Vương Lão Hổ nhậm chức

Hãy nhớ rằng, rất nhiều người trên thế giới này sẽ hỏi bạn về suy nghĩ của họ đối với người thứ ba. Mục đích của họ có thể là điều tra, nhưng cũng có thể là "dò xét lời bạn". Khi bạn phát hiện người khác đến dò xét lời mình, một chữ cũng không được nói.

Còn trong những cuộc trò chuyện thông thường, nếu bạn phát hiện đối phương muốn chỉ trích những người có liên quan đến bạn, cách tốt nhất là kịp thời chuyển chủ đề, hoặc ám chỉ cho đối phương biết "mối quan hệ" của bạn.

Bằng không, những lời chỉ trích của đối phương vừa thốt ra, giống như trong câu chuyện, thì vô vàn tác dụng phụ đó sẽ phát sinh.

Tóm lại, có thể không truyền lời thì tốt nhất đừng truyền lời; có thể không dò xét thì tốt nhất đừng dò xét. Có thể không dính líu đến "những lời chỉ trích sau lưng" thì tốt nhất đừng dính líu. Hãy khiến bản thân giống như bãi cát, sóng có lớn đến đâu ấp đến, cũng chỉ dịu dàng mơn man bãi cát, rồi từng đợt rút đi. Chứ đừng giống như tảng đá, khiến cho những con sóng nhỏ cũng phải văng lên bọt nước cao.

Mất mặt có lý

Tú Anh hôm nay vừa bước chân vào cửa, sắc mặt đã không tốt, chiếc túi xách ném phịch lên ghế sofa, ngồi thừ ra đó, không một tiếng động.

"Sao thế em?" Tiểu Vương nhẹ nhàng bước lại gần.

"Sao thế à?" Tú Anh quay phắt mặt đi: "Anh tự đi mà hỏi mình ấy!" Vừa thốt ra câu này, cơn giận càng lớn hơn, chốc lát cả khuôn mặt đỏ bừng lên.

"Hôm nay anh làm em mất mặt đủ đường rồi đấy, trước mặt đông đảo đồng nghiệp, em thật muốn tìm cái lỗ nào để chui xuống cho rồi."

"Anh cùng sưởng trưởng của bọn anh đến công ty em tham quan, sao lại làm em mất mặt cơ chứ?" Tiểu Vương ngớ người không hiểu gì: "Chính vì anh là người trước mặt xưởng trưởng anh mới được trọng dụng nên ông ấy mới dẫn anh đi, sao ông ấy không dẫn người khác? Hơn nữa, em phải nghĩ xem, xưởng trưởng không đi tham quan xưởng khác, sao lại cứ nhằm vào xưởng của các em, chẳng phải do anh giới thiệu hay sao?" Tiểu Vương càng nói lại càng bực: "Xưởng các em, từ trên xuống dưới, nếu làm được mối làm ăn này, nên cảm ơn anh, cũng chính là cảm ơn em mới phải, sao ngược lại còn bảo là làm em mất mặt chứ?"

"Đương nhiên là mất mặt rồi!" Tú Anh quay phắt mặt lại: "Khi anh chưa đến, em đã nói với sếp và đồng nghiệp rồi, nói anh là học trưởng cùng khoa với em, là sinh viên ưu tú, cũng là chuyên gia trong lĩnh vực này..."

"Em nói có sai đâu!"

"Sai bét nhè ra ấy chứ!" Tú Anh trừng mắt, chợt cúi đầu, che mặt khóc òa lên: "Anh đứng bên cạnh xưởng trưởng của anh, ra cái vẻ hỏi gì cũng không biết, rõ ràng cỗ máy đó là thứ anh rành nhất, hoàn toàn có thể để anh giới thiệu, sao anh lại không nói câu nào, còn liên tục hỏi xưởng trưởng của anh. Ông ta thì biết cái cóc khô gì chứ!"

"Ông ta biết cái cóc khô gì á?" Tiểu Vương khựng lại một nhịp, vậy mà lại phì cười: "Ông ấy cũng học chuyên ngành này mà, cho dù đã lỗi thời, thì người ta vẫn là xưởng trưởng cơ mà!"

(Hãy ngẫm nghĩ)

Hai câu chuyện trên, tôi cố tình chỉ kể một nửa, chừa lại cái kết để độc giả tự đoán.

Trợ giảng Hà quả thực là một thanh niên thông minh, một mình cậu ta có thể làm việc bằng mười người, vấn đề là, sự "thông minh" không chỉ bao gồm kiến thức, sự phản ứng, mà càng nên bao gồm cả trí tuệ đối nhân xử thế.

Người trẻ tuổi thất bại, thường bại ở chỗ không biết kịp thời thể hiện bản thân, mà cũng thường bại ở chỗ thể hiện bản thân quá đà. Càng thể hiện, càng đắc ý, đắc ý quên hình đến mức quên mất sự tồn tại của người khác.

