Chuồn chuồn ngơ ngác ôm lấy đuôi mình mà gặm, cứ tưởng là bắt được một con sâu béo bự.

Món hời không chờ đợi

Nhìn đồng hồ, hãy còn ba tiếng nữa, Tiểu Cường lao ra khỏi sân bay, trong lòng anh chỉ có một mục tiêu duy nhất——mua cho Phỉ Phỉ một chiếc máy ảnh tốt nhất.

Ý nghĩ này đã vẫn vơ trong đầu Tiểu Cường từ lâu lắm rồi. Phỉ Phỉ vốn thích chụp ảnh từ thời còn đi học, lúc nào cũng kè kè chiếc máy ảnh sau lưng. Không ít lần Tiểu Cường đèo cô bằng xe máy, Phỉ Phỉ bất ngờ hét lớn "Dừng xe! Dừng xe!" khiến Tiểu Cường giật mình phanh dúi dụi, hai người suýt ngã nhào cùng một lúc.

Thế là, lại thấy Phỉ Phỉ giơ máy ảnh lên bấm liên hồi. Hay ở chỗ, nào là mèo đánh nhau, bò kéo xe, qua ống kính của Phỉ Phỉ đều trở nên vô cùng xinh đẹp. Ngay cả khói bụi ô nhiễm ở Đài Bắc, cô cũng có thể chụp thành một khung cảnh mờ ảo như chốn thần tiên.

"Nếu Phỉ Phỉ có một chiếc máy ảnh mới thì lại càng tuyệt vời hơn!" Tiểu Cường cuối cùng cũng nhìn thấy một cửa hàng dụng cụ nhiếp ảnh, vội vàng khựng chân lại.

Về máy ảnh, Tiểu Cường tuy không phải chuyên gia nhưng cũng chẳng còn là kẻ ngoại đạo nữa, nhất là nửa năm trở lại đây, ngoài việc hay hỏi Phỉ Phỉ ra, hễ nhìn thấy ai chụp ảnh là anh lại dán mắt vào nhìn, quan sát kiểu dáng và nhãn hiệu của chiếc máy đó. Anh sớm hạ quyết tâm sẽ mua cho Phỉ Phỉ một chiếc máy ảnh Minolta hoàn toàn tự động.

"Hơn nữa lại là loại có thể thay đổi tiêu cự, như vậy Phỉ Phỉ sẽ không cần phải mang theo mấy chiếc ống kính liền nữa." Tiểu Cường vừa nghĩ vừa hỏi giá.

Cho dù ở Hồng Kông, thiên đường mua sắm miễn thuế này, máy ảnh Minolta vẫn không hề rẻ chút nào. Nhất là ống kính góc rộng hai chấm tám lại càng đắt hơn.

Thế nhưng Tiểu Cường rất tinh ranh, làm ăn hai bờ eo biển, bôn ba suốt bốn năm, anh sớm luyện được bản lĩnh tham khảo ba hàng quán để không bị chịu thiệt.

"Cho tôi xin một tấm danh thiếp!" Tiểu Cường vừa viết chủng loại và giá cả đã hỏi thăm lên danh thiếp, vừa nói với nhân viên cửa hàng: "Đây chính là mức giá thấp nhất của các anh đấy nhé, tôi còn phải đi so sánh giá cả đấy!"

Bước ra khỏi cửa hàng này, lại bước vào cửa hàng kia. Tiểu Cường đi so sánh từng cửa hàng một, hơn nữa càng hỏi lại càng ra dáng rành nghề.

Mấy người nhân viên cửa hàng đó chỉ cần nghe tôi thốt ra chủng loại và đặc tính là đã biết tôi là kẻ sành sỏi." Tiểu Cường đắc ý nghĩ: "Giá cả tự nhiên cũng sẽ bị ép xuống mức thấp nhất."

Chỉ là đi liên tiếp mấy con phố, giá cả hóa ra đều xấp xỉ như nhau. Tiểu Cường đang định dừng chân tại đây, chọn một cửa hàng rẻ hơn một chút để chốt đơn. May thay, cửa hàng cuối cùng này cuối cùng đã tìm đến đúng chỗ!

Khi đối phương thốt ra mức giá, Tiểu Cường suýt không tin vào tai mình. "Chắc chắn là Minolta G5, loại máy mới nhất đó chứ?" Tiểu Cường cẩn thận hỏi lại lần nữa, thầm nghĩ sao có thể rẻ hơn chỗ khác tận một phần tư cơ chứ.

