Truyện Thông sử Trung Quốc

Lượt đọc: 1041 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
63. Dùng ngân lượng vàng mua một đầu ngựa

❊ ❊ ❊

Sau khi Mạnh Thường Quân trở lại làm tướng quốc nước Tề, ra sức giúp nước, khiến nước Tề càng thêm lớn mạnh. Tề Mân Vương ỷ vào thực lực đất nước, mưu toan đánh chiếm quốc gia khác, để mở rộng địa bàn của mình. Sự tính toán này của Tề Mân Vương làm cho các nước xung quanh phải phòng bị nước Tề. Đặc biệt là nước Yên ở phương Bắc, thấy Tề Mân Vương kiêu ngạo ngang ngược, vừa bực tức lại vừa sợ hãi. Bực tức vì mối hận thù kết tụ với nước Tề từ đời tổ tiên truyền lại còn chưa báo được, sợ hãi vì bản thân nước mình nhỏ bé không chống nổi sự tiến công của nước Tề.

Vốn là, từ hơn hai mươi năm trước, Tề Tuyên Vương nhân lúc Yên Dị Vương vừa mới lên ngôi, đột ngột kéo quân tới tấn công, chỉ trong chốc lát đã chiếm lĩnh được hơn mười thành trì của nước Yên. Đến năm Chu Thân Tịnh Vương nguyên niên (năm 320 trước Công Nguyên), con trai của Yên Dị Vương tên gọi là Khoái, sau khi lên ngôi lường được sự nghiệp của nước Tề, liền tiến hành cải cách chính trị, phấn đấu tự cường, đất nước mới dần dân giàu nước mạnh lên. Có điều là, Yên Dị Vương cũng có một thói xấu là ưa nghe nịnh hót. Tức thì có một số kẻ dã tâm đã lợi dụng nhược điểm này của ông mà len lỏi tấn công vào. Nước Yên có một quan đại thần là Tử Chi rất thông minh, tài cán, làm việc quyết đoán, được Yên Vương Khoái rất tín nhiệm, phong làm tướng quốc. Tử Chi được đằng chân lân đằng đầu, được một tấc lại đòi một thước, cuối cùng là muốn đoạt ngôi của Yên Vương Khoái. Tử Chi sai người nói với Yên Chiêu Vương.

- Vì sao Nghiêu Thuấn trở thành đế vương nổi tiếng như thế? Chính bởi vì các ngài không truyền ngôi vua cho con cháu mà “nhường ngôi” cho người hiền tài. Đại vương đã xây đựng nên công nghiệp vĩ đại, nếu Chúa công có thể đem ngôi vua “nhường lại” cho Tử Chi, thì đó thực sự là một việc làm chói sáng ngàn thu.

Chẳng qua Tử Chi chỉ muốn cho người tới thăm dò thử xem. Nào ngờ Yên Vương Khoái nghe câu nói này, trong lòng lại muốn giành được danh thơm như Nghiêu Thuấn, đã đem đại quyền quốc gia trao hết cả cho Tử Chi. Tử Chi nắm được đại quyền vào trong tay liền có hành vi ngang ngược, làm điều càn bậy. Lúc này Yên Vương Khoái đã trở thành bù nhìn, giương mắt nhìn đất nước ngày càng sa sút, hối hận thì đã muộn mất rồi. Không lâu, nước Yên phát sinh nội loạn, Tề Tuyên Vương lại một lần nữa thừa cơ cất quân tới đánh. Vào năm Chu Nản Vương nguyên niên (năm 314 trước Công Nguyên), trong một trận tấn công vào nước Yên, cả Tử Chi và Yên Vương Khoái đều đã chết trong đám loạn quân.

Người nước Yên không cam chịu làm dân nô lệ mất nước, đã hăng hái vùng lên chống lại. Họ đã tìm được người con trai của Yên Vương Khoái tên là Chức, ủng hộ rồi lập Chức lên làm vua, đó chính là Yên Chiêu Vương. Sau đó quân đội của nước Tề đã vấp phải sự phản đối ở khắp nơi trên đất Yên, chỉ trụ được một thời gian rồi đành phải rút về.

Sau khi Yên Chiêu Vương lên ngôi, thấy đất nước bị phá hoại nặng nề, ruộng vườn cỏ mọc hoang rậm, đời sống nhân dân điêu linh khốn khổ, trong lòng rất đau đớn. Bài học đớn đau thảm hại của cảnh nước mất nhà tan luôn luôn kích động ông. Tức thì ông đã tích cực cải cách chính trị, chỉnh đốn quân sự, phát triển sản xuất, quyết tâm phải báo thù cho đất nước. Để chiêu mời được nhiều người có tài đến cùng ông trù hoạch đại kế làm cho nước giàu, binh mạnh, trước hết ông tới viếng thăm một vị tiên sinh tên gọi là Quách Nguy, cởi mở lòng dạ nói:

- Trẫm biết rằng nước Yên của chúng ta hiện tại rất nhỏ bé, nếu muốn rửa thù huyết hận với nước Tề lớn mạnh, tất nhiên chẳng phải là một việc dễ dàng. Thế nhưng chúng ta không trả mối thù này thì làm sao xứng đáng với tổ tiên chúng ta và với dân chúng nước Yên? Dân chúng đã nếm đủ mọi nỗi khổ sở do quân đội nước Tề gây ra, lòng người sôi sục trả thù, nếu có được nhiều người tài năng phò tá cho trẫm, làm cho đất nước nhanh chóng lớn mạnh, thế thì tốt quá. Thưa tiên sinh, xin tiên sinh chỉ dạy cho, kiếm đâu có những bậc hiền tài như vậy?

