Hà tất phải ép người quá đáng

Chúng ta thường phê bình người khác là "không biết điều".

"Không biết điều" chính là không biết giữ thể diện, người khác đã nhường nhịn mà không biết nhận lấy; người khác đã tạo cho một bậc thang để bước xuống, lại không chịu thuận theo đó mà xuống.

Tương tự như vậy, khi người khác muốn giữ thể diện, muốn có một bậc thang để bước xuống mà bạn lại không cho, đó cũng là "không biết điều", bởi vì chính bạn đã tạo ra sự ngượng ngùng cho cả hai bên.

Phải biết rằng, mỗi lời "khoác lác" đều là một lời dối trá; mỗi màn ảo thuật đều là một thứ thuật lừa gạt; mỗi cái cớ, đều là một lời nói dối.

Những lời "nói dối" này, phần lớn không có ác ý, mà là vì để thể hiện, vì sĩ diện, bạn hà tất phải vạch trần làm gì?

Họ biết bạn thừa hiểu nhưng lại không vạch trần, nhất định sẽ trong lòng mang ơn. Ngược lại, họ hy vọng tìm một cái cớ để thoái thác, bạn lại cứ khăng khăng chặn lại không cho, họ nhất định sẽ căm hận bạn gấp bội.

Sự trưởng thành, khiến con người ta có thể nhìn thấu những lời dối trá, nhìn thấu những trò lừa đảo.

Sự từng trải, cũng khiến con người ta biết được khi nào không nên vạch trần lời nói dối, khi nào không nên vạch trần trò lừa đảo.

Giống như dụng binh, bạn chỉ là chừa lại một lối thoát.

Bạn có thể truy sát đối phương, khiến họ sa lưới toàn bộ; cũng có thể thả họ đi, để họ cảm kích bạn, trở thành bạn bè trong tương lai.

Tránh những xung đột trực diện là kỹ năng quan trọng trong đối nhân xử thế.

Ghi chép về sự thành lập của đội ngũ thứ năm

Tình hình trên thế giới này thật là kỳ diệu. Bạn sẽ phát hiện ra mọi người dường như có một giác quan thứ sáu đặc biệt, đem những manh mối đó tìm cách liên kết lại với nhau, bắt đầu đoán, bắt đầu hỏi, và tổng hợp từ phản ứng của đối phương, cuối cùng đi đến kết luận.

Tàn nhẫn làm sao! Chỉ là không còn cách nào khác, để giảm thiểu sức cản và "tổn thương cho nhau", anh ta đành phải làm như vậy. Đổi lại là bạn, chẳng lẽ bạn lại không làm thế sao?

Bây giờ, bạn càng có thể hiểu được, tại sao cho dù là tin tức về nhân sự, chính sách, giao dịch, ngoại giao, đều không thể để lộ ra ngoài quá sớm. Mà rõ ràng ngày mai sẽ xảy ra sự việc, đương sự vẫn ra vẻ ngạc nhiên mà nói:

"Đừng nói nhảm, hoàn toàn không thể có chuyện đó!"

Bạn cũng phải rút ra bài học từ câu chuyện và lập luận phía trước——

Cho dù bạn chắc chắn một trăm phần trăm, cũng không thể biểu hiện ra ngoài trong lời nói hay bất kỳ hành động nào, ngay cả "vẻ vui mừng không thể giấu giếm" đó cũng tuyệt đối không được có. Bằng không, bạn rất có thể sẽ mừng hụt một phen.

Ngược lại, nếu bạn là "nhân vật then chốt" nhận được tin tức, tốt nhất bạn cũng đừng nói ra. Bởi vì khi bạn thích "thể hiện", cũng chính là lúc bạn tự rước lấy rắc rối lớn cho mình.

Tiểu Vưu thông thiên

Do đó, nếu bạn là một tiểu dân, hãy nhớ rằng những kẻ tự khoe "có đường dây ngầm" thường là đồ giả. Bạn nhờ cậy họ, không những có thể chịu thiệt, mà còn có thể khiến sự việc càng trở nên tồi tệ hơn.

Nếu bạn là một vị quan chức có quyền lực, lại càng phải biết rằng, bất kỳ kẻ nào thăm dò tin tức bên cạnh bạn, chỉ cần quay lưng một cái, đều có thể phóng đại tin tức nhỏ đó, rồi trở thành "kẻ môi giới", thu về lợi ích, thậm chí khiến bạn phải gánh tiếng oan.

