Cô ấy rất bảo thủ, không chịu ôm lấy eo của tay lái, cho dù đầu có bị bánh xe nghiền qua, tay vẫn bám chặt lấy dây đai ở yên sau xe máy...

Bài học tử thần

Rạng sáng hôm nay, tôi đột nhiên nhận được điện thoại của một người bạn cũ, cô ấy run rẩy nói: "Con tôi xảy ra chuyện rồi! Tôi cần anh giúp! Nó chở một nữ sinh bằng xe máy, kết quả bị xe tải lớn tông ngã, cô bé chết tại chỗ, con trai tôi cũng bị thương nhập viện, tối nay trường học sẽ họp giải quyết hậu quả, lúc này tâm trí tôi hoàn toàn rối bời, xin anh hãy đến dự và nói giúp tôi vài câu."

Bảy giờ tối, tôi đúng hẹn đến trường, phòng họp chật ních người, điều bất ngờ là khi tài xế gây tai nạn bước vào, không hề có những tiếng gào thét hay khóc lóc điên cuồng, ngược lại là một khoảng không gian chìm lắng với áp suất thấp.

Cha của người đã khuất, đôi mắt đỏ ngầu tơ máu trừng trừng nhìn mặt bàn, chậm rãi nói: "Tôi truy cứu trách nhiệm vào lúc này, thì có ích gì nữa? Con bé đã chết rồi! Chỉ là nhớ lúc sinh thời nó thường nói với tôi: 'Bố! Sau này nếu con có tiền, nhất định phải làm một số việc thiện nguyện.' Xin hãy bày tỏ chút thành ý, làm chút công đức cho con bé đi! Vợ chồng chúng tôi cũng sẽ bỏ ra chút tiền, làm việc thiện, để hoàn thành tâm nguyện của đứa con gái đã khuất..."

Mặc dù ông ấy không còn muốn truy cứu nguyên nhân gây tai nạn, nhưng qua lời kể của các bạn học cùng trường với người đã khuất, hóa ra hai trường tổ chức giao lưu dã ngoại, ban đầu đã bao xe du lịch, vì cô con gái đã khuất rất bảo thủ, không tài nào thích ứng được với việc ngồi cạnh nam sinh bên cạnh, vừa hay con trai của bạn tôi lái xe máy tới, cô bé bèn yêu cầu được chở về nhà, nào ngờ lại gặp đúng lúc xe tải lớn quẹo trái va quẹt, não văng tung tóe tại chỗ, vô phương cứu chữa.

"Con bé quá bảo thủ, tôi có thể làm chứng!" Bạn tôi cuối cùng không nhịn được mà bật khóc: "Con trai tôi nói với tôi ở bệnh viện, rằng cho dù có ngồi xe máy, con bé cũng không chịu ôm lấy eo con trai tôi, kết quả là một phen né tránh khẩn cấp, con trai tôi nghiêng sang phải, còn cô bé lại ngả sang trái, vừa vặn bị chiếc xe tải lớn bám sát phía sau..."

"Cho dù đã chết, tay nó vẫn nắm chặt lấy dây đai yên sau xe máy!" Mẹ của nạn nhân lẩm bẩm một mình.

Cuộc họp điều phối kết thúc trong bầu không khí ôn hòa ngoài sức tưởng tượng, nhưng tôi vẫn đề nghị các em học sinh nên kiểm điểm lại toàn bộ sự việc, trong các hoạt động kết bạn khác giới, làm sao để tránh gây ra những tổn thương tinh thần, thậm chí là xảy ra bi kịch chỉ vì sự khác biệt về quan niệm.

Bước ra khỏi cổng trường, bên ngoài trời đang đổ mưa thu lất phất, tôi đứng dưới hiên đợi xe, có một học sinh tham gia cuộc họp đuổi theo hỏi tôi:

Mọi người đều vô cùng đau buồn, sau khi sự việc xảy ra, ai nấy cũng đã cố gắng hết sức rồi, hà cớ gì phải làm khó chúng em, nhất là các bạn học sinh trường bạn, cứ khăng khăng điều tra mãi toàn bộ sự việc?"

"Tôi chỉ biết là cậu đang đứng đây nói chuyện với tôi, còn nữ sinh cùng lớp với cậu thì đã chết, không bao giờ quay lại được nữa," tôi nghiêm giọng nói với cậu ta: "Dùng sinh mạng quý giá để đổi lấy bài học, lẽ nào lại quá đáng lắm sao? Chúng ta không muốn truy cứu vào ngày hôm đó trên chiếc xe du lịch, nam sinh nào đã ngồi cạnh cô bé, hoặc đã nói những lời gì, có hành động ra sao, nhưng chúng ta ít ra phải tránh để những bi kịch tương tự tái diễn trong tương lai chứ!"