Quách Nguy cười, nói:

- Tâu đại vương, xin cho phép thần được kể một câu chuyện. Chuyện rằng, thời cổ đại có một loại ngựa chạy như bay, một ngày có thể chạy một ngàn dặm đường, cho nên gọi là Thiên Lý mã. Loại ngựa này rất hiếm, rất khó có thể tìm được. Có một vị vua nghe nói có loại ngựa hay như vậy, đâm ra đam mê, liền dán cáo thị bằng lòng đổi một ngàn lượng vàng. Thế nhưng chờ đợi đã ba năm trời cũng không mua được, nhà vua rất sốt ruột. Bên cạnh nhà vua có một viên quan chủ quản việc quét dọn cung đình, liều mình dũng cảm nói:

- Thần xin đi khắp nơi tìm thử xem.

Nhà vua bằng lòng giao cho ông ta một ngàn lượng vàng. Viên quan này đã đi suốt ba tháng trời, khó khăn lắm mới phát hiện được một con ngựa Thiên Lý, song đáng tiếc là nó đã chết. Ông ta rất thất vọng, nghĩ rằng không thể để uổng phí mất một chuyến đi, liền bỏ ra năm trăm lượng vàng để mua chuộc lấy chiếc đầu của con ngựa ấy, rồi trở về bẩm báo nhà vua. Nhà vua nổi trận lôi đình đến nỗi đã nhảy cẫng lên nói:

- Thứ trẫm cần là con ngựa Thiên Lý còn sống, ngươi mang về cho trẫm một cái đầu lâu ngựa, phỏng có ích gì? Lại mất những năm trăm lượng vàng, ngươi đem trẫm ra làm trò cười sao?

Viên quan bình tĩnh, thong thả trả lời:

- Tâu đại vương, xin đại vương đừng nổi giận, Thiên lý mã sống không lâu nữa sẽ có người dẫn tới!

Quốc vương vẫn còn chưa nguôi giận, hỏi:

- Ai sẽ đem tới?

Viên quan nói:

- Đại vương nghĩ mà xem, đến con Thiên lý mã chết mà đại vương còn chịu bỏ ra năm trăm lượng vàng để mua, huống hồ là ngựa sống? Chuyện này thiên hạ đều rõ cả. Thiên hạ còn biết đích thực đại vương chịu mua Thiên lý mã với giá cao, nên nhất định sẽ có người dẫn Thiên lý mã tới cho bệ hạ đó!

Quốc vương vẫn chưa thật tin lắm. Quả nhiên, chưa đầy một năm sau đã có người dẫn ba con ngựa Thiên lý tới:

Yên Chiêu Vương nghe tới đầy liền hỏi Quách Nguy:

- Tiên sinh, tiên sinh kể chuyện này là có ý gì?

Quách Nguy nói:

- Bây giờ, nếu quả đại vương thực có thành tâm thành ý triệu mời kẻ hiền tài trong thiên hạ thì xin đại vương hãy coi thần đây là một cái đầu ngựa, xin hãy bắt đầu từ chỗ thần ở đây. Giả sử đại vương rất coi trọng một người như Quách Nguy này, vậy, những người có tài năng hơn thần thì còn phải đợi gì nữa? Lẽ nào họ dám chê đường xá xa xôi mà không đến với đại vương?

Những lời nói này quả là một gợi ý rất sâu sắc cho Yên Chiêu Vương. Ông xây cho Quách Nguy một công quán hào hoa để cho Quách Nguy ở, rồi chung kính gọi Quách Nguy là thầy dạy. Câu chuyện này được lan truyền rất nhanh chóng, mọi người đều biết Yên Chiêu Vương rất quý trọng người tài, thực sự mong người hiền tài như khát nước, một số người chân tài thực học đã tranh giành nhau sớm trở về theo nước Yên, như Nhạc Nghị nhà quân sự của nước Ngụy, Kịch Tân đại tướng ở nước Triệu, Âm Dương gia (người nghiên cứu thiên văn địa lý) Trâu Diễn và Tung hoành gia Tô Tần của nước Tề... đều lần lượt đến với nước Yên. Truyền thuyết kể rằng Yên Chiêu Vương đã đặc ân xây cho họ một Đài Cao, trên đó chất đầy vàng bạc để làm lễ đón mời. Khi họ tới nước Yên, Yên Chiêu Vương còn đích thân cầm chổi quét sạch đường cho họ đi để biểu thị sự tôn kính đối với họ. Những chiếc đài cao chất đầy vàng đó chính là “Hoàng Kim Đài” nổi tiếng.

Nguồn: tve-4u
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 23 tháng 8 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.