Cánh cửa vừa đóng lại thì bà Challenger từ phòng ăn lao vụt ra. Người phụ nữ nhỏ thó đang vô cùng giận dữ. Bà chặn đường chồng hệt như một con gà mái lồng lộn trước một chú chó sục bò. Rõ ràng là bà đã thấy tôi chuồn ra, nhưng không biết lúc nãy tôi đã quay lại.
– Đồ vũ phu, George! – bà thét lên. – Ông đã làm tổn thương cậu thanh niên tốt bụng ấy rồi.
Ông hất ngón cái ra phía sau.
– Nó đây này, vẫn bình an vô sự ngay sau lưng tôi đây.
Bà hơi bối rối, nhưng không quá mức.
– Tôi rất tiếc, tôi không nhìn thấy cậu.
– Tôi xin lỗi, thưa phu nhân, mọi chuyện đều ổn cả mà.
– Nó đã cào rách khuôn mặt tội nghiệp của ông kìa! Ôi, George, ông đúng là đồ dã man! Hết chuyện này đến chuyện khác chuốc lấy điều tiếng từ đầu tuần đến cuối tuần. Ai nấy đều căm ghét và chế nhạo ông. Tôi hết kiên nhẫn với ông rồi. Chấm dứt từ đây nhé.
– Vạch áo cho người xem lưng, – ông lầm bầm.
– Đây không phải bí mật, – bà gào lên. – Ông có nghĩ rằng cả cái con phố này... mà thôi, cả London này đi... Tránh ra nào, Austin, chúng tôi không cần anh ở đây. Ông có nghĩ là tất cả bọn họ đều bàn tán về ông không? Liêm sỉ của ông để đâu rồi? Ông, một con người đáng lẽ phải là Giáo sư Hoàng gia tại một trường đại học lớn với hàng ngàn sinh viên kính trọng. Liêm sỉ của ông đâu rồi, George?
– Thế còn liêm sỉ của mình thì sao, mình yêu?
– Ông càng lúc càng thử thách sức chịu đựng của tôi. Một kẻ côn đồ – một tên côn đồ chuyên hạch sách ngoài đường – ông đã biến thành kẻ như thế đấy.
– Ngoan nào, Jessie.
– Một kẻ bắt nạt gầm rú, điên cuồng!
– Thế là quá đủ! Phải phạt ngồi ghế hối tội mới được! – ông nói.
Trước sự kinh ngạc tột độ của tôi, ông cúi xuống, nhấc bổng bà lên và đặt ngồi lên một chiếc bệ cẩm thạch đen cao ở góc sảnh. Chiếc bệ cao ít nhất bảy thước, lại nhỏ đến mức bà khó lòng giữ được thăng bằng trên đó. Tôi không thể tưởng tượng nổi một hình ảnh nào ngớ ngẩn hơn thế: bà bị nhấc bổng lên đó với khuôn mặt biến dạng vì giận dữ, hai chân lủng lẳng, và toàn thân cứng đờ vì sợ ngã dúi dụi.
– Thả tôi xuống! – bà mếu máo gào lên.
– Nói "làm ơn" đi đã.
– Đồ vũ phu, George! Thả tôi xuống ngay lập tức!
– Mời anh Malone vào phòng làm việc.
– Thực tình, thưa ông... – tôi nói, nhìn về phía phu nhân.
– Kìa, anh Malone đang xin xỏ cho em đấy, Jessie. Nói "làm ơn" đi, rồi em sẽ được xuống.
– Ôi, đồ vũ phu! Làm ơn! Làm ơn mà!
Ông nhấc bà xuống nhẹ nhàng cứ như thể bà chỉ là một con chim hoàng yến vậy.
