Tôi xin được ghi lại nơi đây lòng biết ơn của chúng tôi đối với tất cả những người bạn bên bờ sông Amazon vì lòng tốt và sự hiếu khách vô bờ bến mà họ đã dành cho chúng tôi trên chặng đường hồi hương. Đặc biệt hơn cả, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Senhor Penalosa cùng các quan chức khác của Chính phủ Brazil vì những sắp xếp đặc biệt giúp chúng tôi thuận lợi trên đường đi, và đến Senhor Pereira ở Para — nhờ sự chu đáo của ông mà chúng tôi đã có sẵn một bộ trang phục tươm tất để đường hoàng bước chân trở lại thế giới văn minh khi đặt chân đến thị trấn đó. Dẫu biết rằng việc lừa dối những người chủ nhà và ân nhân của mình là một sự đền đáp quá đỗi nghèo nàn cho mọi thịnh tình mà chúng tôi nhận được, nhưng trong hoàn cảnh ấy, quả thực chúng tôi không còn cách nào khác. Nhân đây, tôi cũng xin nhắn nhủ với họ rằng họ sẽ chỉ hoài phí thời gian và tiền bạc nếu có ý định dò theo dấu vết của chúng tôi. Ngay cả tên tuổi trong các bản thuật lại của chúng tôi cũng đã được thay đổi, và tôi tin chắc rằng dù có nghiên cứu kỹ lưỡng đến đâu đi chăng nữa, cũng chẳng ai có thể đến gần vùng đất bí ẩn của chúng tôi trong phạm vi một ngàn dặm.
Chúng tôi cứ đinh ninh rằng sự náo động diễn ra tại những vùng thuộc Nam Mỹ mà chúng tôi buộc phải đi qua chỉ mang tính chất địa phương, và tôi có thể khẳng định với những người bạn ở nước Anh rằng chúng tôi hoàn toàn không hay biết gì về cơn bão dư luận mà chỉ riêng lời đồn về những trải nghiệm của chúng tôi đã gây ra khắp châu Âu. Phải cho đến khi con tàu Ivernia tiến vào vùng biển cách Southampton năm trăm dặm, những bức điện tín không ngớt từ tòa soạn báo này đến hãng thông tấn khác — đưa ra mức giá khổng lồ chỉ để đổi lấy một thông điệp ngắn gọn về kết quả thực tế của chúng tôi — mới cho chúng tôi thấy sự chú ý căng thẳng đến nhường nào của không chỉ giới khoa học mà còn của cả công chúng nói chung. Tuy nhiên, chúng tôi đã thống nhất rằng sẽ không đưa ra bất kỳ tuyên bố chính thức nào với báo chí cho đến khi chúng tôi gặp gỡ các thành viên của Viện Động vật học, bởi với tư cách là những đại biểu, nghĩa vụ hiển nhiên của chúng tôi là phải báo cáo trước tiên cho tổ chức đã ủy nhiệm cuộc thám hiểm này. Do đó, mặc dù thấy Southampton đông nghịt các phóng viên báo chí, chúng tôi vẫn tuyệt đối từ chối cung cấp mọi thông tin. Điều này đã tạo ra hiệu ứng tự nhiên là dồn toàn bộ sự chú ý của công chúng vào buổi họp được thông báo diễn ra vào tối ngày 7 tháng Mười một. Đối với sự kiện này, Phòng họp Động vật học — nơi từng chứng kiến những bước đi đầu tiên trong sứ mệnh của chúng tôi — tỏ ra quá nhỏ bé, và người ta buộc phải tìm đến Đại sảnh Queen trên phố Regent mới đủ sức chứa. Giờ đây, ai nấy đều rõ rằng ban tổ chức dẫu có mạnh dạn chọn Đại sảnh Albert thì không gian vẫn cứ chật chội mà thôi.
Đêm thứ hai sau khi chúng tôi cập bến chính là thời điểm được ấn định cho buổi họp lớn. Chắc hẳn trong đêm đầu tiên, mỗi người chúng tôi đều có những công chuyện cá nhân cấp bách riêng phải giải quyết. Về phần mình, tôi vẫn chưa thể thổ lộ lúc này. Có lẽ khi sự việc lùi xa hơn theo thời gian, tôi có thể suy ngẫm, thậm chí kể về nó với ít cảm xúc hơn chăng. Tôi đã hé lộ cho độc giả thấy ngọn nguồn hành động của mình ở phần đầu câu chuyện này. Thiết nghĩ, sẽ là phải phép nếu tôi tiếp tục câu chuyện ấy và hé lộ cả những kết quả. Thế nhưng, biết đâu sẽ đến một ngày tôi lại thấy mọi chuyện diễn ra như vậy là trọn vẹn nhất. Ít ra, tôi đã bị thôi thúc bước ra để dấn thân vào một cuộc phiêu lưu kỳ diệu, và tôi không thể không biết ơn sức mạnh đã thúc đẩy mình.
Và giờ đây, tôi xin chuyển sang khoảnh khắc trọng đại cuối cùng của cuộc phiêu lưu. Khi tôi đang vắt óc suy nghĩ xem làm thế nào để miêu tả lại sự kiện ấy một cách tốt nhất, mắt tôi bỗng bắt gặp tờ Nhật báo của chính mình số ra vào buổi sáng ngày 8 tháng Mười một, với bài thuật lại vô cùng chi tiết và xuất sắc do người bạn kiêm đồng nghiệp của tôi là Macdona chắp bút. Còn gì tuyệt vời hơn nếu tôi chép lại bài viết của anh ấy — giữ nguyên cả tiêu đề lẫn nội dung? Tôi thừa nhận rằng bài báo có phần phấn khích quá đà, cốt để ca ngợi tinh thần xông xáo của tòa soạn khi cử phóng viên đến tận nơi, nhưng các tờ nhật báo lớn khác cũng tường thuật chẳng kém phần xôm tụ. Và đây, xin gửi tới quý vị bản báo cáo của người bạn Mac:
