So với thời kỳ “Ba nhà phân chia nước Tấn” hơi muộn một chút, trong nội bộ nước Tề, một nước lớn ở Phương Đông, cũng đã xuất hiện sự lung lay. Thế lực đại thần của nhà họ Điền ngày càng mạnh. Cuối cùng đã cướp được ngôi vua. Nước Tề vốn là đất phong của Khai Quốc Công thần Khương Thượng triều nhà Chu. Bắt đầu từ năm thứ 16 Chu An Vương (năm 386 trước Công Nguyên) trở đi, vẫn cứ gọi là nước Tề, thế nhưng nhà vua không phải là họ Khương mà là họ Điền. Người đời sau gọi là “Điền Tề”.

Khi “Điền Tề” chuyển tới Tề Uy Vương lại bắt đầu cường thịnh. Tề Uy Vương biết khiêm tốn, nhẫn nại nghe theo các ý kiến phê bình và kiến nghị, khéo phân biệt người trung, kẻ gian, thưởng công, phạt tội, tích cực phát triển sản xuất, nhất thời đã được năm nước Sở, Ngụy, Triệu, Hàn, Yên suy tôn làm bá chủ.

Có điều, khi Tề Uy Vương mới lên làm vua đâu có được như vậy. Ngài chỉ biết ăn uống, hưởng lạc, đối với côn việc của quốc gia đại sự ngài không nghe, cũng chẳng hỏi. Các nước Hàn, Triệu, Lỗ... thấy ngài chơi bời phóng túng như vậy, đã liên tiếp khởi binh xâm lấn. Nước Tề liên tục bị thất bại, trên các tuyến biên phòng luôn có tin báo khẩn cấp, Tề Uy Vương vẫn cứ ỷ vào nước lớn nghiệp lớn, chẳng thèm bận tâm. Và như vậy, nước Tề ngày càng suy yếu.

Một hôm, có một cầm sư tới, tự xưng là Trâu Kỵ, người bản gốc, giỏi đánh đàn, nghe nói Tề Uy Vương thích nghe âm nhạc, nên đã tìm mọi cách xin cầu kiến. Tề Uy Vương đang lúc buồn rầu, sầu muộn vừa nghe nói có người giỏi đàn tới, tỏ ra rất vui sướng, lập tức cho vào. Sau khi Trâu Kỵ bái kiến vua Tề, đặt sẵn đàn đã lên dây, hai tay chỉ để trên mặt đàn, không hề động đậy, cảm thấy kỳ lạ Tề Uy Vương hỏi:

- Thưa tiên sinh, tại sao ngài lại không gẩy đàn?

Nghe Uy Vương nói, Trâu Kỵ gạt phắt cây đàn sang bên cạnh nói:

- Tâu bệ hạ, thần chỉ nghiên cứu kỹ về đạo lý gẩy đàn, còn đối với việc gẩy hay không gẩy thì chẳng có gì quan trọng cả!

Uy Vương ngạc nhiên, vội hỏi:

- Gẩy đàn thì còn có đạo lý gì nữa? Xin mời tiên sinh hãy mau nói cho trẫm nghe.

Tức thì Trâu Kỵ liền giảng một hồi về những đạo lý lớn của việc gẩy đàn. Tề Uy Vương gật đầu lia lịa, khen rằng chỉ với một chiếc đàn nhỏ bé mà lời giảng nghe thật sống động, lúc này cũng muốn ông ta gẩy lên một bản nhạc. Không chờ được nữa, Tề Uy Vương nói:

- Thưa tiên sinh, lời ngài giảng giải thật là huyền diệu, tiếng đàn của ngài hẳn sẽ rất hay. Thế nhưng vì sao tiên sinh lại không gẩy lên một khúc cho trẫm nghe thử?

Không ngờ Trâu Kỵ chẳng những không gẩy đàn, mà ngược lại còn hỏi Uy Vương:

- Thưa đại vương, thần lấy viẹc gẩy đàn làm nghiệp sống, cho nên suốt ngày dùi mài nghiên cứu đạo lý của việc gẩy đàn. Đại Vương thân ngồi ở ngôi vua, nắm giữ mệnh vận của toàn thể đất nước, mà chẳng chăm lo việc quốc gia đại sự. Điều đó có khác gì tôi cầm đàn mà không gẩy đâu? Tôi cầm đàn không gẩy, Đại vương rất không hài lòng. Thế thì xin cho thần hỏi, Đại vương nắm giữ đại quyền của quốc gia, mà lại không trông nom, cai trị quốc gia, có lẽ nào lại không sợ muôn dân trăm họ phản đối sao?