Ngược lại, cái người mang tư thế tham mưu, đứng sau lưng cấp trên, lặng lẽ cày cấy, không phô trương bản thân như Tiểu Vương, lại hiểu được tam muội của đạo lý làm người. Trong câu chuyện, Tiểu Vương đã nói rất rõ ràng: "Ông ấy (xưởng trưởng) cũng học chuyên ngành này mà."

Nếu xưởng trưởng hoàn toàn là kẻ ngoại đạo, việc Tiểu Vương là người trong ngành lên tiếng giải thích thay, tuyệt đối là chuyện đương nhiên. Thế nhưng, khi cấp quản lý của chính mình cũng là người trong ngành, Tiểu Vương lại tranh nói trước, không những là tranh cúp gió tanh, mà còn thể hiện khí thế "ta đây rành hơn ngươi".

Những người làm nghề tiếp thị đều hiểu một kỹ thuật ăn nói; rõ ràng biết đối phương không hiểu, nhưng lại nói "tin rằng ngài chắc chắn là người trong ngành, biết rằng...". Sau đó, đem quan điểm mình muốn tiếp thị nói ra. Làm như vậy, hiệu quả sẽ tốt hơn rất nhiều so với việc nói "ngài phải biết rằng...". Bởi vì cách trước thể hiện sự đồng thuận, cùng chung một lập trường, lại là sự tôn trọng; còn cách sau thể hiện sự giả định là đối phương không biết, cần có người chỉ điểm.

Ai ai cũng thích được nịnh nọt, đương nhiên cách nói trước là dễ lấy lòng nhất.

Thêm vào đó, con người ta ai cũng thích thể hiện, mỗi kẻ biết một chút đều tự cho mình là nửa chuyên gia; mà mỗi chuyên gia, lại đều hy vọng bản thân là chuyên gia trong số các chuyên gia. Có hoàn cảnh nào, lại có thể khiến người ta biểu hiện ra vẻ chuyên gia hơn cả chuyên gia trước mặt một chuyên gia, tạo nên bầu không khí gượng gạo hơn cơ chứ?

Tôi từng tận mắt nhìn thấy, một vị "đại sư" dẫn đồ đệ đi tham quan triển lãm thư pháp, đứng trước một bức thảo thư, đại sư vừa lắc đầu vừa ngâm nga đọc từng chữ từng chữ một. Đột nhiên, có một chữ viết quá ngoằu ngoèo, đến đại sư cũng không nhận ra, đang lúc vắt óc suy nghĩ, thì đồ đệ lại cười nói:

"Chẳng qua chỉ là chữ "đầu" trong mái tóc mà thôi!"

Ngay tại chỗ, đại sư liền biến sắc, giận dữ mắng:

"Đến lượt cậu mở miệng chắc!"

Lỗi mà người đồ đệ ấy phạm phải, chính là "múa rìu qua mắt thợ", vấn đề là, người ta dù sao cũng là thầy của cậu ta cơ mà.

Nhắc đến chuyện này, chúng ta cũng thường nghe thấy các nghiên cứu sinh trong giới học thuật phàn nàn rằng: "Bài luận văn do vị giáo sư nào đó công bố, thực chất phần lớn là do tôi viết. Ông ấy chỉ đặt đề tài, toàn bộ là do tôi nghiên cứu, ngặt nỗi đến cuối cùng lại treo tên ông ấy."

Tình hình thực tế này không hề ít, nhưng chúng ta cũng phải nghĩ xem, khi vị giáo sư đó còn là nghiên cứu sinh, liệu có từng giúp giáo sư của ông ấy làm nghiên cứu hay không?

Có một số "đạo lý luân thường" được hình thành qua thời gian dài phát triển, thoạt nhìn có vẻ không hợp lý, nhưng trong đó lại ẩn chứa những đạo lý nhất định.

"Một tướng công thành muôn xương khô", tiểu tốt có thể nói "mũi dao trắng đẫm máu đi vào, mũi dao đỏ đẫm máu đi ra là bọn tao đánh, cớ sao người được hưởng danh tiếng lại toàn là tướng quân?"

Khi cậu ta nói câu này, nên ngẫm lại:

Thứ nhất, vị tướng quân nào mà không được thăng lên từ tầng lớp hạ du?

Thứ hai, khi đánh thua trận, ví dụ như chiến tranh thế giới thứ hai, kẻ lên đoạn đầu đài là những tên tội phạm chiến tranh cấp tướng, cớ sao không phải là tên tiểu tốt đi giết người?