– Em phải cư xử cho đúng mực chứ, mình yêu. Anh Malone đây là một nhà báo đấy. Ngày mai anh ta sẽ đưa tất cả chuyện này lên cái tờ báo giẻ rách của anh ta, rồi bán thêm được tá báo nữa cho mấy nhà láng giềng chúng ta nghe cho vui. "Câu chuyện kỳ lạ về giới thượng lưu" – em vừa cảm thấy mình đứng rất cao trên cái bệ đó phải không? Rồi thêm một cái tiêu đề phụ: "Góc nhìn về một gia đình kỳ dị". Anh ta là kẻ chuyên ăn đồ bẩn thỉu, anh Malone đây là kẻ ăn carrion, y như mọi kẻ cùng loại với nó – porcus ex grege diaboli – một con heo thuộc bầy đàn của quỷ sứ. Phải thế không Malone – nhẩy?
– Ông thực sự là kẻ không thể chịu nổi! – tôi bực bội lên tiếng.
Ông cười vang đến rung cả người.
– Chẳng mấy chốc chúng ta sẽ thành lập một liên minh thôi, – ông cất giọng vang như sấm, đưa mắt nhìn vợ rồi nhìn tôi và ưỡn cái ngực vạm vỡ ra. Rồi, bỗng nhiên thay đổi giọng điệu, ông nói: – Xin lỗi anh vì trò đùa gia đình ngớ ngẩn này nhé, anh Malone. Tôi gọi anh quay lại đây vì một mục đích nghiêm túc hơn là để anh vướng vào mấy trò vui đùa gia đình nhỏ nhặt của chúng tôi. Đi chỗ khác chơi đi, mình yêu, đừng bận tâm nữa. – Ông đặt bàn tay to lớn lên đôi vai vợ. – Tất cả những gì em nói đều hoàn toàn chính xác. Anh sẽ là một người đàn ông tốt hơn nếu anh làm theo những gì em khuyên, nhưng khi đó anh sẽ chẳng còn là George Edward Challenger nữa. Có rất nhiều người đàn ông tốt hơn anh, mình yêu ạ, nhưng chỉ có duy nhất một G. E. C. trên đời. Thế nên cứ chấp nhận anh đi vậy. – Ông bất ngờ đặt lên má vợ một nụ hôn kêu giòn giã, khiến tôi còn cảm thấy lúng túng hơn cả lúc chứng kiến sự bạo lực của ông vừa rồi. – Nào, anh Malone, – ông tiếp tục, với vẻ đường bệ tăng lên gấp bội, – xin mời đi lối này.
Chúng tôi bước trở lại căn phòng mà mình đã rời đi trong khung cảnh hỗn loạn mười phút trước đó. Vị giáo sư cẩn thận đóng cửa lại sau lưng, ra hiệu cho tôi ngồi vào chiếc ghế bành, rồi đẩy hộp xì gà đến sát mũi tôi.
– Xì gà San Juan Colorado chính hiệu đấy, – ông nói. – Những kẻ dễ kích động như anh rất cần đến thuốc an chấn. Trời đất! Đừng có cặm vào nó! Phải cắt – và cắt với tất cả sự cung kính! Nào, ngả người ra sau, và lắng nghe thật chăm chú bất cứ điều gì tôi sắp nói với anh. Nếu anh có bất kỳ thắc mắc nào nảy sinh, hãy giữ lại vào dịp khác thích hợp hơn.
Trước hết, về việc anh quay lại nhà tôi sau cái quyết định tống cổ hoàn toàn chính đáng của tôi – ông chìa bộ râu ra, trừng trừng nhìn tôi như một kẻ đang thách thức và khơi gợi sự cãi vã – sau khi, như tôi đã nói, quyết định tống cổ hoàn toàn xứng đáng dành cho anh. Lý do nằm ở câu trả lời của anh dành cho tên cảnh sát hách dịch kia, trong đó tôi dường như nhận thấy một tia sáng thiện chí le lói từ phía anh – ít ra thì cũng nhiều hơn mức tôi thường thấy ở cái nghề nghiệp của anh. Khi thừa nhận lỗi trong vụ việc này thuộc về anh, anh đã cho thấy một sự khách quan trong tư duy và một tầm nhìn rộng mở, điều đó đã thu hút sự chú ý thiện cảm của tôi. Phân loài người mà anh không may thuộc về lâu nay vẫn nằm ngoài tầm hiểu biết của tôi. Những lời nói của anh đã bất ngờ đưa anh vượt qua ranh giới đó. Anh đã lọt vào tầm ngắm nghiêm túc của tôi. Vì lý do này, tôi đã mời anh quay lại cùng tôi, bởi tôi có ý định muốn tìm hiểu thêm về anh. Xin anh vui lòng gạt tàn thuốc vào chiếc khay nhỏ bằng gỗ của Nhật đặt trên chiếc bàn tre phía khuỷu tay trái của anh.
