Các nước ở Trung Nguyên dần dần thừa nhận địa vị minh chủ của nước Tề, thế nhưng các dân tộc thiểu số ở trên biên cương thì lại chẳng coi trọng. Họ bất chấp là minh chủ hay không minh chủ, hễ có cơ hội là họ tới quấy nhiễu. Tề Hoàn Công nghe nói nước Sở ở phương Nam trọng dụng người hiền tài, phấn đấu trở thành mạnh, sợ rằng nước Sở lớn mạnh lên sẽ lên Bắc tranh hùng liền cùng nghĩ cách đối phó với Quản Trọng. Giữa lúc đang bàn bạc, có người tới báo rằng Sơn Nhung đã xâm phạm nước Yên, nước Yên sai người tới cầu cứu. Tề Hoàn Công do dự không muốn xuất binh. Quản Trọng nói:

- Sơn Nhung là mối lo ngại của khu vực Trung Nguyên, không chinh phục không được. Lại nói, chúng ta muốn chinh phục nước Sở thì việc trước là phải đánh lui Sơn Nhung, trừ bỏ mối lo ngại về sau.

Tề Hoàn Công đã nghe lời của Quản Trọng, đích thân dẫn quân đội tới cứu viện nước Yên.

Sơn Nhung là một dân tộc thiểu số ở phương Bắc Trung Quốc lúc đó, kinh tế và văn hoá tương đối lạc hậu. Chúng thường xuyên tới khu vực Trung Nguyên quấy nhiễu, cướp bóc lương thực, súc vật và của cải, phá hoại sản xuất. Việc các nước Trung Nguyên chống lại sự xâm phạm của Sơn Nhung và các dân tộc thiểu số khác, đã có tác dụng tích cực.

Năm 14 Chu Huệ Vương (năm 664 trước Công nguyên) đại quân nước Tề kéo tới nước Yên. Sơn Nhung đã sớm đem nhân khẩu và của cải cướp bóc được tháo chạy. Quản Trọng nói:

- Sơn Nhung tuy chạy rồi, nhưng vẫn có ý chờ chúng ta đi khỏi sẽ quay lại cướp bóc. Chi bằng chúng ta thừa cơ xuất binh đánh cho bọn Sơn Nhung kiệt quệ để ổn định phương Bắc.

Tức thì, Tề Hoàn Công quyết định tiếp tục tiến lên truy đánh bọn Sơn Nhung.

Vua nước Yên là Yên Trang Công nói với Tề Hoàn Công:

- Cách đây tám chục dặm có một nước tên gọi là Vô Chung (huyện Ngọc Điền, tỉnh Hà Bắc ngày nay), có nối tình giao hảo với chúng tôi. Họ lại có thù với Sơn Nhung, có thể mời họ dẫn đường cho chúng ta.

Tề Hoàn Công lập tức sai người đem lễ vật mời vua nước Vô Chung giúp đỡ. Nước Vô Chung đã cử một đội quân tới trợ chiến.

Thủ lĩnh của Sơn Nhung là Mật Lư nghe nói nước Tề, nước Yên, nước Vô Chung liên hiệp lại tiến đánh, liền tháo chạy lên mạn Bắc. Binh lính và dân chúng Sơn Nhung không chạy kịp đều đã đầu hàng. Để thu phục Sơn Nhung, Tề Hoàn Công đã truyền lệnh không cho phép giết hại hàng binh và dân chúng Sơn Nhung. Dân chúng Sơn Nhung được đối xử khoan hồng vô cùng cảm kích Tề Hoàn Công. Tề Hoàn Công hỏi họ:

- Thủ lĩnh của các người hiện đang trốn ở đâu?

Họ nói:

- Nhất định là hắn chạy trốn tới nước Cô Trúc để cầu viện binh rồi.

Tề Hoàn Công quyết định truy đuổi, trừng phạt nước Cô Trúc.

Lại nói tới Mật Lư chạy trốn tới nước Cô Trúc cầu xin viện trợ. Vua nước Cô Trúc là Đáp Lý Kha sai đại tướng Hoàng Hoa dẫn binh cùng Mật Lư kéo ra nghênh chiến. Hoàng Hoa vừa xuất chiến đã bị quân Tề đánh cho đại bại phải tháo chạy. Hoàng Hoa chạy về thành Đô Vệ là thủ phủ Cô Trúc nói với Đáp Lý Kha:

- Nay Tề hầu tới đây chẳng qua là để trừng phạt Sơn Nhung, can hệ gì tới chúng ta? Thần nghĩ chi bằng giết chết Mật Lư đã, rồi giảng hoà với Tề hầu.

