thùng. Khi chỉ có hai chúng tôi thì cậu ta hoàn toàn bình thường và rất dễ gần; còn khi có mặt đông người thì lại xấc láo và hách dịch. Thôi chúng ta đừng vào trong đó nữa, cứ để họ tự nhiên thưởng thức bữa ăn đi. Hãy để tôi ở lại với em nhé. Em đang nghĩ gì thế? [Ngừng một lát] Em hai mươi tuổi. Tôi thì chưa đầy ba mươi. Chúng ta còn lại bao nhiêu năm tháng nữa với những chuỗi ngày dài đằng đẵng, được lấp đầy bởi tình yêu của anh dành cho em....

IRINA. Nicolai Lvovitch, xin anh đừng nói với em về chuyện tình yêu.

TUZENBACH. [Không nghe thấy] Tôi có một khát khao mãnh liệt đối với cuộc sống, đấu tranh và lao động, và khát khao ấy đã hòa quyện với tình yêu anh dành cho em, Irina ạ, và em mới xinh đẹp làm sao, và cuộc đời đối với anh thật tuyệt vời biết bao! Em đang nghĩ gì thế?

IRINA. Anh bảo cuộc đời thật tuyệt vời. Vâng, giá mà nó đúng là thế! Cuộc đời của ba chị em chúng em chưa có gì là tươi đẹp cả; nó cứ bóp nghẹt chúng em như thể những đám cỏ dại... Em đang khóc kìa. Lẽ ra em không nên thế.... [Lấy tay lau nước mắt, mỉm cười] Chúng ta phải làm việc, làm việc. Đó là lý do tại sao chúng ta bất hạnh và nhìn thế giới với ánh mắt u buồn nhường này; chúng ta chẳng biết lao động là gì cả. Cha mẹ chúng ta từng khinh miệt lao động....

[NATALIA IVANOVA bước vào; cô ta mặc chiếc váy hồng và thắt lưng xanh lá.]

NATASHA. Mọi người đang ăn trưa rồi... em đến muộn mất... [Cẩn thận soi mình trong gương, rồi chỉnh lại trang phục] Trông tóc tai mình ổn cả rồi chứ nhỉ.... [Nhìn thấy IRINA] Chị Irina Sergeyevna kính yêu, chúc mừng sinh nhật chị! [Ôm hôn cô một cách nồng nhiệt và lâu] Có nhiều khách quá làm em thấy ngượng ghê cơ.... Chào Nam tước nhé!

OLGA. [Từ phòng ăn bước ra] Natalia Ivanovna đây rồi. Chào em cưng! [Họ hôn nhau.]

NATASHA. Chúc mừng sinh nhật chị. Em cứ thấy ngượng thế nào ấy, ở đây đông người quá.

OLGA. Toàn là bạn bè của chúng ta cả mà. [Hơi hoảng hốt, nói nhỏ] Em đeo thắt lưng màu xanh lá cây kìa! Em yêu à, lẽ ra không nên như thế chứ!

NATASHA. Nó là dấu hiệu của cái gì thế hả chị?

OLGA. Không, chỉ là trông nó không hợp màu cho lắm... lại cứ thấy kỳ cục thế nào ấy.

NATASHA. [Giọng nghẹn ngào] Thế ạ? Nhưng mà thực ra nó đâu có xanh lắm đâu, màu nó nhạt lắm chứ bộ. [Cùng OLGA đi vào phòng ăn.]

[Tất cả mọi người đã ngồi vào bàn ăn trong phòng ăn, phòng khách trở nên trống hoác.]

KULIGIN. Chúc Irina sớm tìm được một ý trung nhân nhé. Em đến tuổi lấy chồng lắm rồi đấy.

CHEBUTIKIN. Natalia Ivanovna, tôi cũng xin chúc cô điều tương tự.

KULIGIN. Natalia Ivanovna thì có ý trung nhân mất rồi còn gì.

MASHA. [Dùng nĩa gõ gõ vào đĩa] Nào tất cả chúng ta cùng uống cho say mèm rồi quậy tưng bừng cuộc đời này lên một chuyến xem nào!

KULIGIN. Em bị trừ ba điểm hạnh kiểm rồi đấy nhé.

VERSHININ. Món này uống ngon phết. Nó được làm từ gì thế nhỉ?

SOLENI. Bọ hung đấy.

IRINA. [Nghẹn ngào] Ghê quá! Khiếp chết đi được!

OLGA. Tối nay sẽ có món gà tây quay và bánh nướng táo tráng miệng nhé. Ơn Chúa là em có thể ở nhà trọn cả ngày lẫn tối. Tối nay các anh chị nhớ ghé qua nhé....

VERSHININ. Thế tôi có được phép đến vào buổi tối không?

IRINA. Xin mời ông cứ đến ạ.

NATASHA. Ở đây mọi người cứ tự nhiên như ở nhà ấy mà, chẳng câu nệ khách sáo gì đâu.