Chẳng phải sao? Mỗi người đều có thái độ sống của riêng mình, miễn là không ảnh hưởng rõ rệt đến người khác, việc cá nhân bảo thủ hay cởi mở, vốn dĩ không có cái gọi là đúng sai!

Chỉ là sự ảnh hưởng có vẻ không rõ rệt này, lại có thể gây ra những tổn thương không thể bù đắp.

Khi tôi ở độ tuổi như cậu bây giờ, sống trong một tòa nhà nhỏ, tầng dưới là một trung tâm ôn thi dành cho nữ sinh, sau giờ học tôi thường hay trò chuyện với các nữ sinh ở đó. Nào ngờ có một hôm, một nữ sinh nói với tôi: "Cậu có biết tại sao người nọ lại biến mất không? Bởi vì lời nói của anh đã làm tổn thương cô ấy, cô ấy nói sẽ nhớ anh cả đời!"

Thú thật là, cho đến tận ngày hôm nay, tôi vẫn không tài nào nghĩ thông rốt cuộc mình đã nói sai câu gì.

Nhưng tôi nhớ rất rõ, đó là vào năm nhất đại học, có một hôm tôi mới nói nửa câu với một nữ sinh trong lớp, cô ấy vậy mà lại đột ngột đứng phắt dậy, vừa khóc vừa chạy vụt ra ngoài. Sau này tôi mới biết, chỉ vì tôi nói cô ấy hơi "ngây thơ trong sáng".

Trong từ điển của tôi, "ngây thơ trong sáng" là một từ ngữ mang tính miêu tả sự hồn nhiên không vướng bận, trước đây tôi vẫn thường dùng từ này với bạn bè, nào ngờ đối với nữ sinh bảo thủ nọ, nó lại biến thành một dạng sỉ nhục.

Lúc đó tôi thật sự vô cùng kinh ngạc, mới nhận ra hóa ra mỗi sự việc, trong tâm của mỗi người khác nhau, lại có những tiêu chuẩn và định nghĩa khác nhau, chúng ta tuyệt đối không thể đơn thuần dùng góc nhìn của bản thân để áp đặt lên người khác.

Sau này học môn tâm lý học mỹ thuật, tôi lại càng hiểu sâu sắc hơn rằng, thậm chí là cùng một màu sắc, cảm nhận của những người khác nhau cũng hoàn toàn không giống nhau. Màu mà tôi nhìn thấy rất đậm, trong mắt bạn có lẽ lại rất nhạt. Thứ bạn vẽ ra khiến tôi cảm thấy vô cùng khoa trương, nhưng đối với bạn mà nói thì có lẽ lại vừa vặn hoàn hảo.

Đàn ông và phụ nữ chung sống với nhau, mới khó khăn làm sao! Người nói vô tình, người nghe hữu ý; người hành động vô tâm, kẻ tiếp nhận đa tình. Giống như nam sinh trên chiếc xe du lịch kia, có lẽ chỉ là một câu nói nửa vời vô ý, lại gây ra bi kịch tử vong!

Tôi mãi mãi ghi nhớ lời của một người bạn tự xưng là "đùa giỡn với nhân thế":

"Trò chơi không hề dễ dàng đâu, trước tiên bạn phải hiểu rõ quy tắc trò chơi, đồng thời cũng phải xác định xem đối phương có tuân thủ cùng quy tắc với bạn hay không, bằng không rất có thể sẽ gây ra đại họa."

Còn có lời của một vị giáo sư người Trung Quốc khi tôi mới đến Mỹ:

"Buổi họp mặt bạn bè, các cậu có thể tán gẫu trời đất quỷ thần gì cũng được, nhưng có mấy thứ tốt nhất đừng nên chạm vào —

Đừng nhắc đến chủng tộc, giới tính, tôn giáo, đảng phái. Bằng không chắc chắn sẽ gây tổn thương tình cảm, bất kỳ sự thật nào khó mà thay đổi được, thì tốt nhất ít chạm vào vẫn hơn!"

Hi vọng rằng mỗi khi bạn có những lời cao đàm khoát luận, đều có thể nghĩ đến những nguyên tắc này!