Lời nói này vừa là một lời khuyên bảo và cũng là lời cảnh cáo khéo léo, khiến Tề Uy Vương hoảng sợ, mồ hôi vã khắp người, vội vàng nói:

- Tiên sinh, ngài nói đúng, đúng lắm! Ta nhất định xin nghe lời của tiên sinh. - Ngay lúc ấy đã lưu giữ Trâu Kỵ lại, hưởng bổng như thượng khách, lúc nào cũng cung kính thỉnh giáo Trâu Kỵ. Trâu Kỵ khuyên Uy Vương không được đắm đuối suốt ngày trong múa ca, sắc tửu, cần phải thu thập người tài, xem xét quan tài, phát triển sản xuất, thao luyện binh mã. Có như vậy thì mới có thể khiến đất nước giàu mạnh được. Uy Vương nghe xong gật đầu lia lịa.

- Đúng lắm! Đúng lắm! - Tức thì ngài mời Trâu Kỵ làm quan tướng quốc, nghe kế tòng mưu Trâu Kỵ mà sử dụng rất nhiều phương sách mạnh mẽ, quyết tâm xây dựng nước Tề vững mạnh. Nước Tề đã dần dần phồn thịnh.

Đất nước vừa giàu mạnh, những kẻ nịnh bợ kiếm bổng càng nhiều. Tề Uy Vương nghe những lời phỉnh nịnh thì tỏ ra vênh vang, với những ý kiến bất đồng thì lại không dùng hòa nổi. Trâu Kỵ cảm thấy rất không hài lòng: vừa giành được một chút xíu thành tích, làm sao có thể kiêu ngạo được? Cần phải sớm chỉ ra khuyết tật này để Tề Uy Vương biết.

Một buổi sớm Trâu Kỵ ngủ đậy, mặc quần áo, đội mũ xong, cầm lấy gương soi ngắm, nom bộ dạng mình thật rất dễ coi: thân hình cân đối, nét mặt đường hoàng, da dẻ trắng hồng, trong lòng rất đắc ý, liền hỏi bà vợ cả:

- Ta và Từ Công ở Thành Bắc, ai đẹp?

Người vợ cả cười, nói:

- Đương nhiên là nhà đẹp rồi. Từ Công Thành Bắc làm sao sánh kịp được nhà? - Từ Công Thành Bắc là một người đàn ông đẹp nổi tiếng ở nước Tề lúc đó. Trâu Kỵ không tin tưởng vào lời nói của người vợ cả, liền tới hỏi người thiếp hầu:

- Nàng xem, ta và Thành Bắ Từ Công ai đẹp hơn?

Người thiếp hầu trả lời:

- Từ Công làm sao có thể sánh kịp với ngài! Ngài đpẹ hơn ông ta nhiều lắm chứ! Một lát sau lại có một vị khách bước vào, Trâu Kỵ lại hỏi người ấy:

- Người ta nói, so với Từ Công Thành Bắc thì tôi đẹp hơn, ông thấy sao?

Vị khách nói:

- Không sai chút nào! Ngài đẹp hơn Từ Công Thành Bắc nhiều lắm!

Ngày hôm sau, Từ Công Thành Bắc tới thăm, Trâu Kỵ ngắm nghĩa Từ Công kỹ lưỡng từ đầu tới chân, cảm thấy mình không sao đẹp bằng Từ Công được. Soi gương nhìn trộm, lại ngắm Từ Công, càng cảm thấy mình kém Từ Công xa lắm! Buổi tối, Trâu Kỵ nằm trên giường trong lòng day dứt trĩu nặng ý nghĩ:

- Ta rõ ràng chẳng đẹp bằng Từ Công, tại sao vợ ta, thiếp hầu của ta, khách của ta đều nói rằng ta đẹp hơn Từ Công? Nghĩ đi nghĩ lại, cuối cùng đã ngộ ra một điều đạo lý. Sớm hôm sau, người vào triều đem sự việc kể lại ngọn ngành cho vua nghe. Tề Uy Vương cười ha hả, hỏi:

- Tại sao họ lại nói đại rằng ngươi đẹp hơn Từ Công nhỉ?