CHEBUTIKIN. Tạo hóa sinh ra chúng ta trên cõi đời này chỉ để mà yêu thôi! [Cười lớn.]

ANDREY. [Tức giận] Xin chú đừng thế nữa! Chú không thấy chán rồi hay sao?

[FEDOTIK và RODE bước vào mang theo một giỏ hoa lớn.]

FEDOTIK. Mọi người đang ăn trưa rồi kìa.

RODE. [To giọng và khàn đặc] Đang ăn trưa á? Vâng, đúng thế thật rồi....

FEDOTIK. Đợi chút nhé! [Giơ máy ảnh lên] Một cái nhé. Không, đợi tí đã nào.... [Chụp thêm cái nữa] Hai cái rồi nhé. Xong xuôi rồi đấy!

[Hai người nhấc giỏ hoa đi vào phòng ăn, nơi họ được đón tiếp bằng những tiếng reo hò ồn ào.]

RODE. [Nói lớn] Chúc mừng sinh nhật và chúc những điều tốt đẹp nhất! Thời tiết hôm nay đẹp quá, phải gọi là hoàn hảo luôn ấy chứ. Sáng nay tôi vừa đi dạo cùng mấy em học sinh trường Trung học xong. Tôi phụ trách môn thể dục của bọn nó mà.

FEDOTIK. Irina Sergeyevna dịch người ra một chút nào! [Chụp ảnh] Hôm nay trông cô tươi tắn quá. [Lấy một con cù từ trong túi ra] Nhân tiện đây tôi tặng cô con cù này nhé. Nó kêu nghe hay lắm đấy!

IRINA. Thích quá cơ ạ!

“Bên bờ biển có cây sồi xanh, Và xung quanh có xiềng xích bằng vàng ròng... Và xung quanh có xiềng xích bằng vàng ròng...”

[Nghẹn ngào] Sao tự dưng mình lại đọc mấy câu này nhỉ? Từ sáng đến giờ những câu thơ ấy cứ văng vẳng trong đầu em mãi....

KULIGIN. Bàn ăn có mười ba người kìa!

RODE. [Nói lớn] Chẳng lẽ anh lại đi tin vào cái điều mê tín dị đoan ấy thật sao? [Cười lớn.]

KULIGIN. Nếu bàn ăn có mười ba người thì nghĩa là có những kẻ đang yêu có mặt ở đây rồi. Không phải cậu đâu nhé, Ivan Romanovitch, quỷ tha ma bắt cái cậu này đi.... [Cười lớn.]

CHEBUTIKIN. Tôi là một kẻ tội đồ già đời rồi, nhưng thú thực tôi chẳng hiểu tại sao Natalia Ivanovna lại phải đỏ mặt cơ chứ....

[Tiếng cười lớn vang lên; NATASHA chạy ù ra phòng khách, theo sau là ANDREY.]

ANDREY. Mọi người có ý gì đâu! Đợi đã... xin em đừng chạy nữa mà....

NATASHA. Em ngượng lắm... em chẳng biết mình bị làm sao nữa mà ai nấy cứ nhìn em cười cợt thế chứ. Vừa rồi em bỏ bàn ăn đứng dậy như thế là không phải phép, nhưng em không tài nào chịu được... không tài nào chịu được đâu. [Lấy hai tay che mặt lại.]

ANDREY. Em yêu, anh xin em đấy. Anh nài xin em đừng quá xúc động như thế. Anh đảm bảo với em bọn họ chỉ đùa cợt thế thôi, họ đều là những người tốt bụng cả mà. Em yêu, cô gái ngoan ngoãn của anh, tất cả bọn họ đều là những người tốt bụng và chân thành, họ đều quý mến cả em lẫn anh. Lại đây bên cửa sổ này, ở đây không ai nhìn thấy chúng ta đâu.... [Nhìn xung quanh.]

NATASHA. Em chưa quen với việc tiếp xúc đông người thế này bao giờ cả!

ANDREY. Ồ tuổi trẻ của em, tuổi trẻ tươi đẹp và tuyệt vời làm sao! Cục cưng của anh, đừng xúc động quá thế chứ! Tin anh đi, hãy tin anh đi... anh hạnh phúc lắm, tâm hồn anh đang tràn ngập tình yêu, sự ngất ngây.... Họ không nhìn thấy chúng ta đâu! Không thấy được đâu! Nào, sao cơ, tại sao hay từ bao giờ mà anh lại đem lòng yêu em nhỉ—Ôi anh chẳng hiểu nổi điều gì nữa. Em yêu của anh, người con gái trong trắng của anh, hãy làm vợ anh nhé! Anh yêu em, yêu em... chưa bao giờ yêu đến thế.... [Họ ôm hôn nhau.]

[Hai sĩ quan bước vào và, khi chứng kiến cặp đôi đang hôn nhau, liền sững sờ dừng lại.]

Hạ màn.