"Tất nhiên rồi! Chúng tôi nhập hàng trực tiếp từ nhà máy, đảm bảo rẻ hơn chỗ khác rất nhiều." Ông chủ cười nói:

"Cậu có mua hay không? Hay là muốn đi so sánh thêm mấy tiệm nữa? Muốn thì nói nhanh lên, tôi còn phải cử người đi lấy hàng."

"Lấy hàng?"

Vì giá chúng tôi thấp, bán rất chạy, vừa mới bán sạch xong. Bây giờ phải đi lấy, rất gần, năm phút là lấy về ngay thôi."

Tiểu Cường nhìn đồng hồ, thời gian cất cánh của chuyến bay về Đài Bắc chỉ còn lại hơn một tiếng nữa.

"Được rồi! Tôi mua." Nói rồi rút séc du lịch ra.

Vấn đề là séc du lịch đã ký sẵn từ lâu, nhưng cậu nhân viên được cử đi lấy hàng lại đợi hơn mười phút vẫn chưa quay về.

Tiểu Cường trừng mắt nhìn đồng hồ. Ông chủ cửa hàng cũng sốt ruột, liên tục gọi điện tìm kiếm nhưng lại gọi mãi không thông. Mãi mới thông được, hóa ra là vì kho hết hàng, cậu nhân viên lại chạy sang kho khác mất rồi.

Cất điện thoại đi, ông chủ bước đến bên cạnh Tiểu Cường, hạ giọng hỏi: "Cậu em! Có một chuyện anh không hiểu lắm. Sao cậu cứ khăng khăng đòi loại Minolta này thế?" Trầm ngâm một lát, ông chủ từ từ mở tủ kính ra, lấy ra một chiếc máy ảnh Canon: "Thấy cậu em cũng là người sành sỏi, sao cậu không mua loại máy này cơ chứ? Cậu cầm ống kính mà xem, nặng biết bao! Đây là bằng kim loại đấy. Nào có giống Minolta, toàn bằng nhựa. Loại này giá có đắt hơn một chút đỉnh thôi, nhưng mà xài tốt chán!"

Đón lấy chiếc máy ảnh, quả nhiên nặng hơn hẳn chiếc Minolta đã xem ở các cửa hàng khác. "Bao nhiêu tiền?" Tiểu Cường hỏi: "Anh không được tính đắt của tôi đâu đấy!"

Nói nhảm! Ông chủ vỗ vỗ vai Tiểu Cường: "Cậu đã hỏi qua mấy trăm tiệm rồi nhỉ? Tại sao lại chọn tiệm của tôi? Chẳng phải vì tôi rẻ hơn người ta sao, đúng không?" Lại vỗ vỗ Tiểu Cường: "Đây chỉ là gợi ý thôi, nếu cậu cứ kiên định, chúng ta sẽ đợi Minolta."

Tiểu Cường nhìn đồng hồ, lại đếm số tiền mặt mang theo người, gom cả số nhân dân tệ còn thừa vào mà vẫn còn thiếu một chút.

"Số tiền lẻ đó bỏ đi! Thấy cậu em có thành ý như vậy, bán luôn cho cậu đấy!" ông chủ hào sảng cười nói: "Sau này đừng quên giới thiệu thêm nhiều khách hàng cho chúng tôi nhé."

Cho đến khi ngồi vào trong máy bay, tim Tiểu Cường vẫn đập thình thịch. Anh biết, đó là sự phấn khích. Anh cũng biết, khi Phỉ Phỉ cầm trên tay chiếc máy ảnh Canon này, sẽ còn phấn khích hơn nữa.

"Nếu ở Đài Bắc, chỉ sợ sáu vạn tệ cũng không mua nổi, ai ngờ đâu lại để tôi may mắn vớ phải chứ! Lại còn mua được rẻ đến thế cơ chứ." Tim Tiểu Cường đập càng nhanh hơn.

"Ôi chao! Một chiếc Canon! Đồng nghiệp của em vừa mới mua một chiếc, em hâm mộ lắm, vậy mà giờ mình cũng có rồi." Phỉ Phỉ ôm chặt lấy Tiểu Cường rồi hôn một cái.

"Đúng vậy! Tốn hết hơn một tháng lương của anh đấy!" Tiểu Cường nói: "Bất ngờ chưa nào!"

Ôm chiếc máy ảnh trong lòng, Phỉ Phỉ đột ngột ngẩng đầu lên, trừng mắt nhìn Tiểu Cường.

"Anh nói mua bao nhiêu tiền cơ?"

"Quy đổi ra tiền Đài Loan là bốn vạn."

"Nói nhảm! Bạn em mua ở Đài Loan, chỉ tốn có ba vạn thôi."