Trâu Kỵ nói:

- Tâu bệ hạ, suốt đêm qua thần đã nát óc nghĩ đi nghĩ lại mới hiểu ra một điều là: Vợ thần khen thần đẹp là vì thị quá yêu thần, thiếp hầu khen thần đẹp là bởi nàng sợ thần không vui, khách của thần nói thần đẹp là bởi vì có việc muốn nhờ cậy thần. Tất cả là vì họ muốn làm đẹp lòng thần nên đã nịnh thần đó.

Tề Uy Vương gật đầu nói:

- Người nói rất đúng, nghe những lời nói tốt của người khác, cần phải xem xét suy nghĩ, nếu không thì sẽ rất dễ bị bưng bít, không phân rõ phải trái.

Trâu Kỵ tiếp lời, nghiêm túc nói:

- Đại vương! Thần nghĩ rằng những điều Đại vương bị bưng bít còn sâu còn nặng hơn thần rất nhiều đó ạ.

Tề Uy Vương bỗng sầm nét mặt, hỏi:

- Ngươi nói thế là có ý gì?

Không chút bối rối, Trâu Kỵ đáp:

- Tâu Đại vương! ý tứ đã rất rõ ràng. Vợ của thần, thiếp của thần, khách của thần, vì muốn làm đẹp lòng thần nên đã bưng bít thần. Ngày nay, nước Tề rộng trên ngàn dặm, thành phố vượt quá một trăm, các cung tần mỹ nữ, người hầu kẻ hạ trong cung không ai không quá yêu Đại vương; các quan thần trong triều không ai không sợ Đại vương; các nước trong thiên hạ không nước nào không muốn cầu nịnh Đại vương. Họ đều muốn làm đẹp lòng Đại vương nên đã không tiếc lời nói những điều dễ lọt tai. Từ đó mà luận ra, những điều Đại vương bị bưng bít quả là sâu nặng lắm đó!

Tề Uy Vương hốt hoảng tỉnh ngộ ra, nói:

- Trời hỡi, lời của tiên sinh quả thực là đúng quá!

- Thế là Tề Uy Vương đã ban bố một mệnh lệnh đi khắp nơi trong toàn quốc: “Bất luận là ai, nếu vạch ra được những sai lầm thiếu sót của ta ngay trước mặt ta thì sẽ được thượng thưởng. Những người gửi giấy nêu ý kiến cho ta sẽ được trung thưởng. Những người bàn luận những sai lầm của ta, chỉ cần ta biết được, cũng được nhận hạ thưởng”.

Sau khi đạo lệnh này truyền đi, các quan đại thần tới triều đình đưa kiến nghị, góp ý, suốt ngày không lúc nào ngớt. Chỉ mấy tháng sau, người tới hoàng cung đã chẳng còn là bao. Sau một năm, cho dù còn muốn nói, cũng chẳng có gì đáng để nói nữa.

Trâu Kỵ cảm thấy nếu chỉ để cho người nêu ý kiến thôi thì vẫn chưa đủ, còn cần phải cử người đi điều tra thì mới có thể thực sự yên lòng. Có một lần Trâu Kỵ tìm hiểu tình hình các quan lại địa phương thông qua các quan đại thần trong triều. Các quan đại thần đó đều khen huyện lệnh A Thành tốt, chê huyện lệnh Tức Mặc xấu. Trâu Kỵ đem sự việc bày tâu với Uy Vương xin Uy Vương bí mật cử người đi điều tra. Không bao lâu, những người đi điều tra trở về báo cáo tình hình thực tế cho Tề Uy Vương biết. Tề Uy Vương liền hạ lệnh triệu tập hai quan huyện A Thành và Tức Mặc vào triều.