Đáp Lý Kha đang do dự chưa quyết, một vị đại thần hiến kế nói:

- ở phía bắc nước ta có một địa phương tên gọi là “Hạn Hải”, lại có tên gọi là “Mê Cốc”; đó là một vùng sa mạc rộng vô biên, đường đi rất khó nhận. Nếu có thể dẫn được nước Tề đi vào trong đó chúng ta không cần phải tốn một tên lính cũng có thể khiến chúng chết khốn!

Đáp Lý Kha nói:

- Điều này dễ thôi, Chúa công cứ dẫn dân chúng tạm thời nấp vào trong núi, sau đó sai người tới báo cáo với Tề Hầu, nói rằng Chúa công đã trốn rồi, tề Hầu thấy thành trống rỗng, nhất định tin cho là thật, tất nhiên sẽ đuổi theo. Như vậy chẳng phải ta có thể dẫn được chúng vào vùng Mê Cốc đó sao?

Hoàng Hoa nghe đại thần nói toàn là điều phải, liền chủ động yêu cầu xin đi trá hàng.

Hoàng Hoa vừa đi vừa nghĩa, nếu lấy Mật Lư đem dâng Tề hầu nhất định Tề Hầu sẽ tin tưởng ở ta. Tức thì Hoàng Hoa tới núi Yên Ngựa tìm Mật Lư. Hoàng Hoa đã giết chết Mật Lư, chặt đầu lâu của Mật Lư rồi lao thẳng tới chỗ quân Tề...

Tề Hoàn Công đang bàn cách làm thế nào để chiếm được nước Cô Trúc, Hoàng Hoa đã xách một thủ cấp tới đầu hàng, Hoàng Hoa quỳ xuống đất, hai tay nâng đầu lâu người lên nói:

- Tôi đã khuyên quốc vương nước chúng tôi đầu hàng, ông ta không nghe, nay đã chạy trốn lên phía Bắc sa mạc để xin binh cứu viện. Tôi đã giết chết Mật Lư đem đầu lâu của hắn dâng lên đại vương. Tôi xin tình nguyện làm một tên lính nhỏ của ngài, dốc hết sức lực vì ngài.

Tề Hoàn Công gọi những tên hàng binh Sơn Nhung tới nhận mặt, thì quả là đầu lâu của Mật Lư, liền cho rằng đúng là Hoàng Hoa đã tới đầu hàng, bèn để cho Hoàng Hoa làm người dẫn đường đưa đại quân tiến công vào thành Đô Vệ. Ngày hôm sau, khi quân Tề vào thành Đô Vệ thì gặp một toà thành trống rỗng. Tề Hoàn Công càng thêm tin tưởng Hoàng Hoa. Ông sợ Đáp Lý Kha đã chạy xa rồi cho nên chia lưu lại một chi đội quân Yên giữa thành, bản thân dẫn đại đội người ngựa đuổi theo ngay đêm đó.

Hoàng Hoa tiên phong dẫn đường, đại đội ngựa theo sau rầm rộ đuổi theo. Trước mắt là sa mạc rộng lớn mênh mông. Tề Hoàn Công truyền lệnh tăng tốc độ tiến lên. Đi được một hồi lâu, rồi chuyển đổi mấy chỗ rẽ ngoặt nữa thì không thấy đường nữa. Lúc này mặt trời đã dần dần khuất núi. Bãi cát vàng giống như đại dương mênh mông không phân rõ được Nam, Bắc, Đông, Tây. Tề Hoàn Công thét gọi Hoàng Hoa dẫn đường, nào đâu tìm thấy bóng hắn nữa? Mới hay là đã trúng quỷ kế của Hoàng Hoa. Quản Trọng nói với Tề Hoàn Công:

- Thần đã sớm nghe nói ở phương Bắc có Mê Cốc là một vùng đất rất nguy hiểm.

Lúc này, màn đêm đã bao trùm mặt đất, bốn phía chìm trong màu đen, đội quân đi đầu và đội quân đi cuối đã mất liên lạc. Gió Tây Bắc thổi rất mạnh, binh sĩ rét run cầm cập. Muốn đốt lửa lên ư? Nguồn lửa đem theo đã bị gió Bắc thổi tắt. Khó khăn lắm mới tập hợp được mọi người vào một chỗ. Chờ lúc trời sáng sẽ tìm lại người ngựa đã bị tẩu tán thất thoát. Quản Trọng thấy nguy cơ toàn quân sẽ bị tiêu diệt nên đã vội vàng truyền lệnh: phải nhanh chóng tìm lấy đường ra! Đại đội người ngựa quanh đi quẩn lại không sao tìm được lối ra. Tề Hoàn Công rất lo lắng. Quản Trọng bỗng nhiên nghĩ tới những con ngựa già có biệt tài nhận được đường, liền nói với Tề Hoàn Công:

- Thần nghe nói, ngựa quen đường cũ, ngựa của nước Vô Chung phần lớn đều từ Sơn Nhung tới, chi bằng ta cứ chọn lấy mấy con ngựa già của nước Vô Chung cho chúng đi ở phía trước, chúng ta đi theo sau, có lẽ sẽ tìm được lối ra đó!