Tất cả những điều đó được ông tuôn ra oang oang hệt như một giáo sư đang giảng bài trước lớp. Ông vừa xoay chiếc ghế xoay để đối diện với tôi, ngồi phình bụng ra như một con cóc sừng khổng lồ, đầu ngả về phía sau và đôi mắt nheo lại dưới những mí mắt đầy vẻ trịch thượng. Giờ đây, ông bất ngờ xoay người sang một bên, và tất cả những gì tôi có thể nhìn thấy là mái tóc rối bù cùng chiếc tai đỏ ửng đang chìa ra. Ông đang lục lọi giữa đống giấy tờ ngổn ngang trên bàn làm việc. Chẳng mấy chốc, ông quay lại đối diện với tôi, trên tay cầm thứ trông giống như một cuốn sổ phác thảo rách nát tả tơi.
– Tôi định nói chuyện với anh về Nam Mỹ, – ông nói. – Không bình luận gì sất, xin vui lòng. Trước hết, tôi muốn anh hiểu rằng không một điều nào tôi sắp kể cho anh được phép lặp lại dưới bất kỳ hình thức công khai nào, trừ khi anh có được sự cho phép rõ ràng của tôi. Và với mọi xác suất trên đời, sự cho phép đó sẽ không bao giờ được ban ra đâu. Đã rõ chưa?
– Thật quá đáng, – tôi nói. – Chắc chắn là một bản tường thuật sáng suốt...
Ông đặt cuốn sổ tay lên lại bàn.
– Thế thì chấm hết, – ông nói. – Chúc anh một buổi sáng tốt lành.
– Không, không! – tôi kêu lên. – Tôi tuân theo mọi điều kiện. Nhìn chung thì tôi chẳng có sự lựa chọn nào khác.
– Hoàn toàn không có, – ông đáp.
– Vâng, vậy thì tôi hứa.
– Lấy danh dự ra thề chứ?
– Lấy danh dự mà thề.
Ông nhìn tôi với sự hoài nghi ẩn hiện trong đôi mắt ngạo mạn.
– Xét cho cùng, tôi biết gì về danh dự của anh cơ chứ? – ông nói.
– Xin lỗi ông, tôi phẫn nộ kêu lên, – ông thật quá quắt! Cả đời tôi chưa từng bị lăng mạ thế này bao giờ.
Ông có vẻ hứng thú nhiều hơn là bực bội trước sự bộc phát của tôi.
– Đầu tròn, – ông lầm bầm. – Đầu ngắn, mắt xám, tóc đen, phảng phất nét đặc trưng của chủng tộc da đen. Chắc là người Celt phỏng?
– Tôi là người Ireland, thưa ông.
– Người Ireland chính gốc phỏng?
– Vâng, thưa ông.