Tất nhiên, trên thế giới này, góc nào cũng có những kẻ thông thiên thật sự. Quốc gia "trị vì bởi con người" càng nhiều, loại người này càng lắm; quốc gia "trị vì bởi pháp luật" càng nhiều, loại người này càng ít. Nhưng cho dù là ở quốc gia thượng tôn pháp luật nhất, việc tin tức bị rò rỉ sớm vẫn có thể gây ra những kết quả không thể ngờ tới.

Bị đá một cú ngay sát cửa

Con người ta đều có cái bệnh này——trong lòng không giấu nổi chuyện, đặc biệt là khi bản thân có ơn với người khác, lại càng mong sao đối phương sớm biết điều đó. Rất nhiều tin tức về nhân sự, kinh doanh, đều bị phơi bày sớm như vậy, kết quả làm hỏng việc lớn, hoặc bị người khác cướp mất công lao.

Nên biết rằng, nếu phát hiện công ty hoặc cấp trên của bạn đã chủ động cân nhắc đến những việc mà bạn hy vọng nhưng chưa nói ra, bạn tuyệt đối không được nôn nóng tiến tới. Khi bạn cho rằng "mở miệng một tiếng", có thể khiến sự việc phát triển nhanh hơn, rất có thể bạn lại sẽ đánh mất thứ sắp đến tay.

Khi bước xuống đỉnh núi

Nếu bạn không muốn nhìn thấy cảnh tượng những kẻ bên dưới gió chiều nào xoay chiều ấy, lần lượt rời đi, thì tuyệt đối không được để những người bên dưới sớm cảm nhận được "hướng gió đã thay đổi".

Họ đi theo bạn, bạn thay đổi, đó là bạn có lỗi với họ, là bạn khiến họ thất vọng. Khi bạn đã thất thế, tuyệt đối không được cho họ quá nhiều cơ hội phản ứng.

Đặc biệt là, khi bạn đang ở trong trạng thái "muốn tiếp tục" và "không muốn tiếp tục", lại càng không được để lộ dù chỉ một chút vẻ "chán nản mệt mỏi". Bằng không, bạn chẳng những không thể quang minh chính đại "tự mình bước xuống đài", mà ngược lại sẽ biến thành việc "bị ép phải bước xuống đài" vô cùng khó coi.

Trong đó, khoảng cách lớn biết bao nhiêu!

Tôi cảm thấy điều đó là cần thiết. Tôi cho rằng mỗi người, bất kể bạn là cấp on hay cấp dưới, chính trị gia hay dân thường, đều nên hiểu được đạo lý "việc chưa chín muồi thì không thể nói ra". Rất nhiều người vì không thể làm được điểm này, chẳng những làm hỏng chuyện tốt của người khác, mà còn làm hỏng cả chuyện tốt của chính mình.

Bảo vật trấn quán của lão Triệu

Trong giới sưu tầm, điều này gần như đã trở thành một đạo lý dĩ nhiên——

Vì bạn là người mới, bạn đương nhiên phải đóng học phí, tránh "bị lừa" từ trong "việc học", và cũng "học hỏi" từ trong những lần "bị lừa". Người mới chịu thiệt một lần, khôn ra một lần, dần dần trở thành kẻ lão luyện; lại dùng bản năng của kẻ lão luyện để lòe bịp người mới đến mức ngớ người ra.

Tại sao mọi người đều làm như vậy? Đạo lý rất đơn giản.

Bạn đã đắm chìm trong đó đến mức quên ăn quên ngủ, trở thành nhà sưu tầm, trở thành kẻ "u mê", trở thành "đam mê".

Bạn đương nhiên yêu món đồ đó, yêu đến chết đi sống lại.

Vấn đề lớn nhất trên đời này, thường xuất phát từ chữ yêu.

Khi bạn để mắt tới một khối ngọc, một món đồ sứ, một bức tranh, mà trên đời chỉ có duy nhất một món đó, bạn yêu đến chết đi sống lại, lẽ nào lại nhường cho người khác?

Một người có thể vô cùng thanh liêm, tuyệt đối không tham lam tài sản không phải của mình. Nhưng khi hắn đã yêu vật đến mức u mê, nhìn thấy món đồ đó lại là chuyện khác. Bạn tuyệt đối không thể dùng thái độ "đối với tiền bạc" của hắn để suy đoán thái độ "đối với đồ sưu tầm" của hắn.

Bởi vì tiền bạc lúc nào cũng có thể kiếm được, còn món đồ sưu tầm hiếm có trên đời kia, thì là thứ có duyên mới gặp chứ không thể cầu.