Tề Hoàn Công bán tín bán nghi nói:

- Thì cứ thử xem sao!

Quản Trọng cử người chọn mấy con ngựa già cho đi đằng trước, còn đại đội người ngựa thì đi ở phía sau. Mấy con ngựa già ung dung dẫn cả đại đội người ngựa ra khỏi Mê Cốc, trở về theo lối cũ. Mọi người từ cõi chết sống lại đều một lòng bái phục Quản Trọng.

Tề Hoàn Công dẫn đầu đại đội người ngựa ra khỏi Mê Cốc, trở về thành Đô vệ. Trên đường đi nhìn thấy trăm họ dìu già dắt trẻ, vội vã lên phía trước. Quản Trọng sai người tới hỏi thăm tình hình. Số người đó trả lời, nói:

- Đại vương của chúng tôi đã đuổi hết quân Yên rồi, bây giờ lại để cho chúng tôi trở về đó!

Lúc này Tề Hoàn Công và Quản Trọng mới biết bỏ thành trống rỗng mà họ nhìn thấy mấy hôm trước cũng là quỷ kế mà Hoàng Hoa và Đáp Lý Kha bày ra, nay Thành Vô Đệ lại bị Đáp Lý Kha và Hoàng Hoa chiếm lĩnh rồi. Mọi người căm giận lắm. Quản Trọng tương kế tựu kế, cử người đóng giả làm dân chúng nước Cô Trúc, lẻn vào Thành. Đến nửa đêm lính Tề trà trộn vào trong thành đó đốt lửa lên, lính Tề ở ngoài thành phát động tấn công, trong đánh ra, ngoài đánh vào, bỗng chốc trong thành đại loạn. Hoàng Hoa và Đáp Lý Kha đều bị giết chết. Nước Cô Trúc đã bị nước Tề tiêu diệt như vậy.

Tề Hoàn Công nói với Yên Trung Công:

- Mảnh đất Sơn Nhung, Cô Trúc lớn trên năm trăm dặm này, xin hiến cả ngài đó.

Yên Trang Công vội vàng nói:

- Sự vậy sao được? Tôi dựa vào sự giúp đỡ của ngài, đã bảo toàn được đất nước, trong lòng vô cùng cảm kích, đâu còn dám đòi lấy đất đai nữa.

Tề Hoàn Công nói:

- Ngài không được từ chối, biên cương phía Bắc đặc biệt quan trọng, rất cần đến cai trị của ngài, nếu tiến công cho Thiên Vương thì Nhung Địch không dám xâm phạm nữa, tôi cũng được vẻ vang. Lại nói, nước Tề cách đây khá xa, làm sao có thể quản lý được?

Yên Trang Công nghe Tề Hoàn Công nói thành khẩn như vậy, cũng không từ chối nữa.

Tề Hoàn Công đem quân trở về nước, Yên Trang Công đích thân ra tiễn. Trên đường đi, hai người lưu luyến chẳng muốn rời, bất giác đã ra khỏi biên giới nước Yên hơn năm chục dặm. Khi chia tay Tề Hoàn Công bỗng nhiên nghĩ tới quy định của Chu Lễ, bèn nói:

- Từ xưa tới nay, chư hầu tiễn chư hầu, không thể được tiễn ra ngoài biên giới. Tại sao ta lại không làm theo quy định?

Nói rõ lại muốn đem năm chục dặm đất này cắt cho nước Yên. Yên Trang Công được năm trăm dặm đất thì hết sức cảm kích, sao lại có thể dám nhận thêm năm chục dặm đất nữa của nước Tề? Thế nhưng Tề Hoàn Công một lòng muốn người ta thừa nhận ông ta là bá chủ, lời nói, việc làm đều công bằng, giữa đạo nghĩa, cho nên không thể bắt Yên Trang Công nhận số đất đó. Và như vậy, nước Yên lại được thêm năm chục dặm đất nữa.

Các nước Chư hầu thấy Tề Hoàn Công đi xa ngàn dặm tới cứu viện nước Yên, đánh thắng trận lại không tham lam đất đai, không ai không bái phục ông. Từ đó trở đi, uy tín của vị bá chủ Tề Hoàn Công ngày càng cao.