Hãy suy nghĩ xem

Đọc xong câu chuyện này, có lẽ bạn sẽ muốn hỏi: "Nếu Tiểu Cường nhất quyết phải mua Minolta, liệu anh ấy có hời không?"——

Thượng đế đưa tôi đến trái đất này, chỉ để tôi hoàn thành một công việc nhất định.

Bây giờ tôi vẫn còn tụt lại phía sau rất nhiều, tôi sẽ không bao giờ chết.

Vĩnh viễn không đáng phải chết

Đọc tiểu sử của "nhân vật cốt lõi trên văn đàn thế kỷ hai mươi" Hemingway. Tác giả đã dùng hàng trăm ngàn chữ để viết về cuộc đời của Hemingway, vậy mà lại kết thúc bằng mấy câu đơn giản thế này:

"Ông (Hemingway) lên đạn hai viên, cẩn thận đặt báng súng xuống đất, rướn người về phía trước, dùng nòng súng tì vào vị trí trán phía trên lông mày, rồi bóp cò."

Thật là một cảnh tượng đáng sợ làm sao! Sức công phá mạnh mẽ của khẩu súng săn hai nòng đó chắc chắn đã thổi bay một nửa hộp sọ của Hemingway.

Làm tôi nhớ đến danh họa Van Gogh, cái chết của ông cũng vô cùng thảm thương, không những một súng bắn thẳng vào bụng, mà trước khi chết còn tự cắt đứt tai mình.

Còn có đại văn hào Nhật Bản, người từng đoạt giải Nobel Văn học - Kawabata Yasunari, lại ngậm ống dẫn khí gas tự vẫn. Về phần thảm khốc hơn nữa chính là Yukio Mishima chọn cách mổ bụng tự sát; phàm những kẻ mổ bụng tự sát đều phải nhờ "người hỗ trợ mổ bụng" chém đứt đầu mình, cho nên cái chết của Mishima chính là "thân đầu lìa khỏi cổ".

Tại sao lại tìm đến cái chết?

Họ đều là những người có thành tựu cơ mà, hà cớ gì phải tìm đến cái chết? Chẳng lẽ họ cảm thấy "sáng tác và sinh mệnh" của bản thân đã đi đến hồi kết, sự đóng góp cho thế giới này đã cạn, sống không còn ý nghĩa gì nữa, cho nên mới tự kết liễu đời mình?

Nếu thực sự là vậy, tôi ngược lại vẫn có thể thông cảm được vài phần. Vấn đề là, tại sao có từng ấy đứa trẻ tuổi đời còn rất trẻ, vậy mà cũng tự sát?

Chúng cũng cảm thấy sự đóng góp cho thế giới này đã cạn rồi sao? Sự đóng góp của chúng nằm ở đâu? Tôi chỉ biết rằng chúng lớn lên trong sự nâng niu của cha mẹ, tiêu tốn không ít tiền bạc và tâm huyết máu xương của cha mẹ thầy cô, để rồi lại để lại cho mọi người nỗi đau thương vô tận. Sự đóng góp của chúng nằm ở đâu?

Chẳng lẽ chính vì chúng được chiều chuộng quá mức chăng? Chúng không cần kiếm tiền nuôi gia đình, không cần lo lắng về việc thất nghiệp, thậm chí còn chẳng cần rửa bát quét nhà. Chúng được dặn dò hết lần này đến lần khác: "Con chẳng cần làm gì cả, chỉ cần chăm chỉ học hành, thi đậu một ngôi trường tốt là được."

Lúc này tôi mới hiểu ra! Đạo lý tự sát của chúng cũng giống như Hemingway, nhưng lại hoàn toàn trái ngược. Hemingway có lẽ cảm thấy không thể cống hiến được nữa, cho nên sống không có ý nghĩa; còn bọn chúng thì không biết có gì hay ho để cống hiến, cho nên sống chẳng có ý nghĩa gì.

Con người đến thế giới này là để cống hiến

Con người đến thế giới này, không phải để tiêu mòn, mà là để cống hiến đấy! Bạn nhìn những bậc cha mẹ có đông con cái mà xem, bận rộn cả một đời; đến lúc tuổi già, vẫn phải bôn ba khắp nơi, đến nhà các con để phụ giúp chăm sóc cháu chắt, chẳng phải họ sống rất vui vẻ đó sao? Cho dù thỉnh thoảng miệng họ có cằn nhằn, nhưng chỉ cần bạn nhìn thấy họ bận rộn, bận rộn một cách phong phú mà khỏe mạnh, khỏe mạnh mà trường thọ, đó chính là hạnh phúc.