Nếu bạn hỏi tôi phương pháp sưu tầm đồ vật chắc chắn nhất, tôi xin đề nghị:

Thứ nhất, bạn có thể nhờ người sành sỏi giới thiệu, hoặc trực tiếp mua từ họ "tuy là hàng thượng hạng, nhưng lại không phải là cực phẩm lọt vào mắt xanh của họ". Đã không lọt vào mắt xanh của họ, thì trong lòng họ "không tranh đua", và từ đó mới có thể khách quan suy nghĩ cho bạn.

Thứ hai, nếu bạn thực sự dự định sưu tầm đồ tốt, mà bản thân lại không rành, bạn có hai con đường để đi.

Đến các sàn đấu giá nổi tiếng quốc tế, mua những món "đã xuất hiện trên ấn phẩm", tức là những thứ biết rõ trước đây do ai sưu tầm, và đã được in trong danh mục sưu tầm.

Hoặc là trước tiên đến các lớp giám định ngọc bích hoặc đồ cổ, học cho đàng hoàng, sau khi đã học xong, rồi hãy tự mình ra ngoài, một cách bình tĩnh mà mua.

Hãy nhớ kỹ! Trên thế giới này, thứ khó thay đổi nhất chính là nhân tính, thứ có thể tin tưởng nhất chính là bản thân mình.

Hướng dẫn viên lịch sự

Tôi nói nhiều điều như vậy, là để cho bạn biết nhân tính là gì, tôi cũng khuyên bạn:

Nếu giới thiệu bạn bè đến cửa hàng quen để mua đồ (đặc biệt là đồ quý giá), nên đứng trước mặt bạn bè mà nói với ông chủ cửa hàng rằng: "Đây là bạn tốt của tôi, tôi không cần bất kỳ lợi ích nào, anh cứ coi cậu ấy như tôi, tính giá rẻ nhất cho cậu ấy!"

Mà khi sau đó bạn quả nhiên vẫn nhận được tiền hoa hồng giống như Tiểu Anh trong câu chuyện trước, thì nên trả lại cho bạn bè.

Nếu bạn là ông chủ, phải thường xuyên chú ý đến mối quan hệ giữa các nhà cung cấp qua lại với nhân viên của mình. Việc công ra việc công, việc tư ra việc tư, lễ tết các nhà cung cấp gửi chút quà nhỏ, đó là tình lý thông thường. Bạn đương nhiên nên để nhân viên cùng chia sẻ.

Giả sử "họ" càng lúc càng thân thiết, bạn phải đề phòng tệ nạn.

Nếu bạn là nhân viên.

Tôi mong bạn trong cõi đời hỗn tạp này, hãy làm một dòng nước thanh tao. Khi các thương gia qua lại muốn cho bạn sự ưu đãi "bất hợp lý", bạn phải hiểu rằng đó là lợi ích không nên có.

Hãy nghiêm túc nói với họ, thậm chí ngay từ đầu khi mua sắm cho cơ quan, hãy nói với họ rằng: "Tôi không nhận bất kỳ lợi ích nào, đã tự mình mua đồ của anh, thì cũng sẽ không đòi hỏi chiết khấu đặc biệt. Xin hãy cho công ty tôi mức giá rẻ nhất."

Bạn nhất định sẽ vì thế mà nhận được sự tôn trọng của họ, truyền đến tai ông chủ của bạn, bạn càng có thể được trọng dụng. Quan trọng nhất là, vì sự không thỏa hiệp của bạn đối với đạo đức, khiến bạn có thể không phải chịu đựng những cám dỗ lớn hơn.

Tôi không dạy bạn khôn lỏi, mà là dạy bạn nhận thức rõ về nhân tính của mỗi người, bao gồm cả chính bạn.

Màn đối đầu giữa vua quyền anh và nữ sinh nhỏ bé

Đồng tình với kẻ yếu là bản tính của con người. Trong trường hợp nam nữ tranh đấu, đồng tình với phái nữ cũng là bản tính của con người.

Mọi người sẽ nghĩ, kẻ yếu thừa biết đánh không lại kẻ mạnh, tại sao lại phản công? Chắc chắn là bị ép đến đường cùng rồi! Người bị bức bách, đương nhiên đáng được đồng tình!

Cũng giống như vậy, khi một chú mèo con lao về phía con chó lớn, cho dù mèo con có đang làm càn hay không, thì vẫn luôn nhận được những tiếng hò reo cổ vũ.