Tôi từng chứng kiến sau một buổi bảo vệ luận án tiến sĩ, vị giáo sư hướng dẫn đã nói với học viên vượt qua buổi bảo vệ một cách rất khách sáo rằng:

"Thú thật mà nói, về lĩnh vực này, cậu nghiên cứu ngần ấy năm, cậu mới chính là chuyên gia, chúng tôi không chỉ đang khảo thí cậu, đang hướng dẫn cậu, mà còn đang thỉnh giáo cậu nữa."

Học viên thì cúi đầu hành lễ nhiều lần nói:

"Là thầy đã định hướng cho em, lại cho em cơ hội, nếu không có cơ hội này, em làm sao có thể thể hiện được chứ?"

Ở đây, tôi đặc biệt muốn nhấn mạnh với những người bạn trẻ mới bước chân vào xã hội rằng, xã hội này giống như rất nhiều khu vườn cây ăn trái, khi bạn bước vào, chủ nhân khu vườn có thể sẽ nói: "Được! Mảnh đất kia, giao cho cậu trồng đấy!"

Khi bạn trồng ra những quả ngọt sai trĩu trịt, thậm chí vượt xa cả những trái cây mà chủ nhân khu vườn từng trồng trước đây, vĩnh viễn đừng quên, là ai đã cho bạn bước vào, lại là ai đã cho bạn mảnh đất này.

Khi chúng ta tự đắc kiêu ngạo, tuyệt đối không được quên gốc gác.

Đương nhiên, cách đối nhân xử thế giữa người với người có kỹ thuật rất lớn, một số kỹ thuật gần như vô lý, thậm chí có thể gọi là mánh khóe.

Ví dụ như, khi hoàng đế thời cổ đại ngự giá thân chinh, cho dù vị tướng quân đang đối trận với kẻ địch có thể một đòn đánh tan kẻ địch, không cần phải nhọc đến hoàng đế, nhưng chỉ cần nghe tin ngự giá muốn thân chinh, thì thường sẽ án binh bất động. Đợi hoàng đế đến, rồi mới mang danh nghĩa của hoàng đế để chinh phục kẻ địch.

Việc án binh bất động này, có thể sẽ nuôi ong tay áo, để kẻ địch có thời gian thở dốc, từ đó gây ra tổn thất rất lớn, tại sao không thừa thắng xông lên, đánh sụp chúng luôn cho rồi?

Hơn nữa, ngự giá thân chinh, huy động nhân lực tốn kém, phải lãng phí bao nhiêu bổng lộc công quỹ? Chi bằng miễn đi phiền phức cho hoàng đế, há chẳng phải hoàng đế sẽ càng vui mừng hơn sao?

Nếu bạn nghĩ như vậy, thì đã nhầm to rồi, thậm chí nhầm đến mức có khả năng một ngày nào đó bị giáng chức một cách khó hiểu, hay thậm chí mất cả cái đầu.

Bạn phải nghĩ xem, hoàng đế ngự giá thân chinh là vì cái gì? Trong đó chẳng lẽ không ẩn chứa tâm lý "ưa đại công, chuộng công trạng" hay sao? Liệu ông ta có khi nào thừa biết kẻ địch đã sắp đầu hàng rồi, mới ngự giá thân chinh hay không. Ông ta không phải là "thân chinh", mà là đích thân đến để "nhận công" đấy!

Nhận công cho ai xem?

Cho thiên hạ xem! Cho muôn dân xem!

Nhìn xem! Hoàng thượng vừa ra quân, kẻ địch cứng đầu liền cúi đầu xưng thần ngay.

Cho nên cho dù hoàng đế chỉ đứng ngoài khoanh tay đứng nhìn, để bạn đánh bại kẻ địch, thì bạn vẫn phải lớn tiếng hô vang "Hoàng thượng vạn tuế vạn vạn tuế!" Tất cả đều nhờ thiên uy của hoàng thượng, mới trấn áp được kẻ địch cứng đầu.

Nói như vậy, có sai không?

Cũng không sai. Bởi vì tước vị tướng quân của bạn là do hoàng đế ban cho. Đại quân của bạn cũng là do hoàng thượng phái ra. Uống nước nhớ nguồn, ân huệ vẫn là hoàng ân hạo đãng.

Nói bấy nhiêu đây, có những chuyện thật khiến người ta hoài nghi, khiến lòng người lạnh buốt, nhưng đây là xã hội thực tế, là "bản tính" và "tình người" chân thật, tôi không thể không nói, bạn không thể không hiểu.

Phải rồi! Cái kết của hai câu chuyện trước——

Trợ giảng Hà sau đó thi vào viện nghiên cứu của khoa mình, vậy mà lại thi không đậu. Chủ nhiệm thường xuyên mỉa mai châm chọc, trợ giảng Hà cuối cùng đành ra nước ngoài.

Xưởng của Tú Anh quả nhiên đã giành được đơn đặt hàng, Tiểu Vương sau này còn lên làm sưởng trưởng.