Ngày hôm đó, trước hết Tề Uy Vương cho người bày sẵn vàng bạc, lụa gấm ở một bên đại diện, còn một bên kê một nồi to, nước sôi sùng sục. Sau đó hạ lệnh triệu gọi tất cả văn võ trăm quan tới. Các quan đại thần đoán chắc lần này nhất định huyện lệnh A Thành sẽ được trọng thưởng, còn quan huyện Tức Mặc chắc sẽ bị đen đủi rồi. Quả nhiên, trước hết Tề Uy Vương triệu gọi quan huyện Tức Mặc lên, nói với ông ta rằng:

- Từ khi ngươi tới Tức Mặc làm quan, ta luôn luôn nhận được cáo trạng; có người tố cáo ngươi là kẻ rất xấu xa, hư hỏng. Ta đã cử người tới đó khảo sát, được biết hoa màu tươi tốt, nhân dân yên cư lạc nghiệp. Các quan lại đều trung thực giữ chức vụ, khiến cho miền Đông của đất nước được yên ổn. Điều đó đều do công cai trị của ngươi. Thế nhưng bởi vì ngươi chẳng chịu dâng tế hối lộ các quan đại thần tả hữu của trẫm, nên đã mắc tội với họ, cho nên họ đã ra sức nói xấu ngươi. Nếu ta quá tin, quá nghe lời họ, ắt sẽ xử oan uổng một vị quan huyệt tốt như ngươi. Nay, số vàng bạc, gấm lụa này trẫm ban thưởng cho ngươi, ngoài ra trẫm còn phong bổng lộc một vạn hộ cho ngươi!

Các quan đại thần nghe xong ai nấy đều trợn tròn con mắt, con tim đập dồn dập như trống thúc. Lúc này lại nghe Tề Uy Vương quát to tiếng:

- Dẫn huyện lệnh A Thành ra đây! - Uy Vương chỉ vào hắn nói: - Từ khi ngươi làm quan huyện lệnh A Thành, hầu như ngày ngày cũng có người khen ngươi, nói rằng ngươi tốt lắm! Trẫm đã cử người tới nơi ngươi khảo sát. Chỉ thấy mùa màng hoang hóa, bách tính ăn đói, mặc rách. Nước Triệu đánh vào, ngươi cũng chẳng lo. Ngươi chỉ biết một mực đút lót, hối lộ mua chuộc các quan đại thần của trẫm, để họ tâu lời hay về ngươi với trẫm. Các quan huyện trong cả nước, ai cũng giống như ngươi thì nước Tề sẽ tan nát hết ư? Người đâu, lôi hắn ra xử ngay! - Lời nói vừa buông, các binh lính liền xông ra, không nói chẳng rằng túm lấy huyện lệnh A Thành quẳng ngay vào nồi nước đang sôi.

Tề Uy Vương lại cho gọi số quan đại thần bình thường vẫn táng tận lương tâm, điên đảo phải trái kia ra trách mắng.

- Các ngươi chính là những thân cận nhất của trẫm. Trẫm coi các ngươi như là tai mắt của trẫm, mong muốn các ngươi phản ánh tình hình chân thực cho trẫm biết. Thế nhưng các ngươi đã nhận hối lộ, làm lẫn lộn phải trái, làm đảo điên pháp luật lừa dối trẫm. Các quan đại thần nếu đều giống cả như các ngươi thì ngôi vua của ta liệu có còn ngồi được vững không? Người đâu, ném tất cả lũ chúng vào nồi nước sôi kia! - Số đại thần này đều run lập cập, quỳ cả xuống đất dập đầu cầu được tha. Tề Uy Vương tức giận lắm, cuối cùng vẫn chọn mấy tên đại thần tham ô lộng quyền tội ác to lớn, vứt vào nồi nước sôi.

Một lần trừng trị như vậy đã làm cho bọn quan tham ô lại kia khiếp sợ hết vía, về sau không dám hùa bậy làm càn, chúng sợ Tề Uy Vương điều tra ra sẽ trị tội chúng.

Từ đó nước Tề càng lớn mạnh, Tề Uy Vương rất sung sướng, cũng rất cảm tạ Trâu Kỵ đã đem đất Ha Phôi (hay huyện Phôi, tỉnh Giang Tô) thưởng phong cho Trâu Kỵ, phong cho Trâu Kỵ cái tên “Thành Hầu”, còn nói với Trâu Kỵ rằng:

- Thành đoàn nghiệp lớn của ta, quả là nhờ ở tiên sinh cả!