Đạo lý tương tự, khi kẻ yếu hơn bạn quyết định liều mạng, cho dù thực lực của bạn mạnh hơn rất nhiều, lại có một trăm hai mươi đạo lý ủng hộ bạn, thì tốt nhất cũng đừng xung đột trực diện với hắn.

Không sai! Bạn rất mạnh, bạn có thể một dao chém đứt đầu hắn, mà hắn nhiều nhất cũng chỉ có thể chém đứt một cái chân của bạn. Cuối cùng, bạn nhất định thắng, hắn nhất định chết.

Vấn đề là, bạn chẳng những chiến thắng không mấy quang minh chính đại, mà hơn nữa sau khi bị gãy một chân, liệu còn có thể gọi là anh hùng được nữa không?

Nỗi bi ai của lòng trắc ẩn

"Đừng đấu với kẻ liều mạng!"

Khi bạn phát hiện đối thủ không tiếc hy sinh tính mạng của chính mình, tính mạng của người thân, hoặc "sinh mệnh thứ hai", mà dây dưa tới cùng với bạn, cho dù bạn có lý, tốt nhất cũng nên tránh đi một chút.

Khi bạn phát hiện một người yêu bạn hơn cả yêu bản thân họ, thậm chí vì bạn mà không tiếc hy sinh cả người thân của mình, cũng phải suy nghĩ cho kỹ, liệu có một ngày người đó sẽ hy sinh cả bạn hay không.

Bạn càng thành công, càng mạnh mẽ, càng có tiền, càng có danh tiếng, thì lại càng phải cẩn thận những điều này!

Người không tốt cũng không xấu

Nghĩ đi nghĩ lại, tôi phát hiện ra thực ra rất nhiều người trên đời này đều là kiểu người không tốt không xấu như vậy. Khi bạn không cẩn thận, họ sẽ chiếm lợi của bạn; khi bạn đã có giao tình với họ, họ lại có thể vì bạn mà bỏ ra tâm sức.

Tôi cũng nhận ra rằng, trong thời đại thay đổi trong nháy mắt này, mỗi người dường như đều trở thành lữ khách, khi bạn có chút xa lạ, có chút ngoại đạo, hoặc không hiểu về đạo đức nghề nghiệp, mọi người trước khi hướng dẫn bạn, có thể sẽ bắt nạt bạn trước.

Mục đích của cuốn sách này, chính là cung cấp những bài học như vậy——

Khi bạn làm việc, những lập trường nào phải đứng cho vững?

Khi bạn đã có sự sắp xếp nhân sự, tại sao không thể tiết lộ trước?

Khi bạn mua hàng so sánh giá cả, tại sao nên yêu cầu mức giá hợp lý, chứ không phải mức giá thấp nhất?

Khi bạn phát hiện ra những dấu hiệu nhỏ bất lợi cho mình, tại sao phải phản ứng từ sớm?

Khi bạn có ý định chán nản mệt mỏi, tại sao không thể biểu hiện ra bên ngoài?

Khi bạn làm thẩm phán, bác sĩ, giáo viên, thư ký, lễ tân... bạn lại có những điều kiêng kỵ nào trong công việc?

Mặc dù thoạt nhìn đều là những câu chuyện khiến người ta nản lòng, hoặc tiết lộ một số thủ đoạn lừa gạt ở đời người, nhưng ẩn sâu bên dưới những điều cần thảo luận, đều là đạo lý đối xử giữa người với người.

Tôi muốn nhấn mạnh lại một lần nữa, mỗi người đều là "con người", đều có lòng tham lam, ích kỷ và sự ấm áp của nhân tính, giống như vị tài xế và ông chủ cửa hàng mỹ nghệ mà chúng ta đã nói tới trước đó. Chúng ta tuyệt đối không thể vì sự lương thiện mà đối phương thể hiện ra mà quên mất rằng họ cũng có điểm yếu của nhân tính. Lại càng không thể vì sự ti tiện nhất thời của họ mà phủ nhận mặt đáng yêu của họ.

"Tôi không dạy bạn khôn lỏi", so với phần trước, quả thực sâu sắc và cay đắng hơn. Tôi thành tâm hy vọng mỗi độc giả đều có thể hiểu được mục đích viết cuốn sách này của tôi——

Tôi không dạy bạn khôn lỏi, mà là dạy bạn nhận thức rõ nhân tính, không thể vì mặt tốt của họ mà quên đi mặt xấu; đừng vì sự tàn ác của họ mà quên đi lòng tốt.