– Thế thì, tất nhiên, mọi chuyện đã rõ. Để xem nào; anh đã hứa với tôi rằng sự tin cậy của tôi sẽ được tôn trọng chứ? Sự tin cậy đó, tôi có thể nói thế này, hãy còn lâu mới hoàn toàn. Nhưng tôi sẵn sàng cung cấp cho anh một vài manh mối sẽ rất thú vị. Trước hết, có lẽ anh cũng biết rằng cách đây hai năm tôi đã thực hiện một chuyến hành trình đến Nam Mỹ – một chuyến đi sẽ mang tầm vóc kinh điển trong lịch sử khoa học thế giới chứ chẳng chơi? Mục đích chuyến đi của tôi là để kiểm chứng một vài kết luận của Wallace và Bates, điều mà chỉ có thể thực hiện bằng cách quan sát những sự kiện do họ ghi nhận dưới chính những điều kiện mà họ đã từng trải qua. Kể cả khi chuyến thám hiểm của tôi không mang lại kết quả nào khác, nó vẫn đáng được ghi nhận, nhưng một sự kiện kỳ lạ đã xảy ra với tôi trong thời gian ở đó, mở ra một hướng nghiên cứu hoàn toàn mới mẻ.
Anh hẳn biết – hoặc có lẽ, trong cái thời đại học thức nửa mùa này, anh chẳng biết gì sất – rằng vùng đất xung quanh một số khu vực thuộc lưu vực sông Amazon vẫn chỉ được thám hiểm một phần, và có rất nhiều nhánh sông phụ, thậm chí có những nhánh hoàn toàn chưa có trên hải đồ, đổ vào dòng sông chính. Nhiệm vụ của tôi là ghé thăm vùng đất hậu phương ít được biết đến này và khảo sát hệ động vật nơi đây, thứ đã cung cấp cho tôi chất liệu để viết nên vài chương cho công trình vĩ đại và đồ sộ về động vật học – tác phẩm sẽ là lời minh chứng cho cả cuộc đời tôi. Tôi đang trên đường trở về khi công việc đã hoàn tất, thì có dịp phải dừng chân qua đêm tại một ngôi làng da đỏ nhỏ nằm ở nơi một nhánh sông phụ nào đó – tên tuổi và vị trí của nhánh sông ấy tôi xin được giữ kín – đổ ra dòng sông chính. Người bản địa ở đó là thổ dân Cucama, một tộc người thân thiện nhưng đã suy đồi, với năng lực trí tuệ chẳng hơn gì một cư dân trung bình ở London là mấy. Tôi đã chữa khỏi bệnh cho một số người trong số họ trên đường ngược dòng, và đã gây được ấn tượng khá mạnh mẽ với họ bằng cá tính của mình, thế nên tôi không lấy gì làm ngạc nhiên khi thấy họ háo hức chờ đợi sự trở lại của tôi. Qua những cử động tay chân của họ, tôi hiểu rằng có ai đó đang cần gấp sự trợ giúp y tế của tôi, và tôi đã đi theo vị tù trưởng đến một túp lều của ông ta. Khi bước vào, tôi phát hiện ra rằng bệnh nhân mà tôi được gọi đến cứu đã trút hơi thở cuối cùng ngay khoảnh khắc đó. Đáng ngạc nhiên làm sao, đó không phải là một người da đỏ, mà là một người da trắng; quả thực, tôi có thể nói là một người da trắng hoàn toàn, bởi anh ta có mái tóc màu vàng lanh và mang một số đặc điểm của người bạch tạng. Anh ta mặc những bộ quần áo rách rưới, vô cùng hốc hác, và mang mọi dấu hiệu của một chuỗi ngày dài gian khổ chịu đựng. Theo những gì tôi có thể hiểu được từ lời kể của dân làng, anh ta là một kẻ hoàn toàn xa lạ với họ, đã lang thang bước vào ngôi làng của họ qua những cánh rừng một mình trong tình trạng kiệt sức đến cùng cực.
Chiếc ba lô của người đàn ông nằm bên cạnh chiếc chõng, và tôi đã kiểm tra đồ đạc bên trong. Tên của anh ta được ghi trên một chiếc nhãn thêu bên trong ba lô – Maple White, Đại lộ Lake, Detroit, Michigan. Đó là cái tên mà tôi luôn sẵn sàng ngả mũ kính trọng. Sẽ không quá lời khi nói rằng nó sẽ đứng ngang hàng với tên của tôi khi những công trạng cuối cùng của sự việc này được đem ra phân định.