Ngược lại, những kẻ gia tài bạc vạn nhưng lại không sinh con đẻ cái. Tại sao họ lại đi nhận con nuôi, nếu không thì cũng dồn hết tâm huyết vào sự nghiệp, ngay cả sau khi nghỉ hưu rồi vẫn còn đi khắp nơi làm tình nguyện viên. Sao họ không tìm một chút thanh nhàn, ăn ăn uống uống ngủ ngủ, cứ thế mà "sống qua ngày chờ chết" cho sướng?

Cụm từ "sống qua ngày chờ chết" dùng thật là hay ho, khi một con người không còn cống hiến sức lực, không còn trao đi lòng yêu thương, mà chỉ sống qua ngày chán ngắt, chính là lúc đang "chờ chết" rồi. Người xưa có câu "người không lo xa, tất có họa gần". Tôi thì thường nói "người không có họa gần, tất phải lo xa". Bạn sẽ phát hiện ra những kẻ cơm áo không lo, lại chẳng phải bận lòng vì con cháu, giống như đang đứng trên đại lộ cuộc đời, phía trước một khoảng phẳng lì, không có gò đồi cũng chẳng có rừng cây che chắn, hắn phóng tầm mắt nhìn ra xa, ở phía đầu bên kia của đại lộ đang có một thứ vô cùng đáng sợ chờ sẵn hắn —— cái chết.

Những kẻ thường xuyên nghĩ đến cái chết đang chờ đợi mình, làm sao có thể vui vẻ nổi cơ chứ?

Phải có trách nhiệm, sống mới có ý nghĩa!

Tôi từng dạy một học sinh Tây nọ, học cấp ba chưa tốt nghiệp mà đầu tóc đã bù xù, râu ria đầy mặt, nhìn chẳng khác nào ông lão năm, sáu mươi tuổi. Cậu ta học tranh thủy mặc Trung Quốc là muốn thông qua nét mực thủy mặc để "đắc đạo"; cậu ta muốn "đắc đạo" là vì cảm thấy sinh mệnh quá trống rỗng.

Cậu ta suốt ngày cảm thấy sống không có ý nghĩa, thường xuyên ngồi đối diện tôi, dùng ánh mắt kỳ lạ nhìn tôi. Hồi lâu sau mới nói:

"Giáo sư, hôm qua em suýt thì chết rồi." Sau đó giơ hai ngón tay làm động tác áng chừng:

"Thiếu chút nữa thôi là xong đời rồi. Thế nhưng thầy biết không? Em chợt nghĩ đến bản thảo vẽ của thầy mà em vẫn chưa trả. Hôm nay em không trả, học sinh khác sẽ không mượn được. Thế nên, em đã không bóp cò."

Trời ạ! Bản thảo vẽ của tôi (chính là bức tranh cho học sinh mượn để tô theo) vậy mà lại cứu mạng cậu ta một cách ngoạn mục. Thế nhưng, suy ngẫm từ lời nói của cậu ta, con người tại sao phải sống tiếp, con người là vì trách nhiệm mà sống, chứ không phải không có trách nhiệm thì cứ thế mà sống qua quýt.

Sau đó, cậu ta đã đến Ấn Độ một thời gian. Bây giờ không những đã tốt nghiệp đại học, mà còn kết hôn, có hai đứa con, sống vô cùng sung túc.

Mỗi lần nhắc đến chuyện cậu ta muốn tự sát trước kia, cậu ta lại xua tay: "Ây da! Sao thầy cứ hay nhắc lại chuyện cũ của em làm gì thế? Lúc đó em hiểu cái thá gì chứ?"

Vấn đề là, vào đêm hôm đó, nếu cậu ta thực sự bóp cò, thì bây giờ cậu ta đang ở nơi nào?

Ai đã cứu cậu ta? Không những là trách nhiệm trả lại bản thảo vẽ đã cứu cậu ta, mà còn là nhân dân khốn khổ ở Ấn Độ đã cứu cậu ta. Khi cậu ta từ Ấn Độ trở về, gương mặt vừa đau khổ lại vừa mừng rỡ, đau khổ thốt lên rằng: "Tại sao? Tại sao? Trên thế giới này lại có những con người đáng thương đến thế, quả thực sống không bằng chết!"

"Thế nhưng họ vẫn đang nỗ lực sống đấy thôi!" Tôi nói.

Cậu ta lại mừng rỡ nói: "Đúng vậy! Nhìn thấy họ rồi, mới cảm thấy bản thân mình thật hạnh phúc, họ đều sống nghiêm túc đến vậy, hà cớ gì em lại có thể chết?"